II FSK 1726/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-04-09
Skład orzekający: Stefan Babiarz, Zbigniew Kmieciak, Krzysztof Winiarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki związane z wejściem spółki na Giełdę Papierów Wartościowych i emisją akcji mogą stanowić koszty uzyskania przychodów w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że tylko te wydatki, bez których nie jest możliwe podwyższenie kapitału zakładowego spółki akcyjnej (np. opłaty notarialne, sądowe, koszty sporządzenia i dystrybucji prospektu emisyjnego), nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. Pozostałe wydatki, które stanowią koszty ogólne funkcjonowania spółki kapitałowej, mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o interpretację indywidualną dotyczącą możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z wejściem na Giełdę Papierów Wartościowych i emisją akcji. Organ podatkowy uznał te wydatki za niekwalifikujące się do kosztów uzyskania przychodów, argumentując, że są one związane z przychodem neutralnym podatkowo (podwyższenie kapitału zakładowego). Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił tę interpretację, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w W. działającego z upoważnienia Ministra Finansów i zasądzono od niego na rzecz P. S.A. kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędzia NSA Krzysztof Winiarski (sprawozdawca), Protokolant Dorota Żmijewska, po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w W. działającego z upoważnienia Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 519/11 w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w W. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. działającego z upoważnienia Ministra Finansów na rzecz P. S.A. z siedzibą w W. kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 519/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi P. [...] (dalej jako: spółka, skarżąca) na interpretację indywidualną Ministra Finansów w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych, uchylił zaskarżoną interpretację.
Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca w dniu 17 marca 2008 r. złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie kosztów uzyskania przychodów w związku z wejściem spółki na Giełdę Papierów Wartościowych i emisją akcji.
W swym wniosku skarżąca przedstawiła następujące zdarzenie przyszłe:
Spółka zmierza do emisji akcji poprzez wejście na Giełdę Papierów Wartościowych. Pozyskanymi w ten sposób środkami pieniężnymi skarżąca zamierza m. in. zwiększyć kapitał obrotowy, przez co docelowo mają wzrosnąć obroty, a co za tym idzie przychody spółki. Skarżąca rozpoczęła powyższy proces w wyniku czego poniesie określone wydatki, bez których wejście na Giełdę i emisja akcji nie jest możliwa. Są to m.in.:
* koszty związane z przygotowaniem prospektu emisyjnego (w tym koszty badania prawnego, podatkowego i finansowego Spółki),
* koszty doradztwa prawnego i finansowego,
* koszty administracyjne (druk, publikacja i dystrybucja prospektu emisyjnego), koszty prawne (opłaty notarialne, sądowe, skarbowe),
* koszty ogłoszeń wymaganych przepisami prawa,
* koszty ewentualnych tłumaczeń dokumentacji przygotowanej na potrzeby Oferty Publicznej,
* koszty promocji Oferty Publicznej, w tym organizacji spotkań (wynajęcie sali, druk materiałów informacyjnych, itp.),
* koszty szkoleń w zakresie wiedzy o Giełdzie Papierów Wartościowych,
* koszty związane z opłatami na rzecz biura maklerskiego i Komisji Papierów Wartościowych i Giełd,
* koszty obsługi firmy konsultingowej wprowadzającej na Giełdę.
W związku z powyższym skarżąca sformułowała pytanie:
Czy wydatki dotyczące wejścia spółki na Giełdę Papierów Wartościowych i emisji akcji w szczególności: koszty związane z przygotowaniem prospektu emisyjnego, koszty doradztwa prawnego i finansowego, koszty administracyjne i prawne, koszty ogłoszeń wymaganych przepisami prawa, koszty tłumaczeń dokumentacji, koszty promocji Oferty Publicznej, koszty szkoleń w zakresie wiedzy o Giełdzie Papierów Wartościowych, koszty związane z opłatami na rzecz biura maklerskiego i Komisji Papierów Wartościowych i Giełd, koszty obsługi firmy konsultingowej wprowadzającej na Giełdę, stanowią koszty uzyskania przychodów?
Zdaniem Spółki, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm., dalej: u.p.d.o.p). pozwala na zaliczenie ww. wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Wynika to z samej definicji kosztów uzyskania przychodów, zgodnie z którą do kosztów uzyskania przychodów należy także zaliczyć wydatki z tytułu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.
Wydatki ponoszone w związku z podwyższeniem kapitału poprzez emisję akcji mają wpływ na funkcjonowanie Spółki i prowadzoną przez nią działalność gospodarczą, a w konsekwencji na zwiększenie osiąganych przychodów. Ponadto koszty związane z emisją akcji nie są wymienione w katalogu wydatków nieuznawanych za koszt uzyskania przychodów (art. 16 ust. 1).
Minister Finansów interpretacją indywidualną z dnia z dnia 10 czerwca 2008 roku uznał stanowisko Strony za nieprawidłowe.
Minister Finansów stwierdził, że wszelkie ponoszone przez Spółkę wydatki związane z funkcjonalnie powiązanymi czynnościami podwyższenia kapitału zakładowego w Spółce dotyczące wejścia na Giełdę Papierów Wartościowych i emisją akcji tj. koszty związane z przygotowaniem prospektu emisyjnego, koszty doradztwa prawnego i finansowego, koszty administracyjne i prawne (druk, publikacja i dystrybucja prospektu emisyjnego), koszty prawne, koszty ogłoszeń wymaganych przepisami prawa, koszty tłumaczeń dokumentacji przygotowanej na potrzeby Oferty Publicznej, koszty promocji Oferty Publicznej, koszty szkoleń w zakresie wiedzy o Giełdzie Papierów Wartościowych, koszty związane z opłatami na rzecz biura maklerskiego i Komisji Papierów Wartościowych i Giełd oraz koszty obsługi firmy konsultingowej wprowadzającej na Giełdę, służą umożliwieniu Spółce emisji akcji i notowania ich na rynku papierów wartościowych, a więc pozostają w bezpośrednim związku z przychodem otrzymanym na podwyższenie kapitału zakładowego.
Skoro w myśl art. 12 ust. 4 pkt 4 u.p.d.o.p. przychód otrzymany na powiększenie kapitału zakładowego nie stanowi przychodu dla celów podatkowych, to koszty jego uzyskania, w przedmiotowej sprawie poniesione przez Spółkę wydatki związane z wejściem na Giełdę Papierów Wartościowych i z emisją akcji, nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Zgodnie bowiem z tym przepisem nie stanowią kosztów podatkowych wydatki, co prawda nie wymienione w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p., ale związane z przysporzeniami nie uważanymi za przychód przez ustawodawcę.
Pismem z dnia 3 lipca 2008 r. skarżąca wezwała Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa, jednakże organ nie znalazł podstaw do zmiany wydanej interpretacji.
Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę dnia 28 sierpnia 2008 r., w której podniosła następujące zarzuty:
1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności:
a) art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. przez uniemożliwienie zaliczenia wydatków związanych z publiczną emisją akcji do kosztów uzyskania przychodów, mimo że można je powiązać z przychodami uzyskiwanymi przez podatnika;
b) art. 12 ust. 4 pkt 4 u.p.d.o.p. poprzez nieuwzględnienie okoliczności, że podwyższenie kapitału zakładowego nie jest przychodem w rozumieniu ustawy, nie wpływa na możliwość zaliczenia wydatków z nim związanych do kosztów uzyskania innych przychodów;
c) art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. przez uniemożliwienie skarżącej zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów, wydatków, których przepis ten nie wymienia;
d) art. 431 § 1 k.s.h., przez pominięcie, że poza bezpośrednim skutkiem emisja nowych akcji prowadzi pośrednio do umocnienia pozycji rynkowej, wywołuje efekt marketingowy, przez gwarancyjną funkcję kapitału zakładowego;
e) art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3 u.p.d.o.p. poprzez przyjęcie, że wydatki poniesione w związku z powiększeniem kapitału zakładowego spółki nie stanowią kosztów uzyskania przychodów oraz przyjęcie, że art. 7 wskazanej ustawy odnosi się więc do treści art. 12 ust 4 pkt 4;
2. Naruszenie przepisów postępowania.
Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2011 r. WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację.
Stanowisko Sądu pierwszej instancji zdeterminowane zostało uchwałą składu siedmiu sędziów NSA z dnia 24 stycznia 2011 r., sygn. akt II FPS 6/10. Podkreślono, że w uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż art. 12 ust. 4 pkt 4 u.p.d.o.p. dotyczy przychodów wyłączonych z przychodów opodatkowanych, które są przysporzeniami traktowanymi przez przepisy o rachunkowości jako niebędące składnikiem rachunku wyników. Są to zdarzenia bilansowe, które z natury rzeczy nie stanowią przychodów. Innymi słowy ponieważ operacje te nie mają charakteru definitywnego, to powinny być neutralne podatkowo. Podzielając ten punkt widzenia za uprawniony Sąd uznał wniosek, iż koszty ponoszone w celu utworzenia lub powiększenia kapitału zakładowego, funduszu udziałowego albo funduszu założycielskiego, albo funduszu statutowego w banku państwowym, albo funduszu organizacyjnego ubezpieczyciela, o których mowa w art. 12 ust. 4 pkt 4 u.p.d.o.p., a więc koszty poniesione na utworzenie lub powiększenie źródła przychodów, nie mogą być uznane za koszty podatkowe, chociażby pośrednio zorientowane na uzyskanie przychodów, gdyż inny jest cel ich poniesienia. Wpłaty na podwyższenie kapitału w drodze emisji akcji, o których mowa we wniosku o interpretację, nie są dla spółki przysporzeniem o charakterze trwałym i jako służące budowie źródła przychodów mają zasadniczo odmienny charakter od wydatków związanych z uzyskaniem przychodów (pośrednio czy bezpośrednio), względnie zmierzających do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów. Chybione jest w związku z tym rozumowanie, że przedmiotowe wydatki należy łączyć nie z przysporzeniami związanymi z utworzeniem lub powiększeniem kapitału zakładowego, lecz z przychodami które dopiero zostaną uzyskane z działalności gospodarczej. Poza wcześniej zaprezentowanymi wywodami należy dodatkowo podnieść, że kwalifikując określony wydatek jako koszt podatkowy, należy brać pod uwagę moment poniesienia wydatku, a nie moment osiągnięcia przychodów. Nieuprawnione jest łączenie w sposób pośredni wydatków powiązanych z przychodem nieopodatkowanym z osiągnięciem innych przychodów, o których mowa w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. NSA w pełni podzielił pogląd wyrażony w wyroku NSA z 29 grudnia 2009 r. (II FSK 2085/08, Jurysdykcja Podatkowa 2010, nr 2, str.60), że zawarty w art. 12 ust. 4 pkt 4 u.p.d.o.p., zwrot normatywny "do przychodów nie zalicza się" odnosi się do przychodów w rozumieniu art. 7 ust. 2 u.p.d.o.p., który stanowi w istotnym dla sprawy zakresie, że dochodem jest nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Przepis art. 12 ust. 4 pkt 4 u.p.d.o.p. określone w nim przychody z przychodów określonych w art. 7 ust. 2 u.p.d.o.p. wyłącza. Ponieważ art. 7 ust. 2 u.p.d.o.p. mówi także o zdefiniowanych w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. kosztach uzyskania przychodów jako kategorii współtworzącej dochód wskutek pomniejszenia przychodów o te koszty, staje się oczywiste, że koszty uzyskania przychodów nie mogą być wiązane z przychodami, które z przychodów w rozumieniu wynikającym z art. 7 ust. 2 u.p.d.o.p. zostały wyłączone. Stwierdzone powyżej rozróżnienie przychodu podatkowego, a więc przychodu określonego w art. 7 ust. 2 u.p.d.o.p., do którego odnoszą się koszty jego uzyskania, o których mowa w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., od przychodu (przysporzenia) określonego w art. 12 ust. 4 pkt 4 u.p.d.o.p., do którego zdefiniowane w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. koszty uzyskania nie maja zastosowania, ma decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia o zaliczeniu spornych wydatków do kosztów uzyskania przychodów.
Odnosząc się dalej do treści wymienionej uchwały, Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można mówić na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych o innych przychodach niż te, które zostały wymienione w art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. Konstrukcja tego przepisu powoduje, że gdyby nie wyłączenie z przychodów w art. 12 ust. 4 pkt 4 tej ustawy wpłaty na kapitał zakładowy, również w przypadku jego podwyższenia stanowiłyby przychód spółki kapitałowej. Na zasadzie wyrażonej w art. 7 ust. 2 u.p.d.o.p. przychód ten brany byłby w rachunku wyliczenia dochodu podlegającego opodatkowaniu. Tego rodzaju przychód, a "nie- przychód" z mocy art. 12 ust. 4 pkt 4 ustawy jest pomijany dla celów podatkowych. Jeden ze skutków tej regulacji stanowi to, że wydatki bezpośrednio powiązane tym przychodem i warunkujące jego wystąpienie w postaci wniesienia podwyższonego kapitału nie mogą zostać uznane za koszty uzyskania przychodów. Ocena ta nie może jednak zostać rozciągnięta na tę część wydatków ogólnych spółki kapitałowej, których poniesienie tego rodzaju związku już nie cechuje tzw. koszty ogólne funkcjonowania osoby prawnej służące zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów i nie wykazujące związku z konkretnym przychodem. Zgodzić należy się zatem z oceną, że wydatki związane z nabyciem usług w celu emisji akcji należy zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Są one typowymi kosztami pośrednimi związanymi z prowadzona działalnością gospodarczą, której efekty podlegają opodatkowaniu.
Kierując się zatem ww. uchwałą siedmiu sędziów NSA z dnia 24 stycznia 2011 r., sygn. akt II FPS 6/10 oraz jej uzasadnienia, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że tylko wydatki związane z emisją nowych akcji, bez których nie jest możliwe podwyższenie przez spółkę akcyjną kapitału zakładowego , nie są kosztami uzyskania przychodów, stosownie do art. 12 ust. 4 pkt 4 oraz art. 7 ust. 1 i 2 w związku z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Do tego rodzaju wydatków niewątpliwie należy zaliczyć przygotowanie prospektu emisyjnego, druk, publikacja i dystrybucja prospektu emisyjnego, opłaty notarialne, sądowe, skarbowe oraz koszty ogłoszeń wymaganych przepisami prawa. Natomiast wydatki, bez których jest możliwe podwyższenie przez spółkę akcyjną kapitału zakładowego stanowią koszty ogólne funkcjonowania spółki kapitałowej stanowią więc zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. koszty uzyskania przychodów.
Sąd wskazał zarazem, że ponownie rozpoznając wniosek podatnika o udzielenie interpretacji, organ winien dokonać oceny stanowiska strony zaprezentowanego we wniosku, z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w wydanym wyroku oraz w uchwale NSA z dnia 24 stycznia 2011 w sprawie II FPS 6/10.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniesiona została skarga kasacyjna, w której organ zaskarżając wyrok w całości zarzucił błędną wykładnię art. 15 ust. 1 i art. 12 ust. 4 pkt 4 w związku z art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3 u.p.d.o.p. poprzez uznanie, że nie są kosztem uzyskania przychodu tylko te wydatki, bez których nie jest możliwe podwyższenie kapitału zakładowego, tj. związane bezpośrednio z pozyskaniem dodatkowego kapitału w drodze emisji publicznej akcji, do których należy między innymi zaliczyć przygotowanie prospektu emisyjnego, druk, publikację i dystrybucję prospektu emisyjnego, opłaty notarialne, sądowe, skarbowe oraz koszty ogłoszeń wymaganych przepisami prawa, natomiast stanowią koszt uzyskania przychodu wydatki, które mają pośredni związek z pozyskaniem dodatkowego kapitału w drodze emisji akcji, ale stanowią koszty ogólne funkcjonowanie spółki kapitałowej, bez których jest możliwe podwyższenie przez spółkę akcyjną kapitału zakładowego.
Z uwagi na powyższe organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie Sądowi Administracyjnemu sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie od skarżącej na rzecz organów kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podniósł, że w świetle art. 12 ust. 4 pkt 4 u.p.d.o.p. wartości majątkowe wniesione na pokrycie kapitału zakładowego spółki nie stanowią jej przychodu, a wobec tego wydatków związanych z pozyskaniem kapitału zakładowego nie można traktować jako kosztów uzyskania przychodów. Nie odnoszą się one do przychodu podatkowego. Są bezpośrednio powiązane z przeprowadzeniem neutralnej podatkowo operacji w kapitale zakładowym spółki. Przychód ten nie powstaje jako efekt bieżącej działalności gospodarczej podatnika. Spółka ma prawo oczekiwać, że w określonej perspektywie czasowej podwyższenie kapitału i związane z tym rozszerzenie działalności będzie generowało zwiększone przychody, ale będą to już przychody z bieżącej działalności gospodarczej. Przychód z tej działalności jest przychodem odrębnym od przychodu otrzymanego na podwyższenie kapitału zakładowego. Z osiągnięciem tego przychodu będą się wiązały odrębne wydatki stanowiące koszt jego uzyskania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżąca wniosła o oddalenie skargi w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych na rzecz skarżącej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Tytułem wstępu wskazać należy, że stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest także wskazanymi w niej podstawami. W myśl art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skargę kasacyjną w rozpoznawanej sprawie strona ją wnosząca oparła jedynie na podstawie kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., zarzucając błędną wykładnię art. 15 ust. 1 i art. 12 ust. 4 pkt 4 w związku z art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3 u.p.d.o.p. poprzez uznanie, że nie są kosztem uzyskania przychodu tylko te wydatki, bez których nie jest możliwe podwyższenie kapitału zakładowego, tj. związane bezpośrednio z pozyskaniem dodatkowego kapitału w drodze emisji publicznej akcji.
Spór dotyczy zatem możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych w związku z podniesieniem kapitału zakładowego.
Oceniając zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej należy – co zasadnie uczynił Sąd pierwszej instancji - odwołać się do tezy wywiedzionej w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2011 r. syg.akt II FPS 6/10, w której stwierdzono, że tylko wydatki związane z emisją nowych akcji, bez których nie jest możliwe podwyższenie przez spółkę akcyjną kapitału zakładowego, nie są kosztami uzyskania przychodów, stosownie do reguł wyrażonych w treści art. 12 ust. 4 pkt 4 i art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2000 r., Nr 54, poz. 654 ze zm.) w zw. z art. 15 ust. 1 tej ustawy. W uzasadnieniu uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazał miedzy innymi, że do tego rodzaju wydatków niewątpliwie należy zaliczyć opłaty notarialne, sądowe, podatek od czynności cywilnoprawnych, a w przypadku podwyższenia kapitału w drodze emisji akcji będących przedmiotem oferty publicznej, objętych prospektem emisyjnym, dodatkowe ponoszone w związku z tym opłaty giełdowe, koszty druku dokumentów akcyjnych, koszty sporządzania, drukowania oraz dystrybucji prospektu emisyjnego lub jego skróconej wersji oraz koszty oferowania papierów wartościowych. Pozostałe wydatki, stanowiąc koszty ogólne funkcjonowania spółki kapitałowej, są kosztami uzyskania przychodów.
Stanowisko zatem organu, prezentowane w skardze kasacyjnej, wedle którego wszelkich wydatków związanych z podniesieniem kapitału zakładowego spółki nie można zaliczać do kosztów uzyskania przychodów, pozostaje w kolizji z ww. uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego. Należy przy tym zaznaczyć, że niezależnie od tego, iż uchwała składu siedmiu sędziów NSA jest wiążąca w danej sprawie (art. 187 § 2 p.p.s.a.), ma ona ponadto tzw. ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 p.p.s.a. Przepis ten nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć innej sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu NSA. Wprawdzie skład, który nie podziela wspomnianego stanowiska, może ponownie przedstawić dane zagadnienie odpowiedniemu składowi powiększonemu, to jednak Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie dostrzega takiej potrzeby, aprobując stanowisko wyrażone w ww. uchwale. Co do zasady moc wiążącą ma stanowisko wyrażone w sentencji uchwały, to jednak zauważyć należy, że w ścisłym związku z tym stanowiskiem pozostaje pogląd prawny zaprezentowany w uzasadnieniu uchwały, wedle którego do wydatków bez których nie jest możliwe podwyższenie przez spółkę akcyjną kapitału zakładowego, zaliczyć należy opłaty notarialne, sądowe, podatek od czynności cywilnoprawnych, a w przypadku podwyższenia kapitału w drodze emisji akcji będących przedmiotem oferty publicznej, objętych prospektem emisyjnym, dodatkowe ponoszone w związku z tym opłaty giełdowe, koszty druku dokumentów akcyjnych, koszty sporządzania, drukowania oraz dystrybucji prospektu emisyjnego lub jego skróconej wersji oraz koszty oferowania papierów wartościowych.
Istotne zatem znaczenie dla rozstrzygnięcia spornego problemu ma ustalenie, które z wydatków poniesionych przez Spółkę, w związku z podniesieniem kapitału zakładowego, należy uznać za konieczne i to z prawnego punktu widzenia, tj. czy stanowią one bezpośrednią konsekwencję czynności prawnych i faktycznych, obowiązek dokonania których wynika z przepisów prawa. Rozważań takich w objętej skargą interpretacji indywidualnej organ nie przeprowadził. Gwoli ścisłości wskazać wypada, że interpretacja ta wydana została przed datą podjęcia przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały wyjaśniającej istotne wątpliwości interpretacyjne na gruncie wykładni art. 12 ust. 4 pkt 4 w związku z art. 7 ust. 1 i 2 oraz art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.
W świetle prezentowanej uchwały NSA pozostałe (pośrednie) koszty związane z podniesieniem kapitału zakładowego spółki, w tym zdeterminowane wyłącznie przesłankami gospodarczymi, a które odnieść można ogólnie do źródła przychodów podatnika, należy oceniać przez pryzmat treści art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. (np. wydatki związane z przeprowadzeniem badania due dilligence, którego efektem może być decyzja o uzupełnieniu środków, w tym przez podniesienie kapitału zakładowego).
Uchylając zaskarżoną interpretację i nakazując organowi dokonać oceny stanowiska strony zaprezentowanego we wniosku, z uwzględnieniem oceny prawnej wyrażonej w uchwale NSA z dnia 24 stycznia 2011, Sąd pierwszej instancji winien był wyraźnie wskazać na konieczność dokonania prawnopodatkowej kwalifikacji wydatków Spółki wyszczególnionych we wniosku o wydanie interpretacji, z uwzględnieniem ich rozdziału na te, bez których poniesienia nie jest możliwe podniesienia kapitału zakładowego, od innych. O to zapewne chodziło Sądowi pierwszej instancji, choć bezpośrednio wymogu przeprowadzenia takich ustaleń nie doprecyzował w zaleceniach formułowanych dla organu interpretacyjnego, w związku z wyeliminowaniem zaskarżonej interpretacji z obrotu prawnego. Uchybienie to nie ma jednak wpływu na wynik sprawy, a nadto sąd kasacyjny nie miał możliwości weryfikowania objętego skargą kasacyjną wyroku, pod kątem ewentualnych uchybień procesowych, z uwagi na brak sformułowania w skardze zarzutów opartych na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 oraz art. 204 pkt 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło