III SA/Wa 2173/10

WyrokWSA w Warszawie2011-04-05

Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Maciej Kurasz, Beata Sobocha

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odwołanie wniesione przez pełnomocnika substytucyjnego, który nie dopełnił wymogów formalnych dotyczących uwierzytelnienia pełnomocnictwa podstawowego przed 1 stycznia 2010 r., może zostać pozostawione bez rozpatrzenia?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że w świetle obowiązujących przepisów art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej w brzmieniu przed 1 stycznia 2010 r., pełnomocnik (radca prawny) mógł samodzielnie uwierzytelnić jedynie odpis udzielonego mu pełnomocnictwa, a nie innych dokumentów potwierdzających umocowanie osób reprezentujących spółkę. Nieuzupełnienie braków formalnych odwołania w tym zakresie skutkuje pozostawieniem odwołania bez rozpatrzenia. Wezwanie do uzupełnienia braków kieruje się do wnoszącego podanie, czyli pełnomocnika, a nie bezpośrednio do strony.
Stan faktyczny
Spółka z siedzibą w Wielkiej Brytanii wniosła o zapłatę odsetek za nieterminowy zwrot VAT za 2004 rok. Organ podatkowy odmówił naliczenia odsetek. Spółka złożyła odwołanie przez pełnomocnika radcę prawnego, który dołączył kopie pełnomocnictw poświadczone za zgodność z oryginałem przed 1 stycznia 2010 r. Organ wezwał do uzupełnienia braków formalnych dotyczących pełnomocnictwa podstawowego, które nie zostało prawidłowo uwierzytelnione. Pełnomocnik nie uzupełnił braków w wymaganym terminie, w efekcie odwołanie zostało pozostawione bez rozpatrzenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędzia WSA Beata Sobocha, Protokolant st. sekr. sądowy Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi O. z siedzibą w Wielkiej Brytanii na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania od decyzji odmawiającej naliczenia i wypłaty odsetek z tytułu nieterminowego dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za 2004 r. oddala skargę I Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. O. z siedzibą w Wielkiej Brytanii (dalej: "Spółka") wystąpiła pismem z 8 maja 2009r., uzupełnionym 1 czerwca 2009r. do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. (dalej: "NUS") o zapłatę odsetek od nieterminowego zwrotu podatku od towarów i usług (dalej: "VAT") za okres od stycznia do grudnia 2004r. 2 NUS decyzją z [...] lipca 2009r., doręczoną 29 lipca 2009r., odmówił naliczenia i wypłaty odsetek z tytułu nieterminowego dokonania zwrotu VAT za ww. okres. 3. Odwołanie Spółki z 10 sierpnia 2009r. wniesione przez radcę prawnego S. L. wpłynęło 12 sierpnia 2009r. 4. W aktach sprawy znajdowały się kserokopie pełnomocnictw: - z 29 kwietnia 2009r. udzielonego przez S. D. – ww. radcy prawnemu "do reprezentowania Spółki przed właściwymi organami podatkowymi w postępowaniach o zapłatę odsetek za zwłokę w związku z niedotrzymaniem przez Urząd Skarbowy zwrotu podatku VAT"; kserokopię poświadczył za zgodność z oryginałem ww. radca prawny; - z 30 maja 2005r. udzielonego S. D. przez Spółkę, z którego wynika prawo udzielania dalszych pełnomocnictw. 5. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej: "DIS") wezwał w związku z tym pełnomocnika Spółki, w trybie art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60, ze zm. dalej: "O.p.") do przedstawienia dokumentu, z którego wynika uprawnienie S. D., do udzielenia pełnomocnictwa ww. radcy prawnemu, do jednoosobowej reprezentacji Spółki. DIS wskazał też, że dopełnienie czynności powinno nastąpić w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Wyjaśnił też, że uzupełnienie ww. braku formalnego może nastąpić przez nadesłanie oryginału lub uwierzytelnionej kopii stosownego dokumentu, wraz z dokumentami, w szczególności z wypisem z rejestru handlowego Spółki, z których wynika upoważnienie osoby, która udzieliła w imieniu Spółki pełnomocnictwa S. D., do jednoosobowej reprezentacji Spółki. Podał, że zgodnie z art. 27 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, dalej: "Konstytucja RP") językiem urzędowym w RP jest język polski. Wszelka korespondencja kierowana do polskich organów podatkowych powinna zatem być sporządzona w tym języku. Wezwanie doręczono 4 listopada 2009r., więc termin do uzupełnienia braków formalnych odwołania upływał 12 listopada 2009r. 6. Pełnomocnik Spółki – ww. radca prawny w odpowiedzi na wezwanie nadesłał 12 listopada 2009r. poświadczone przez siebie za zgodność z oryginałem kopie: - wypisu z rejestru handlowego Spółki wraz z tłumaczeniem, z którego wynika, że jedynym dyrektorem Spółki jest O. Limited; - uchwały O. Limited (wraz z tłumaczeniem), z której wynika upoważnienie dla H. E. s do reprezentacji Spółki; - pełnomocnictwa podstawowego udzielonego przez H. E. – S. D., potwierdzającego jego umocowanie do reprezentacji Spółki; - pełnomocnictwa substytucyjnego. 7. DIS, po analizie akt sprawy, postanowieniem z [...] stycznia 2010r. pozostawił odwołanie Spółki od ww. decyzji NUS z [...] lipca 2009r. bez rozpatrzenia, w podstawie prawnej wskazując art. 169 § 4 w związku z art. 168 i art. 235 O.p. w związku z art. 137 § 2, 3, art. 136 O.p. W uzasadnieniu DIS po przedstawieniu stanu sprawy wskazał, że na mocy art. 137 § 3 O.p. pełnomocnik (radca prawny, adwokat, doradca podatkowy) może sam uwierzytelnić jedynie odpis udzielonego mu pełnomocnictwa. Wykazanie umocowania na podstawie pełnomocnictwa substytucyjnego polega na przedstawieniu oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu pełnomocnictwa substytucyjnego i dokumentu pełnomocnictwa udzielonego osobie, która wystawiła pełnomocnictwo substytucyjne, chyba, że dokument ten został już wcześniej złożony do akt sprawy. DIS podkreślił, że jest to stanowisko dominujące w orzecznictwie (por. uchwałę Sądu Najwyższego z 19 maja 2004r. sygn. akt III CZP 21/04, postanowienia SN z: 13 października 2005r. sygn. akt I CZ 86/05, 9 marca 2006r. sygn. akt I CZ 8/06, OSP 2006/12/141, 2 marca 2006r. sygn. akt I CZ 6/06, 16 maja 2006r. sygn. akt III SZ 2/06, OSNP 2006/15-16/239). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził ponadto, że wykazanie przez pełnomocnika procesowego umocowania do reprezentowania osoby prawnej wymaga – w świetle utrwalonego orzecznictwa – oznacza złożenia nie tylko pełnomocnictwa podpisanego przez osoby działające w imieniu tej osoby, ale także dokumentu potwierdzającego umocowanie tych osób do działania w imieniu tej osoby prawnej jest aktualne na gruncie art. 137 § 1 O.p. (por. wyrok z 27 maja 2009r. sygn. akt I SA/Lu 27/09). Zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 23 października 2009r. o zmianie ustaw w zakresie uwierzytelniania dokumentów (Dz. U. Nr 216, poz. 1676), od 1 stycznia 2010r., art. 137 § 3 O.p. otrzymał brzmienie: "Pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radcy prawny, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wskazujących ich umocowanie. Organ podatkowy może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony." W myśl art. 11 ww. ustawy z dnia 23 października 2009r. w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się, do czasu zakończenia postępowania w pierwszej instancji, dotychczasowe przepisy w zakresie uwierzytelniania dokumentów. Korespondencja w odpowiedzi na wezwanie, w tym m.in. poświadczona za zgodność z oryginałem przez ww. radcę prawnego kopia pełnomocnictwa podstawowego udzielonego S. D. przez H. E., potwierdzająca jego umocowanie do reprezentacji Spółki wpłynęła 16 listopada 2009r. Ww. radca prawny poświadczył za zgodność z oryginałem ww. pełnomocnictwo przed 1 stycznia 2010r. DIS uznał, że niezałączenie do odwołania pełnomocnictwa podstawowego z 30 maja 2005r., spełniającego wymogi określone w art. 137 § 3 O.p., stanowi brak formalny podania (art. 168 § 2 O.p. w związku z art. 235 O.p.). Kontroli czy dany pełnomocnik został należycie umocowany, dokonuje się, jak wynika z orzecznictwa, w ramach badania zachowania wymagań formalnych pisma procesowego (por. uchwała SN z 27 lutego 2003r. III CZP 74/03, OSNC 2005/1/6, wyroki WSA w Lublinie z: 29 kwietnia 2009r. sygn. akt I SA/Lu 25/09, z 27 maja 2009r. sygn. akt I SA/Lu 27/09). Zasadnym było więc zakwalifikowanie jako braku formalnego odwołania – oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa podstawowego. Nie usunięcie takiego braku w wyznaczonym terminie uniemożliwia dalsze procedowanie nad złożonym odwołaniem, gdyż nie można kontynuować sprawy, nie dysponując w aktach potwierdzeniem umocowania pełnomocnika do działania za stronę (por. wyrok WSA w Warszawie z 26 maja 2009r. sygn. akt III SA/Wa 3531/08). Przyjęcie, że braki co do wymagań formalnych, nieusunięte, powodują bezskuteczność podania oznacza, że nie jest ono zdolne do wywołania skutku prawnego w postaci wszczęcia postępowania i merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie (por. wyrok WSA w Warszawie z 15 czerwca 2004r. sygn. akt III SA/Wa 764/03). DIS stwierdził ponadto, że skoro wniosek zawierający brak formalny złożył pełnomocnik, jego należy wezwać do uzupełnienia ww. braku formalnego. Takie stanowisko potwierdza orzecznictwo (por. wyrok WSA w Lublinie z 29 kwietnia 2009r. sygn. akt I SA/Lu 25/09). 8. DIS, po rozpatrzeniu zażalenia Spółki, postanowieniem z [...] czerwca 2010r. utrzymał w mocy ww. postanowienie z [...] stycznia 2010r., podtrzymując jego podstawę faktyczną i prawną. W uzasadnieniu podniósł ponadto, że akta sprawy nie zawierały oryginału dokumentu pełnomocnictwa podstawowego (substytucyjnego) z 30 maja 2005r. udzielonego panu D., z którego wynika prawo do udzielania dalszych pełnomocnictw, ani oryginału dokumentu, z którego wynika uprawnienie ww. osoby do jednoosobowej reprezentacji Spółki. Ostatniego z dokumentów nie załączono też do odwołania. DIS potrzymał stanowisko, że w sytuacji, gdy wniosek zawierający brak formalny składa pełnomocnik, jego należy wezwać do uzupełnienia braku. Pełnomocnik ten nie dopełnił czynności wskazanych w wezwaniu wystosowanym na mocy art. 169 § 1 O.p. Na uwzględnienie nie zasługuje więc zarzut naruszenia art. 123 § 1 i art. 145 § 1 O.p. Postanowienie pierwszej instancji skierowano do Spółki, która odebrała je 2 lutego 2010r., jak również do pełnomocnika, który odebrał je w tej samej dacie. Skoro pełnomocnik wniósł odwołanie od postanowienia DIS wydanego w pierwszej instancji, do niego należało kierować wezwanie. Zdaniem DIS niesłuszne jest twierdzenie, że Spółkę należało wezwać do podpisania odwołania po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonemu pełnomocnikowi do usunięcia braku formalnego. Byłoby to uzasadnione jedynie, w przypadku wątpliwości, w jakim charakterze działa osoba podpisująca odwołanie, tj. w charakterze osoby uprawnionej do reprezentacji osoby prawnej (np. jako członek zarządu), czy też pełnomocnika. Odwołanie wniósł w imieniu Spółki profesjonalny pełnomocnik, oznaczając nazwę kancelarii. Pełnomocnik nie uzupełnił jednak w sposób należyty braków formalnych. Zdaniem DIS powołane przez stronę wyroki o sygn. akt I SA/Lu 703/08, I SA/Gd 737/09 i I GSK 2865/05 zapadły w odmiennych stanach faktycznych i mają ograniczone zastosowanie w sprawie. 9. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka wniosła o uchylenie ww. postanowienia DIS z [...] czerwca 2010r. i zasądzenie kosztów postepowania sądowego na rzecz Spółki, ze względu na naruszenie: art. 123 § 1, art. 145 § 1 i art. 169 § 1 i 4 O.p. Zdaniem Spółki DIS, kwestionując umocowanie pełnomocnika substytucyjnego do zastępowania Strony w postępowaniu odwoławczym, powinien przed wydaniem zaskarżonego postanowienia wezwać Spółkę do bezpośredniego podpisania odwołania. Postanowienie należało wydać oraz bezpośrednio doręczyć skarżącej Spółce z pominięciem domniemanego pełnomocnika. W tym zakresie Spółka wskazała na wyrok WSA w Lublinie z 25 października 2009r. sygn. akt I SA/Lu 703/08. Niepodjęcie przez DIS próby konwalidacji braków odwołania przez wezwanie Strony do podpisania odwołania i pozostawienie go bez rozpatrzenia oraz nieskuteczne doręczenie zaskarżonego postanowienia pełnomocnikowi spowodowało naruszenie art. 123 O.p. – Spółkę pozbawiono prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Dodatkowo Spółka wskazała, że skoro DIS podniósł brak umocowania pełnomocnika do zastępowania skarżącej Spółki w postępowaniu odwoławczym i uznał, że brak ten stanowił przeszkodę w rozpatrzeniu odwołania, DIS powinien uznać, że tym samym brakiem było dotknięte postępowanie przed organem pierwszej instancji. Zgodnie z art. 248 § 1 i 2 O.p. w związku z art. 247 § 1 pkt 5 O.p. należało stwierdzić nieważność decyzji NUS z [...] lipca 2009r. odmawiającej Spółce naliczenia i wypłaty odsetek z tytułu nieterminowego dokonania zwrotu VAT, skierowanej do osoby nie będącej stroną. 10. DIS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wskazał ponadto, że skoro wnoszącym odwołanie był pełnomocnik, do niego jako wnoszącego podanie, należało skierować postanowienie o pozostawieniu bez rozpatrzenia odwołania. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Skarga nie jest zasadna. 2. Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonujący - na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") - kontroli legalności wydanych w sprawie postanowień doszedł do przekonania, że odpowiadają one prawu. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit a)-c) oraz pkt 2 P.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności postanowienia. 3. Skład orzekający w rozpoznawanej sprawie uznał, że DIS nie naruszył żadnego z przepisów prawa wskazanych w skardze, w sposób który pozwalałby na wyeliminowanie z obrotu prawnego aktów administracyjnych wydanych w sprawie. 4. W ocenie Sądu, choć skarżąca Spółka w skardze stawia zarzuty naruszenia art. 123 § 1, art. 145 § 1 i art. 169 § 1 i 4 O.p., istota sporu w sprawie sprowadza się do tego czy przed zmianą – obowiązując od 1 stycznia 2010r. - przepisu art. 137 § 3 O.p. za skuteczne można było uznać uzupełnienie braku formalnego odwołania przez poświadczenie za zgodność z oryginałem przez radcę prawnego, któremu udzielono pełnomocnictwa substytucyjnego, pełnomocnictwa podstawowego udzielonego w imieniu osoby prawnej przez uprawnioną osobę. 4.1. W opinii organów podatkowych obu instancji, które wydały postanowienia w sprawie, będące przedmiotem kontroli Sądu, prawo poświadczenia przez ww. osobę za zgodność z oryginałem wszystkich dokumentów, z których wynika umocowanie, możliwe jest dopiero od 1 stycznia 2010r. Tym samym poświadczenie za zgodność z oryginałem przez radcę prawnego, któremu udzielono pełnomocnictwa substytucyjnego, przed datą 1 stycznie 2010r. pełnomocnictwa podstawowego udzielonego w imieniu osoby prawnej, przez uprawnioną osobę, nie mogło być uznane za skuteczne. 4.2. Zdaniem Sądu wyżej opisane stanowisko organów podatkowych jest prawidłowe, z uwagi na jasną treść art. 137 § 3 O.p., w brzemieniu obowiązującym w chwili uzupełnienia braku formalnego (listopad 2009r.), jak również ze względu na treść przepisu przejściowego – art. 11 ustawy z dnia 23 października 2009r. o zmianie ustaw w zakresie uwierzytelniania dokumentów (Dz. U. Nr 216, poz. 1676) w związku z art. art. 6 pkt 1 tej ustawy, prawidłowo powołanych w postanowieniach DIS wydanych w obu instancjach. W myśl art. 11 ww. ustawy w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się, do czasu zakończenia postępowania w pierwszej instancji, dotychczasowe przepisy w zakresie uwierzytelniania dokumentów. Tym samy przed organami podatkowymi w postępowaniu prowadzonym wobec Spółki należało zastosować art. 137 § 3 O.p. w brzmieniu obowiązującym przed zmianą dokonaną na mocy ww. art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 23 października 2009r. Sąd stwierdza, że z treści art. 137 § 3 O.p. w brzmieniu obowiązującym w chwili kierowania wezwania do uzupełnienia braków formalnych, jak również w chwili jego uzupełniania, wynikało wprost, że radca prawny posiadał uprawnienie do samodzielnego uwierzytelniania jedynie odpisu udzielonego mu pełnomocnictwa. Nie obejmuje to uwierzytelniania innych dokumentów, które zostały załączone przez pełnomocnika, w tym dokumentu, przy pomocy, którego organ osoby prawnej wykazuje swoje umocowanie do działania w imieniu osoby prawnej. W tym kontekście za prawidłowe Sąd uznaje powołanie się przez DIS w uzasadnieniach wydanych w sprawie postanowień, podlegających kontroli Sądu, do orzecznictwa Sądu Najwyższego, a w szczególności uchwały z 19 maja 2004r. sygn. akt III CZP 21/04, jak również postanowienia z 16 maja 2006r. sygn. akt III SZ 2/06. (OSNP 2006/15-16/239) oraz postanowień z 13 października 2005r. sygn. akt I CZ 86/05 i 9 marca 2006r. sygn. akt I CZ 8/06 (OSP 2006/12/141). Powołanie się na wyżej wskazane orzecznictwo Sądu Najwyższego przez DIS jest tym bardziej znaczące, że z treści art. 137 § 4 O.p. wynika, że w zakresie nieuregulowanym w § 1-3a O.p. stosuje się przepisy prawa cywilnego. Z art. 89 § 1 k.p.c. wynika wprost, że przy pierwszej czynności procesowej pełnomocnik obowiązany jest dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. 4.3. Sąd stwierdza ponadto, że z dotychczasowego i wyżej wskazanego orzecznictwa sądowego wynika, że wykazanie przez radcę prawnego umocowania do reprezentowania strony będącej osobą prawną wymaga złożenia nie tylko pełnomocnictwa udzielonego przez osoby działające w imieniu osoby prawnej, ale także dokumentu potwierdzającego umocowanie tych osób do działania jako organ osoby prawnej. Sąd Najwyższy wyroku z 11 grudnia 2006r. sygn. akt I PK 124/06 stwierdził ponadto, że w przypadku spółki z o.o. oprócz pełnomocnictwa należy przedstawić dokument świadczący o tym, że osoba, która podpisała pełnomocnictwo w imieniu spółki, jest uprawniona do jej reprezentowania... (OSNP 2008/3-4/27). 4.4. Powyższe rozważania wskazują zatem, że DIS miał prawo żądać od pełnomocnika substytucyjnego, który wniósł odwołanie w imieniu Spółki, przedstawienia oryginału pełnomocnictwa podstawowego, bądź uwierzytelnionego odpisu tegoż pełnomocnictwa, a nieuzupełnienie tego braku, stosownie do powszechnie stosowanych reguł prawa podatkowego – art. 168 § 2 O.p. w związku z art. 169 § 1 i 4 O.p. w związku z art. 235 O.p. oraz w związku z art. 137 § 3 i 4 O.p. - winno skutkować pozostawieniem bez rozpoznania odwołania. 4.5. Skoro z akt sprawy wynika, że do uzupełnienia braków formalnych pełnomocnictwa doszło w listopadzie 2009r. i to w sposób niezgodny z dyspozycją przepisu art. 137 § 3 O.p., w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2010r., należało uznać, tak jak uczynił to DIS w postanowieniach obu instancji, że pełnomocnik Spółki nie dopełnił czynności zawartych w wezwaniu. 5. Zdaniem Sądu niezasadne są w związku z tym zarzuty skargi o naruszeniu przez DIS art. 169 § 1 i 4 O. p. oraz art. 145 O.p. 5.1. Sąd stwierdza, że rację ma skarżąca Spółka, że z dyspozycji art. 145 § 1 O.p. wynika, że zasadą jest doręczanie pism w postępowaniu podatkowym stronie. 5.2. Niemniej jednak Sąd stwierdza, że z treści art. 145 § 2 O.p. wynika również, że gdy strona ustanowiła pełnomocnika pisma doręcza się pełnomocnikowi. 5.3. W świetle akt sprawy, wbrew twierdzeniom skargi, fakt ustanowienia radcy prawnego pełnomocnikiem Spółki nie był kwestionowany przez organy podatkowe. W ramach uzupełnienia braków formalnych odwołania pełnomocnik ten, jako wnoszący pismo (odwołanie) w imieniu skarżącej Spółki, został wezwany do uzupełnienia braków formalnych tego pisma. Pozwalała na to treść art. 168 § 2 i 3 O.p. w związku z art. 137 § 3 i 4 O.p. oraz art. 169 § 1 O.p. Z art. 168 § 2 in fine O.p. wynika, że podanie powinno czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. Takim przepisem jest powołany wyżej art. 137 § 3 zd. 1 O.p., który zobowiązuje pełnomocnika do dołączenia do akt oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa, jak również art. 89 § 1 k.p.c. w związku z art. 137 § 4 O.p. Z art. 89 § 1 k.p.c. wynika wprost, że pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Przepis art. 137 § 4 O.p., o czym mowa wyżej, nakazuje stosowanie przepisów prawa cywilnego w zakresie nieuregulowanym w § 1-3a art. 137 O.p. Zarówno z treści art. 137 § 3 O.p., jak też treści art. 89 § 1 k.p.c., w brzmieniu obowiązującym w chwili kierowania do pełnomocnika wezwania i uzupełniania przez niego braków formalnych, wynikało jednoznacznie, o czym mowa wyżej, że uwierzytelnianie pełnomocnictwa przez radcę prawnego mogło dotyczyć wyłącznie udzielonego mu pełnomocnictwa, a nie innych dokumentów. 5.4. Sąd stwierdza ponadto, że z powołanego przez DIS orzecznictwa w sposób jednoznaczny wynika, że jako brak formalny podania (odwołania) należy traktować niezałączenie do odwołania pełnomocnictwa podstawowego, spełniającego wymogi określone w art. 137 § 3 O.p. Kontroli czy dany pełnomocnik został należycie umocowany, dokonuje się bowiem w ramach badania zachowania wymagań formalnych pisma procesowego (por. uchwała SN z 27 lutego 2003r. III CZP 74/03, OSNC 2005/1/6, wyroki WSA w Lublinie z: 29 kwietnia 2009r. sygn. akt I SA/Lu 25/09, z 27 maja 2009r. sygn. akt I SA/Lu 27/09). Tym samym zakwalifikowanie przez DIS w zaskarżonym postanowieniu, jak również w poprzedzającym go postanowieniu pierwszej instancji ww. braku oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa podstawowego, jako braku formalnego odwołania – nie budzi wątpliwości. 5.5. Sąd podziela również stanowisko DIS wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że nie usunięcie ww. braku przez pełnomocnika Spółki w wyznaczonym terminie uniemożliwia dalsze procedowanie nad złożonym odwołaniem. W tym zakresie Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Warszawie z 26 maja 2009r. sygn. akt III SA/Wa 3531/08, że nie można kontynuować sprawy, gdy nie dysponuje się w aktach potwierdzeniem umocowania pełnomocnika do działania za stronę, jak również pogląd zawarty w wyroku WSA w Warszawie z 15 czerwca 2004r. sygn. akt III SA/Wa 764/03, że braki, co do wymagań formalnych, nieusunięte, powodują bezskuteczność podania oraz, że nie jest ono zdolne do wywołania skutku prawnego w postaci wszczęcia postępowania i merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. 5.6. Sąd zauważa również, że w świetle art. 169 § 1 O.p. wezwanie do uzupełnienia braków formalnych pisma (odwołania) kieruje się wobec "wnoszącego podanie" – a tą osobą w rozpoznawanej sprawie był profesjonalny pełnomocnik – radca prawny, który stosownie do art. 137 § 3 zd. 1 O.p. nie uzupełnił w sposób zgodny z treścią ww. przepisu braków formalnych złożonego przez siebie, w imieniu Spółki odwołania, choć powinien to uczynić zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym i wypracowanym na jego bazie orzecznictwem sądowym, powołanym prawidłowo przez organy podatkowe obu instancji. 5.7. Treść powyższych przepisów w zestawieniu z działaniami podjętymi przez DIS w trakcie toczącego się postępowania wskazuje w sposób jednoznaczny, że DIS nie naruszył ich dyspozycji. 6.1 Zdaniem Sądu – wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki, która uznaje, iż w przypadku niedopełnienia obowiązku przez profesjonalnego pełnomocnika (radcę prawnego), wezwanego do uzupełnienia braków formalnych odwołania, stosownie do obowiązujących przepisów prawa, wyżej wskazanych, DIS jest zobowiązany do wezwania bezpośrednio skarżącej Spółki do uzupełnienia braku formalnego – obowiązek ten nie wynika z przepisów prawa. Strona skarżąca dokonała wyboru profesjonalnego pełnomocnika, który powinien działać zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym i wykazać się znajomością przepisów prawa, w tym przede wszystkim dyspozycji art. 137 § 3 O.p., w brzemieniu obowiązującym w chwili skierowania do niego wezwania do uzupełnienia braków formalnych odwołania, jak również w chwili wypełniania tego wezwania. Do strony skarżącej bezpośrednio, co nie budzi wątpliwości w świetle akt sprawy, zostało również skierowane postanowienie wydane przez DIS w sprawie pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia (k. 60 akt administracyjnych). Nie podjęła ona jednak, żadnych działań, także tych, które mogłyby wskazywać, że ustanowiony na mocy pełnomocnictwa substytucyjnego radca prawny nie jest władny podejmować w jej imieniu jakichkolwiek czynności, w tym przede wszystkim wniesienia odwołania oraz uzupełnienia jego braków formalnych. W kontekście powyższych rozważań Sąd uznaje, że niezasadny jest zarzut Spółki o naruszeniu art. 123 § O.p. przez DIS. Spółka nie została pozbawiona przez organy podatkowe prawa do czynnego udziału w postępowaniu. 6.2. Sąd stwierdza ponadto że poglądy wyrażone w powołanym przez skarżącą Spółkę w uzasadnieniu skargi wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 25 lutego 2009r. w sprawie o sygn. akt. I SA/Lu 703/08 nie mogą być brane pod uwagę w rozpoznawanej sprawie. Z uzasadnienia tego wyroku nie wynika bowiem, aby pełnomocnik Spółki , tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, podpisał wniosek wszczynający postępowanie. Należy również zauważyć, że ww. orzeczeniu wskazano, że w aktach sprawy nie było pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi. Odmienność stanu faktycznego powoduje, że brak jest podstaw do przenoszenia tez postawionych w ww. wyroku na grunt rozpoznawanej sprawy, w której organ podatkowy – DIS - dysponował kopią pełnomocnictwa substytucyjnego, załączoną do akt sprawy, prawidłowo potwierdzoną za zgodność z oryginałem. W dyspozycji organu podatkowego pozostawało także odwołanie wniesione przez pełnomocnika. 7. Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie może być badany, ani uwzględniony podniesiony przez skarżącą Spółkę w skardze zarzut naruszenia przez DIS art. 247 § 1 pkt 5 O.p. w związku z art. 248 § 1 i 2 O.p. w związku ze skierowanej do osoby nie będącej stroną decyzji NUS z [...] lipca 2009r., odmawiającej Spółce naliczenia i wypłaty odsetek z tytułu nieterminowego dokonania zwrotu VAT. W tym zakresie możliwe jest prowadzenie, na podstawie oddzielnego wniosku, odrębnego postępowania, które ewentualnie – gdyby strona skorzystałaby z prawem przewidzianych środków zaskarżenia – korzystałaby z ochrony sądowej. 8. Sąd, mając powyższe okoliczności na względzie, uznał, że zasadne jest oddalenie skargi, na mocy art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło