I SA/Wa 158/11
WyrokWSA w Warszawie2011-04-15
Skład orzekający: Iwona Kosińska, Małgorzata Boniecka – Płaczkowska, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Infrastruktury stwierdzająca nieważność decyzji Starosty i Wojewody w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości była prawidłowa, w szczególności w kontekście zastosowania art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Sąd administracyjny, związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, uznał, że instytucja zwrotu nieruchomości nabytych przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego odnosi się do nieruchomości wywłaszczonych lub nabytych w toku rokowań poprzedzających postępowanie wywłaszczeniowe. Skoro nieruchomość została nabyta w ramach procedur wywłaszczeniowych, to decyzja Ministra Infrastruktury stwierdzająca nieważność decyzji organów niższych instancji z powodu niezastosowania art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami była prawidłowa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot nieruchomości, który został odmówiony przez Starostę, a następnie utrzymany w mocy przez Wojewodę. Minister Infrastruktury stwierdził nieważność obu decyzji, uznając rażące naruszenie art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Minister utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję. Gmina Miejska wniosła skargę do WSA, która została oddalona. WSA oparł swoje rozstrzygnięcie na wytycznych NSA z wcześniejszego etapu postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej [...] na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. znak: [...] Starosta [...] po rozpatrzeniu wniosku J. N., A. L. S. i Z. L. odmówił zwrotu nieruchomości położonej w K., obręb [...] , oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha.
Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r., znak: [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję Starosty [...].
Pismem z dnia 7 lipca 2008 r. Z. L. złożył do Ministra Infrastruktury wniosek o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Wojewody [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...]. We wniosku wskazał, że jego zdaniem organy obu instancji rażąco naruszyły przepis art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej ugn).
Rozpoznając powyższe Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. Organ stwierdził rażące naruszenie przepisu art. 216 ust. 2 pkt 3 ugn oraz wskazał, że badając istnienie przesłanek z art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego wziął pod uwagę stan faktyczny i prawny na dzień wydania decyzji, co do której wszczęte zostało postępowanie o stwierdzenie nieważności.
Jak zauważył organ w dacie wydania w/w decyzji obowiązywał przepis art. 216 ust. 2 pkt 3 ugn wprowadzony nowelą z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 141, poz. 1492) z dniem 22 września 2004 r. Przepis ten stanowi, że przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Organ wskazał ponadto na znajdujący się w aktach sprawy akt notarialny z dnia [...] listopada 1989 r. Rep [...] którym A. L., Z. L. i J. N. zbyli na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość położoną w [...], oznaczoną jako działka nr [...] zauważając, że umowa niniejsza zawarta została w trybie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. Zdaniem organu bezspornym w sprawie jest, że przedmiotowa nieruchomość nabyta została przez Skarb Państwa w celu realizacji inwestycji budowlanej pod nazwą [...].
Pismem z dnia 19 maja 2009 r. Prezydent Miasta K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej powyższą decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2009 r.
Rozpoznając w/w wniosek Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] września 2009 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Od decyzji powyższej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina Miejska [...]. W skardze zarzuciła organowi naruszenie prawa materialnego – art. 216 ugn oraz procedury administracyjnej – art. 156 § 2 kpa.
Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie.
Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1773/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając skargę za uzasadnioną, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzają ją decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
W uzasadnieniu Sąd zauważył, że organy orzekające w niniejszej sprawie zasadnie ją rozpoznały według stanu prawnego zaistniałego po wejściu w życie przepisów noweli z 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz zmianie niektórych innych ustaw.
Wyrok powyższy zaskarżony został skargami kasacyjnymi Z. L. i Ministra Infrastruktury do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze Z. L. strona wniosła o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Minister Infrastruktury natomiast w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 216 ust. 2 pkt 3 ugn w związku z art. 52 i art. 53 ugn poprzez jego błędną wykładnię oraz naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit c ppsa w związku z art. 7, art.77 i art. 80 kpa.
Po rozpoznaniu skarg kasacyjnych Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 1202/10 uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego w kontekście wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie przesądza , że skarga podlega oddaleniu.
Przede wszystkim wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 190 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wobec powyższego Sąd orzekający ponownie w przedmiotowej sprawie związany jest treścią wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2011 r. sygn. I OSK 1202/10, w którym Sąd ten m.in. stanął na stanowisku, że prawidłowa wykładnia treści art. 216 ust.2 pkt.3 u.g.n. w kontekście regulacji zawartej w art. 136 ust.3 zd.1 u.g.n. prowadzi do wniosku, iż instytucja zwrotu nieruchomości nabytych przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego odnosi się do nieruchomości wywłaszczonych a nie nabytych w innym trybie lub na podstawie innych zasad. Celem tego przepisu jest rozszerzenie zakresu stosowania instytucji zwrotu nieruchomości, które zostały zbyte na rzecz Skarbu Państwa z wyłączeniem zasady swobody zawierania umów. Skoro, stosownie do treści art. 52 i 53 u.g.g.w.n., postępowanie wywłaszczeniowe musiało być poprzedzone rokowaniami podmiotu występującego o wywłaszczenie z właścicielem nieruchomości wywłaszczanej , a kontynuacja czynności wywłaszczeniowych uzależniona była od upływu terminu wyznaczonego do ewentualnego zawarcia umowy , to oznacza , że art. 216. ust.2 pkt.3 u.g.n. ma zastosowanie zarówno do nieruchomości nabytych przez Skarb Państwa w wyniku przeprowadzenia postępowania wywłaszczeniowego jak i w toku rokowań poprzedzających wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego ( jako , że te stanowiły warunek wszczęcia tego postępowania i były czynnościami związanymi z wywłaszczeniem).
Okoliczność, że w badanej sprawie zawarcie umowy kupna – sprzedaży nieruchomości było wynikiem prowadzenia procedur wywłaszczeniowych jest niewątpliwa . Potwierdza ją zarówno treść podpisanego aktu notarialnego jak i treść poprzedzającego ten akt, pisma [...] Dyrekcji Inwestycji Odział [...] w K. - stanowiącego ofertę zakupu – z zaznaczeniem, że odmowa jej przyjęcia stanowić będzie podstawę do złożenia wniosku o wywłaszczenie.
Dokonując zatem analizy postawionych w skardze zarzutów, dotyczących bezzasadnego (wg skarżącego) przyjęcia przez Ministra Infrastruktury , że w sprawie niniejszej znajduje zastosowanie art. 216 ustawy z 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami, oraz w konsekwencji przyjęcia, że doszło przy rozpoznaniu sprawy do rażącego naruszenia , wskazać należy, iż są one nietrafne.
Powyższe zdaniem Sadu, prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury została wydana po szczegółowej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego jest prawidłowa i zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Zasadnie wskazano w niej na naruszenie przy rozpoznaniu sprawy niniejszej , treści art. 216 ust. 2 pkt.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (poprzez jego niezastosowanie) i zaniechanie dokonania analizy przesłanek wymienionych w art. 136 i 137 cyt ustawy. Rozpoznanie sprawy niniejszej zależy bowiem od analizy stanu faktycznego sprawy w kontekście wskazanych regulacji prawnych.
Mając to na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) oddalił skargę jak w treści wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło