II SA/Go 106/11

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-04-07

Skład orzekający: Mirosław Trzecki, Jacek Jaśkiewicz, Joanna Brzezińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego dotyczącego budowy ogrodzenia (muru oporowego) między działkami sąsiednimi, które nie przekracza wysokości 2,20 m i nie jest usytuowane od strony drogi publicznej, jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że budowa ogrodzenia o wysokości nieprzekraczającej 2,20 m, usytuowanego od strony działek prywatnych, nie wymaga zgłoszenia ani pozwolenia na budowę, a postępowanie administracyjne w tej sprawie jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone. Organ nie miał podstaw prawnych do wydania merytorycznej decyzji, gdyż inwestor doprowadził obiekt do stanu zgodnego z prawem, a ogrodzenie nie pełni funkcji muru oporowego.
Stan faktyczny
K.G. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego umarzającą postępowanie administracyjne dotyczące budowy muru oporowego stanowiącego ogrodzenie między jego działką a działką sąsiednią I.O. Organ I instancji nakazał rozbiórkę muru, ale decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy, który stwierdził brak podstaw do rozstrzygnięcia merytorycznego, gdyż ogrodzenie nie przekraczało wysokości 2,20 m i nie było usytuowane od strony drogi publicznej. K.G. kwestionował pominięcie w decyzji kwestii innych robót budowlanych na sąsiedniej działce.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi K.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. W związku z pismem K.G. z dnia [...] marca 2009 r. dotyczącym interwencji w sprawie budowy i wysokości muru rozgraniczającego jego nieruchomości oznaczone nr ewid. działek [...] przy ul. [...] z działką nr [...] przy ul. [...], której właścicielem jest I.O., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego z urzędu wszczął postępowanie w sprawie budowy ogrodzenia działki [...] niezgodnie z obowiązującymi przepisami, o czym zawiadomił strony pismem z [...] marca 2009r. Postanowieniem z dnia [...] maja 2009 r., znak: [...] organ nakazał I.O. wstrzymanie robót budowlanych związanych z budową muru oporowego stanowiącego element wykonywanego ogrodzenia między działką nr [...] przy ul. [...] a działkami nr [...] przy ul. [...] i zabezpieczenie budowy przed dostępem osób trzecich. Jednocześnie nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie trzech miesięcy od daty otrzymania postanowienia wskazanych dokumentów. Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasto, działając na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j.: Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn.zm.) nakazał I.O. rozbiórkę muru oporowego stanowiącego element wykonywanego ogrodzenia między przedmiotowymi działkami, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Na skutek odwołania I.O., decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. (znak: [...]) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W ocenie organu odwoławczego PINB Miasto nie wyjaśnił w sposób jednoznaczny z uwagi na jakie okoliczności uznał przedmiotowe ogrodzenie za mur oporowy. Ponadto organ I instancji nie zapewnił stronie – L.O. czynnego udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. Ponownie rozpatrując sprawę, decyzją z dnia [...] maja 2010 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasto umorzył postępowanie administracyjne w sprawie budowy muru oporowego stanowiącego ogrodzenie działki nr [...] przy ul. [...], od strony działek nr [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż na podstawie przeprowadzonych oględzin i sporządzonej dokumentacji fotograficznej ustalono, że wysokość całkowita ogrodzenia, bez wykonanych przęseł, mierzona w miejscu słupków wyniosła 2,75 m od strony działki inwestora, a po stronie działek nr [...] będących własnością K.G. wysokość ta wahała się w granicach od 2,80 do 3,0 m, w zależności od ukształtowania terenu. Wobec poczynionych ustaleń, I.O. złożył oświadczenie do protokołu, że do 10 maja 2010 r. skróci wysokość słupków ogrodzeniowych o 3 bloczki, co spowoduje, że wysokość ogrodzenia od strony jego działki będzie wynosiła 2,0 m. Wykonanie powyższego zobowiązania zostało potwierdzone przez organ, podczas oględzin w dniu [...] maja 2010 r. Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił powyższą decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie kasacyjne organ odwoławczy wskazał, że dowód z oględzin przeprowadzonych przez organ w dniu [...].05.2010 r., na których PINB oparł podstawowe ustalenia w sprawie (dotyczące zmniejszenia wysokości ogrodzenia), został przeprowadzony z naruszeniem art. 79 K.p.a., bowiem o terminie oględzin nie zostały powiadomione strony postępowania. Po przeprowadzeniu w dniu [...] września 2010 r. kolejnych oględzin obiektu, decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. (znak: [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasto, na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., umorzył przedmiotowe postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na treść art. 29 ust. 1 pkt 23 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w myśl, którego budowa ogrodzeń nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, zaś obowiązkiem zgłoszenia właściwemu organowi objęta jest budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m (art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane). Zdaniem organu taka sytuacja nie ma miejsca w rozpoznawanej sprawie, gdyż przedmiotowe ogrodzenie nie jest usytuowane od strony drogi lub innych miejsc publicznych, a jego wysokość mierzona od strony działki inwestora nie przekracza "granicznej" wartości 2,20 m. Z dokonanych przez organ ustaleń wynika ponadto, że różnica poziomów między działką nr [...] a sąsiednimi działkami nr [...] jest niewielka i wynosi maksymalnie ok. 0,25 m, a wybudowane ogrodzenie w postaci muru betonowego nie pełni funkcji muru oporowego, gdyż nie przejmuje naporu gruntu na ten mur. W odwołaniu od powyższej decyzji K.G. podniósł, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasto pominął kwestię budowy przez I.O. ogrodzenia od strony drogi publicznej, przez co został naruszony jego interes prawny, jak i właścicieli sąsiednich nieruchomości. Zdaniem skarżącego organ bezpodstawnie prowadził postępowanie w sprawie budowy muru oporowego, ponieważ jego wniosek z dnia [...] marca 2009 r. dotyczył interwencji w sprawie zarówno ogrodzenia wzniesionego powyżej 2,20 m, jak i budowy ogrodzenia oraz wjazdu od strony drogi publicznej bez zgłoszenia, a ponadto prowadzenia przez inwestora I.O. innych prac niezgodnych z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasto, iż budowa ogrodzenia w postaci muru między działkami budowlanymi nie stanowiącymi miejsc publicznych, którego wysokość nie przekracza 2,20 m nie podlega obowiązkowi zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, a ponadto ogrodzenie to nie pełniło funkcji muru oporowego. W dalszej części uzasadnienia organ wyjaśnił, iż zakres przedmiotowy rozstrzygnięcia zawarty w zaskarżonej decyzji jest tożsamy z przedmiotem wniosku strony z dnia [...] marca 2009 r., którego głównym zamierzeniem, zdaniem organu, było sprawdzenie, czy wysokość muru ogrodzeniowego jest zgodna z art. 30 ustawy Prawo budowlane. Dodatkowo organ podniósł, iż o ile przedmiot niniejszego postępowania dotyczył budowy ogrodzenia działki nr [...] przy ul. [...], tym samym nie oznaczało to jednocześnie, że postępowanie to mogło dotyczyć również ogrodzenia wymienionej nieruchomości od strony drogi publicznej. W takim bowiem postępowaniu K.G. nie posiadałby przymiotu strony, gdyż jego interes prawny może dotyczyć tylko nieruchomości, których jest właścicielem, a droga publiczna nie jest jego własnością. W przypadku, gdyby okazało się, że ogrodzenie działki nr [...], usytuowane od strony drogi publicznej zostało wybudowane z naruszeniem prawa, wówczas Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasto zobowiązany byłby z urzędu podjąć stosowne działania. Skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim K.G.. W jej uzasadnieniu wskazał, że zaskarżona decyzja nie może wykluczać faktu, iż obiekt budowlany leżący w obrębie sąsiedniej nieruchomości traktowany jest jako obiekt, który w obrębie tej nieruchomości nie leży. Jego zdaniem, wybudowane od strony drogi publicznej, na działce nr [...] przy ul. [...] ogrodzenie, wjazd i brama wjazdowa nie zmieniają faktu, iż obiekty te znajdują się w obrębie sąsiedniej nieruchomości. Zdaniem skarżącego organ drugiej instancji błędnie powołał się w zaskarżonej decyzji na art. 105 § 1 K.p.a., bowiem budowa ogrodzenia, wjazdu i bramy wjazdowej na sąsiedniej nieruchomości narusza art. 30 ustawy Prawo budowlanego, przepisy techniczno-budowlane oraz obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla osiedla [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumentację oraz stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne powołane są do badania zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia (art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo po postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z poźn.zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."). Zakres kontroli wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przypadku decyzji, Sąd może ją uchylić lub stwierdzić jej nieważność wyłącznie w przypadkach określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. – tj. gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy lub gdy wystąpią przyczyny nieważności wskazane w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasto o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie budowy muru oporowego stanowiącego ogrodzenie działki nr [...] przy ul. [...], od strony działek nr [...] przy ul. [...]. Podstawę prawną do umorzenia postępowania administracyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość, stanowi art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U z 2000 r. Nr 98, poz.1071 z późn.zm., dalej jako: "K.p.a."). Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia w szczególności wówczas, gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści; gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracyjny stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy; gdy sprawa utraciła charakter sprawy, która miała być załatwiona w drodze decyzji, albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania, przestała być regulowana przepisami dającymi podstawę do wydania decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2001 r., sygn. akt V SA 381/01, Lex nr 78917, wyrok NSA z dnia 25 stycznia 1990 r., sygn. akt II SA 1240/89, Lex nr 10125). Umorzenie postępowania administracyjnego jest orzeczeniem formalnym, kończącym postępowanie bez merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, przepis art. 105 § 1 k.p.a. nie powinien być więc interpretowany rozszerzająco, a umorzenie postępowania powinno być traktowane jako środek ostateczny, mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 1998r., sygn. akt I SA/Ka 1254/96, LEX nr 34116, wyrok SN z dnia 9 lutego 2001r., sygn. akt III RN 57/00, OSNP 2001/16/502 czy wyrok NSA z dnia 9 września 1998r., sygn. akt IV SA 1634/96, LEX nr 43795). Celem postępowania administracyjnego jest wszak załatwienie sprawy przez wydanie decyzji, rozstrzygającej sprawę co do istoty. Temu powinna służyć działalność orzecznicza administracji publicznej zmierzająca do konkretyzacji praw i obowiązków wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa, w braku któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, co w konsekwencji powoduje niemożność rozstrzygnięcia jej co do istoty (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2008, Wydanie 9, str. 498). W rozpoznawanej sprawie organy nadzoru budowlanego uznały, iż brak jest podstaw prawnych do merytorycznego załatwienia sprawy z tego powodu, iż nie stwierdzono samowolnego wykonania robót budowlanych, ponieważ przedmiotowe ogrodzenie zostało usytuowane od strony prywatnych działek, a jego wysokość nie przekroczyła 2,20 m. Podkreślić należy, iż określona w art. 6 K.p.a. zasada praworządności wymaga, aby każdy akt władczej ingerencji organu administracji państwowej w sferę praw obywatela był oparty na konkretnym przepisie prawa. Z art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 z późn.zm.) wynika, że ogrodzenia zaliczają się do urządzeń budowlanych, co zasadniczo świadczyłoby o tym, że roboty budowlane przy ich wznoszeniu powinny być objęte czynnościami reglamentacyjnymi organów państwowego nadzoru budowlanego, polegającymi przede wszystkim na objęciu ich obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Z treści zaś art. 29 ust. 1 pkt 23 ww. ustawy wynika, że budowa ogrodzeń nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, jednakże na zasadzie art. 30 ust. 1 pkt 3 tej ustawy budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m wymaga uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi. Zatem ogrodzenia budowane poza miejscami publicznymi – niezależnie od ich konstrukcji i użytego materiału budowlanego – nie wymagają pozwolenia na budowę i w związku z tym nie podlegają nadzorowi organów budowlanych. Wydana w odniesieniu do takich ogrodzeń decyzja administracyjna nakazująca ich rozbiórkę nie miałaby podstawy prawnej i w rezultacie dotknięta byłaby wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Ewentualne spory między sąsiadami na tle budowy i używania takich ogrodzeń mają charakter cywilnoprawny, a więc ich rozstrzygnięcie nie należy do organów administracyjnych. Budowa przedmiotowego ogrodzenia w postaci muru pomiędzy działkami budowlanymi nie stanowiącymi miejsc publicznych lub innych wymienionych w art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, którego wysokość nie przekracza 2,20 m, nie podlegała obowiązkowi zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, tj. nie podlegała reglamentacji prawa budowlanego. Zaakceptować należy ustalenia organów, zgodnie z którymi sporna budowla nie pełni innej funkcji niż ogrodzenie międzysąsiedzkie, w szczególności dotyczy to wyjaśnionej w toku postępowania przez organ I instancji kwestii, że ogrodzenie to nie pełniło funkcji muru oporowego. Powyższe ustalenia przeprowadzone zostały w oparciu o ponowne rozpatrzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasto zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności na podstawie oględzin obiektu, które odbyły się w dniach [...] maja 2010 r. i [...] września 2010 r. Podczas oględzin stwierdzono, że między działką o nr ewid. [...], a działkami o nr ewid. [...], I.O. wybudował na fundamencie wylewanym z betonu mur z bloczków betonowych (5 warstw bloczków po 25 cm wysokości). Na murze tym równomiernie rozmieszczono słupki wykonane również z bloczków betonowych (6 warstw bloczków po 25 cm wysokości). Wysokość całkowita ogrodzenia, bez wykonanych przęseł mierzona w miejscu słupków wyniosła 2,75 m od strony działki inwestora, a po stronie działek nr [...] będących własnością K.G. wysokość ta wahała się w granicach od 2,80 do 3,0 m, w zależności od ukształtowania terenu. Jednocześnie organ I instancji ustalił, że różnica poziomu terenu między działką nr [...] a ww. działkami sąsiednimi jest niewielka i wyniosła ok. 0,05 do 0,25 m. Ustalono, iż wybudowane ogrodzenie w postaci muru betonowego między działkami o nr ewid. [...] a działkami sąsiednimi o nr ewid. [...] (powstałych po podziale działki o nr ewid. [...]) nie pełniło funkcji muru oporowego, gdyż nie przejmowało naporu gruntu na ten mur. Na podstawie oględzin stwierdzono, że grunt przy murze po stronie działki o nr ewid. [...] został usunięty. Obecny podczas oględzin I.O. oświadczył do protokołu, iż do dnia [...] maja 2010 r. skróci wysokość słupów ogrodzenia o 3 bloczki, tj. o 0,75 m, w związku z czym całkowita wysokość ogrodzenia od strony jego działki wynosić będzie ok. 2,0 m. Podczas oględzin w terenie, przeprowadzonych w dniu [...] maja 2010 r. organ I instancji potwierdził fakt, iż sporne ogrodzenie nie przekracza wysokości 2,20 m, co stanowi okoliczność bezsporną w sprawie. Skoro inwestor sam w trakcie postępowania doprowadził sporny obiekt do stanu zgodnego z prawem, zatem organ nie mógł wydać merytorycznej decyzji w sprawie i postępowanie musiało zostać umorzone. Ponadto z akt sprawy wynika, iż I.O. zdecydował się na budowę ogrodzenia z betonowych pustaków zalewowych (podmurówka) na zbrojonym fundamencie betonowym, ze względu na podmokły teren i niestabilny grunt (pismo z dnia [...] kwietnia 2009 r.). W piśmie tym również podniósł, iż sąsiad K.G. celowo dokonał dewastacji swojego gruntu graniczącego z jego działką, poprzez odkopanie podmurówki ogrodzenia i tym samym odsłonięcie fundamentów. Takim działaniem spowodował zmianę poziomu i rzędnych terenu. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie zawiera legalnej definicji "muru oporowego". Posługuje się natomiast pojęciem "konstrukcji oporowej", zaliczając ją do budowli wymienionych w art. 3 pkt 3, przez które rozumie się każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Do budowy obiektu budowlanego w postaci konstrukcji oporowej ma zastosowanie art. 28 ust. 1 ww. ustawy i obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1371/05, Lex nr 318327). Celem takiego obiektu jest zabezpieczenie danego terenu przed oddziaływaniem mas ziemnych lub wodnych innego terenu, zaś ogrodzenie stanowi urządzenie budowlane związane z obiektem budowlanym, a jego istotą jest wykonanie go na granicy z działką sąsiednią. Wskazać należy, iż pojęcie "muru oporowego" zakwalifikował ustawodawca do kategorii urządzeń wodnych, czyli urządzeń służących kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich, regulowanej przepisami ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 z późn.zm.) - art. 9 ust. 1 pkt 19. Z ustaleń poczynionych w sprawie, opartych na wszechstronnej ocenie zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że przedmiotowe ogrodzenie nie jest konstrukcją oporową, bowiem nie służy do zabezpieczenia, ani wzmocnienia ściany budynku, skarpy, nadbrzeża lub wolnostojącego muru - co zostało dodatkowo potwierdzone dokumentacją fotograficzną. W ocenie Sądu, zgromadzony materiał dowodowy tym bardziej nie daje podstaw, aby przedmiotowej budowli przypisać cechy "muru oporowego", czyli urządzenia wodnego o jakim mowa w przepisie art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. h Prawa wodnego, co potwierdza prawidłowość stanowiska organów nadzoru budowlanego. Reasumując podkreślić należy, iż zasadnie organy nadzoru budowlanego uznały, iż postępowanie prowadzone w sprawie "budowy muru oporowego stanowiącego ogrodzenie działki nr [...]3 przy ul. [...] od strony działek nr [...] przy ul. [...]" okazało się bezprzedmiotowym. Bezprzedmiotowość postępowania to brak przedmiotu postępowania, który stanowi konkretna sprawa administracyjna, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W sytuacji, gdy mur stanowi jedynie ogrodzenie pomiędzy sąsiadującymi ze sobą działkami stanowiącymi i nie przekracza wysokości 2,20 m (czemu skarżący nie przeczy) żaden przepis prawa materialnego nie uzależniał przeprowadzenia robót budowlanych związanych z budową, przebudowa czy odbudowa tego ogrodzenia od uzyskania pozwolenia na budowę ani też zgłoszenia. Żaden obowiązujący przepis nie daje także organowi administracji publicznej do władczego wkraczania w przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż analiza odwołania oraz skargi wskazuje, że K.G., zasadniczo nie kwestionuje prawidłowości rozstrzygnięcia organów w zakresie umorzenia postępowania dotyczącego przedmiotowego "muru oporowego" stanowiącego ogrodzenie pomiędzy jego nieruchomością, a sąsiednią nieruchomością I. i L.O.. Skarżący kwestionuje natomiast fakt pominięcia w zaskarżonym rozstrzygnięciu istotnych dla niego kwestii dotyczących jednakże innych obiektów i robót budowlanych na sąsiedniej działce. Skarżący neguje stanowisko organu odwoławczego zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dotyczące jednakże, nie przedmiotowego ogrodzenia lecz kwestionowanej przez niego zgodności z przepisami robót budowlanych wykonanych na sąsiedniej nieruchomości w związku z budową ogrodzenia i bramy wjazdowej od strony drogi publicznej bez wymaganego zgłoszenia. Odnosząc się do zarzutu zawartego w skardze, w powyższym zakresie należy zgodzić się ze stwierdzeniem, iż zaskarżona decyzja i poprzedzające ją postępowanie administracyjne, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie dotyczyło wskazanych powyżej robót, co nie wyklucza prowadzenia w tym przedmiocie odrębnego postępowania administracyjnego. Z przedłożonych przez skarżącego dokumentów wynika, iż podejmował on interwencję także w sprawie modernizacji i remontu ogrodzenia działki nr [...] od ul. [...]. Zakres kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie wyznacza sprawa administracyjna stanowiąca przedmiot rozstrzygnięcia organów. Oznacza to, iż wbrew oczekiwaniu skarżącego w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym Sąd nie może objąć rozstrzygnięciem innych kwestii także w sytuacji, gdy zdaniem skarżącego są one związane z daną sprawą administracyjną. Organ nadzoru budowlanego właściwy jest do dokonania oceny zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, w tym miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, robót budowlanych prowadzonych przez inwestorów na działce nr [...]. W tym zakresie organ może działać z urzędu lub na wniosek strony postępowania, czyli podmiotu, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub który żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 K.p.a.). Na marginesie podkreślić należy, iż zasadniczo co do robót budowlanych prowadzonych na sąsiedniej nieruchomości w zakresie ogrodzenia czy też bramy wjazdowej od strony drogi publicznej, trudno upatrywać naruszenia interesu prawnego właściciela nieruchomości sąsiadującej. Podobnie, naruszenie przez inwestora w związku z wykonywanymi robotami budowlanymi, przepisu prawa miejscowego samoistnie nie kreuje przymiotu strony właściciela nieruchomości sąsiedniej. Konieczne jest tu wykazanie, iż przedmiotowe roboty ingerują np. w prawo własności skarżącego lub naruszają w inny sposób jego interes prawny mający oparcie w przepisach prawa materialnego. Jednakowoż w każdej sprawie konieczna jest w tym zakresie szczegółowa analiza okoliczności danej sprawy, co nie może stanowić przedmiotu rozważań Sądu w przedmiotowym postępowaniu dotyczącym wyłącznie ogrodzenia – muru pomiędzy działką nr [...], a działkami nr [...]. Zaskarżona decyzja ostateczna nie uniemożliwia skarżącemu domagania się ochrony jego praw w przewidzianej przepisami formie. Strona ewentualnego postępowania administracyjnego może żądać jego wszczęcia, uczestniczyć w nim czynnie na wszystkich etapach, wnieść zażalenie do organu wyższego stopnia w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie – art. 37 K.p.a., a także skargę do sądu administracyjnego na bezczynności organu administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania). Nadto gdyby okazało się, iż skarżący nie posiada przymiotu strony w konkretnym postępowaniu, które organ prowadzi lub winien prowadzić w związku z naruszeniem prawa z urzędu, każdemu obywatelowi przysługuje prawo do skargi do organu wyższego stopnia na działanie lub zaniechanie właściwych organów administracji publicznej, w trybie przepisów art. 229 i nast. K.p.a. Wskazać też przyjdzie, że znajdujące się w aktach sprawy wystąpienia stron, świadczą o istniejącym pomiędzy nimi konflikcie sąsiedzkim. Do rozwiązywania tego typu sporów nie są powołane ani organy administracji publicznej, ani też sądy administracyjne. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę jako niezasadną. Wobec oddalenia skargi, zgodnie z przepisem art. 200 a contrario ww. ustawy, stronie skarżącej nie przysługuje zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło