II OSK 660/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bożena Walentynowicz po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 2205/10 odrzucającego skargę w sprawie ze skargi B. K. na uchwałę Rady Gminy R. z dnia [...] listopada 2010 r., Nr [...] w przedmiocie uchylenia uchwały w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę B. K. wniesioną na uchwałę Rady Gminy R. z dnia [...] listopada 2010 r. w przedmiocie uchylenia uchwały w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego. Podstawą odrzucenia skargi był brak interesu prawnego skarżącej. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.: Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia interesu prawnego - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Sąd I instancji podniósł, że skarżąca powinna wykazać się interesem prawnym oraz, że w dacie wnoszenia skargi ten interes prawny został naruszony. Interes prawny musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz nie może wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniałby go do żądania stosownych czynności organu administracji. W niniejszej sprawie skarżąca – w ocenie Sądu – nie miała interesu prawnego, a jedynie interes faktyczny, gdyż zaskarżona uchwała skutkowała odstąpieniem od kontynuowania prac planistycznych co do obszaru, na którym znajdują się działki skarżącej, ale nie zmieniała aktualnej sytuacji prawnej tych działek. Reasumując WSA powołał się na orzecznictwo NSA, tj. postanowienie z dnia [...] listopada 2010 r. sygn. akt II OSK 2215/10 zgodnie z treścią którego, dopiero uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego działki skarżącej daje jej interes prawny do zaskarżenia takiej uchwały. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł pełnomocnik skarżącej adwokat P. P. Zarzucił na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 58 §1 pkt 6 w zw. z art. 50 p.p.s.a. poprzez wadliwe odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej pomimo, że ocena wskazanych przez skarżącą norm prawnych, których naruszenia dopatruje się w zaskarżonej uchwale oraz na czym polegać ma naruszenie jej interesu prawnego stanowi badanie i ocenę interesu prawnego skarżącej w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a., a więc stanowi merytoryczne rozpoznanie sprawy. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Rada Gminy R. w odpowiedzi na skargę kasacyjną z dnia [...] marca 2011 r. wniosła o odrzucenie skargi kasacyjnej, gdyż przedstawione w niej okoliczności zostały oparte na stwierdzeniach, które nie znajdują oparcia w ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia interesu prawnego – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Oznacza to, że dwie kategorie podmiotów mają prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Pierwszą stanowią te, którym to uprawnienie przysługuje dla ochrony ich interesu prawnego. Druga kategoria natomiast to podmioty instytucjonalne, którym zostało przyznane prawo do wniesienia skargi w cudzej sprawie, ze względu na konieczność ochrony również obiektywnego porządku prawnego (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 2004). W związku z powyższym bezspornym jest, iż o statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje posiadanie interesu prawnego. Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Tak więc istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego - taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot swojego zainteresowania sprawą nie może poprzeć przepisami prawa materialnego. Przymiotu strony nie ma natomiast osoba, która swój udział w postępowaniu opiera na potrzebie ochrony lub zaspokojenia interesu faktycznego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przedmiotowej sprawie skarżąca nie posiada interesu prawnego do zaskarżenia uchwały Rady Gminy R. z dnia [...] listopada 2010 r. B. K. swój interes prawny do zaskarżenia przedmiotowej uchwały wywodzi z faktu, iż bez jej wniosku należące do niej działki ew. nr [...], [...], [...], [...] i [...] położone przy ul. Pruszkowskiej zostały wyłączone z procedury planistycznej. Zdaniem skarżącej wskutek wyłączenia jej nieruchomości z procedury planistycznej, nie wiadomo jakie będzie przeznaczenie tego terenu, a to skutkuje naruszeniem jej prawa własności. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu I instancji, że zaskarżona uchwała skutkująca odstąpieniem od kontynuowania prac planistycznych co do obszaru, na którym znajdują się działki skarżącej, w żaden sposób nie zmienia aktualnej sytuacji prawnej przedmiotowych działek. Powyższe oznacza, że B. K. nie posiada interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały Rady Gminy R. z dnia [...] listopada 2009 r. natomiast posiada interes faktyczny w zaskarżeniu tej uchwały, przejawiający się w zainteresowaniu uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania terenu obejmującego jej nieruchomości. Dopiero uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego jej działki, daje jej interes prawny do zaskarżenia takiej uchwały, ponieważ przesądza ona o funkcji i przeznaczeniu jej działek. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 p.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.