I SA/Sz 955/10
WyrokWSA w Szczecinie2011-04-13
Skład orzekający: Marian Jaździński, Nadzieja Karczmarczyk – Gawęcka, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można zaksięgować retrospektywnie kwotę długu celnego, jeśli pierwotnie zastosowano preferencyjne stawki celne na podstawie świadectwa pochodzenia, które zostało później unieważnione z powodu nieprawidłowych informacji dostarczonych przez eksportera?Ratio decidendi
Sąd uznał, że retrospektywne zaksięgowanie długu celnego jest zasadne, nawet jeśli pierwotnie zastosowano preferencyjne stawki celne na podstawie świadectwa pochodzenia. Kluczowe jest ustalenie, że świadectwo zostało wystawione na podstawie nieprawidłowych informacji dostarczonych przez eksportera, co uniemożliwia zastosowanie preferencji celnych. Raport OLAF, traktowany jako dokument urzędowy, stanowił wystarczający dowód podważający wiarygodność świadectwa pochodzenia.Stan faktyczny
Spółka U. Spółka z o.o. importowała ręczne wózki paletowe z Tajlandii, deklarując ich pochodzenie z tego kraju i stosując preferencyjne stawki celne na podstawie świadectwa pochodzenia. Organy celne, po otrzymaniu raportu OLAF wskazującego na chińskie pochodzenie towaru i nieprawidłowości w wystawianiu świadectw pochodzenia przez władze Tajlandii, wszczęły postępowanie i zaksięgowały retrospektywnie dług celny. Spółka kwestionowała tę decyzję, argumentując, że działała w dobrej wierze, a świadectwo pochodzenia było dokumentem urzędowym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk – Gawęcka Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Protokolant Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi U. Spółka z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaksięgowania retrospektywnie kwoty długu celnego . oddala skargę
Decyzją z dnia [...] r., Nr[...] , wydaną z powołaniem się m.in. na przepisy:
- art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8 z 2005 r., poz. 60 ze zm.),
- art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19.03. 2004 r.- Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.),
- art. 20 ust. 1, ust. 2, ust 3 lit. "a", "b" i "c", art. 24, art. 25, art. 67, art. 78 i art. 79 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12.10.1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L nr 302 z 19.10.1992 r. ze zm.),
- art. 94 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2.07.1993 r. usta-nawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. L 235 z dnia 11.10.1993 ze zm.),
- art. 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1174/2005 z dnia 18.07.2005 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe i stanowiące o ostatecznym poborze cła tymczasowego nałożonego na przywóz wózków jezdniowych ręcznych (paleto-wych) oraz ich zasadniczych części pochodzących z [...] (Dz. Urz. UE L nr 189 z dnia 21.07.2005 r.),
- Dyrektor Izby Celnej w S orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S z dnia 30.09.2009 r. skierowanej do [....] siedzibą w P i orzekającej o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty długu celnego w wysokości [...] zł należnego z tytułu importu wózków paletowych pochodzących z [...] oraz części do takich wózków pochodzących z T objętych procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia 6.10.2006 r.
W uzasadnieniu wymienionej na wstępie decyzji organu odwoławczego wskazano, że w dniu [...] .[...] ., działająca z upoważnienia importera, zgłosiła do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu, na podstawie dokumentu SAD nr[...] , wózki paletowe ręczne (kod[...] ) oraz części do wózków paletowych (kod [...] ), deklarując T jako kraj pochodzenia tego towaru. Do zgłoszenia celnego załączono m.in. fakturę zakupu nr [...] z dnia 21.08.2006 r., morski list przewozowy nr [...] z dnia[...] ., świadectwo pochodzenia [...] deklarację elementów dotyczących wartości celnej [...] oraz instrukcję obsługi wózków paletowych ręcznych z naniesioną na niej deklaracją zgodności. Przyjęcie powyższego zgłoszenia spowodowało z mocy prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną na warunkach określonych w zgłosze-niu celnym. Wartość celną przedmiotowych towarów ustalono w oparciu o przedsta-wione do zgłoszenia dokumenty.
Z uwagi na to, iż deklarację zgodności zawartą na instrukcji obsługi wózków paletowych sporządziła firma [...] z C organ celny uznał, że istnieje uzasadnione podejrzenie tego, iż w rzeczywistości przedmiotowe wózki mogą być produkowane w C Zgodnie bowiem z art. 8 Dyrektywy 98/37/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22.06.1998 r.w sprawie zbliżenia ustawodawstwa Państw Członkowskich odnoszących się do maszyn, taką deklarację sporządza producent lub jego upoważniony przedstawiciel posiadający siedzibę we Wspólnocie. Tak więc, w związku z uzasadnionymi wątpliwościami co do zadeklarowanego przez importera kraju pochodzenia towaru, pis-mem z dnia 30.03.2007 r. wystąpiono do upoważnionych władz T z wnioskiem o weryfikację świadectwa [...] z dnia [...] r. pod względem jego autentyczności i rzetelności zawartych w nim danych. W odpowiedzi na to żądanie władze T pismem z dnia 17.08.2007 r. odpowiedziały, że wskazane świadectwo pochodzenia jest autentyczne i prawidłowe.
Wynika dalej z uzasadnienia omawianej decyzji, że za pismem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w S przekazał Naczelnikowi Urzędu C w S, otrzymany przez siebie z [...] dotyczący ujawnionego procederu obchodzenia przez importerów we Wspólnocie ceł antydumpingowych nałożonych na przywóz ręcznych wózków paletowych pochodzących z [...] poprzez zgłaszanie ich jako pochodzących z T. W wyniku przeprowadzonego postępowania stwierdzono w raporcie, że dokonując eksportu ręcznych wózków paletowych firma [...] nieprawidłowo przedstawiała fakty dotyczące ich produkcji, w wyniku czego w wystawionych przez władze [...] świadectwach pochodzenia [...] nieprawidłowo deklarowano preferencyjne ich pochodzenie z T bowiem w rzeczywistości eksportowane towary miały chińskie pochodzenie. Do raportu został załączony, sporządzony w dniu 12.03.2008 r. w B dokument zatytułowany "Uzgodnione wnioski", w którym upoważnione władze t i przedstawiciele misji [...] uzgodnili, iż [...] certyfikatów[...] , wydanych przez [....] dla firmy [...] na podstawie nieprawidłowych i wprowadzających w błąd informacji przedstawianych przez eksportera, jest nieważnych i uznanych za wycofane. Ponadto w powyższym dokumencie DFT wyjaśniło, iż odpowiedzi na wnioski o ponowną weryfikację, wskazujące, że świadectwa [..] zostały wystawione prawidłowo, były także sporządzane na podstawie nieprawidłowych i wprowadzających w błąd informacji przedstawianych przez [...] i w rezultacie [...] certyfikaty (wymienione w załącznikach do dokumentu), dla których procedura ponownej weryfikacji dała wynik pozytywny, są także nieważne i wycofane. W załącznikach do "Uzgodnionych wniosków", zawierających wykaz unieważnionych świadectw na formularzu [...] , znajduje się również świadectwo pochodzenia [...] nr [....] z dnia 4.09.2006 r., na podstawie którego zastosowano preferencyjne stawki celne w zgłoszeniu celnym [...] z dnia [...] r.
Mając na uwadze uzyskane przez siebie informacje, Naczelnik Urzędu Cel-nego w S postanowieniem z dnia 21.08.2009 r. wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie kontroli zgłoszenia celnego zawartego w dokumencie SAD nr [...]z dnia 6.10.2006 r., na podstawie którego objęto procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu wózki paletowe ręczne oraz części do wózków paletowych, pochodzące z T, a po jego zakończeniu wydał decyzję z dnia 30.09.2009 r., w której orzekł o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty długu celnego w wysokości [..] zł, stanowiącej sumę kwoty cła w wysokości [...] zł oraz kwoty ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości [...] zł, należnego z tytułu importu ręcznych wózków paletowych pochodzących z [....] oraz kwoty cła w wysokości [...] zł z tytułu importu części do wózków paletowych pochodzących z T, objętych procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu na podstawie w/w zgłoszenia celnego
Od decyzji powyższej [‘..] złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Celnej w S, domagając się w nim uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz zarzucając jej:
- naruszenie art. 194 Ordynacji podatkowej poprzez nie uznanie zasady, że doku-menty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone oraz
- niezasadne obciążenie Spółki długiem celnym w wysokości [...] zł w sytuacji, gdy pochodzenie importowanego towaru zostało udokumentowane świadectwem pochodzenia na formularzu [...] spełniającym wymogi do zastosowania preferencji celnych, a także niezasadne zakwestionowanie prawidłowości takiego świadectwa w związku z ustaleniem, iż jego wydanie przez organ władzy publicznej nastąpiło wskutek wprowadzenia tego organu w błąd.
Wynika dalej z uzasadnienia wskazanej na wstępie decyzji Dyrektora Izby Celnej w S że rozpatrując sprawę na skutek tego odwołania organ ten nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia, podzielając faktyczne i prawne podstawy zaskarżonej odwołaniem decyzji organu pierwszej instancji.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy określił na wstępie za-sady procesowe określające zakres jego kompetencji odwoławczych, a następnie wskazał na postanowienia art. 78 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr [...] z dnia [....] r ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (w skrócie WKC), stanowiącego o tym że po zwolnieniu towarów organy celne mogą, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozowych towarów objętych zgłoszeniem celnym, a jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują.
Organ odwoławczy przypomniał dalej, że w rozpatrywanej sprawie na pod-stawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia 6.10.2006 r., procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu objęto wózki paletowe ręczne (kod[...]) oraz części do wózków paletowych (kod[...] ).W zgłoszeniu tym jako kraj pochodzenia tego towaru wskazano T
Wskazał on też, że zgodnie z art. 201 WKC w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. W takim przypadku, zgodnie z art. 20 ust. 1 WKC, wymagane zgodnie z prawem należności określane są na podstawie Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich, która obejmuje Towarową Nomenklaturę Scaloną (art. 20 ust. 3 lit. "a"), stawki celne i inne elementy opłat normalnie stosowane do towarów objętych Nomenklaturą Scaloną odnośnie ceł (art. 20 ust. 3 lit. "c") oraz prefe-rencyjne środki taryfowe przyjęte jednostronnie przez Wspólnotę wobec niektórych państw, grup państw lub terytoriów (art. 20 ust. 3 lit. "e"). Dla towaru objętego w/w zgłoszeniem celnym, pochodzącego z T zaklasyfikowanego do kodu [. ..] i kodu[...] , Taryfa Celna Wspólnot Europejskich przewidywała w dniu 6.10.2006 r. stawkę celną erga omnes w wysokości 4% i stawkę celną preferencyjną w wysokości 0%.
Wskazując na powyższe regulacje organ odwoławczy uznał za konieczne wyjaśnić, iż wynikające z art. 20 ust. 1 lit. "e" WKC preferencje przyznawane są jednostronnie przez Wspólnotę krajom rozwijającym się w ramach planu ogólnych preferencji taryfowych, zwanego także Generalnym Systemem Preferencji GSP, którego funkcjonowanie reguluje rozporządzenie Rady (WE) Nr 980/2005 z dnia 27.06. 2005 r. wprowadzające plan ogólnych preferencji taryfowych (Dz. Urz. L 169 z dnia 30.06.2005 r. ze zm.). Krajami korzystającymi z powyższych rozwiązań są, w myśl art. 2 tego rozporządzenia, państwa wymienione w Załączniku I. T jako beneficjent powyższego systemu, korzysta z rozwiązań ogólnych, zawartych w Rozdziale II Sekcja I w/w rozporządzenia. Zgodnie z jego art. 7 ust 1, w przypadku stosowania rozwiązań ogólnych dla danego państwa całkowicie zawieszone zostają cła Wspólnej Taryfy Celnej na produkty wymienione w załączniku II jako produkty niewrażliwe (do których zalicza się ręczne wózki paletowe i ich części stanowiące przedmiot importu w rozpatrywanej sprawie). Jednocześnie z art. 5 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia wynika, że przewidziane w nim preferencje stosuje się do przywozu produktów objętych rozwiązaniami stosowanymi wobec państw beneficjentów, z których produkty te pochodzą oraz że dla celów stosowania rozwiązań zawartych w rozporządzeniu reguły pochodzenia, dotyczące definiowania pojęcia produktów pochodzących, procedury oraz metody współpracy administracyjnej z nimi związanej, zawarte zostały w rozporządzeniu Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającym przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. L 235 z dnia 11.10.1993 ze zmianami), zwanym w skrócie RWKC. Zgodnie z art. 81 tego ostatniego rozporzą-dzenia wspólnotowego, produkty pochodzące kwalifikują się w przywozie do Wspól-noty do zastosowania preferencji taryfowych, wynikających z systemu GSP, pod wa-runkiem, że:
- były przywożone bezpośrednio z kraju korzystającego,
- zostało przedstawione świadectwo pochodzenia na formularzu A wystawione przez organy celne lub przez inne właściwe organy rządowe kraju korzystającego, którego wzór (Form A) określony został w jego załączniku 17.
Przypominając dalej, że w dniu 6.10.2006 r. do zgłoszenia celnego nr[...] , na podstawie którego objęto procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu wózki paletowe ręczne i ich części, importer przedłożył świadectwo pochodzenia [...]nr [...] z dnia [...]r., potwierdzające tajlandzkie pochodzenie importowanego towaru oraz że świadectwo to spełniało wymogi formalne określone w przepisach wykonawczych do WKC, wobec czego na jego podstawie zastosowano dla zgłaszanego towaru preferencyjne stawki celne, organ odwoławczy stwierdził też, iż zgodnie z art. 94 RWKC organy celne Wspólnoty mają prawo prze-prowadzić późniejszą weryfikację dowodu pochodzenia, która może mieć charakter wyrywkowy lub powinna być przeprowadzona w każdym przypadku, gdy organy celne Wspólnoty mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności dokumentów pochodzenia, pochodzenia samych produktów lub spełnienia innych wymogów określonych przepisami prawa. W wyniku podjętej w rozpatrywanej sprawie weryfikacji świadectwa pochodzenia, budzącego wątpliwości organu celnego ze względu na załączoną do zgłoszenia celnego deklarację spełniania przez produkt norm bez-pieczeństwa, sporządzoną przez firmę c, a nie przez tajlandzkiego producenta lub jego upoważnionego przedstawiciela mającego siedzibę we Wspólnocie, uzyskano od upoważnionych władz T pisemne potwierdzenie zawarte w piśmie z dnia 17.08.2007 r., że świadectwo pochodzenia [...]nr [...]z dnia 4.09.2006 r. jest autentyczne i prawidłowe. Władze te poinformowały ponadto, że świadectwo to zostało wystawione na podstawie informacji dostarczonych przez producenta, potwierdzających spełnienie preferencyjnych warunków uzyskiwania pochodzenia, a nadto wskazały, iż wartość użytych do produkcji materiałów niepochodzących nie przekraczała 40% ceny ex works eksportowanych wózków paletowych oraz materiały niepochodzące objęte pozycją [...] zostały użyte do wysokości 10% ceny ex works produktu, co wskazywało na spełnienie reguły zawartej w załączniku 15 RWKC i pozwalało na uznanie towaru ujętego na przedmiotowym świadectwie za pochodzący z kraju korzystającego. Tak więc, mając takie informacje organ celny uznał, iż świadectwo pochodzenia [...] z dnia 4.09.2006 r. zostało wystawione zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu Komisji (EWG) Nr 2454/93 i może stanowić podstawę zastosowania preferencji dla importu ręcznych wózków widłowych i ich części objętych procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia[...] .
Uzasadniając dalej swoje stanowisko w sprawie, organ odwoławczy wskazał, że w dniu 19.01.2009 r. do Izby Celnej w S wpłynęło pismo Departamentu Kontroli Celno-Akcyzowej i Kontroli Gier z dnia [...] r., za którym przekazano Raport Europejskiego Biura ds. Zwalczania Oszustw O, dotyczący obchodzenia ceł antydumpingowych przez importerów we Wspólnocie w związku z nieprawnym dokumentowaniem pochodzenia ręcznych wózków widłowych i ich zasadniczych części, który to raport był efektem przeprowadzonej w T misji z uczestnictwem urzędników tego Biura oraz śledczych celnych z głównych Państw Członkowskich, których dotyczył badany proceder, tj. Niemiec, Włoch i Francji. Celem tej misji było przeprowadzenie dochodzenia w sprawie domniemanego obchodzenia ceł antydum-pingowych nałożonych na ręczne wózki paletowe (HPT) pochodzenia c im-portowane z T do Wspólnoty Europejskiej w latach 2005-2008, podejrzewano bowiem, że wszystkie przesyłki ręcznych wózków paletowych importowane do Unii Europejskiej od eksportera w T, tj. firmy [....] , w rzeczywistości pochodziły z C i w związku z tym powinny być obłożone cłem antydumpingowym w wysokości do 46,7 % ich ceny ustalonej na warunkach franco granica Wspólnoty. Przesyłkom tym towarzyszyły świadectwa pochodzenia na formularzu A zaświadczające o preferencyjnym pochodzeniu wózków z T, wydawane przez biuro Wydziału Handlu Zagranicznego w porcie w B Na podstawie tych świadectw w chwili importu do Wspólnoty Europejskiej towary te uprawnione były do korzystania z preferencyjnej stawki celnej w wysokości 0%, zamiast 4-pro-centowej stawki celnej erga omnes dla krajów trzecich i dodatkowo stawki cła anty-dumpingowego. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, iż ręczne wózki paletowe objęte są kodem [...] , a stawka cła zależna jest od kraju pochodzenia: jeśli posiadają one status preferencyjnego pochodzenia z T - mogą korzystać w imporcie ze stawki celnej preferencyjnej 0% w ramach Ogólnego Systemu Preferencji, jeśli natomiast posiadają status niepreferencyjnego pochodzenia z T podlegają stawce celnej erga omnes 4%, a w przypadku, gdy pochodzą z C obciążone są stawką celną erga omnes w wysokości 4 % i cłem antydumpingowym w wysokości od [...] do [...] w zależności od producenta; dla importu ręcznych wózków paletowych pochodzących z C nie przewidziano zatem stawki celnej preferencyjnej.
Wskazując dalej na przesłanki, na jakich oparte zostało podejrzenie co do rzeczywistego pochodzenia ręcznych wózków paletowych z C organ odwoławczy przedstawił też obszernie cele i przebieg misji O oraz wskazał na podstawy prawne działalności tego Biura, a następnie odniósł się do jego ustaleń zawartych w raporcie[...] , stwierdzając, że dotyczą one dwóch kwestii:
- po pierwsze - prawidłowości ustalenia tajlandzkiego preferencyjnego pochodzenia ręcznych wózków widłowych i - co się z tym wiąże - zasadności wystawiania świa-dectw pochodzenia na formularzu A potwierdzających takie pochodzenie w przypad-ku eksportu przedmiotowych wózków do Wspólnoty Europejskiej, oraz
- po drugie - ustalenia rzeczywistego pochodzenia ręcznych wózków paletowych i w przypadku ustalenia chińskiego pochodzenia zastosowanie przepisów nakłada-jących cła antydumpingowe.
I tak, odnosząc się do pierwszej z tych kwestii organ odwoławczy wyjaśnił, że stosowanie preferencji taryfowych dla towaru pochodzącego z T i będącego przedmiotem niniejszego postępowania wynika z funkcjonowania Generalnego Sys-temu Preferencji. Preferencje w ramach powyższego Systemu przyznawane są jed-nostronnie przez Wspólnotę krajom rozwijającym się, a funkcjonowanie systemu re-guluje wspomniane już rozporządzenie Rady (WE) Nr 980/2005 z dnia 27.06.2005 r. wprowadzające plan ogólnych preferencji taryfowych - do krajów korzystających z powyższych rozwiązań należy także T Zauważył przy tym, iż zastosowanie preferencji w ramach Ogólnego Systemu Preferencji wymaga spełnienia reguł pocho-dzenia oraz zasad dokumentowania pochodzenia zawartych w Sekcji 1, Rozdziału 2, Tytułu IV Części I rozporządzenia wykonawczego do WKC (RWKC). Przytaczając mające zastosowanie w tym zakresie przepisy art. 67, art. 69 i art. 80 RWKC, stwier-dził, iż wynika z nich warunek, że aby mógł korzystać z preferencji taryfowych produkt musi być całkowicie uzyskany w kraju korzystającym lub musi być uzyskany w kraju korzystającym z produktów innych, niż całkowicie uzyskane w tym kraju, przy czym muszą być one poddane wystarczającej obróbce lub przetworzeniu zgodnie z regułami pochodzenia określonymi w załączniku 15 do RWKC, natomiast warun-kiem zastosowania preferencji jest przedłożenie świadectwa pochodzenia na formu-larzu[...] , którego wzór znajduje się w załączniku 17.
Organ odwoławczy podkreślił dalej, że w rozpatrywanej sprawie dla oceny tego, czy importowany towar ma preferencyjne pochodzenie, zasadnicze znaczenie mają właśnie wyniki dochodzenia przeprowadzonego przez członków Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) przy pomocy Wydziału Handlu Zagranicznego Ministerstwa Handlu T oraz urzędu celnego w T opisanego w raporcie [...] dotyczącym domniemanego omijania ceł antydumpingowych nakładanych na ręczne wózki paletowe pochodzenia chińskiego, importowane z T do Wspólnoty Europejskiej, który to raport został sporządzony po przeprowadzeniu kontroli dokumentów celnych i handlowych producenta oraz procesów produkcji ręcznych wózków paletowych w firmie [...] T. Kwestia ustalenia i dokumentowania preferencyjnego pochodzenia ręcznych wózków paletowych została szeroko opisana w dokumencie zatytułowanym "Uzgodnione wnioski", sporządzonym w B w dniu [...] r. i stanowiącym załącznik nr 2 do Raportu z Misji. Dokument ten podpisany został przez [...] oraz przez przedstawiciela Europejskiego Biura ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF). Wydział Handlu Zagranicznego Ministerstwa Handlu Ti (w skrócie: DFT), który jest w T instytucją upoważnioną do wydawania świadectw pochodzenia na formularzu A, potwierdził, iż w okresie od [...] r. do [...] r. wystawił [...] świadectw Form A dla firmy[..] , potwierdzających preferencyjne tajskie pochodzenie ręcznych wózków paletowych eksportowanych do Wspólnoty. Z dokumentów przedstawianych przez eksportera wynikało, iż towary spełniają reguły pochodzenia dla nadania im pochodzenia w ramach Generalnego Systemu Preferencji, firma [...] deklarowała bowiem, iż wartość materiałów importowanych z C stanowiła [...] ceny [...] gotowego produktu, tj. poniżej 40-procentowego progu określonego w regułach pochodzenia Systemu GSP. Na potwierdzenie powyższego DFT przedstawiła dokumentację, z której wynikało, iż takie komponenty, jak widły, pręty przedłużeniowe, pręty kontroli dźwigni oraz rolki zostały dostarczone przez miejscowych producentów i wynoszą średnio 45%, a wartość dodana (koszty ogólne i zysk) średnio 20% ceny ex works gotowego wózka HPT. W trakcie wizyt składanych u miejscowych dostawców ustalono jednak, iż część komponentów, deklarowanych przez [...]jako miejscowe, nie mogła być produkowana w T i pochodziła z C. Wykazano bowiem, iż firma [...] (zgodnie z oświadczeniem [....]główny dostawca rolek) nie produkuje ani rolek poliuretanowych ani nylonowych oraz nie potrafi podać wiarygodnych informacji od-nośnie miejsca ich produkcji. W związku z faktem, iż wartość rolek stanowiła średnio 15% ceny ex works gotowego HPT, zawartość materiałów, które należało uznać za niepochodzące, zwiększyła się do ponad 50%, co skutkowało niespełnieniem reguły pochodzenia określonej w załączniku [...] dla ręcznych wózków paletowych i brakiem możliwości uznania ich za produkt uzyskujący preferencyjne pochodzenie z T Ponadto w toku dochodzenia Firma [...] nie przedstawiła wystarczających dokumentów potwierdzających spełnienie warunków, określonych w systemie GSP dla uznania rolek, jako pochodzących z T. W związku z powyższym stwierdzono w tymże raporcie, iż [...] świadectw [...] zostało wydanych przez Wydział Handlu Zagranicznego Ministerstwa Handlu T (DFT) w dobrej wierze na podstawie nieprawidłowych i wprowadzających w błąd informacji przedstawianych przez eksportera, tj. firmę [...] i że wobec tego należy uznać je za nieważne i wycofane. Dodatkowo DFT potwierdziło, iż pozytywna powtórna weryfikacja [...] świadectw [...] wynikała także z faktu, iż została przeprowadzona na podstawie nieprawidłowych i wprowadzających w błąd informacji przedstawianych przez[...] . Załączniki do "Uzgodnionych wniosków" zawierają wykaz unieważnionych [...] świadectw [...] i wykaz [..] świadectw, które zostały nieprawidłowo zwery-fikowane: wśród świadectw wymienionych w tych załącznikach znajduje się również świadectwo [...] nr [...] z dnia [...] r., na podstawie którego zastosowano preferencje celne dla towaru wskazanego w zgłoszeniu celnym nr [...] z dnia 6.10.2006 r.
Przytoczywszy powyższe ustalenia wynikające z raportu Europejskiego Biura ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), Dyrektor Izby Celnej w S odniósł się również do zasadniczego zarzutu odwołania, w którym odwołująca się Spółka podniosła, iż organ celny bezzasadnie odmówił zastosowania preferencji celnych w przypadku, gdy jako importer dysponowała ona w dniu dokonania zgłoszenia celnego świadectwem pochodzenia Form A, sporządzonym przez uprawnione władze i spełniającym wszystkie wymogi formalne, stanowiącym przez to dowód tego co zostało w nim stwierdzone. Przyznając, iż przedłożone w dniu 6.10.2006 r. świa-dectwo pochodzenia ][...] nr [...] z dnia 4.09.2006 r. spełniało wymogi formalne określone w art. 81 RWKC i jako takie było podstawą zastosowania preferencji taryfowych określonych w art. 67 RWKC, zauważył on jednak, iż zgodnie z art. 94 RWKC organy celne kraju przywozu upoważnione są do przeprowadzenia późniejszej weryfikacji takiego świadectwa pochodzenia, która to weryfikacja odbywa się najczęściej poprzez wystąpienie organu celnego Wspólnoty do właściwego orga-nu rządowego w kraju korzystającym z wnioskiem o przeprowadzenie weryfikacji świadectwa pochodzenia, możliwa jednakże jest również odmienna forma wery-fikacji, jaką jest procedura określona w art. 94 ust. 6 RWKC, w ramach której - w przypadku informacji, iż przepisy dotyczące nadawania pochodzenia są naruszane - korzystający kraj wywozu, działając z własnej inicjatywy lub na wniosek Wspólnoty przeprowadza niezbędne dochodzenie w celu rozpoznania naruszeń i ich zapobie-ganiu. Wskazał, iż w przypadku tej drugiej procedury weryfikacji pochodzenia Wspól-nota reprezentowana jest przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finan-sowych (OLAF), a postępowanie prowadzone jest przez ten Urząd w oparciu o prze-pisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1073/1999 z dnia 25.05.1999 r. dotyczącego dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych, w myśl którego (art. 9 ust. 1) na zakończenie dochodzenia prowadzonego przez OLAF sporządza on z upoważnienia dyrektora raport określający m.in. wyniki dochodzenia, włącznie z zaleceniami dyrektora Urzę-du na temat działań jakie należy podjąć. Raport ten jest sporządzany z uwzględ-nieniem wymogów proceduralnych przewidzianych przez prawo krajowe danego Państwa Członkowskiego. Stanowi on też dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym Państwa Członkowskiego, w którym istnieje koniecz-ność ich wykorzystania, w taki sam sposób i na takich samych warunkach jak administracyjne raporty sporządzane przez krajowych administracyjnych kontrolerów. Podlega one takim samym zasadom oceny, jakie mają zastosowanie do adminis-tracyjnych raportów sporządzanych przez krajowych administracyjnych kontrolerów i mają one taką samą wartość. Wynika z powyższego, iż raport OLAF należy w pos-tępowaniu celnym traktować tak samo, jak wszelkiego rodzaju protokoły z kontroli przeprowadzanych przez organy administracji polskiej.
Przywołując dalej postanowienia art. 180 Ordynacji podatkowej, stanowiącego o tym, że jako dowód w postępowaniu podatkowym (celnym) należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a także wskazując na treść art. 194 § 1 tejże Ordynacji, z którego należy wywnioskować, iż dokumentem urzędowym jest dokument spełniający łącznie nastę-pujące warunki: został sporządzony w formie określonej przepisami prawa oraz przez powołane do tego organy władzy publicznej, organ odwoławczy stwierdził (odwołując się przy tym do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W z dnia 14.04.2010 r., sygn. akt III SA/Wa 848/09), że mając na uwadze wskazane wcześniej okoliczności dotyczące sporządzenia raportu OLAF uznać należy, iż raport ten ma charakter dokumentu urzędowego i jako taki stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone.
Zgadzając się z zaprezentowanym w odwołaniu stanowiskiem, że dokumen-tem urzędowym jest także świadectwo pochodzenia Form A, które załączono do zgłoszenia celnego w rozpatrywanej sprawie, zostało ono bowiem wystawiono w for-mie określonej w przepisach rozporządzenia (EWG) 2454/93 przez upoważniony organ, tj. Departament Handlu Zagranicznego Ministerstwa Handlu T oraz że potwierdza ono, iż wymienione w nim ręczne wózki paletowe posiadają preferencyjne pochodzenie z T i na jego podstawie mogą korzystać z preferencji celnych przy ich przywozie do Wspólnoty, organ odwoławczy wskazał na wynikającą z art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej regułę wprowadzającą możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu, stwierdzając w konkluzji, że takim dowodem podważającym wiarygodność informacji zawartych w spornym świadectwie pochodzenia jest właśnie wskazany wcześniej raport OLAF nr[...], z którego wynika, iż powyższe świadectwo zostało wystawione nieprawidłowo w oparciu o nieprawidłowe i wprowadzające w błąd informacje eksportera.
Wskazując dalej na przepis art. 94 RWKC, umożliwiający organowi celnemu kraju przywozu przeprowadzenie późniejszej weryfikacji dowodu pochodzenia, co w rozpatrywanej sprawie nastąpiło w ramach misji Europejskiego Urzędu ds. Zwal-czania Nadużyć Finansowych (OLAF), podjętej w celu ustalenia rzeczywistego pochodzenia ręcznych wózków paletowych, deklarowanego w momencie przywozu do Wspólnoty jako tajlandzkie preferencyjne, organ odwoławczy stwierdził, iż wyniki dochodzenia przeprowadzonego przez OLAF przy współpracy tajlandzkich władz jednoznacznie wykazały, że sprowadzony z T towar (ręczne wózki paletowe) nie spełnia reguł pochodzenia określonych w rozporządzeniu wykonawczym[...], w związku z czym zastosowanie wobec niego preferencji okazało się nie-uprawnione, a to oznacza, że dokument urzędowy, jakim jest świadectwo pochodzenia Form A nr [...] z dnia 4.09.2006 r. nie może stanowić dowodu tego, co zostało w nim stwierdzone. Tak więc, mając na uwadze ustalenia zawarte w raporcie OLAF nr [...] w zakresie dotyczącym spełnienia preferencyjnych reguł pochodzenia dla ręcznych wózków paletowych importowanych przez[...], organ celny pierwszej instancji zasadnie uznał, iż nie jest możliwe zastosowanie preferencji celnych w oparciu o świadectwo pochodzenia Form A [...] z dnia 4.09.2006 r., przedłożone do zgłoszenia celnego nr [..] z dnia 06.10.2006 r.
Odnosząc się z kolei do drugiej kwestii, której dotyczy raport OLAF nr[...] , tj. ustalenia rzeczywistego pochodzenia wózków na podstawie niepreferencyjnych reguł pochodzenia, Dyrektor Izby Celnej w S wskazał dalej w uzasadnieniu swej decyzji, iż określanie pochodzenia towaru według reguł niepreferencyjnego pochodzenia służy stosowaniu Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich, środków pozataryfowych ustanowionych odrębnymi przepisami oraz wspól-nej polityki handlowej prowadzonej przez Unię Europejską wobec krajów trzecich. Zgodnie z art. 23 WKC, towarami pochodzącymi z danego kraju są towary całkowicie uzyskane w tym kraju, natomiast w przypadku, gdy w produkcję towaru zaangażowany jest więcej niż jeden kraj, to towar ten jest uznawany - zgodnie z art. 24 WKC - za pochodzący z kraju, w którym został poddany ostatniej istotnej, ekonomicznie uzasadnionej obróbce lub przetworzeniu, które spowodowało wytworzenie nowego produktu lub stanowiło istotny etap wytwarzania w przedsiębiorstwie przystosowanym do tego celu. Ponadto dla niektórych towarów określone zostały szczegółowe reguły niepreferencyjnego pochodzenia towarów zamieszczone w załączniku 10 i 11 rozporządzenia (EWG) 2454/93. Nie dotyczy to jednakże ręcznych wózków paletowych zaklasyfikowanych do pozycji [..] , co do której do pozycji przyjęto stanowisko Wspólnoty, według którego za gotowy produkt posiadający niepreferencyjne pochodzenie uważa się produkt powstały w wyniku procesu wytwarzania, pod-czas którego:
- użyte do produkcji materiały muszą być sklasyfikowane w innej pozycji HS niż [...] lub
- wartość dodana w wyniku przetwarzania oraz, jeżeli to ma zastosowanie, włączenie części pochodzących z kraju wytworzenia, stanowi przynajmniej [...] ceny ex-works produktu.
Wyjaśniając dalej, że użyte w tych regułach pojęcie "wartości dodanej" ozna-cza sumę wartości montażu, wraz z wszelkimi operacjami przygotowawczymi, wy-kończeniowymi oraz sprawdzającymi, wartości części pochodzących z kraju wytwo-rzenia, zysku i kosztów ogólnych poniesionych w tym kraju w związku z tymi czyn-nościami, natomiast pod pojęciem "ceny ex-works" rozumieć należy cenę za produkt zapłaconą wytwórcy, w którego zakładzie wykonano ostatnią obróbkę lub przetwo-rzenie, obejmującą wartość wszystkich materiałów wykorzystanych do wytworzenia oraz wszelkie koszty realnie poniesione przez wytwórcę z wyłączeniem wszystkich podatków wewnętrznych, które są lub mogą być zwrócone po dokonaniu wywozu produktu, organ odwoławczy przedstawił dalej obszernie przebieg dochodzenia poprzedzającego w/w raport OLAF i mającego na celu ustalenie rzeczywistego po-chodzenia HPT (ręcznych wózków paletowych) montowanych w T
Wskazał, iż w celu ustalenia rzeczywistego niepreferencyjnego pochodzenia ręcznych wózków paletowych produkowanych przez firmę [...] koniecznym było ustalenie tego, czy spełniona została jedna z reguł tego pochodzenia wskazana dla towaru zaklasyfikowanego do pozycji HS[...] . Ponieważ firma ta do produkcji wózków sprowadzała części składowe pochodzenia chińskiego objęte właśnie pozycją HS [...] zespół kontrolny uznał, iż właściwą regułą do ustalenia w tej sprawie niepreferencyjnego pochodzenia jest reguła wskazująca na wielkość wartości dodanej w kraju produkcji i dokonał obliczenia tej wartości przy uwzględnieniu takich składników, jak: wartość wideł produkowanych przez [...] oraz koszty pracy, zwykły zysk i koszty ogólne poniesione przez[...], a jednocześnie dokonał analizy cen części importowanych z C. W wyniku tych czynności ustalono, iż wartość dodana wahała się w granicach od [...] do [[...] ceny ex-works i plasowała się znacznie poniżej progu [...] wartości dodanej, która była konieczna do nadania towarom statusu niepreferencyjnego pochodzenia z T.
Odnosząc te ustalenia do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy organ odwoławczy wskazał dalej, iż przywóz ręcznych wózków paletowych, objętych pro-cedurą dopuszczenia do wolnego obrotu na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia 06.10.2006 r., nastąpił na podstawie faktury nr [...] z dnia 21.08.2006 r., która wystawiona została na podstawie kontraktu [...] przy czym wartość tego towaru, w ilości [...] szt. wózków, ustalona na warunkach FOB, wyniosła w przypadku tego importu kwotę [....] Wyniki dochodzenia przeprowadzonego z udziałem OLAF, wskazujące w załączniku 29 na dwie faktury dotyczące zakupu c części wchodzących w skład gotowych wyrobów w postaci ręcznych wózków paletowych eksportowanych do Wspólnoty na podstawie kontraktu [...] wystawionych tego samego dnia przez [...] jedna dla firmy [...] (nr[..] , druga dla firmy [...] (nr [...] ), dotycząca sprzedaży 176 szt. części do HPT (o wartości [...] USD oraz [...] USD), pozwalają stwierdzić, według organu odwoławczego, iż udział wartości części pochodzenia ch w cenie ex-works gotowego wyrobu przekracza [...] %, co zasadnym czyni dokonane przez organ pierwszej instancji ustalenia, iż reguła niepreferencyjnego pochodzenia dla towaru zaklasyfikowanego do poz.[...] , stanowiąca o maksymalnie 45-procentowym udziale materiałów niepochodzących, nie została spełniona i towar ten nie nabył niepreferencyjnego pochodzenia z T oraz że krajem pochodzenia jest[....] , z której pochodzi największa, pod względem wartości, część użytych materiałów.
Wskazując dalej na ostateczne wnioski wynikające z misji przeprowadzonej przez OLAF, organ odwoławczy zauważył, iż zostało bezsprzecznie wykazane, że produkcja ręcznych wózków paletowych odbywała się w firmie [...] głównie z części przywożonych z C przy czym niektóre elementy importowane były bez-pośrednio przez tę firmę, inne natomiast przez firmy [...] lub[...] . Wszystkie części do produkcji [...]przywożone były z firmy[....] . Analiza tego importu wykazała, że przesyłki z firmy [...] zawierały takie ilości tych samych części, które pozwalały na produkcję kompletnych [...]wysyłanych do Unii Europejskiej na podstawie umów lub kontraktów, do których też znajdowały się odniesienia w fakturach importowych z C Przy eksportowaniu skompletowanych HPT do Wspólnoty Europejskiej tajlandzka firma [...] ubiegała się o certyfikaty preferencyjnego pochodzenia z T. W swoich wnioskach o wydanie świadectw pochodzenia [...] twierdziła, iż części, które były sprowadzane z C przez firmy[...] , produkowane były w T, co stanowiło świadome wprowadzanie w błąd organu wydającego świadectwo pochodzenia, bowiem w rze-czywistości części pochodzenia chińskiego stanowiły ponad [...] ceny ex-works zmontowanych ręcznych wózków paletowych i w konsekwencji zachowały status niepreferencyjnego pochodzenia z C. Ubiegając się o świadectwa pochodzenia Form A, firma [...] ujawniała władzom T jedynie własne przywozy części HPT z C, których całkowita wartość plasowała się tuż poniżej progu pozwalającego na uzyskanie statusu preferencyjnego pochodzenia tego towaru z T nie ujawniając tym samym prawdziwego pochodzenia innych części importowanych z C przez co wprowadzała Wydział Handlu Zagranicznego Ministerstwa Handlu T, wystawiający certyfikaty pochodzenia, w błąd co do rzeczywistej wartości dodanej. Organ odwoławczy podkreślił, że celem takiego działania ze strony tajlandzkiego eksportera było uzyskanie świadectw pochodzenia na formularzu A, potwierdzających preferencyjne pochodzenie towaru z T i umożliwiających zastosowanie preferencyjnej stawki celnej 0% w ramach systemu GSP, (zamiast stawki celnej erga omnes 4%) i jednocześnie uniknięcie ceł antydumpingowych nałożonych przez Wspólnotę na przywóz ręcznych wózków paletowych pochodzących z [...]
Organ odwoławczy odniósł się dalej do podniesionej w odwołaniu kwestii braku świadomości firmy [...] co do wykazanego w raporcie OLAF procederu fałszowania pochodzenia ręcznych wózków paletowych oraz postawionej tam tezy o braku podstaw do obciążania jej należnościami celnymi w sytuacji, gdy jej postępowanie nie było w żaden sposób ukierunkowane na ominięcie obowią-zujących przepisów, a stanowiło działanie w dobrej wierze. Podkreślił przede wszyst-kim, że w rozpatrywanej sprawie na podstawie raportu OLAF bezsprzecznie stwier-dzono, iż wystawione w T świadectwa pochodzenia Form A, potwierdzające t pochodzenie ręcznych wózków paletowych, zostały wystawione bezprawnie. Zauważył ponadto, że w zaleceniach zespołu dochodzeniowego OLAF znajduje się stwierdzenie, iż ustalony w czasie trwania misji materiał dowodowy, potwierdzający chińskie pochodzenie towaru, jest wystarczający do tego, aby Państwa Członkowskie mogły podjąć działania administracyjne w zakresie windykacji należności. W sytuacji takiej organy celne były uprawnione, na podstawie art. 78 ust. 3 WKC, do podjęcia, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędnych działań w celu uregulowania sytuacji towaru, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują. Jednocześnie organ celny był zobowiązany, zgodnie z art. 220 ust. 1 WKC, do retrospektywnego zaksięgo-wania długu celnego, w związku z faktem, iż pierwotna kwota należności została zaksięgowana w wysokości niższej od prawnie należnej.
Podkreślając, że wprawdzie odwołująca się Spółka nie zarzuca wprost nie-właściwego zastosowania art. 220 WKC, organ odwoławczy uznał jednak za potrzeb-ne wyjaśnić, iż art. 220 ust. 2 pkt 1 lit. "b" WKC stanowi, że poza przypadkami, o których mowa w drugim i trzecim akapicie art. 217 ust. 1, retrospektywnego zaksięgowania nie dokonuje się, gdy kwota opłat celnych należnych zgodnie z prze-pisami prawa nie została wykazana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia opłat celnych działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego, przy czym w sytuacji, gdy prefe-rencyjny status towaru potwierdzony został w ramach systemu współpracy adminis-tracyjnej z udziałem organów państwa trzeciego, wydanie przez te organy nieprawi-dłowego świadectwa stanowi błąd, którego w racjonalny sposób nie można było wykryć w rozumieniu tego przepisu, natomiast nie stanowi takiego błędu wydanie nieprawidłowego świadectwa, jeżeli świadectwo zostało wystawione na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera, z wyjątkiem przypadku, gdy w szczególności jest oczywiste, że organy wydające świadectwo wiedziały lub powin-ny wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z prefe-rencji. Stanowi on też, iż osoba odpowiedzialna za uiszczenie opłat celnych może powołać się na dobrą wiarę, jeżeli może udowodnić, że w okresie przedmiotowych operacji handlowych zachowała należytą staranność, aby upewnić się czy spełnione zostały wszystkie warunki korzystania z preferencji.
Wynika zatem z powyższego przepisu, według organu odwoławczego, że re-trospektywne zaksięgowanie należności celnych jest uzasadnione wówczas, gdy organy celne państwa członkowskiego stwierdzą, iż wydane świadectwo zostało wystawione na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera, a organy państwa wydającego świadectwo nie mogły wiedzieć, że towar nie spełnia warunków wymaganych do korzystania z preferencji.
Ponieważ w rozpatrywanej sprawie z raportu OLAF wynika, że organy celne T, wystawiając sporne świadectwo pochodzenia zostały wprowadzone w błąd przez eksportera, tj. firmę [...] , który we wnioskach o wydanie świadectw nie ujawnił chińskiego pochodzenia części montowanych w ręcznych wózkach paletowych, to wydanie w tej sytuacji świadectwa pochodzenia Form A [...] z dnia 4.09.2006 r. nie stanowiło błędu organu w rozumieniu przepisu art. 220 ust. 2 lit. "b" WKC, a to oznacza, że retrospektywne zaksięgowanie ustalonych kwot należności celnych jest zasadne. Formułując to stanowisko organ odwoławczy przywołał na jego potwierdzenie wyrażone w analogicznej sprawie stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G (wyrok z dnia 1.07.2010 r., sygn akt III SA/Gd 180/10).
Odnosząc się dodatkowo do twierdzeń odwołującej się Spółki, iż działała ona starannie i zgodnie z przepisami prawa w zakresie zgłoszeń celnych, organ odwo-ławczy uznał za konieczne wyjaśnić, iż zaksięgowanie kwoty długu celnego nie jest możliwe jedynie w przypadku, gdy zostaną spełnione łącznie cztery warunki:
- zaniżenie kwoty zaksięgowanej lub brak zaksięgowania było następstwem błędu samych organów,
- błąd ten nie mógł być w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia należności celnych,
- osoba zobowiązana działała w dobrej wierze,
- osoba zobowiązana przestrzegała przepisów obowiązujących w zakresie zgło-szenia celnego.
Ponieważ w rozpatrywanej sprawie wystawienie wadliwego świadectwa po-chodzenia Form A nie stanowi błędu samych organów, gdyż świadectwo wystawione było na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera, odstą-pienie od zaksięgowania należności nie jest możliwe nawet przy spełnieniu pozo-stałych przesłanek.
Nawiązując z kolei do argumentacji odwołującej się Spółki, mającej świadczyć o należytej z jej strony staranności w kontaktach handlowych dotyczących importu ręcznych wózków paletowych, Dyrektor Izby Celnej w S zauważył, iż z raportu OLAF wynika, że w ocenie tej instytucji firma [...] dokonywała sprze-daży części do tych wózków dla firm w T w celu ich montażu najprawdopodobniej na zlecenie firmy [....] znaczącego producenta tych części w C oraz że było to działanie świadome, skoro zdecydowanie zwiększony przywóz części [...] do T nastąpił w roku 2005, tj. z chwilą nałożenia ceł antydumpingowych na przywóz do Wspólnoty ręcznych wózków paletowych pochodzących z C Przeniesienie montażu ręcznych wózków paletowych do T podyktowane było zamiarem obejścia nałożonych ograniczeń. Skarżąca [...] dokonywała pierwotnie importu tego towaru od firmy [...] bezpośrednio z C, zatem zmiana kraju eksportu przez dostawcę w momencie nałożenia ceł antydumpingowych na przywóz towaru z pierwotnego kraju winna była wzbudzić u tego importera podejrzenia co do jego rzeczywistego pochodzenia, w szczególności, że na instrukcjach obsługi sprowadzanych z T wózków paletowych deklaracje zgodności wystawiane były nadal przez firmę [...] i to w sytuacji, gdy deklarację taką, potwierdzającą spełnienie przez produkt norm bezpieczeństwa, sporządza - zgodnie z art. 8 Dyrektywy 98/37/WE - jedynie producent lub jego upoważniony przedstawiciel posiadający siedzibę we Wspólnocie, podkreślił organ odwoławczy, stwierdzając w konkluzji, iż w rozpatrywanej sprawie nie stwierdzono istnienia prze-słanek umożliwiających odstąpienie od retrospektywnego księgowania należności celnych.
Odnosząc się dalej do kwestii zastosowania przez organ celny pierwszej in-stancji przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 1174/2005 z dnia 18 lipca 2005 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe i stanowiącego o ostatecznym pobo-rze cła tymczasowego nałożonego na przywóz wózków jezdniowych ręcznych (pale-towych) oraz ich zasadniczych części pochodzących z [...] (Dz. Urz. WE L 189 z dnia 21.07.2005 r. ze zm.), organ odwoławczy przypomniał, że stosownie do treści art. 20 ust. 1 i 2 WKC w przypadku powstania długu celnego wymagane zgodnie z prawem należności celne określane są na podstawie Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich, natomiast inne środki ustanowione odrębnymi przepisami wspólnotowymi i dotyczące wymiany towarowej są, o ile zajdzie taka potrzeba, stosowane zgodnie z klasyfikacją taryfową tych towarów. Wskazał też, iż zgodnie art. 201 WKC dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym i to w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego, a dłużnikiem jest zgłaszający. Natomiast sama kwota należności celnych przywozowych jest określana, zgodnie z art. 214 ust. 1 WKC, na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego.
Organ odwoławczy wskazał też dalej, że stosownie do art. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23.07.1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz Wspólnej Taryfy Celnej (Dz.Urz. WE L nr 256 z 07-09-1987 r. ze zm.) Komisja ustanawia Zintegrowaną Taryfę Wspólnot Europejskich zwaną TARIC, która zaspokaja wymogi Wspólnej Taryfy Celnej. Wskazując na Nomenklaturę Sca-loną jako jej podstawę oraz na jej zawartość informacyjną, zauważył dalej, iż według stanu prawnego na dzień powstania długu celnego w rozpatrywanej sprawie Zin-tegrowana Taryfa Celna ustanawiała dla towaru zaklasyfikowanego do kodu Taric [...] 10, pochodzącego z[...] , szczególny środek wspólnotowy wymieniony w załączniku II pkt 5 - Cła antydumpingowe i wyrów-nawcze, tj. cło antydumpingowe ostateczne.
Podkreślając dalej, iż w rozpatrywanej sprawie przedmiotem spornego importu był towar w postaci wózków paletowych ręcznych, dla którego ustalono, że krajem pochodzenia jest [...] i który w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego prawidłowo został zaklasyfikowany do kodu[...] , organ odwoławczy wskazał również, iż zgodnie z art. 79 WKC dopuszczenie do obrotu nadaje towarowi niewspólnotowemu status celny towaru wspólnotowego, co wymaga zastosowania środków polityki handlowej, spełnienia pozostałych formalności wymaganych przy przywozie towarów, jak również zastosowania opłat prawnie należnych. Środki polityki handlowej stanowią część instrumentów, jakie mogą być stosowne przez państwa Unii Europejskiej w regulowaniu wymiany handlowej z zagranicą. Służą one ochronie krajowego rynku przed niepożądanymi skutkami importu, takimi jak nieuczciwa konkurencja oraz znaczna przewaga konkurencyjna. Za nieuczciwą konkurencję ze strony importowanych towarów uznaje się dumping i subsydiowanie przywożonych towarów. Przeciwdziałaniu tym zjawiskom służą odpowiednio postępowania ochronne oraz środki antydumpingowe i antysubsydyjne.
Wskazując dalej na regulację zawartą w rozporządzeniu Rady (WE) nr 384/96 z dnia 22.12.1995 r. w sprawie ochrony przed dumpingowym przywozem z krajów nie będących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. Urz. L 56 z 6.03.1996 r. ze zm.), określającą zasady prowadzenia przez Komisję Europejską postępowań antydumpingowych poprzedzających wprowadzenie środków antydumpingowych, z którego wynika, że cło antydumpingowe może zostać nałożone na każdy produkt dumpingowy, którego wprowadzenie do wolnego obrotu we Wspólnocie powoduje szkodę (art. 1 ust. 1) oraz że tymczasowe lub ostateczne cło antydumpingowe na-kładane w drodze tego rozporządzenia pobiera Państwo Członkowskie w formie i w wysokości, a także zgodnie z innymi kryteriami ustanowionymi w rozporządzeniu (art. 14 ust. 1) i to niezależnie od ceł, podatków i innych opłat zwykle nakładanych na przywóz, organ odwoławczy zauważył dalej, iż w wyniku przeprowadzonego postę-powania Komisja Europejska uznała, iż przywóz ręcznych wózków paletowych oraz ich zasadniczych części do Wspólnoty następuje po cenach dumpingowych, powo-dując wystąpienie szkody dla przemysłu Wspólnoty. W wyniku tego postępowania weszło w życie rozporządzenie Rady (WE) nr 1174/2005 z dnia 18.07.2005 r. nakła-dające ostateczne cło antydumpingowe i stanowiące o ostatecznym poborze cła tymczasowego nałożonego na przywóz wózków jezdniowych ręcznych (paletowych) oraz ich zasadniczych części pochodzących z[...] . I tak, na podstawie postanowienia art. 1 ust. 1 tego rozporządzenia ostateczne cło antydumpingowe zostało nałożone w stosunku do przywozu wózków jezdniowych ręcznych (paletowych) i ich zasadniczych części, tj. podwozi i mechanizmów hydraulicznych, objętych kodami [...] pochodzących z[...] .
Mając zatem na uwadze okoliczność, iż w toku postępowania w rozpatrywanej sprawie zostało bezsprzecznie wykazane, że ręczne wózki paletowe, objęte pro-cedurą dopuszczenia do wolnego obrotu na podstawie zgłoszenia celnego [...] z dnia 6.10.2006 r., posiadają chińskie pochodzenie, organ celny pierwszej instancji zasadnie, zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 1174/2005 z dnia 18.07.2005 r. określił stawkę cła antydumpingowego w wysokości [...] i zaksięgował retrospektywnie kwotę cła antydumpingowego w wysokości [...] zł, stwierdził w konkluzji swych wywodów Dyrektor Izby Celnej w S, dodając przy tym, iż wobec tego, że w raporcie OLAF zostało wykazane, że ręczne wózki paletowe oraz części, objęte procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu na podstawie w/w zgłoszenia celnego, nie posiadają preferencyjnego pochodzenia z T organ celny pierwszej instancji równie zasadnie zastosował wobec nich stawkę celną erga omnes w wysokości[...] , którą dla towarów zaklasyfikowanych do kodów [...] oraz[...] , przewidywała Wspólna Taryfa Celna na dzień przyjęcia tego zgłoszenia celnego. Za zasadnością takiego stanowiska przemawia też to, według organu odwoławczego, iż znajduje ono potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, które w sprawach o identycznych okolicznościach faktycznych zaakceptowały rozstrzygnięcia organów celnych (wyrok WSA w G z dnia 1.07.2010 r., sygn. akt II SA/Gd 180/10 oraz wyroki WSA w Ł: z dnia 3.02.2010 r., sygn. akt III SA/Łd 581/09 i z dnia 23.02.2010 r., sygn. akt III SA/Łd 28/10).
Na koniec uzasadnienia swej decyzji organ odwoławczy odniósł się do za-wartego w odwołaniu zarzutu naruszenia przez organ pierwszej instancji zasady czynnego udziału strony w postępowaniu oraz jawności prowadzonego postępo-wania wobec strony, a to w następstwie nieudostępnienia stronie całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie na skutek postanowienia Naczelnika Urzę-du Celnego w S z dnia 30.09.2009 r., odmawiającego włączenia do akt sprawy dowodów w postaci załączników do raportu z misji Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) nr [...] oraz odmawiającego przez to stronie zapoznania się z tymi załącznikami. Uznając w tym zakresie zarzuty odwołującej się Społki za nieuzasadnione, organ ten szczegółowo omówił charakter dokumentacji dotyczącej misji przeprowadzonej przez OLAF oraz wartość dowodową poszczególnych jej składników, podkreślając, iż dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy zasadnicze znaczenie ma załącznik do raportu zawierający "Uzgodnione wnioski", sporządzony w dniu 12.03.2008 r. w B i zawierający informację o nieprawidłowościach w ustalaniu preferencyjnego pochodzenia ręcznych wózków paletowych oraz o unieważnieniu świadectw pochodzenia Form A, wystawionych przez Departament Handlu Zagranicznego w T w oparciu o nieprawdziwe dane, a także załącznik nr [...] stanowiący listę przywozów dopasowanych do poszczególnych transakcji.
Dokonana przez Naczelnika Urzędu Celnego w S analiza zawartości dokumentacji dotyczącej misji przeprowadzonej przez OLAF, przekazanej w formie elektronicznej na płycie CD, doprowadziła ten organ do wniosku, że dla potrzeb postępowania przezeń prowadzonego niezbędną jest znajomość treści raportu nr[....] , załącznika nr 2 zawierającego "Uzgodnione wnioski" oraz załącznika nr [...] stanowiącego listę dopasowanych przywozów. Dokumenty te, przetłumaczone na język polski, stanowiły zatem podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie kontroli zgłoszenia celnego nr [..] z dnia 6.10.2006 r. Organ celny pierwszej instancji zasadnie odmówił włączenia do akt sprawy i udos-tępnienia stronie wszystkich załączników do Raportu z misji Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych OLAF, jako nie mających istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, podkreślając jednocześnie, iż załączniki do raportu zawierają informacje dotyczące transakcji handlowych w zakresie importu części i eksportu gotowych HPT realizowanych przez różne podmioty w T i nie dotyczą wprost towaru objętego postępowaniem wszczętym postanowieniem nr [...] z dnia 21.08.2009 r.
W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy w postaci raportu nr [...] oraz uzgodnione wnioski, stanowiące załącznik nr 2 do raportu oraz wyselekcjonowane dane z załącznika 29 stanowią wystarczającą podstawę do pod-jęcia rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie, skoro informacje zawarte w tych dokumentach są jednoznaczne, logiczne i pełne. Pozwalają one bezsprzecznie stwierdzić, iż towar będący przedmiotem niniejszego postępowania nie był towarem uprawnionym do traktowania preferencyjnego i w rzeczywistości posiada chińskie po-chodzenie, co skutkuje koniecznością zastosowania przepisów nakładających środki ochronne w postaci ceł antydumpingowych nałożonych na przywóz ręcznych wóz-ków paletowych pochodzących z [...] Według tego organu, prawidłowość takiego stanowiska, tj. wykorzystania samego raportu do ustalenia sta-nu faktycznego sprawy, potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w G w wyroku z dnia 1.07.2010 r., sygn. akt III SA/Gd 180/10, orzekając w sprawie o analogicznym stanie faktycznym.
Organ odwoławczy nie znalazł też podstaw do uznania, że zaskarżona odwo-łaniem decyzja wydana została z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów oraz że została ona wydana z naruszeniem czynnego udziału strony, skoro w toku prowadzonego postępowania Strona została poinformowana o możliwości przed-stawienia dodatkowych dokumentów, a także o możliwości wypowiedzenia się w za-kresie zgromadzonego materiału dowodowego, mając tym samym zapewniony wpływ na obiektywną ocenę i w konsekwencji prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Odmawiając z kolei Stronie wglądu w informacje zawarte w załącznikach do raportu, organ celny wyjaśnił przyczyny takiego stanowiska, wskazując na fakt, iż dotyczą one innych podmiotów i tym samym nie zostały włączone w poczet materiałów dowodowych rozpatrywanej sprawy.
Powyższa decyzja Dyrektora Izby Celnej w S została przez [...] zaskarżona do sądu administracyjnego z powodu jej niezgodności z prawem. Domagając się jej uchylenia w całości, skarżąca Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji:
- naruszenie art. 194 Ordynacji podatkowej "poprzez nie uznanie zasady, że doku-menty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich stwier-dzone",
- sprzeczność ustaleń faktycznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowo-dowego "polegającą na uznaniu z jednej strony, iż w celu skorzystania z preferen-cyjnych środków taryfowych należało przedstawić świadectwa preferencyjnego po-chodzenia, świadectwo takie odwołujący się przedstawił jednakże z drugiej strony organ ustalił, iż wobec faktu wydania tych świadectw przez organ publicznej władzy na skutek wprowadzenia go w błąd przez osobę trzecią odwołujący winien ponieść skutki wydania nieprawidłowej decyzji przez urząd władzy publicznej i zapłacić dług celny wyliczony na kwotę [...]
- naruszenie art. 122, art. 187 § 1 w zw. z art. 235 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego - "nie wyjaśnienie istotnych okolicznosci sprawy tj. przesłanek wskazywanych przez stronę dających podstawę do odstąpienia od retro-spektywnego zaksięgowania należności celnych i podatkowych", "nie wzięcie pod uwagę zaleceń zawartych w raporcie Olaf pkt 5 .
Z uzasadnienia skargi wynika, iż skarżąca Spółka w istocie nie kwestionuje leżących u podstaw zaskarżonej decyzji ustaleń faktycznych, że sprowadzony przez nią z T towar w postaci ręcznych wózków paletowych (HPT), zakupionych od firmy [...] i zgłoszonych do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu na podstawie dokumentu SAD nr [...] z dnia 6.10.2006 r., nie był to-warem pochodzącym z tego kraju, lecz pochodzącym z[...] , ani też tego, że świadectwo pochodzenia tego towaru, jakim dysponowała w chwili dokonania tego zgłoszenia, zawierało informacje nieprawdziwe, natomiast uważa ona, że skoro nie zdołano wykazać w tym zakresie złej wiary z jej strony, to brak jest podstaw do przenoszenia na nią odpowiedzialności za taki stan rzeczy i nakładania obowiązku uiszczenia należności celnych z tym związanych. W obszernych wywodach uzasadnienia skargi wskazuje ona na okoliczności swych kontaktów handlowych z chińską firmą [....] wskazując też przesłanki, jakie usprawiedliwiały jej przekonanie co do tego, że otrzymane świadectwo pochodzenia, wystawione przez odpowiednie władze państwowe T jest dokumentem rzetelnym, a więc zawierającym prawdziwe informacje. Po stronie tych organów upatruje ona zaniedbań w zakresie dotyczącym weryfikacji informacji służących do wydania świadectwa po-chodzenia. Stawia też tezę, iż nie mając sama możliwości weryfikacji tych świadectw nie może też ponosić odpowiedzialności za nieuczciwe działania eksportera, tj. firmy [...]
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w S wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska w sprawie.
W dniu 17.01.2011 r. do akt sprawy wpłynęło pismo skarżącej Spółki dato-wane 5.01.2011 r., w którym uzupełniła ona zarzuty skargi i zawarła wniosek o stwierdzenie - w oparciu o przepis art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - że uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Zaskarżonej decy-zji zarzuciła ona nadto naruszenie przepisu art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 Prawa celnego poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji pomimo tego, że decyzja ta "obciążona jest wadą skutkującą obowiązkiem jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, tj. została wydana z naruszeniem art. 210 § 4 w związku z art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego, poprzez nieuwzględnienie w jej uzasadnieniu faktycznym kwestii wynikających z wydanego przez Naczelnika Urzędu Celnego w S w dniu 30 września 2009 roku postanowienia o sygnaturze akt numer[....] ", tj. postanowienia odmawiającego stronie włączenia do akt sprawy jako dowodu całości raportu OLAF oraz zapoznania się z załącznikami do tego raportu. Zarzucając dalej naruszenie art. 220 ust. 1 WKC "poprzez jego zastosowanie w granicach ustalonego stanu faktycznego" oraz naruszenie art. 220 ust. 2 lit. b WKC "poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie w granicach ustalonego stanu faktycznego", skarżąca w uzasadnieniu swej skargi wywiodła nadto, powołując się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych poprzez przytoczenie wybranych przez siebie fragmentów z ich orzeczeń, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została z naruszeniem przepisów postępowania przez to, że wbrew zasadzie prawdy materialnej (art. 122 Ordy-nacji podatkowej) oraz zasadzie zupełności (art. 187 § 1 tejże Ordynacji) organ ten odmówił włączenia do materiału dowodowego załączników do raportu OLAF, dokonując tym samym ustaleń faktycznych opartych na niekompletnym materiale dowodowym z pominięciem okoliczności korzystnych dla strony, co też oznacza, że zaskarżona decyzja ostateczna wydana została z naruszeniem art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Naruszenia tego ostatniego przepisu skarżąca upatruje w braku dostrzeżenia przez organ odwoławczy, że decyzja organu pierwszej instancji rażąco narusza przepisy art. 210 § 4 w związku z art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej i w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez brak odniesienia się tego organu do wydanego w dniu 6.01.2010 r. postanowienia dowodowego i pominięcia istniejącego w istocie sporu co do zgromadzonego materiału dowodowego.
Odpowiadając pismem z dnia 17.02.2011 r. na zarzuty uzupełniające skargę, Dyrektor Izby Celnej w S zarzuty te uznał za nieuzasadnione, podkreślając, że dokonując oceny decyzji organu pierwszej instancji zauważyć należy, iż w jej treści wskazano pełne materialnoprawne podstawy rozstrzygnięcia poprzez ujęcie właściwych przepisów Wspólnotowego Kodeksu Celnego dotyczących długu cel-nego, przepisów rozporządzenia nr 1174/2005 nakładającego cła antydumbingowe na przywóz wózków paletowych i ich zasadniczych części pochodzących z C Republiki Ludowej, przepisów dotyczących Wspólnej Taryfy Celnej oraz dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF). Zauważył też, iż organ pierwszej instancji w swej decyzji zawarł pełne uza-sadnienie faktyczne, wskazując na fakty, które uznał za udowodnione oraz dowody, którym dał wiarę, natomiast swoje stanowisko w kwestii przesłanek, jakimi kierował się odmawiając włączenia do akt sprawy jako dowodu pełnego raportu OLAF przedstawił w uzasadnieniu swego postanowienia z dnia 30.09.2009 r., zasadność którego była przedmiotem oceny w postępowaniu odwoławczym i znalazła swój wy-raz w zaskarżonej decyzji ostatecznej.
W piśmie z dnia 4.04.2011 r., złożonym do akt sprawy w dniu rozprawy a wcześniej nadesłanym drogą elektroniczną, pełnomocnik skarżącej Spółki zawarł, podzielając zarzuty i żądania zawarte w skardze, uzupełniające skargę wywody, podnosząc w nich przede wszystkim zarzuty pod adresem wydanej w rozpatrywanej sprawie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S i wskazując, iż nie zawiera ona, ani w samym rozstrzygnięciu, ani w jego uzasadnieniu, powołania "podstaw prawa materialnego dla dokonania przez ten Organ, po zwolnieniu towarów, kontroli zgłoszenia celnego na dokumencie SAD, za którym strona importowała towar blisko 3 lata przed wydaniem decyzji". Wskazując na to, że dopiero decyzja organu odwo-ławczego przywołuje postawę prawną rozstrzygnięcia w postaci art. 78 WKC i art. 94 RWKC, wywiedziono w tymże piśmie, że "powołanie nowych, istotnych, a co waż-niejsze niezbędnych podstaw prawnych rozstrzygnięcia Organu odwoławczego, który utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji, w żaden sposób nie konwaliduje wad decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S, który nie wskazał owych niezbędnych podstaw prawnych w swej decyzji", natomiast pozwala "stwierdzić, że Organ odwoławczy oparł wręcz swoje rozstrzygnięcie na innej podstawie prawnej niż Organ I instancji". Wskazane wady decyzji organu pierwszej instancji miały, zdaniem autora pisma, istotny wpływ na wynik sprawy, "gdyż strona nie poznała najistotniejszych podstaw prawnych wydanej decyzji, a mianowicie tych norm, które mogły stanowić podstawę do zweryfikowania zgłoszenia celnego SAD dokonanego przez stronę i tych norm, które miały pozwolić organowi, w związku z raportem OLAF, na uznanie świadectwa pochodzenia FORM A za nie uprawniające do zastosowania preferen-cyjnych stawek celnych". W dalszej części omawianego pisma procesowego zawarte również zostały wywody zmierzające do wykazania, że raport OLAF, przyjęty za podstawę faktyczną zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie daje podstaw prawnych do kwestionowania pozytywnie wcześniej zweryfikowanego świadectwa pochodzenia importowanego z T towaru. Odniesiono się też do treści samego raportu, za gołosłowne uznając twierdzenia organów celnych, iż nie budzi on wątpliwości co do swej rzetelności, konkluzji i obliczeń. Wskazując na wybrane przez siebie fragmenty raportu, autor omawianych wywodów stwierdza, że dyskwalifikują one praktycznie jego ustalenia i konkluzje, a także zarzuca, iż nie przedstawiono w nim dowodów na chińskie pochodzenie niektórych części składowych importowanych wózków. Na ko-niec przedstawiono w omawianym piśmie wywody wskazujące na okoliczności uza-sadniające odstąpienie przez organy celne od retrospektywnego zaksięgowania należności celnych, o których to okolicznościach stanowi przepis art. 220 ust. 2 lit. b WKC.
Na rozprawie w dniu 6.04.2011 r. do akt sprawy złożone zostało pismo Dyrek-tora Izby Celnej w S z dnia 5.04.2011 r., stanowiące odpowiedź tego organu na ostatnio omówione pismo pełnomocnika skarżącej Społki oraz zawarty w nim zarzut braku wskazania w decyzji organu pierwszej instancji podstawy prawnej uprawniającej organ celny do kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów oraz do odmowy zastosowania preferencji celnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:
Skargę uznać należało za nieuzasadnioną, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa.
Na wstępie zauważyć należy, iż stosownie do art. 58 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (WKC) jest zasadą, mającą zastosowanie jeżeli przepisy nie stanowią inaczej, że towary, niezależnie od ich rodzaju, ilości, pochodzenia, miejsca wysyłki lub miejsca przeznaczenia mogą w każdym czasie na określonych warun-kach otrzymać przeznaczenie celne, w tym m.in. zostać objęte procedurą celną (art. 4 pkt 15), z których jedną jest procedura dopuszczenia do obrotu (art. 4 pkt 16). Z kolei z przepisu art. 69 WKC wynika, że dla objęcia towaru określoną procedurą celną niezbędnym jest zgłoszenie towaru do tej procedury, rozumiane jako czynność, poprzez którą osoba wyraża, w wymaganej formie i w określony sposób, zamiar objęcia towaru określoną procedurą (art. 4 pkt 17). Zgłoszenia w formie pisemnej dokonuje się na formularzu zgodnym z oficjalnym, przewidzianym w tym celu wzo-rem, podpisanym i zawierającym wszystkie elementy niezbędne do zastosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary (art. 62 ust. 1 WKC); koniecznym jest też dołączenie do zgłoszenia wszystkich dokumentów, których przedłożenie jest wymagane dla zastosowania przepisów regulujących tę procedurę celną (art. 62 ust. 2 WKC). Z art. 63 WKC wynika z kolei, że dokonanie zgłoszenia celnego spełniającego warunki określone w art. 62 nakłada na organy celne, pod warunkiem przedstawienia towarów, obowiązek przyjęcia tego zgłoszenia. Wynika z tego przepisu, iż przyjmując zgłoszenie celne organ celny sprawdza jedy-nie zgodność i kompletność informacji przedstawionych w zgłoszeniu oraz załączo-nych do niego dokumentów z formalnego punktu widzenia. Stwierdzenie przez organ celny, że złożone zgłoszenie celne oraz załączniki są kompletne, powoduje przyjęcie tego zgłoszenia przez ten organ i objęcie z mocy prawa zgłaszanego towaru wnios-kowaną procedurą celną.
Jak wynika z kolei z art. 201 ust. 1 lit. "a" WKC, w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym powstaje dług celny rozumiany jako nałożony na osobę obowiązek uiszczenia należności celnych przy-wozowych, które stosuje się do towarów określonych zgodnie z obowiązującymi przepisami wspólnotowymi (art. 4 pkt 9). Dług ten powstaje z mocy samego prawa w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 201 ust. 2), zaś dłużnikiem jest zgła-szający, jak również osoba na rzecz której zgłoszenia dokonano w przypadku przed-stawicielstwa pośredniego (art. 201 ust. 3 WKC).
Stosownie do przepisu art. 23 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 19.03.2004 r. - Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), regulującej zasady przywozu towarów na obszar Wspólnoty Europejskiej i wywozu towarów z tego obszaru w zakresie uzupeł-niającym przepisy prawa wspólnotowego, zgłaszający obowiązany jest obliczyć i wskazać w zgłoszeniu celnym kwotę należności przywozowych lub wywozowych, jeżeli jednak przed zwolnieniem towaru organ celny stwierdzi, że zgłaszający w zgło-szeniu celnym podał nieprawidłowe dane, mające lub mogące mieć wpływ na wyso-kość kwoty wynikającej z długu celnego lub zastosowaną procedurę celną, to organ ten wydaje decyzję, w której określa kwotę wynikającą z długu celnego lub rozstrzy-ga o nadaniu towarowi właściwego przeznaczenia celnego zgodnie z przepisami pra-wa celnego.
Stanowiąc zasadę, że dług celny powstaje z mocy samego prawa z chwilą zaistnienia zdarzeń, z którymi prawo celne wiążę jego powstanie, a więc m.in. z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego w procedurze dopuszczenia do obrotu, jak miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie, Wspólnotowy Kodeks Celny stanowi w art. 217 ust. 1 zasadę, że każda kwota należności celnych wynikających z długu celnego (zwana też w skrócie kwotą należności), obliczana jest przez organy celne, z chwilą gdy znajdą się w posiadaniu niezbędnych informacji, oraz zostaje wpisana do rejes-tru lub zaewidencjonowana w inny równoważny sposób, którą to czynność określa zarazem jako "zaksięgowanie". W sytuacji, gdy dług celny powstaje w wyniku przy-jęcia zgłoszenia towaru do innej procedury niż odprawa czasowa z częściowym zwolnieniem od należności celnych, a więc np. w wyniku zgłoszenia towaru do pro-cedury dopuszczenia do obrotu, kwota długu celnego jest księgowana niezwłocznie po jej obliczeniu i nie później niż w ciągu dwóch dni, licząc od dnia, w którym towar został zwolniony (art. 218 ust. 1 WKC). Wynika z tego przepisu, iż przyjęcie przez organ celny zgłoszenia w procedurze dopuszczenia do obrotu powoduje nie tylko powstanie z mocy samego prawa długu celnego, ale nakłada też na organ celny obo-wiązek zarejestrowania (zaksięgowania) w określonym czasie, liczonym od dnia zwolnienia towaru, obliczonej w zgłoszeniu celnym kwoty należności wynikającej z tego długu.
Stanowiąc w art. 218 (a także w art. 219) reguły dotyczące zaksięgowania kwoty należności wynikającej z długu celnego powstałego w wyniku przyjęcia m.in. zgłoszenia w procedurze dopuszczenia do obrotu, Wspólnotowy Kodeks Celny przewiduje również tzw. zaksięgowanie retrospektywne, które ma miejsce wówczas, gdy kwota tych należności nie została zaksięgowana zgodnie z tymi przepisami (art. 218-219) lub została zaksięgowana kwota niższa od prawnie należnej - w takiej sytuacji zaksięgowania kwoty należności do pokrycia lub pozostającej do pokrycia należy dokonać w terminie dwóch dni, licząc od dnia, w którym organy celne do-wiedziały się o tej sytuacji i miały możliwość obliczyć kwotę prawnie należną, jak również określić dłużnika (art. 220 ust. 1). Istotą retrospektywnego zaksięgowania należności celnych jest zatem, jak na to wskazuje treść przywołanego wyżej przepisu art. 220 ust. 1 WKC, doprowadzenie do zgodności kwoty należności celnych wyni-kającej z przepisów prawa celnego z kwotą zaksięgowaną i wymaganą do uisz-czenia od zobowiązanego przez organ celny. Zaksięgowanie retrospektywne dotyczy zatem tylko różnicy między kwotą zaksięgowaną na podstawie art. 218 i 219 WKC, a więc np. na podstawie przyjętego zgłoszenia celnego, a kwotą, która zgodnie z obowiązującymi przepisami powinna była zostać zaksięgowana. Oznacza to, że w przypadku istnienia warunków do księgowania retrospektywnego organ celny nie eliminuje z obrotu prawnego przyjętego zgłoszenia celnego, ani też nie podważa istnienia w tym obrocie decyzji będącej podstawą do "pierwotnego" księgowania, jeżeli taka decyzja w ogóle została wydana na podstawie art. 23 ust. 3 Prawa celnego, a jedynie w przypadku takim wydaje decyzję dotyczącą samej różnicy kwot należności, co powoduje istnienie w obrocie prawnym zarówno zgłoszenia celnego, jak i decyzji rozstrzygającej o kwocie należności celnych, jakim podlega dany towar, a niekiedy powodować może istnienie w obrocie prawnym dwóch decyzji rozstrzy-gających w tej kwestii. Jak wynika to jednoznacznie z przepisu art. 51 Prawa celne-go, o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty należności wynikającej z długu celnego organ celny rozstrzyga w drodze decyzji (por.: Wspólnotowy Kodeks Celny - Komen-tarz pod red. Wojciecha Morawskiego, str. 220-221).
Przyjęcie przez organ celny zgłoszenia celnego i objęcie z mocy prawa zgła-szanego towaru wnioskowaną procedurą celną nie oznacza jednak, że organy celne związane są zawartymi w tym zgłoszeniu danymi. Jak wskazuje na to przepis art. 78 ust. 2 WKC, po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą, w celu upew-nienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towa-rów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji handlowych dotyczą-cych tych samych towarów; kontrole te mogą zostać przeprowadzone u zgłaszają-cego, bądź u każdej osoby bezpośrednio lub pośrednio zainteresowanej zawodowo tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej dla potrzeb zawodo-wych wymienione dokumenty i dane; kontroli tej mogą zostać poddane również same towary, jeżeli istnieje jeszcze możliwość ich okazania. Jeżeli z takiej kontroli wynika, że przepisy regulujące procedurę celną, której to dotyczy, zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, to organy celne podejmują - jak chce tego przepis art. 78 ust. 3 WKC - zgodnie z wydanymi w danym przypadku przepisami niezbędne kroki w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują.
Jak to już wyżej zaznaczono, zgodnie z art. 201 WKC w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym powstaje z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego dług celny, czyli - jak określa to przepis art. 4 pkt 9 WKC - nałożony na osobę obowiązek uiszczenia należności przywozowych (dług celny w przywozie), które stosuje się do towarów zgodnie z obowiązującymi prze-pisami wspólnotowymi. W przypadku powstania takiego długu celnego, wymagane zgodnie z prawem należności określane są - w myśl art. 20 ust. 1 WKC - na podstawie Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich, obejmującej, obok towarowej Nomenklatury Scalonej, stawek celnych i innych elementów poboru, także m.in. preferencyjne środki taryfowe przyjęte jednostronnie przez Wspólnotę w odniesieniu do niektórych krajów, grup krajów lub terytoriów (ust. 3 lit. "e"). Jak to zasadnie i szczegółowo wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, preferencje wynika-jące z art. 20 ust. 3 lit. "e" WKC przyznawane są jednostronnie przez Wspólnotę krajom rozwijającym się w ramach planu ogólnych preferencji taryfowych (zwanego też Generalnym Systemem Preferencji), którego funkcjonowanie reguluje rozpo-rządzenie Rady (WE) nr 980/2005 z dnia 27 czerwca 2005 r. wprowadzające plan ogólnych preferencji taryfowych, według którego (art. 2) krajami korzystającymi z tego rodzaju rozwiązań są państwa wymienione w załączniku I, w tym także Tajlandia, która korzysta z rozwiązań ogólnych zawartych w Rozdziale II Sekcji I tegoż rozporządzenia. W myśl art. 7 ust 1 omawianego rozporządzenia, w przypadku stosowania dla danego państwa rozwiązań ogólnych, Wspólna Taryfa Celna przewi-duje całkowite zawieszenie cła na produkty wymienione w załączniku II jako produkty niewrażliwe, do których zalicza się też stanowiące przedmiot importu w rozpatry-wanej sprawie ręczne wózki paletowe i ich części. Preferencje przewidziane w oma-wianym rozporządzeniu stosuje się jednak, jak wynika to z jego art. 5 ust. 1, do przywozu produktów pochodzących z państw objętych tymi preferencjami, przy czym dla stosowania rozwiązań w rozporządzeniu tym przewidzianych jego art. 5 ust. 2 odsyła do reguł pochodzenia dotyczących definiowania produktów pochodzących, procedury oraz metody współpracy administracyjnej z nim związanych, ustanowio-nych w rozporządzeniu Komisji (EWG) nr 2453/93 z dnia 2 lipca 1993 r. zawierającym przepisy wykonawcze do WKC. I tak, zgodnie z art. 81 tego roz-porządzenia wykonawczego (RWKC), produkty pochodzące kwalifikują się, w przy-wozie do Wspólnoty, do zastosowania preferencji taryfowych określonych w art. 67, a więc wynikających z systemu ogólnych preferencji taryfowych, pod warunkiem, że są one przewożone bezpośrednio z kraju korzystającego z tego systemu oraz że zostało przedstawione świadectwo pochodzenia na formularzu A, wystawione przez organy celne lub przez inne właściwe organy rządowe kraju korzystającego.
W stanie faktycznym rozpatrywanej sprawie niesporną jest okoliczność, że do zgłoszenia celnego nr [...] z dnia 6.10.2006 r. zostało załączone świadectwo pochodzenia Form A nr [...] z dnia 4.09.2006 r., w treści którego potwierdzone zostało pochodzenie importowanych ręcznych wózków paletowych jako uzyskanych w T co stało się podstawą do zastosowania przez zgłaszającego preferencji taryfowej wobec tego towaru w postaci zerowej stawki celnej, zamiast stawki celnej erga omnes przewidzianej w wysokości 4 %. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wobec powzięcia wątpliwości co do rzeczywistego pochodzenia dopuszczonych do obrotu towarów, organy celne przeprowadziły postępowanie weryfikujące przedstawione świadectwo pochodzenia, w toku którego uzyskały w dniu 4.09.2006 r. od odpowiednich władz T informację, że świadectwo pochodzenia Form A [...] z dnia 4.09.2006 r. jest autentyczne i prawidłowe oraz że wystawione ono zostało na podstawie informacji dostarczonych przez producenta, które wskazywały na spełnienie warunków uzyskania preferencyjnego pochodzenia towaru, co dla krajowych organów celnych stanowiło podstawę do uznania, że świadectwo to stanowi wystarczającą podstawę do zastosowania preferencji taryfowych wobec objętych zgłoszeniem celnym ręcznych wózków paletowych i ich części.
Bezspornym jest również w rozpatrywanej sprawie, wynikającym ze zgroma-dzonych w aktach sprawy dokumentów, że do ponownej weryfikacji spornego zgło-szenia celnego doszło w następstwie uzyskania przez krajowe organy celne infor-macji o wynikach dochodzenia przeprowadzonego przez Europejski Urząd ds. Zwal-czania Nadużyć Finansowych (OLAF), zawartych w raporcie z przeprowadzonej przez ten Urząd misji z udziałem organów państwowych T Jak to też obszernie i szczegółowo wykazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z raportu tego wynika, że importowane przez skarżącą Spółkę ręczne wózki paletowe montowane były w T z części, które przez samego eksportera lub przez pośredniczące w tym zakresie inne podmioty były w ponad [...] ceny ex works importowane z C, przez co nie została spełniona żadna z dwóch reguł pochodzenia, określona w załączniku 15 do rozporządzenia wykonawczego do WKC i przez co importowany w rozpatrywanej sprawie towar nie nabył tajlandzkiego preferencyjnego pochodzenia. Wynika ponadto z tego raportu, że odpowiednie władze tajlandzkie przy udziale członków OLAF stwierdziły w wyniku przeprowadzonego dochodzenia, iż 738 świadectw Form A wystawionych przez Wydział Handlu Zagranicznego Ministerstwa Handlu T (DFT), w tym także przedstawione w rozpatrywanej sprawie świadectwo Form A nr [...] z dnia 4.09.2006 r., wydanych zostało w dobrej wierze na podstawie nieprawidłowych i wprowadzających w błąd informacji przedstawionych przez firmę [...] jako eksportera i że w związku z tym zostały one unieważnione. Tak więc, za w pełni uprawnione uznać należy ustalenie przez organy orzekające w rozpatrywanej sprawie, że w konsekwencji treści otrzymanego raportu OLAF i jego załączników brak jest podstaw do zastosowania wobec importowanych przez skarżącą Spółkę preferencji taryfowych związanych z pochodzeniem tego towaru z T, jako kraju pochodzenia preferencjami tymi objętego, co w konsekwencji prowadziło do konieczności wydania decyzji orzekającej o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty długu celnego w wysokości [...] zł należnego z tytułu importu wózków paletowych pochodzących z [...] oraz części do takich wózków objętych procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia 6.10.2006 r.
Jak to też zasadnie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w sytuacji, gdy przedmiotem importu w rozpatrywanej sprawie był towar w postaci wózków paletowych ręcznych, dla którego ustalono, iż krajem jego pochodzenia jest [...] i który w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego prawidłowo został zaklasyfikowany do kodu[..] , dopuszczenie do obrotu nadaje takiemu towarowi niewspólnotowemu - stosownie do art. 79 WKC - status celny towaru wspólnotowego, co wymaga zastosowania środków polityki handlowej, spełnienia pozostałych formalności wymaganych przy przywozie towarów, jak również zastosowania opłat prawnie należnych. Środkami polityki handlowej są instrumenty, jakie mogą być stosowne przez państwa Unii Europejskiej w regulowaniu wymiany handlowej z zagranicą. Służą one ochronie krajowego rynku przed niepożądanymi skutkami importu, takimi jak nieuczciwa konkurencja oraz znaczna przewaga konkurencyjna. Za nieuczciwą konkurencję ze strony importowanych towarów uznaje się dumping i subsydiowanie przywożonych towarów. Przeciwdziałaniu tym zjawiskom służą odpowiednio postępowania ochronne oraz środki antydumpingowe i antysubsydyjne.
Z regulacji rozporządzenia Rady (WE) nr 384/96 z dnia 22.12.1995 r. w sprawie ochrony przed dumpingowym przywozem z krajów nie będących człon-kami Wspólnoty Europejskiej (Dz. Urz. L 56 z 6.03.1996 r. ze zm.), określającej zasady prowadzenia przez Komisję Europejską postępowań antydumpingowych poprzedzających wprowadzenie środków antydumpingowych, wynika, że cło anty-dumpingowe może zostać nałożone na każdy produkt dumpingowy, którego wprowa-dzenie do wolnego obrotu we Wspólnocie powoduje szkodę (art. 1 ust. 1) oraz że tymczasowe lub ostateczne cło antydumpingowe nakładane w drodze tego rozporzą-dzenia pobiera Państwo Członkowskie w formie i wysokości, a także zgodnie z innymi kryteriami ustanowionymi w rozporządzeniu (art. 14 ust. 1) i to niezależnie od ceł, podatków i innych opłat zwykle nakładanych na przywóz. W wyniku przepro-wadzonego przez siebie postępowania Komisja Europejska uznała, iż przywóz ręcz-nych wózków paletowych i ich zasadniczych części do Wspólnoty następuje po ce-nach dumpingowych, powodując wystąpienie szkody dla przemysłu Wspólnoty. Spowodowało to wejście w życie rozporządzenia Rady (WE) nr 1174/2005 z dnia 18.07.2005 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe i stanowiącego o osta-tecznym poborze cła tymczasowego nałożonego na przywóz wózków jezdniowych ręcznych (paletowych) i ich zasadniczych części pochodzących z [...] j. I tak, na podstawie postanowienia art. 1 ust. 1 tego rozporządzenia ostateczne cło antydumpingowe zostało nałożone w stosunku do przywozu wózków jezdniowych ręcznych (paletowych) i ich zasadniczych części, tj. podwozi i mechanizmów hydraulicznych, objętych kodami [...]pochodzących z [...] Wykazanie w toku postępowania w rozpatrywanej sprawie, że ręczne wózki paletowe, objęte procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu na podstawie zgłoszenia celnego [...] z dnia 6.10.2006 r., posiadają c pochodzenie, zasadnym zatem czyniło określenie przez organy celne, zgodnie z prze-pisami rozporządzenia Rady (WE) nr 1174/2005 z dnia 18.07.2005 r., stawki cła antydumpingowego w wysokości [..] i retrospektywne zaksięgowanie kwoty cła antydumpingowego w wysokości [...] zł.
Jak wynika z treści rozpatrywanej skargi, istota zawartych w niej zarzutów naruszenia zaskarżoną decyzją przepisów postępowania, zawartych w Ordynacji podatkowej i mających odpowiednie zastosowanie w postępowaniu celnym, sprowa-dza się z jednej strony do kwestionowania uprawnienia organu celnego do odrzu-cenia jako dowodu złożonego przy zgłoszeniu celnym świadectwa pochodzenia towaru Form A, jako dokumentu urzędowego sporządzonego w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej i w konse-kwencji pominięcie przy dokonywaniu ustaleń tego, co zostało w nim stwierdzone, z drugiej strony - do zarzutu nie uwzględnienia przez organy celne, iż posługując się otrzymanym świadectwem pochodzenia skarżąca Spółka działała w zaufaniu do organu państwa eksportera, który świadectwo to wystawił, co uzasadniało, jej zda-niem, odstąpienie od retrospektywnego księgowania należności celnych.
W związku z taką istotą tych zarzutów zauważyć należy, iż jakkolwiek doku-ment urzędowy, o jakim stanowi przywoływany w skardze przepis art. 194 Ordynacji podatkowej, ma taki walor, iż stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, to jednakże walor ten nie ma charakteru bezwzględnego, skoro przepis ten (§ 3 art. 194) nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko takiemu dokumentowi. O ile więc świadectwo Form A, sporządzone w formie okreś-lonej przepisami i przez powołany do tego organ władzy publicznej kraju eksportera, jest dowodem wskazanego w nim pochodzenia towaru, to jednakże nie oznacza tego, iż nie jest możliwą w postępowaniu celnym weryfikacja zawartych w nim informacji, co właśnie przewiduje przywołany przez organ odwoławczy przepis art. 94 RWKC. Zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 194 Ordynacji podatkowej uznać zatem należało jako w zupełności nie uzasadniony w sytuacji, gdy wyniki wska-zanego wyżej, obszernie przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego decyzji, dochodzenia z udziałem OLAF i wskazanych władz T jednoznacznie wskazują, iż zawarte w tym świadectwie informację dotyczące pochodzenia towaru okazały się nieprawdziwe.
Odnosząc się do zarzutu nie odstąpienia przez organy celne od retrospek-tywnego księgowania należności celnych wynikających z długu celnego, zauważyć należy, iż z przywoływanego już wcześniej przepisu art. 220 ust. 1 WKC wynika, że retrospektywne zaksięgowanie prawnie należnej kwoty wynikającej z długu celnego, powstającego z mocy samego prawa i obiektywnie istniejącego, jest obowiązkiem organu celnego w sytuacji, gdy kwota ta nie została zaksięgowana zgodnie z posta-nowieniami art. 218 i art. 219 WKC lub została zaksięgowana kwota niższa od prawnie należnej. Obowiązek ten winien zostać zasadniczo wykonany w terminie dwóch dni, licząc od dnia, w którym organy te dowiedziały się o tej sytuacji i miały możliwość naliczyć kwotę prawnie należną, jak również określić dłużnika.
Jak wynika dalej z ust. 2 art. 220 WKC, od obowiązku retrospektywnego zaksięgowania organy celne odstępują w przypadkach w tym przepisie przewidzia-nych, w tym także w sytuacji, gdy kwota należności prawnie należnych nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez płatnika działającego w dobrej wierze i przestrzegającego przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego, przy czym za błąd, którego w racjonalny sposób nie można było wykryć w powyższym rozumieniu, uważa się także wydanie nieprawidłowego świadectwa przez organy kraju trzeciego dla potwierdzenia, w ramach systemu współpracy administracyjnej, preferencyjnego statusu towaru, nie ma to wszakże zastosowania w sytuacji, gdy wystawienie takiego nieprawidłowego świadectwa nastąpiło na podstawie niewłaś-ciwego przedstawienia faktów przez eksportera, chyba że jest oczywistym, w szcze-gólności, iż wydające świadectwo organy kraju trzeciego wiedziały lub powinny wie-dzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencji. Powoływanie się przez płatnika (importera) na dobrą wiarę może mieć miejsce wów-czas, gdy udowodni on, że w okresie przedmiotowych operacji handlowych zachował należytą staranność, aby upewnić się, czy zostały spełnione wszystkie warunki ko-rzystania z preferencji.
Jak wynika to z przywołanego w zaskarżonej decyzji raportu z misji prze-prowadzonej przez OLAF z udziałem wskazanego tam organu rządowego T wszystkie zakwestionowane w wyniku przeprowadzonego dochodzenia świadectwa pochodzenia Form A, w tym także świadectwo złożone przy zgłoszeniu celnym w rozpatrywanej sprawie, okazały się świadectwami podającymi nieprawdziwe dane dotyczące pochodzenia wskazanego w nich towaru jako uzyskanego w T tj. w kraju korzystającym z planu ogólnych preferencji taryfowych. Z poczynionych w toku tego dochodzenia ustaleń wynika również, iż potwierdzające nieprawdziwe dane świadectwa Form A wystawione zostały przez właściwe do tego organy na podstawie fałszywego przedstawienia faktów przez eksportera, co powoduje, jak to zasadnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż nie została spełniona jedna z koniecznych przesłanek do odstąpienia przez organy celne od zaksięgowania spornych należności. Zgodzić się też należy z organem odwoławczym, że podstawy do takiego odstąpienia nie stwarza też przywoływany przez skarżącą Spółkę argument o działaniu w dobrej wierze z zachowaniem należytej staranności przy dokonywaniu spornej transakcji handlowej. Zważywszy, że z ustaleń organów celnych wynika, czemu sama skarżąca Spółka nie zaprzecza, że w okresie wcześ-niejszym, poprzedzającym wprowadzenie ceł antydumbingowych na sprowadzane z C ręczne wózki paletowe, towar ten importowała ona bezpośrednio z tego kraju od firmy [...] oraz że po wprowadzeniu takich ceł przeniosła do firmy [...] z T import tego towaru, otrzymując go jednakże z deklaracją zgodności zawartą na instrukcji obsługi wózków paletowych sporządzoną przez poprzedniego ich dostawcę jako ich producenta, zasadnym jest stwierdzenie, iż co najmniej nie dołożyła ona należytej staranności dla upewnienia się, czy zostały spełnione warunki do korzystania z preferencji taryfowych.
Odnosząc się na koniec do zawartych w piśmie pełnomocnika Spółki z dnia 4.04.2011 r. zarzutów formułowanych pod adresem decyzji organu pierwszej instan-cji, w szczególności do zarzutu braku w skazania w tej decyzji podstaw material-noprawnych do dokonania weryfikacji zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru, zauważyć przede wszystkim należy, że przedmiotem skargi jest decyzja ostateczna wydana po wyczerpaniu przewidzianych ustawą środków zaskarżenia. Postępowanie celne, do którego stosuje się przepisy działu IV Ordynacji podatkowej, jest postę-powaniem dwuinstancyjnym. Zasadą takiego postępowanie jest, że na skutek wnie-sionego odwołania od decyzji organu pierwszej instancji w postępowaniu odwo-ławczym prowadzący je organ ponownie rozpatruje sprawę i ponownie rozstrzyga sprawę wydając decyzję co do jej istoty, bądź wydaję inną decyzję przewidzianą w art. 233 § 1 i 2 tejże Ordynacji, gdy zachodzą warunki w przepisach tych okreś-lone. Jakkolwiek przepis art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej przewiduje też wydanie przez organ odwoławczy decyzji uchylającej w całości zaskarżoną odwołaniem de-cyzję organu pierwszej instancji z jednoczesnym przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, to jednakże rozstrzygnięcie takie może mieć miejsce wyłącznie wówczas, gdy rozstrzygnięcie samej sprawy wymaga uprzedniego prze-prowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części, na nie wówczas, gdy - jak sugeruje się to w pismach uzupełniających skargę - zachodzi potrzeba uzupełnienia zaskarżonej odwołaniem decyzji poprzez wskazanie pełnej i prawidłowej materialnoprawnej podstawy tej decyzji, czy też jedynie przez uzupeł-nienie jej uzasadnienia. W sytuacji, gdy dla rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy nie jest koniecznym uzupełnienie w znacznej części zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego, jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie, gdzie materiał dowodowy stanowiący podstawę rozstrzygnięcia sprawy zgromadzony został w istocie w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, organ odwo-ławczy rozstrzyga sprawę co do jej istoty na podstawie tego materiału oraz materiału dowodowego przez siebie ewentualnie uzupełnionego w trybie określonym w art. 220 Ordynacji podatkowej.
Nie sposób też podzielić podnoszonego przez stronę skarżącą zarzutu, iż raport OLAF, na jaki powołują się organy obu instancji, nie stanowi dokumentu urzę-dowego w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej, mogącego podważać wiary-godność świadectwa pochodzenia Form A wydanego przez powołany do tego urząd kraju eksportera, podobnie jak nietrafnym jest zarzut braku podstaw do powoływania się na regulacje zawarte w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady nr [...] z dnia 25.05.1999 r. dotyczącego dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych.
W związku z tymi zarzutami wskazać należy w ślad za organem odwoław-czym orzekającym w rozpatrywanej sprawie, że Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) powołany został Decyzją Komisji z dnia 28.04.1999 r., nr[...] , EWWIS, Euroatom (Dz.U.UE L z dnia 31 maja 1999 r.), według której (art. 2 ust. 1) "wykonuje on kompetencje Komisji w zakresie prowadzenia zewnętrznych dochodzeń w trybie administracyjnym do celów wzmocnienia zwalczania nadużyć finansowych, korupcją i innego rodzaju nielegalną działalnością mającą negatywny wpływ na interesy finansowe Wspólnoty, jak również wszelkimi innymi działaniami lub działalnością podmiotów gospodarczych prowadzonych z naruszeniem prawa wspólnotowego", natomiast prowadzone przez ten Urząd postępowanie opiera się o przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1073/1999 z dnia 25.05.1999 r. dotyczącego dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) (Dz.U.UE L z dnia 31 maja 1999 r.), z którego z kolei wynika m.in., że "Urząd wykonuje uprawnienia, przyznane Komisji rozporządzeniem Rady (Euratom, WE) nr 2185/96, do przeprowadzania inspekcji i kontroli na miejscu w Państwach Członkowskich i, zgodnie z umowami o współpracy, w państwach trzecich" (art. 3) oraz że "na zakończenie dochodzenia prowadzonego przez Urząd, opracowuje on, z upoważnienia dyrektora, raport określający ustalony stan faktyczny, możliwe straty finansowe oraz wyniki dochodzenia, włącznie z zaleceniami dyrektora Urzędu na temat działań, jakie nalezy podjąć" (art. 9 ust. 1) natomiast "raporty takie sporządzane są z uwzględnieniem wymogów procedury ustanowionych w prawie krajowym danego Państwa Członkowskiego. Raporty sporządzone na takiej podstawie stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym Państwa Członkowskiego, w którym istniej potrzeba ich wykorzystania, w taki sam sposób i na takich samych warunkach jak administracyjne raporty sporządzone przez krajowych, administracyjnych kontro-lerów. Podlegają one takim samym zasadom oceny, jak te mające zastosowanie do administracyjnych raportów sporządzonych przez krajowych administracyjnych kontrolerów i mają taką samą wartość jak te raporty" ( art. 9 ust. 2).
Z przedstawionej powyżej regulacji wspólnotowej wynika zatem jednoznacz-nie, jak to trafnie przyjmuje organ odwoławczy, że w postępowaniu celnym prowa-dzonym przez krajowe organy celne raport OLAF traktować należy tak samo, jak wszelkiego rodzaju protokoły z kontroli przeprowadzanych przez organy administracji polskiej, a więc jak dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej.
Na koniec zauważyć należy, iż w zupełności chybionym jest zarzut zawarty w uzupełniającym skargę piśmie z dnia 5.04.2011 r., sprowadzający się do tezy, iż weryfikacja świadectw pochodzenia na formularzu A (i deklaracji na fakturze) może mieć miejsce jedynie w trybach określonych w art. 94 ust. 1-5 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2.07.1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (RWKC), natomiast podstawy do takiej weryfikacji, prowadzącej w konsekwencji do odmowy zastoso-wania preferencji taryfowych, nie daje przepis art. 94 ust. 6 RWKC. Wynika z tego ostatniego przepisu, że w przypadku, gdy jakakolwiek informacja wydaje się wskazy-wać, że naruszane są przepisy dotyczące ogólnego systemu preferencji taryfowych (sekcja I rozdziału 2 tytułu IV RWKC), korzystający kraj wywozu, działając z własnej inicjatywy lub na wniosek Wspólnoty, przeprowadza niezbędne dochodzenia lub zleca przeprowadzenie takich dochodzeń w trybie pilnym w celu ich rozpoznania i zapobiegania takim naruszeniom, przy czym Wspólnota może w tym celu uczest-niczyć w tych dochodzeniach. Za nieporozumienie uznać należy leżące u podstaw omawianego zarzutu założenie, iż wyrażony w przytoczonym przepisie art. 94 ust. 6 RWKC cel podejmowanego dochodzenia, polegający na rozpoznawaniu naruszeń przepisów dotyczących ogólnego systemu preferencji taryfowych i im zapobieganiu, dotyczy wyłącznie naruszeń przyszłych, a nie naruszeń już zaistniałych. Podejmo-wane przez organy celne działania zmierzające do weryfikacji zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru (art. 78 ust. 2 WKC), obejmujące także weryfikację danych dotyczących deklarowanych preferencji taryfowych poprzez weryfikację świadectwa pochodzenia [...] w trybie art. 94 RWKC, są działaniami, jak to wynika z treści art. 78 ust. 3 WKC, mającymi na celu ewentualne, w razie zastosowania przepisów regulujących procedurę celną (której zgłoszenie to dotyczy) w oparciu o nieprawi-dłowe lub niekompletne dane, podejmowanie, zgodnie z wydanymi w tym zakresie przepisami, niezbędnych kroków w celu uregulowania sytuacji towaru, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują, a nie - jak sugeruję się to w omawianym piśmie procesowym - podejmowanie działań w odniesieniu do towaru z przyszłych zgłoszeń celnych.
Nie znajdując, w tych warunkach, podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna wydana została z naruszeniem wskazanych w niej przepisów prawa krajowego i materialnego w stopniu co najmniej mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, stosownie do przepisu art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło