IV SA/Wa 108/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów - oddala skargę - Postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. Główny Geodeta Kraju po rozpoznaniu zażalenia M. B. utrzymał w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] sierpnia 2010 r. o odmowie wydania z akt uwierzytelnionych odpisów skargi J. M. stanowiącej podstawę wniosku [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego o ukaranie w/w geodety uprawnionego za naruszenie art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287) oraz pisma Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnego i Kartograficznej w G. z dnia 18 maja 2010 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ przedstawił następujący stan sprawy. Pismem z dnia 11 sierpnia 2010 r. M. B. wystąpił z wnioskiem o wydanie z akt sprawy powyżej opisanych uwierzytelnionych odpisów. W dniu [...] sierpnia 2010 r. Główny Geodeta Kraju wydał postanowienie o odmowie wydania powyżej opisanych uwierzytelnionych odpisów. Rozpatrując zażalenie M. B. Główny Geodeta Kraju wskazał, że brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku skarżącego. Organ powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazując, że art. 73 § 1 kpa nie przewiduje możliwości wydania dokumentów z akt sprawy, lecz umożliwia stronie przeglądanie notatek i odpisów oraz, że nie przewiduje obowiązku sporządzenia przez organ administracyjny kserokopii akt administracyjnych lub ich odpisu i doręczenia ich stronie. Zdaniem organu M. B. przysługuje prawo przeglądania akt sprawy, żądania uwierzytelnienia sporządzonych kopii i prawo do sporządzenia odpisów z akt sprawy, ale osobiście i w siedzibie urzędu. Nie może natomiast żądać sporządzenia odpisów przez organ i na jego koszt. Strona winna sporządzić odpis, tymczasem na organie spoczywa obowiązek uwierzytelnienia takiego odpisu. Ponadto akta powinny być udostępniane stronie w siedzibie urzędu organu prowadzącego postępowanie albo organu działającego w trybie pomocy prawnej w obecności pracownika organu. Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. B., zarzucając naruszenie art. 7, 8, 9 i 10 § 1 oraz art. 73 § 2 kpa i wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia lub jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że został zawiadomiony przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] o wszczęciu czynności wyjaśniająco – kontrolnych w zakresie prawidłowości wykonania prac geodezyjnych związanych z podziałem nieruchomości w miejscowości W. Czynności zostały wszczęte z wniosku J. M. W dniu 22 lipca 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] wystąpił z wnioskiem do Głównego Geodety Kraju o wszczęcie postępowania w sprawie naruszenia art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne przez geodetę uprawnionego M. B. i wniósł o zastosowanie najwyższej kary tj. odebranie uprawnień zawodowych, z możliwością ubiegania się o ponowne ich uzyskanie po upływie 3 lat od dnia odebrania. Żądanie wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów było uzasadnione ważnym interesem strony tj. toczącym się postępowaniem o odebranie uprawnień zawodowych. W odpowiedzi na skargę Główny Geodeta Kraju wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art.13 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) wojewódzkie sądy administracyjne są powołane do rozpoznawania wszystkich spraw sądowoadministracyjnych z wyjątkiem tych spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji art.134 § 2 w/w ustawy. Skarga złożona w przedmiotowej sprawie nie może zostać uwzględniona ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W rozpoznawanej sprawie koniecznym jest ustalenie prawidłowej wykładni przepisu art. 73 kpa, który przewiduje dwa odrębne stany faktycznoprawne i związane z nimi obowiązki organu administracji publicznej oraz odpowiednie uprawnienia strony. Zgodnie z § 1 tego artykułu organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie w każdym stadium postępowania przeglądanie akt sprawy oraz sporządzenie z nich notatek i odpisów. W myśl natomiast § 2 strona może żądać uwierzytelnienia sporządzanych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Przepis art. 73 § 1 kpa przyznający stronom, obok możliwości przeglądania akt, także prawo sporządzania z nich notatek i odpisów, pozostawia im te uprawnienia do własnej realizacji. Rola organu administracji kończy się tu na zapewnieniu stronom możliwości skorzystania z tych uprawnień, w tym utrwalenia na własny użytek wiadomości (materiałów) zawartych w aktach przez ich notowanie, wykonywanie odpisów (obrysów). W tym zakresie nie ma żadnych ograniczeń. Strona postępowania może natomiast domagać się jedynie uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie (w różny sposób, nie wyłączając nowoczesnych środków techniki) odpisów (w tym kserokopii) z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, ale tylko wtedy, gdy uzasadni to swoim ważnym interesem. Kontrola organu administracyjnego w zakresie uwierzytelniania odpisów lub wydawania takowych z akt sprawy wynika z tego, że w ten sposób powstają nowe dokumenty, które mogą być wykorzystane poza prowadzonym postępowaniem (wyrok NSA z dnia 29 marca 2001 r., sygn. akt II SA 2580/00, LEX 46359). Wykonywanie odpisów przez organ jest dopuszczalne wyłącznie na podstawie art. 73 § 2 kpa, zgodnie z którym strona może żądać wydania uwierzytelnionych przez organ odpisów z akt sprawy, pod warunkiem jednak, że wykaże, iż ma w tym ważny interes. Podkreślić należy, że stosowanie przepisu art. 73 § 2 kpa ma charakter wyjątkowy i dotyczy tylko odpisów uwierzytelnionych, które stają się nowymi dokumentami, regułą zaś jest samodzielne wykonywanie "zwykłych" (nie uwierzytelnionych) odpisów przez stronę zgodnie z art. 73 § 1 kpa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 lipca 2006 r., II SA/Wa 776/06, LEX nr 258357) Z tego względu w orzecznictwie sądowo - administracyjnym pojęcie ważnego interesu rozumie się wąsko (wyrok WSA w Lublinie z dnia 15 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 494/09, LEX 583020). W konsekwencji strona żądając doręczenia uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy ma obowiązek wykazać w tym swój ważny interes. Ustalenie ważnego interesu strony należy do organu administracji. Prawidłowo w zaskarżonym postanowieniu Główny Geodeta Kraju ponownie rozpoznając sprawę, ustalił, że wniosek skarżącego jest nieuzasadniony. Należy bowiem mieć na uwadze, że jakkolwiek pojęcie "ważnego interesu strony" w rozumieniu art. 73 § 2 kpa budziło poważne wątpliwości interpretacyjne, zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak też w piśmiennictwie, to aktualnie, tak orzecznictwo, jak i literatura przedmiotu skłaniają się do przyjęcia poglądu, który Sąd w niniejszej sprawie podziela, że "ważnym interesem strony", o którym mowa w art. 73 § 2 in fine kpa może być posiadanie uwierzytelnionych odpisów poszczególnych dokumentów z akt administracyjnych, tak dla potrzeb prowadzonego postępowania w sprawie, jak i w celu ich wykorzystania w innych postępowaniach prawnych. Obowiązek sporządzenia uwierzytelnionych odpisów i przesłania ich stronie lub jej pełnomocnikowi obciąża organ administracji państwowej, jednak tylko wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik nie mają możliwości sporządzenia odpisów w/w dokumentów i uzyskania ich uwierzytelnienia w trybie art. 73 § 1 w zw. z art. 73 § 2 kpa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA/Łd 770/96, Lex nr 31771). Wskazać należy, że skarżący brał czynny udział w postępowaniu administracyjnym dotyczącym odebrania uprawnień zawodowych, a więc miał możliwość skorzystania z uprawnienia przewidzianego w art. 73 § 1 kpa i mógł sporządzać notatki z dokumentów czy ich kopie na własny koszt. Wniosek skarżącego z dnia 25 marca 2011 r. o wymierzenie organowi grzywny został wyłączony z akt niniejszej sprawy, wpisany do repertorium pod nowym numerem, o czym skarżący został poinformowany pismem z dnia 7 kwietnia 2011 r. Analiza akt postępowania administracyjnego i wydana w tej sprawie decyzja wskazuje, że organy administracji publicznej prowadząc postępowanie w sposób właściwy zastosowały przepisy procedury administracyjnej. Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.