II GZ 164/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Myślińska po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 stycznia 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 2377/10 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie za skargi B. K. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 300000-IAGX-9288-61/10 sierpnia 2010 r. bez numeru w przedmiocie wszczęcia postępowania o stwierdzenie trwałej niezdolności do wykonywania zawodu adwokata postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie. Przewodniczący Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z 4 stycznia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 2377/10, wezwał, w oparciu o art. 220 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) i § 2 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze. zm.; dalej: rozporządzenie RM z 16 grudnia 2003 r.,), skarżącego B. K. do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z [...] sierpnia 2010 r., w kwocie 200 złotych. W zażaleniu na powyższe zarządzenie B. K. wniósł o jego "zmianę poprzez uchylenie i oddalenie w całości". Wniósł też o "skierowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi konstytucyjnej do Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie uchylenia art. 233 p.p.s.a., art. 229 § 2 p.p.s.a. i przepisów związkowych". Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucono: 1) "błędną wykładnię § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia RM z 16 grudnia 2003 r. przez to, że skarżący złożył wniosek o zażądanie skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej złożone przez skarżącego z 16 września 2010 r. nie przekazanej WSA w W. czego dowodem brak także załączenia odpowiedzi na skargę skarżącego, a materia normy prawnej o jakiej mowa w § 2 ust. 1 pkt 4 cyt. rozporządzenia dotyczy wyłącznie skarg organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż akty prawa miejscowego, podejmowanie w sprawach z zakresu administracji publicznej, która to norma prawna jest bezprzedmiotowa w niniejszej sprawie; 2) art. 233 p.p.s.a., art. 236 p.p.s.a., art. 229 § 2 p.p.s.a. stanowiące delegacje dla Rady Ministrów w sprawach opłat przed sądami administracyjnymi są rażąco sprzeczne z art. 217 Konstytucji RP odbierające prawa człowieka i obywatela skarżącego zawarte w art. 30 - art. 86 Konstytucji RP, godzące także w konstytucyjną zasadę praworządności z art. 7 Konstytucji RP, całość związana z hierarchicznymi konstytucyjnymi źródłami prawa zawartymi w art. 8 i art. 87 ust. 1 Konstytucji RP, poczynając od uchwalenia przedmiotowej ustawy w sprawie postępowania przed sądami administracyjnymi". W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że 16 września 2010 r., wniósł skargę do WSA na "rozstrzygnięcie nadzorcze Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej", które błędnie zostało nazwane przez WSA "uchwałą Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z [...] sierpnia 2010 r.". Wskazał również, że podstawa prawna wpisu sądowego od skargi jest błędną, gdyż akt z [...] sierpnia 2010 r., nie jest decyzją ani uchwałą. W związku z tym skarżący domagał się ustalenia przez WSA charakteru pisma Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej oraz pisma nazwanego "uchwałą ORA w S. z [...] maja 2010 r.". Skarżący podkreślił, że Sąd pierwszej instancji nie otrzymał od Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej "rozstrzygnięcia nadzorczego" w tej sprawie bowiem wówczas skarżący otrzymałby odpowiedź organu na swoją skargę. Powyższe zaświadcza o nienadaniu biegu skardze. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn, niż w nim podniesiono. Na wstępie należy podnieść, że zgodnie z art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Na wstępie należy podkreślić, że B. K. wniósł skargę na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z [...] sierpnia 2010 r., utrzymującą w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w S. z [...] maja 2010 r., w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie orzeczenia o trwałej niezdolności do wykonywania zawodu adwokata w trybie art. 4c ustawy z 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. Nr 123, poz. 1058 ze zm.). Uchwała ta ma charakter czysto procesowy nie kończący postępowania w sprawie i stanowi podstawę do przeprowadzenia przez Okręgową Radę Adwokacką postępowania dowodowego dotyczącego rozstrzygnięcia w przedmiocie trwałej niezdolności do wykonywania zawodu adwokata przez B. K. Nie jest to "rozstrzygnięcie nadzorcze" jak określa tę uchwałę skarżący. Zaskarżonym zarządzeniem B. K. wezwany został do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na podstawie § 2 pkt 4 rozporządzenia RM z 16 grudnia 2003 r. Przepis ten stanowi, że wpis stały w sprawach skarg dotyczących uprawnień do wykonywania określonego zawodu, czynności lub zajęć, bez względu na rodzaj i charakter wynosi 200 zł. Tymczasem skarżący zarzucił w zażaleniu błędną wykładnię § 2 ust 1 pkt 4 cyt. rozporządzenia stanowiącego, iż wpis stały w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż akty prawa miejscowego podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej wynosi 300 zł. Sąd powyższego przepisu nie stosował, nie mógł więc i nie dokonywał jego wykładni w ogóle, stąd zarzut ten jest chybiony. Niemniej jednak zauważyć należy i rozważyć przy ponownym rozpoznawaniu sprawy następującą kwestię. Stosownie do treści art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Jednakże art. 222 cyt. ustawy stanowi, iż nie żąda się opłat od pisma, jeżeli już z niego wynika, że podlega ono odrzuceniu. Nie przesądzając treści rozstrzygnięcia przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy rozważyć dopuszczalność skargi na przedmiotową uchwałę na tle orzecznictwa m.in. Wydziału VI WSA w W., w którym zapadło zaskarżone zarządzenie (por. wyrok WSA w Warszawie z 6 lutego 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1875/06) i w zależności od zajętego stanowiska ewentualnie rozważyć kwestię wpisu sądowego trybie § 2 ust 4 cyt. rozporządzenia. W tych okolicznościach bezprzedmiotowe staje się zajęcie stanowiska w przedmiocie "skargi konstytucyjnej do Trybunału Konstytucyjnego" (pkt 2 wniosku). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.