II SA/Lu 51/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2011r. sprawy ze skargi Spółdzielni na postanowienie Wojewody z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił K. i K. B. pozwolenia na budowę budynku mieszkalno – handlowo – usługowego na działce nr 27 położonej przy ul. M. R. w Z. (bez utwardzenia terenu, parkingów i przyłączy do sieci uzbrojenia terenu). W dniu 13 grudnia 2010r. odwołanie od tej decyzji wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa . Zaskarżonym postanowieniem Wojewoda stwierdził, że zostało ono wniesione z uchybieniem terminu. Zdaniem organu odwoławczego z akt administracyjnych wynika, iż wspomnianą decyzję przesłano Spółdzielni na jej adres widniejący w skorowidzu działek oraz na pieczęci Spółdzielni tj. na adres ul M. R. w Z . Decyzję w dniu [...] r. odebrała M. P., co potwierdziła własnoręcznym podpisem. Z akt administracyjnych sprawy wynika także, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania dotyczącego zatwierdzenia projektu budowanego i udzielenia pozwolenia na budowę adresowane do Spółdzielni doręczono również pod ten sam adres, co decyzję z dnia [...] r. i jego odbioru dokonała ta sama osoba. Prawidłowość tego doręczenia nie była kwestionowana i nie uniemożliwiło ono Spółdzielni zgłoszenia zastrzeżeń w zakreślonym do tego terminie. Odwołująca się nie wskazała również osoby upoważnionej do odbioru korespondencji. Tym samym doręczenie dokonane w dniu 24 listopada 2010 r. uznać należy za skuteczne. Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że decyzja z dnia [...] r. zawierała prawidłowe pouczenie o terminie wniesiona odwołania, który minął w dniu 8 grudnia 2010 r., odwołanie zostało natomiast wniesione w dniu 13 grudnia 2010 r., czyli 5 dni po upływie terminu. Wraz z odwołaniem nie wniesiono o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Okoliczności powyższe uzasadniają więc stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Spółdzielnia wniosła o uchylenie postanowienia Wojewody i przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Uzasadniając skargę przytoczono argumenty zawarte w piśmie z dnia 17 grudnia 2010 r. Podniesiono wówczas, że decyzja z dnia [...]. nie została jej w sposób prawidłowy doręczona. Zgodnie bowiem z art. 45 k.p.a. jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pisma. Dotychczas zaś nikt uprawniony ze strony Spółdzielni do odbioru korespondencji nie potwierdził odbioru decyzji z dnia [...] r. Zwrócono również uwagę na to, że pisma pochodzące od Urzędu Miasta przekazywane są przypadkowym osobom, które dostarczają je spółdzielni często z dużym opóźnieniem, co miało miejsce także w przypadku doręczenia przedmiotowej decyzji. W istocie została ona doręczona w dniu 3 grudnia 2010 r. Skarżąca podała ponadto, że upoważnienie do odbioru korespondencji w jej imieniu w Z. posiadają W. P., S. S. i A. L., natomiast decyzję w swoim mieszkaniu odebrała M. P . W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 45 kpa jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pisma. Okolicznością bezsporną w niniejsze sprawie jest to, że w znajdującym się w aktach administracyjnych skróconym wypisie ze skorowidza działek z dnia 22 września 2010 r. (k. 11) oraz na pieczęci skarżącej Spółdzielni znajdującej się na odwołaniu ( k.3 akt II instancji ), a także na skardze, jako adres jej siedziby widnieje ul. M. R. w Z . Powyższy adres jest także ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym, którego aktualny odpis skarżąca złożyła w postępowaniu sądowym. Co więcej, w toku postępowania skarżąca Spółdzielnia, mimo doręczenia jej w dniu 19 października 2010r. na ten właśnie adres zawiadomienia z dnia 18 października 2010r. o wszczęciu postępowania, nie poinformowała organu I instancji, aby jej siedziba znajdowała się pod innym adresem. Z tego powodu bez znaczenia dla oceny prawidłowości doręczenia decyzji z dnia [...] r. pozostaje podniesiony w skardze zarzut przesłania jej na adres prywatnego mieszkania. Fakt, iż siedziba skarżącej Spółdzielni mieści się pod adresem ul. M. R. nie wyklucza, iż pod tym samym adresem znajduje się także mieszkanie prywatne. Nie można także podzielić zapatrywania skarżącej upatrującej wadliwości postanowienia w dokonaniu doręczenia osobie nieuprawnionej do odbioru korespondencji. W świetle art. 45 kpa nie do przyjęcia jest nałożenie na doręczającego przesyłkę obowiązku sprawdzania, czy kwitujący odbiór przesyłki ma formalne uprawnienia do odbioru pisma. W orzecznictwie słusznie podkreśla się, że obowiązkiem jednostki organizacyjnej, a w szczególności prowadzącej działalność gospodarczą, jest takie zorganizowanie odbioru pism, aby odbiór dokonywany był wyłącznie przez osoby uprawnione. Organ oceniający skuteczność doręczenia pisma może oprzeć się na domniemaniu, że osoba odbierająca pismo skierowane do spółki jest uprawniona do wykonania tej czynności, a nieuwzględnienie takiego domniemania pozostawałoby w sprzeczności z realiami obrotu gospodarczego i funkcjonowania osób prawnych. Wobec tego nie można zasadnie oczekiwać od organu, aby prowadził czynności wyjaśniające w celu ustalenia czy osoba odbierająca pismo jest do tego uprawniona (patrz postanowienie NSA z dnia 10 maja 1995 r., sygn. akt V SA 1692/94 – Lex Polonica nr 328918; wyrok NSA z dnia 6 lipca 1999 r., sygn. akt I SA/Po 1829/98 – Lex nr 37900). Zaniedbania w tym zakresie obciążają podmioty wymienione w art. 45 kpa (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 117/10 – Lex nr 674093). Z kolei w wyroku NSA z dnia 24 maja 2004 r. ( FSK 40/04 Lex nr 137872) wskazano, że obowiązkiem osób prawnych jest taka organizacja pracy, by doręczenia pism w godzinach pracy i w lokalu ich siedziby było zawsze możliwe. Trafnie podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 czerwca 2009r. (I SA/Wa 252/09 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych), iż uznanie zasadności zarzutu doręczenia decyzji osobie nieuprawnionej tylko na podstawie złożonego oświadczenia o braku uprawnienia do odbioru pisma, w jakikolwiek sposób niepotwierdzonego, prowadziłoby w praktyce do możliwości podważenia, z uwagi na realia obrotu gospodarczego i funkcjonowania osób prawnych, skuteczności doręczenia większości pism przekazanych w trybie art.45 kpa. Przy takim założeniu strona postępowania administracyjnego mogłaby bowiem w dowolnym czasie wnieść odwołanie (zażalenie) twierdząc, że wiadomość o wydaniu decyzji (postanowienia) uzyskała po zapoznaniu się z aktami sprawy i jednocześnie zastrzegając, iż odbiór decyzji (postanowienia) nie został dokonany przez uprawnioną osobę. Taka wykładnia obwiązujących przepisów podważałaby pewność co do skuteczności czynności podejmowanych w toku postępowania administracyjnego i nie realizowałaby założenia racjonalności ustawodawcy. Zauważyć ponadto trzeba, że art.45 kpa posługuje się pojęciem osoby uprawnionej do odbioru pism. Tymczasem skarżący motywując swe stanowisko posługuje się terminem osoby upoważnionej ( pismo z dnia 17 grudnia 2010r., treść skargi). Podzielić należy stanowisko wyrażone w wyroku z dnia 2 grudnia 2008r. (I FSK 424/08 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych i podane tam orzecznictwo), iż pojęcia te, na pozór tożsame, różnią się swym zakresem. O ile bowiem to drugie może być wiązane z formalnym umocowaniem do odbioru korespondencji, o tyle pierwsze jest niewątpliwie pojęciem szerszym, gdyż odnosić można go także do sytuacji faktycznej w jakiej znajduje się dana osoba, będąca pracownikiem jednostki organizacyjnej, która to sytuacja świadczyć może o uprawnieniu do odbioru korespondencji. Uzasadnione jest zatem przekonanie, iż przez osobę uprawnioną o której mowa w art.45 kpa należy rozumieć każdą osobę, która została regulaminowo czy tylko zwyczajowo uprawniona przez Spółdzielnię do odbierania korespondencji przychodzącej do jej siedziby. Jeśli osoba taka przebywała w miejscu siedziby Spółdzielni i nie oświadczyła doręczającemu, iż przyjmowanie przesyłek nie mieści się w zakresie jej obowiązków, nie można twierdzić, że listonosz doręczył przesyłkę do rąk osoby nieuprawnionej. Jak już bowiem wskazano, doręczający nie musi znać zakresu obowiązków i uprawnień osób znajdujących się w firmie, do której przesyłka jest adresowana, skoro zobowiązują się one do jej odbioru, składając własnoręczny podpis. Co istotne, również wspomniane już zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę odebrała ta sama osoba – M. P. i wówczas skarżąca nie podnosiła braku jej uprawnień do odbioru przesyłek. Podkreślić także trzeba, że Spółdzielnia nazwiska osób uprawnionych do odbioru korespondencji podała dopiero w skardze, nie podając nawet, gdzie osoby te zostały ujawnione. Warto przy tym zauważyć, że nie są one wymienione także w Krajowym Rejestrze Sądowym. Skoro więc przesyłka zawierająca decyzję została prawidłowo zaadresowana, a w toku postępowania administracyjnego organ I instancji nie miał jakichkolwiek informacji o osobach uprawnionych do odbioru korespondencji stwierdzić należy, że organ odwoławczy zasadnie przyjął, iż doręczenie przesyłki zawierającej decyzję z dnia [...] r. nastąpiło w dniu 24 listopada 2010 r., a tym samym, iż wniesienie przez skarżącą odwołania w dniu 13 grudnia 2010 r. nastąpiło z uchybienie terminu. Z tych powodów stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę należało oddalić.