II SA/Kr 154/11
WyrokWSA w Krakowie2011-04-18
Skład orzekający: Renata Czeluśniak, Kazimierz Bandarzewski, Mariusz Kotulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, odmawiając wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu), może oprzeć się wyłącznie na ocenie, że wnioskodawca nie jest stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną, czy też powinien najpierw wydać postanowienie o wznowieniu postępowania, a następnie badać przymiot strony?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, odmawiając wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., może oprzeć się na ocenie, że wnioskodawca nie jest stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną, jeśli okoliczność ta jest oczywista. W przypadku wątpliwości co do przymiotu strony, organ powinien najpierw wydać postanowienie o wznowieniu postępowania, a następnie badać, czy wnioskodawca jest stroną. Nowelizacja K.p.a. (art. 61a § 1) potwierdza, że organ powinien najpierw ustalić, czy wniosek pochodzi od strony, a dopiero potem wszcząć postępowanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie pozwolenia na budowę. Wnioskodawcy, E. i Z. Z. oraz Spółdzielnia Mieszkaniowa, twierdzili, że zostali pominięci jako strony w pierwotnym postępowaniu. Organ I instancji odmówił wznowienia, uznając, że wnioskodawcy nie są stronami, ponieważ ich działki nie znajdowały się w obszarze oddziaływania inwestycji. Wojewoda uchylił tę decyzję, uznając ją za przedwczesną. Spółka "A" sp. z o.o. (inwestor) zaskarżyła decyzję Wojewody do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski / spr. / Mariusz Kotulski Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi "D" sp. z o.o. Spółki komandytowej z siedzibą w K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 22 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz "D." sp. z o.o. Spółki komandytowej z siedzibą w K. kwotę 457 / czterysta pięćdziesiąt siedem / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Dnia 3 grudnia 2007 r. Prezydent Miasta K. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla spółki "A" sp. z o.o. z siedziba w K., dla zamierzenia inwestycyjnego pod nazwą: "budowa obiektu usługowego (budynku biurowo-komercyjnego) wraz z infrastrukturą techniczną i urządzeniami towarzyszącymi tzn.: z przyłączami do sieci wodociągowej, ciepłowniczej, gazowej, teletechnicznej TP S.A., teletechnicznej [...], kanalizacji sanitarnej, kanalizacji opadowej, energetycznej SN wraz z wbudowaną stacją transformatorową, z przebudową istniejących sieci teletechnicznej i ciepłowniczej z przebudową istniejącego zjazdu z ul. [...], z wewnętrznym układem dróg, placów i chodników, z oświetleniem zewnętrznym na działkach nr "1", "2", "3", "4", "5", "6", "7", "8", "9", "10", "11", "12", "13" oraz "14" położonych przy ul. [...] w K..
Za stronę w tym postępowaniu uznano, między innymi, E. i Z. Z. oraz Spółdzielnię Mieszkaniową [...]. Zasięg obszaru oddziaływania ww. inwestycji obejmował, między innymi, działkę nr "15", "16", "17". W obszarze oddziaływania nie mieściła się działka nr "18".
Prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 293/09, ww. decyzja z 3 grudnia 2007 r. została uchylona.
W tym stanie sprawy, organ I instancji ponownie prowadził postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę dla ww. zamierzenia inwestycyjnego i decyzją z dnia 5 stycznia 2010 r. znak [...] Prezydent Miasta K. umorzył postępowanie w zakresie wykonanych robót budowlanych na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 3 grudnia 2007 r. oraz zatwierdził projekt budowlany obejmujący całość zamierzenia budowlanego i udzielił pozwolenia na budowę na wykonanie następujących robót budowlanych: budowa wewnętrznego układu drogowego z jezdniami, placem manewrowym, chodnikami, pochylniami, schodami terenowymi, murkami oporowym, odwodnieniem liniowym i zespołem miejsc parkingowych od strony ul. [...]; wolnostojącej, podświetlanej tablicy reklamowej; oświetlenia zewnętrznego; trzech masztów do zainstalowania kamer do monitoringu; na działkach nr "1", "2", "13", "11", "12", "19","6", "20", "4","3", "7", "8", "9", "10".
W decyzji tej ustalono obszar oddziaływania obejmujący działki o numerach: "1", "2","13", "11", "12", "19’, "6", "5", "20", "4", "3", "7", "8", ‘9", "10", "21", "14", "22" i "23".
W uzasadnieniu tej decyzji wyjaśniono, że nastąpiło ograniczenie kręgu stron w stosunku do wcześniejszego postępowania zakończonego decyzją z 3 grudnia 2007 r., a to dlatego, że zakres oddziaływania odniesiono jedynie do tych robót budowlanych, które nie zostały jeszcze zrealizowane i na które wydano pozwolenie na budowę, to bowiem uzasadnione jest ustalanym w tej sprawie stanem faktycznym. Szczegółowo przeanalizowano znaczenie § 19 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Tym samym pominięto E. i Z. Z. oraz Spółdzielnię Mieszkaniową [...], ponieważ ich działki nie znajdowały się w obszarze oddziaływania inwestycji.
Z akt sprawy wynika, że E. i Z. Z. złożyli trzy różne pisma. Pierwsze pismo z daty 2 kwietnia 2010 r. (nadane w urzędzie pocztowym w dniu 3 kwietnia 2010 r.) dotyczy odwołania od decyzji z dnia 16 grudnia 2008 r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla zamierzenia inwestycyjnego pod nazwą: budowa budynku usługowo-biurowego z wielopoziomowymi garażami podziemnymi, nadziemnymi miejscami postojowymi, obsługą komunikacyjną oraz zagospodarowaniem terenu na działkach nr "21", "24", "1", "2", "10", "9", "8", "7", "3", "4", "20", "5", "6", "19", "12", "13", "23", "22" w rejonie ul. [...] i ul. [...] w K..
Pismem z dnia 7 kwietnia 2010 r. E. i Z. Z. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 3 kwietnia 2010 r.) wnieśli odwołanie od decyzji z 5 stycznia 2010 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w zakresie wykonanych robót budowlanych zrealizowanych na podstawie pozwolenia na budowę z 3 grudnia 2007 r. oraz zatwierdzenia projektu budowlanego obejmującego całość zamierzenia budowlanego.
Pismem z dnia 7 maja 2010 r. wnioskodawcy wyjaśnili, że ich pismo z daty 7 kwietnia 2010 r. należy traktować jako wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 5 stycznia 2010 r.
W aktach sporawy jest również wniosek z dnia 16 kwietnia 2010 r. (dana nadania w urzędzie pocztowym - 19 kwietnia 2010 r., data wpływu do urzędu – 20 kwietnia 2010 r.) zawierający żądanie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia 5 stycznia 2010 r. umarzającą postępowanie w zakresie wykonanych robót budowlanych zrealizowanych na podstawie pozwolenia na budowę Nr [...] z dnia 3 grudnia 2007 r. "budynku usługowo -biurowego z wielopoziomowymi garażami podziemnymi wraz instalacjami wewnętrznymi: elektryczną, teletechniczną, wodno-kanalizacyjną, c.o., wentylacji mechanicznej, tryskaczową oraz z infrastrukturą techniczną i urządzeniami towarzyszącymi tzn.: z przyłączami do sieci wodociągowej, ciepłowniczej, teletechnicznej TP S.A., teletechnicznej [...], kanalizacji sanitarnej, kanalizacji opadowej, energetycznej SN wraz z wbudowaną stacją transformatorową, z przebudową istniejących sieci teletechnicznej i ciepłowniczej.
We wniosku wnioskodawcy wskazali, że są właścicielami działki nr "15’ i działki nr "17" znajdujących się w sąsiedztwie przedmiotowej inwestycji. O decyzji z 5 stycznia 2010 r. dowiedzieli się w trybie dostępu do informacji publicznej i w dniu 29 marca 2010 r. otrzymali o niej informację w urzędzie.
Wskazali, że nie zostali potraktowani jako strony w postępowaniu. Zarzucili, że wykonano inwestycję na podstawie nieprawomocnego pozwolenia na budowę, a zakres oddziaływania tej inwestycji obejmuje działki wnioskodawców. Wskazali na zaciemnienie ich mieszkania wybudowanym biurowcem, przesłanianiem widoku z okien, zwiększeniem siły oddziaływania wiatru, zwiększeniem hałasu oraz ograniczeniem zabudowy na działce nr "15".
Wniosek z 7 kwietnia 2010 r. później zakwalifikowany przez wnioskodawców jako wniosek o wznowienie postępowania, zawiera identyczną treść do wniosku z 16 kwietnia 2010 r.
Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] wniosła w dniu 7 maja 2010 r. wniosek o wznowienie postępowania, wskazując na art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. jako przesłankę uzasadniającą wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 5 stycznia 2010 r. i żądaniem uchylenia tej decyzji i odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego.
We wniosku wskazano, że Spółdzielnia jest współwłaścicielem działki nr "18" położonej w sąsiedztwie inwestycji. Zarzucono, że organ I instancji bezprawnie zawęził zakres stron, a powinien uznać za strony wszystkie podmioty mające takich charakter w pierwotnym postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę dla całego zamierzenia budowlanego, zakończonego decyzją z dnia 3 grudnia 2007 r. Nr [...]. Wiedzę o wydanej w dniu 5 stycznia 2010 r. decyzji strona powzięła w dniu 9 kwietnia 2010 r. podczas przeglądania akt sprawy.
Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 10 września 2010 r. odmówił, działając na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wydaniem w dniu 5 stycznia 2010 r. decyzji umarzającej postępowanie w zakresie wykonanych robót budowlanych zrealizowanych na podstawie pozwolenia na budowę Nr [...] z dnia 3 grudnia 2007 r. "budynku usługowo -biurowego z wielopoziomowymi garażami podziemnymi wraz instalacjami wewnętrznymi: elektryczną, teletechniczną, wodno-kanalizacyjną, c.o., wentylacji mechanicznej, tryskaczową oraz z infrastrukturą techniczną i urządzeniami towarzyszącymi tzn.: z przyłączami do sieci wodociągowej, ciepłowniczej, teletechnicznej TP S.A., teletechnicznej [...], kanalizacji sanitarnej, kanalizacji opadowej, energetycznej SN wraz z wbudowaną stacją transformatorową, z przebudową istniejących sieci teletechnicznej i ciepłowniczej oraz zatwierdzającej projekt budowlany obejmujący całość zamierzenia budowlanego tzn. "budowa budynku usługowo - biurowego z wielopoziomowymi garażami podziemnymi wraz instalacjami wewnętrznymi: elektryczną, teletechniczną, wodno-kanalizacyjną, c.o., wentylacji mechanicznej, tryskaczową oraz z infrastrukturą techniczną i urządzeniami towarzyszącymi tzn.: z przyłączami do sieci wodociągowej, ciepłowniczej, teletechnicznej TP S.A., teletechnicznej [...], kanalizacji sanitarnej, kanalizacji opadowej, energetycznej SN wraz z wbudowaną stacją transformatorową, z przebudową istniejących sieci teletechnicznej i ciepłowniczej, z wewnętrznym układem dróg, placów i chodników, z oświetleniem zewnętrznym oraz z częścią naziemnych miejsc postojowych, obsługą komunikacyjną i zagospodarowaniem terenu na działkach nr "13", "11", "12", "19", "6", "5", "20", "4", "3", "7", "8", "9", "10", "2", "1", obręb [...] jako I etap zamierzenia inwestycyjnego pod nazwą budowa budynku usługowo - biurowego z wielopoziomowymi garażami podziemnymi, zespołem naziemnych miejsc postojowych, obsługą komunikacyjną oraz zagospodarowaniem terenu na działkach nr "1", "2", "3", "4", "13", "11", 12, 19, 6, 5, 7, 8, 9, 10, 20, 21, 24 obręb [...] w K., przy ul. [...]" oraz udzielającej pozwolenia na budowę dla Spółki "A" Sp. z o.o. na wykonanie następujących robót budowlanych: budowa wewnętrznego układu drogowego z jezdniami, placem manewrowym, chodnikami, pochylniami, schodami terenowymi, murkami oporowym, odwodnieniem liniowym i zespołem miejsc parkingowych od strony ul. [...]; wolnostojącej, podświetlanej tablicy reklamowej; oświetlenia zewnętrznego; trzech masztów do zainstalowania kamer do monitoringu; na działkach nr 1, 2, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 13, 11, 12, 19, 20.
W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 293/09 uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia 8 lutego 2008 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 3 grudnia 2007 r. Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla wyżej opisanego zamierzenia budowlanego Spółce "A" sp. z o.o.
Decyzją z dnia 5 stycznia 2010 r. znak [...] Prezydent Miasta K. umorzył postępowanie w zakresie wykonanych robót budowlanych na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 3 grudnia 2007 r. Nr [...].
Dnia 20 kwietnia 2010 r. w płynęło do organu I instancji pismo E. Z. i Z. Z. domagające się wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji w dniu 5 stycznia 2010 r. znak [...]. Jako podstawę wskazali wnioskodawcy brak udziału w postępowaniu bez ich winy, mimo że są właścicielami działki nr "15’ oraz mieszkania w bloku nr [...] przy ul. [...] usytuowanego na działce nr "17’.
W ocenie organu I instancji zakres podstaw do wznowienia postępowania nie podlega wykładni rozszerzającej. Wniosek o wznowienie postępowania musi pochodzić od strony. Przytoczono rozumienie subiektywne i obiektywne pojęcia strony i znaczenie przyjętego założenia pojęcia strony w procedurze administracyjnej. Wskazano, że wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania wymaga spełnienia trzech przesłanek: 1) ustalenia, że wniosek pochodzi od strony, 2) ustalenia, że we wniosku powołano się na jedną z przesłanek wymienionych w art. 145 i art. 45a K.p.a. oraz 3) ustalenia dochowania terminu do złożenia wniosku w sprawie wznowienia postępowania.
Tym samym po wznowieniu postępowania organ miał obowiązek przeprowadzenia postępowania co do przyczyny wznowienia postępowania administracyjnego, ale także zbadania, czy wniosek rzeczywiście pochodzi od podmiotu mającego przymiot strony w tym postępowaniu. Z uzasadnienia wynika, że organ I instancji stwierdził istnienie przesłanki niedopuszczalności wznowienia postępowania na wniosek osoby, która nie jest stroną i za takim stanowiskiem wielokrotnie wypowiedziały się sądy administracyjne. To zaś powinno prowadzić do odmowy wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. Niedopuszczalne jest przy tym łączne rozpoznawanie tak przesłanek wznowienia postępowania jak i badania, czy dany wnioskodawca ma przymiot strony w postępowaniu wznowieniowym. Przyjęcie innej wykładni wskazującej, że najpierw należałoby wznowić postępowanie (w drodze postanowienia) a następnie badać istnienie przymiotu strony – narusza art. 147 K.p.a. który dopuszcza wznowienie postępowania wyłącznie na wniosek strony w sytuacji, w której zarzuca się brak udziału tej strony w postępowaniu uprzednio zakończonym.
Następnie wskazano, że w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę stronami są właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu wyznaczają przepisy Prawa budowlanego i przepisy wykonawcze do tej ustawy, a nie powoływanie się na interes faktyczny osób trzecich.
Wyjaśniono, że w postępowaniu w sprawie wznowienia dokonano ponownej analizy oddziaływania przedmiotowej inwestycji na należące do wnioskujących o wznowienie działki nr ‘15’ i "17", niezależnie od tego, że wnikliwej oceny oddziaływania na ww. działki dokonano, zgodnie z wiążącymi wskazaniami orzekającego w niniejszej sprawie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na etapie poprzedzającym wydanie decyzji z dnia 5 stycznia 2010 r.
W wyniku ponownej analizy oddziaływania przedmiotowej inwestycji na należące do wnioskujących o wznowienie działki wzięto pod uwagę przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie określone w § 12, § 13, § 19 ust. 1 pkt 2, § 19 ust. 2 pkt 2, § 60 ust. 2.
Mając na uwadze powyższe przepisy wskazano, ze odległość projektowanych w ramach zamierzenia miejsc postojowych od granicy wyznaczonego terenu oddziaływania jest większa niż odległości określone w przepisie § 19 ust. 1 pkt 2 i § 19 ust 2 pkt 2 ww. rozporządzenia.
Organ I instancji podkreślił, że nawet przy przyjęciu, że obszar oddziaływania obiektu powinno się wyznaczyć przy uwzględnieniu ograniczeń wynikających z charakteru całego zamierzenia inwestycyjnego (w tym zrealizowanego już budynku) brak jest podstaw do obejmowania obszarem oddziaływania nieruchomości.
Zrealizowany obiekt nie wprowadza także żadnych ograniczeń w możliwości zagospodarowania zlokalizowanych po północnej stronie ul. [...] działek nr nr: "30", "29", "28", "27", "25", "26", "17", "16", "15". W szczególności dotyczy to ograniczeń mogących wynikać z norm określających wymogi w zakresie zacieniania i przesłaniania pomieszczeń, zawartych w przepisach § 13 i 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W odległości odpowiadającej wysokości przesłaniania zrealizowanego budynku brak jest bowiem możliwości realizacji jakichkolwiek obiektów, co wynika z konieczności zachowania wymaganych prawem odległości od krawędzi jezdni, granic działek oraz nasycenia podziemną infrastrukturą techniczną.
Mając na uwadze powyższe ustalenia, organ I instancji stwierdził, że działki nr ‘15’ obr. [...] oraz działka nr ‘17’ obr. [...] na której znajduje się budynek nr [...] przy ul. [...], w którym mieszkanie zajmują (jak podają) wnioskujący o wznowienie E. i Z. Z., będąca we współwłasności wnioskującej o wznowienie Spółdzielni Mieszkaniowej nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu, zatem właściciele tych działek, co do których przepisy nie wprowadzają ograniczeń w ich zagospodarowaniu w związku z realizacją inwestycji na sąsiedniej nieruchomości, nie tylko nie mogą decydować o sposobie zagospodarowania nieruchomości sąsiednich, ale nie są także uprawnieni do kwestionowania decyzji nieskierowanej do nich jako strony, a w związku z tym niedopuszczalne jest wszczynanie na ich wniosek postępowania mającego na celu weryfikację decyzji.
W tej sprawie wnioskująca o wznowienie Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" oraz E. Z. i Z. Z. nie mogą zatem skutecznie domagać się wszczęcia postępowania wznowieniowego, nie są bowiem stroną uprawnioną do kwestionowania decyzji, która nie wpływa na ich prawa lub obowiązki.
W tym kontekście okolicznością nieistotną dla sprawy jest zachowanie przez wnioskujących o wznowienie terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 K.p.a., bowiem termin ten biegnie wyłącznie dla strony, nie zaś każdego występującego z podaniem o wznowienie, na co wskazuje wykładnia literalna ww. przepisu (wykluczająca tzw. subiektywna legitymację procesową), jak również wykładnia systemowa procedury wznowieniowej określonej w kodeksie postępowania administracyjnego - tj. w pierwszej kolejności badaniu podlega czy wnioskujący o wznowienie posiada przymiot strony (art. 147 K.p.a.), a dopiero weryfikacja legitymacji procesowej prowadzi do badania zachowania terminów określonych w art. 148 K.p.a.).
Wskazano, że badanie obszaru oddziaływania obiektu, a w konsekwencji ustalanie kręgu stron postępowania, nie jest merytorycznym badaniem przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., przesłanka ta bowiem stanowi o badaniu winy lub jej braku u strony postępowania, której interes prawny został już zweryfikowany we wstępnej fazie postępowania wznowieniowego, w oparciu o art. 147 K.p.a. Brak interesu prawnego, a w konsekwencji przymiotu strony wyklucza bowiem w ogóle dopuszczalność badania tej przesłanki. Przedmiotowa inwestycja nie ogranicza w jakikolwiek sposób zagospodarowania terenu sąsiedniego, w tym przypadku dz. nr ‘15’ obr. [...] oraz działka nr ‘17’ obr. [...], a tym samym wobec zachowania wymogów zawartych w warunkach technicznych, stwierdzono, że Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" oraz E. Z. i Z. Z. nie posiadają legitymacji obiektywnej do żądania wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją pozwolenia na budowę, bowiem nie przysługiwał im przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia 5 stycznia 2010 r. i niedopuszczalnym byłoby wydawanie postanowienia o wznowieniu postępowania w przedmiotowej sprawie.
W sytuacji, więc gdy z żądaniem wznowienia postępowania wystąpił podmiot niebędący stroną w sprawie, a jak zostało wyżej ustalone, jest oczywiste, że sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie, organ administracji nie bada, czy zrealizowane zostały przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 K.p.a., albowiem ich ocena może nastąpić dopiero po ustaleniu, że z wnioskiem o wznowienie wystąpił podmiot któremu winien przysługiwać przymiot strony, a więc po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania.
Z uwagi na brak przymiotu strony u wnioskującej o wznowienie Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" oraz E. i Z. Z. brak było również podstaw do odnoszenia się do innych wskazanych we wniosku o wznowienie zarzutów kierowanych pod adresem przedmiotowej inwestycji.
Od decyzji tej odwołanie wnieśli E. i Z. Z., domagając się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 5, pkt 6, pkt 8 K.p.a.
Uzasadniając ww. poszczególne przypadki domagania się wznowienia postępowania odwołujący wskazali, że:
1) co do art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. to w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę zakończonego decyzją Nr [...] byli stroną tego postępowania i podnoszone przez nich argumenty skutkowały wydanie wyroków przez sądy administracyjne;
2) co do art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a. podnieśli, że były prowadzone prace budowlane niezgodnie z prawem, mimo równoczesnego prowadzenia postępowania w prokuraturze;
3) co do art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. wskazali, że w sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji niezgodnej z prawem. Tymi okolicznościami są wyroki sądów administracyjnych i dokonane w uzasadnieniach tych wyroków ustalenia;
4) co do art. 145 § 1 pkt 6 K.p.a. podnieśli, że decyzja z 2008 r. o ustaleniu warunków zabudowy została wydana bez zasięgnięcia wymaganego prawem stanowiska innego organu, a uzyskiwane wówczas opinie nie odzwierciedlały stanu rzeczywistego;
5) co do art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. wskazali, że decyzja została wydana w oparciu o pozwolenie na budowę nr [...], które zostało następnie uchylone. Również samo pozwolenie na budowę zostało wydane na podstawie decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu z 1999 r., której ważność była nieprawidłowo przedłużana.
Ustosunkowując się do istnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. odwołujący podnieśli, że odnoszą się do decyzji otrzymanej w drodze dostępu do informacji publicznej i decyzji o odmowie wglądu do akt sprawy. Zarzucili błędne postępowanie organu I instancji, który odmówił im przymiotu strony. Działki odwołujących znajdują się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Ten zakres oddziaływania wyznaczony jest zacienieniem mieszkania odwołujących (znajdującego się w budynku) w zakresie dwóch pokoi; przesłanianiem widoku z okien, zwiększeniem siły wiatru wiejącego z zachodu lub południowego zachodu o około 2 stopnie w skali Beauforta co wynika z powstania wąskiej szczeliny między budynkami powodującej zwiększenie ciśnienia powietrza. Zacienienie mieszkania powoduje większe zużycie prądu i wzrost opłat.
Odwołujący podnieśli, że zakres oddziaływania biurowca [...] ograniczono, między innymi do działki nr ‘14’ stanowiącą ulicę [...], ale już nie na działki nr ‘15’ oraz ‘17’ będące własnością odwołujących, mimo że jest to wielokrotnie większy zakres oddziaływania na ich działki niż na działkę drogową. Ponadto z decyzji ustalającej warunki zabudowy nabyli oni prawo do bycia stroną również w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę. Ustalono warunki dla biurowca [...] nawiązując do biurowca [...] oddalonego o kilka tysięcy metrów. Odwołujący wskazali, że sami planując budowę budynku na działkach nr ‘15’ i ‘17’ byli zmuszeni do zmiany projektu budowlanego, ponieważ w związku z wybudowaniem biurowca [...] należało zapewnić dostateczne doświetlenie dla części projektowanego obiektu. Podnieśli, że budynek biurowca [...] wpływa na zwiększoną ilość poruszających się samochodów, co skutkuje zagrożeniem ekologicznym i parkowaniem samochodów na ich działce i utrata godziwych warunków odpoczynku.
Zarzucili niezgodność obsługi komunikacyjnej wybudowanego biurowca [...] z ustaleniami wydanych decyzji, bezprawne przekwalifikowanie kategorii tego biurowca z XIII na XVI oraz wezwali do wykonania wydanych wyroków.
Odwołanie od ww. decyzji wniosła również Spółdzielnia Mieszkaniowa [...], domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i wznowienia postępowania. Zarzucono przedwczesne wydanie decyzji, ponieważ najpierw należało wydać postanowienie o wznowieniu postępowania, a następnie rozstrzygać kwestie związane z posiadaniem przymiotu strony. Podniesiono, że Spółdzielnia była stroną postępowania zakończonego wydaniem w dniu 3 grudnia 2007 r. pozwolenia na budowę. Zarzucono, że jedna decyzja z dnia 5 stycznia 2010 r. rozstrzyga o wielu sprawach, a w szczególności rozstrzygając o zatwierdzeniu nowego projektu budowlanego i udzielając w tym zakresie pozwolenia na budowę należało kontynuować pierwotnie ustalony krąg stron. W ocenie odwołującej się Spółdzielni zakres oddziaływania obiektu, a tym samym również krąg stron wyznaczają przepisy odrębne wprowadzające ograniczenia w zagospodarowaniu terenów sąsiednich.
Rozpoznając wniesione odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia 22 listopada 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu odwoławczego podniesiono, że zaskarżona decyzja organu I instancji z 10 września 2010 r., znak: [...], rozstrzygająca o odmowie wznowienia postępowania, zakończonego ostateczną decyzją Nr [...] z dnia 5 stycznia 2010 r. została wydana przedwcześnie.
Stwierdzono, że organ I instancji wydając decyzję o odmowie wznowienia postępowania i nie udowodnił bezspornie, że wniosek złożył podmiot nie będący stroną, co mogłoby wynikać już z samego wniosku (np. wnioskodawca nie jest: właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub zarządcą jakiejkolwiek nieruchomości), jak również odstąpił od przeprowadzenia analizy, czy zachowany został termin do złożenia wniosku o wznowienie.
Powołano się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 lutego 2009 r., sygn. akt III SA/Wr, zgodnie z którym "odmowa wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., gdy wskazywaną podstawą wznowienia jest art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) nie może opierać się na ocenie, że wnoszący podanie nie jest stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną. W takim, jedynym zresztą przypadku, ustalenie istnienia podmiotowej przesłanki dopuszczalności wznowienia postępowania łączy się z ustaleniem istnienia podstawy wznowienia, jednakże kwestia ta podlega badaniu po wznowieniu postępowania, w więc w drugim etapie postępowania. Gdy zaś chodzi o odmowę wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.) z tej przyczyny, że wnioskodawca nie jest stroną w sprawie, to wydanie takiego rozstrzygnięcia staje się możliwe tylko wówczas, gdy okoliczność ta jest oczywista. Jeśli istnieją wątpliwości co do tego, czy wnioskodawca jest stroną badanie tego przymiotu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) następuje po wznowieniu postępowania".
Ustosunkowując się do żądania wznowienia postępowania przez organ odwoławczy podniesiono – akceptując stanowisko sądu administracyjnego - że z art. 150 § 2 K.p.a. wynika zakaz dewolucji kompetencji w tej sprawie, Tylko wówczas organ odwoławczy może przejąć kompetencję do wznowienia postępowania, jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działalność organu, który wydał w sprawie decyzję ostateczną np. świadome niezawiadomienie strony o wszczęciu postępowania lub czynnościach tego postępowania. Jeżeli strona żądała wznowienia z tej przyczyny, iż bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, to organem właściwym do rozstrzygnięcia o tym żądaniu stosownie do art. 150 § 2 K.p.a. jest organ wyższego stopnia tylko wówczas, gdy było to wynikiem zamierzonego działania organu prowadzącego poprzednie postępowanie w celu niemożliwienia tej stronie wzięcia udziału w tym postępowaniu. Orzekanie zatem przez organ wyższej instancji dopuszczalne jest tylko w razie, gdy wykaże się związek pomiędzy działaniem organu orzekającego w ostatniej instancji a podstawą uzasadniającą wznowienie postępowania (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2006 r., sygn. akt. IV SA/Wa 410/06).
W ocenie organu odwoławczego brak jest dowodu potwierdzającego świadome działanie organu I instancji w celu pominięcia wybranych stron postępowania administracyjnego. Nie jest zatem możliwa dewolucja kompetencji na organ odwoławczy w sprawie ewentualnego wznowienia postępowania. Na potrzeby postępowania administracyjnego, każdorazowo następuje ustalenie kręgu stron postępowania. Wojewoda [...] wskazał, że została przeprowadzona przez organ analiza dotycząca ustalenia kręgu stron w niniejszej sprawie, ale prawidłowość tych ustaleń nie była przedmiotem analizy niniejszego postępowania w świetle podniesionych wyżej przeciwko decyzji pierwszoinstancyjnej zarzutów.
Skargę na tą decyzję wniosła Spółka "A" sp. z o.o. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych i zarzucając jej naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz art. 147 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez uznanie, że organ I instancji przedwcześnie wydał decyzję o odmowie wznowienia postępowania.
W obszernym uzasadnieniu wskazano, że w trakcie obowiązywania pozwolenia na budowę inwestor zrealizował znaczną część inwestycji, a po jego uchyleniu do realizacji pozostało wykonanie wewnętrznego układu drogowego z jezdniami, placem manewrowym, chodnikami, pochylniami, schodami terenowymi, murkami oporowymi, odwodnieniem liniowym i zespołem miejsc parkingowych od strony ul. [...], wolnostojącej, podświetlanej tablicy reklamowej, oświetlenia zewnętrznego oraz trzech masztów do zainstalowania kamer do monitoringu.
Decyzją z dnia 5 stycznia 2010 r. Prezydent Miasta K. umorzył postępowanie w przedmiocie robót budowlanych wykonanych na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 3 grudnia 2007 r. oraz zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę tylko na wykonanie niezrealizowanych jeszcze robót wyżej opisanych.
W ocenie strony skarżącej w tej sprawie organ I instancji prawidłowo ustalił obszar oddziaływania inwestycji objętej pozwoleniem na budowę z 5 stycznia 2010 r. i prawidłowo ustalił krąg stron w tym postępowaniu. Ograniczenie zakresu stron w stosunku do pierwotnego pozwolenia na budowę wynikało z zakresu samego zamierzenia budowlanego. Ponieważ część inwestycji została legalnie wybudowana na podstawie obowiązującego pozwolenia na budowę z grudnia 2007 r., to tym samym nie mogła ona być objęta późniejszym pozwoleniem na budowę. Pozwolenie na budowę może dotyczyć wyłącznie tych robót, które nie zostały jeszcze wykonane. Tym samym żadne roboty budowlane określone w pozwoleniu na budowę z 5 stycznia 2010 r. nie będą oddziaływać na nieruchomości sąsiednie i nie można zasadnie wskazać na uciążliwości dotyczące realizacji robót wynikających z pozwolenia z dnia 5 stycznia 2010 r. Organ I instancji zbadał nawet zakres oddziaływania całego zamierzenia inwestycyjnego na nieruchomości sąsiednie i nie stwierdził żadnego negatywnego oddziaływania na działki odwołujących. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 30 kwietnia 2009 r. stwierdził, że spełniony został wymóg zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń w budynkach sąsiednich.
Organ I instancji mógł zastosować art. 147 K.p.a. a po stwierdzeniu, że wniosek o wznowienie postępowania nie pochodzi od strony – bezprzedmiotowym jest badanie dalszych przesłanek.
Brak wykazania naruszenia interesu prawnego stanowi więc podstawę do odmowy wznowienia postępowania i wydania decyzji na podstawie art. 149 § 3 K.p.a.
Z przyczyn podmiotowych odmowa wznowienia postępowania ma miejsce wówczas, gdy żądanie złożył podmiot nie będący strona w sprawie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentacje zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Właściwym do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).
Istotą sporu w tej sprawie jest rozstrzygniecie co do właściwego trybu i czynności podejmowanych przez organy administracji w sytuacji, w której podanie o wznowienie postępowania oparte jest jedynie o przesłankę wynikającą z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i podmiot wnoszący o podjecie tego postępowania twierdzi, że nie był a powinien być uznany za stronę postępowania zakończonego ostateczną decyzją.
Sądy administracyjne są sądami rozstrzygającymi jedynie na podstawie zgodności z prawem (chyba że przepis ustawowy stanowiłby inaczej) aktów administracyjnych wydanych przez organy administracji. Niewątpliwie w tej sprawie wojewódzki sąd administracyjny miał obowiązek dokonać oceny jedynie na podstawie kryterium legalności zaskarżonej decyzji.
Tym samym to przepisy prawa, a nie stanowiska zajmowane w orzecznictwie sadowym winny stanowić podstawę do rozstrzygnięcia sądowego w tej sprawie.
Kwestia wyboru właściwej procedury w przypadku, gdy podanie o wznowienie postępowania jest wnoszone przez podmiot, który twierdzi że powinien być uznany za stronę w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją nie jest jednolicie postrzegana orzecznictwie sądowym.
Zgodnie z art. 147 K.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, ale wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 [czyli w przypadku, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu] następuje tylko na żądanie strony.
Stosownie zaś do art. 149 § 1 i 2 K.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które to postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
W dacie wydania zaskarżonej decyzji art. 149 § 3 K.p.a. miał następującą treść: odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji.
Dokonując wykładni powyższych przepisów Sąd w tej sprawie doszedł do wniosku, że tylko strona może skutecznie zainicjować wznowienie postępowania z przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i w takim przypadku wznowienie postępowania następuje poprzez wydanie stosownego postanowienia. Tym samym oznacza to – jak trafnie podniesiono w decyzji organu I instancji – że podanie o wznowienie postępowania na podstawie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. musi pochodzić tylko od strony, bo tylko na wniosek strony wznawia się postępowanie z ww. przesłanki. Tym samym w tym zakresie jakiekolwiek domniemanie nie jest dopuszczalne. W ocenie Sądu niezgodna z powołanym przepisem jest taka wykładnia, zgodnie z którą skoro dana osoba twierdzi że jest stroną w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją w którym ją pominięto – to najpierw należy wydać postanowienie o wznowieniu postępowania a następnie ustalić, czy rzeczywiście wnioskodawca winien być uznany za stronę postępowania zwykłego.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1747/07 (opub. w LEX nr 484887) zaprezentował stanowisko, zgodnie z którym w tzw. "wstępnej fazie" postępowania regulującej stwierdzenie dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną organ bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek z art. 145 lub 145a k.p.a., czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został on złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania i czy został zachowany termin z art. 148 k.p.a. Tylko gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W przeciwnym wypadku musi wznowić postępowanie (art. 149 § 1 k.p.a.) i przeprowadzić je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia a także co do istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.).
W ocenie Sądu przede wszystkim nie można twierdzić, że skoro wznowienie postępowania z przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. może nastąpić tylko na wniosek strony – to ustalenie, czy wnioskodawca rzeczywiście jest stroną winno nastąpić już we wznowionym postępowaniu. Skoro wyjątkowo ustawodawca nakłada formalny obowiązuje wznowienia postępowania w drodze postanowienia wydanego po złożeniu wniosku tylko przez stronę (co do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.), to nie można uznać, że dopuszczalnym jest również wznowienie postępowania na wniosek podmiotu, co do którego nie wiadomo, czy jest stroną. Ustalenie bowiem, że w takiej sytuacji wnioskodawca nie jest stroną prowadzi do umorzenia już wszczętego postępowania wznowieniowego jako bezprzedmiotowego. Trudno jednak uznać za zasadny pogląd, zgodnie z którym jako bezprzedmiotowe należy uznać postępowanie, które od początku nie powinno się toczyć, skoro jego wszczęcie zależało jedynie od wniosku strony i skoro sam ustawodawca nałożył bardzo rygorystyczny obowiązek formalnego (w drodze postanowienia) wszczynania postępowania tylko na wniosek strony.
Normę prawną dotycząca wszczęcia postępowania wznowieniowego należy odkodować w następujący sposób: jeżeli podanie o wznowienie wnosi strona w terminie i podaje jako przesłankę brak swojej winy w udziale w postępowaniu administracyjnym zakończonym ostateczną decyzją (hipoteza), obowiązkiem organu jest zbadanie złożenia wniosku przez stronę oraz zachowaniem ustawowego terminu wraz z podaniem przesłanki wznowienia i wydanie stosownego postanowienia lub decyzję (dyspozycja).
Sąd orzekając w tej sprawie nie podziela prezentowanego również w orzecznictwie sądowym stanowiska, zgodnie z którym w przypadku wątpliwości co do posiadania przez wnioskodawcę przymiotu strony w postępowaniu wznowieniowym, w pierwszej kolejności powinno zostać wydane postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 K.p.a.), a dopiero później ustalanie, czy wnioskodawca ma przymiot strony. Jeszcze raz należy podkreślić, że takie stanowisko nie uwzględnia szczególnego charakteru wszczęcia postępowania wznowieniowego. Postępowanie to, z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., nie jest wszczynane per facta concludentia – ale jest wszczynane tylko wówczas, gdy wystąpi z wnioskiem strona z zachowaniem ustawowego terminu i z podaniem przyczyny wznowienia. Przeciwne założenie prowadzi do przyjmowania fikcji prawnej wszczęcia postępowania na wniosek strony a potem dopiero badania, czy rzeczywiście wniosek ten pochodzi od strony, a przy ustaleniu, że wniosek jednaj nie pochodzi od strony – umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego i to pomimo tego, że bezprzedmiotowość w takiej sytuacji istniała już w chwili wydania postanowienia o wszczęciu postępowania.
Postępowanie regulowane w art. 145-152 K.p.a. charakteryzuje się tym, że w razie złożenia wniosku o jego wszczęcie z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. ustalenie, czy wnioskodawca jest stroną winno nastąpić przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania a w razie ustalenia, że dana osoba nie jest stroną – winno skutkować wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania (od 11 kwietnia 2011 r. postanowienia o odmowie wznowienia postępowania).
Zaprezentowany pogląd znalazł potwierdzenie w nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego dokonanego ustawą z dnia z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18), która dodała art. 61a § 1 do K.p.a. o następującej treści: "Gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 [K.p.a.-dopisek Sądu], zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania". Oznacza to, że organy administracji od 11 kwietnia 2011 r. już w postępowaniach "zwykłych", które są wszczynane na wniosek strony, mają obowiązek ustalenia w pierwszej kolejności, czy wniosek ten pochodzi od strony i w przypadku uznania, że wniosek nie pochodzi od strony – wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Innymi słowy badanie, czy wnioskodawca jest stroną nie stanowiłby w tym przypadku czynności podejmowanych w ramach postępowania administracyjnego, ale czynności podejmowane na etapie przed wszczęciem postępowania.
Postępowanie wznowieniowe jest jeszcze bardziej sformalizowane, ponieważ w każdym przypadku organ administracyjny wydaje akt administracyjny czy to o wszczęciu postępowania wznowieniowego, czy też o odmowie wszczęcia – właśnie uzależniając to, między innymi, od ustalenia, czy wniosek pochodzi od strony.
Należy zwrócić również uwagę na brzmienie przesłanki zawartej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., zgodnie z którą wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Gdyby przyjąć, że przesłanką tą jest ustalenie, że to strona nie ponosi winy braku udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem ostatecznej decyzji, wówczas wymóg skutecznego wszczęcia postępowania tylko na wniosek strony byłby błędnie sformułowany i niepotrzebny. Skoro organ po wszczęciu postępowania (a może to dokonać w oparciu o ta przesłankę tylko na wniosek strony, nigdy z urzędu) dopiero ustalałby, czy ten podmiot jest stroną i zarazem podmiot ten nie ponosi winy co do braku udziału w zakończonym postępowaniu – to jak mógłby wszcząć postępowanie? Dlatego też właśnie w przypadku przesłanki określonej w art. 145 pkt 4 K.p.a. ustawodawca założył, że badanie przymiotu strony dokonywane jest przed wydaniem czy to postanowienia o wszczęciu postępowania, czy też decyzji o odmowie wszczęcia postępowania, a jedynie po wydaniu postanowienia o wszczęciu postępowania następuje kolejny etap procedury, jakim jest badanie, czy podmiot już uznany przez organ za stronę ponosi winę lub nie ponosi winy co do braku jego udziału w innym zakończonym ostateczną decyzją postępowaniu. W istocie więc przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. dotyczy kwestii winy (zawinienia) w udziale w innym postępowaniu. Tak też trafnie na to wskazał organ I instancji.
Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że zasadnie organ I instancji ustalając brak istnienia po stronie wnioskodawców przymiotu strony, zbadał tą okoliczność i ustalając, że nie posiadają oni przymiotu strony – wydał decyzję o odmowie wszczęcia postępowania. Istotnie bowiem zakres udzielonego decyzją z dnia z dnia 5 stycznia 2010 r. pozwolenia na budowę dotyczy takich robót budowlanych, które swoim zasięgiem nie obejmują działek skarżących. Ponadto w zakresie umorzenia postępowania co do już zrealizowanej inwestycji stroną jest sam wnioskodawca, ponieważ wówczas organ administracyjny w ogóle nie prowadzi merytorycznego postępowania w zakresie udzielenia pozwolenia na budowę i tym samym nie bada zakresu (obszaru) oddziaływania obiektu, ponieważ - jak to miało miejsce w tej sprawie – został on już wybudowany.
Dodatkowo należy podnieść, że organ odwoławczy błędnie zakwalifikował całe pismo skarżących jako jedynie odwołanie. Skarżący bowiem w odwołaniu zawarli w istocie dwa odrębne wnioski: jednym było odwołanie i polemika z prawidłowością dokonanej przez organ I instancji wykładni przesłanki określonej w art. 145 1 pkt 4 K.p.a., drugim zaś był wniosek o wznowienie postępowania z podaniem innych jeszcze przesłanek określonym w art. 145 § 1 pkt 1, 2, 5, 6, 8 K.p.a. W takim zaś przypadku zastosowanie znajduje art. 66 § 1 K.p.a., który nakazuje wówczas powiadomienie wnoszących podanie o uczynieniu rozpoznania przez organ odwoławczy odwołania wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia podania o wznowienie postępowania do właściwego organu z przyczyn zawartych w odwołaniu oraz z pouczeniem o treści art. 66 § 2 K.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził istotne naruszenie przepisów procedury administracyjnej i stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.
Stosownie do art. 141 § 4 P.p.s.a. ponownie prowadząc postępowanie organ odwoławczy winien uwzględnić pogląd wyrażony w tej sprawie przez sąd administracyjny.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło