II OZ 1373/11

II OZ 1373 / 11 POSTANOWIENIE Dnia 19 stycznia 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 października 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 223/11 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi kasacyjnej J. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 223/11 w sprawie ze skargi J. H. na uchwałę Rady Miejskiej w Suchej Beskidzkiej z dnia 30 kwietnia 2010 r. nr XXXIX/253/10 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Sucha Beskidzka postanawia oddalić zażalenie. II OZ 1373 / 11 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił wniosek skarżącego J. H. o przywrócenie terminu do wniesienia przez niego skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z dnia 19 kwietnia 2011 r. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż pismem nadanym w Urzędzie Pocztowym w dniu 4 lipca 2011 r. J. H. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 kwietnia 2011 r., załączając do niej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2010 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie dla niego radcy prawnego. Zarządzeniem z dnia 19 sierpnia 2011 r. Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w Krakowie wyznaczył dla skarżącego pełnomocnika w osobie r. pr. U. T. Pismem z dnia 16 września 2011 r. (data stempla pocztowego) radca prawny U. T. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 kwietnia 2011 r. wraz ze skargą kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku podano, iż termin siedmiodniowy do złożenia skargi kasacyjnej należy liczyć od dnia rzeczywistej możliwości sporządzenia przez pełnomocnika skargi kasacyjnej, czyli od dnia 15 września 2011 r. Pełnomocnik wskazała, że pismo informujące o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem z urzędu odebrała w dniu 25 sierpnia 2011 r., a w dniu 2 września 2011 r. zapoznała się z pełnymi aktami sprawy. Ze skarżącym udało jej się skontaktować telefonicznie dopiero w dniu 9 września 2011 r., chociaż wcześniej wysłała do niego dwa listy polecone z informacją o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem i prośbą o kontakt. Nadto pełnomocnik otrzymała zarządzenie o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem w sprawie w dniu 25 sierpnia 2011 r., będąc jeszcze na urlopie. Obowiązki zawodowe i rodzinne pozwoliły jej na wstępne zapoznanie się ze sprawą dopiero w dniu 30 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, odrzucając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wskazał na treść art. 86 § 1 i art. 87 § 2 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.). Powołując się na dyspozycję art. 175 § 1 i art. 177 § 1 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że w związku z doręczeniem stronie wyroku wraz z uzasadnieniem w dniu 3 czerwca 2011 r. termin do złożenia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 4 lipca 2011 r., co oznacza, że skarga kasacyjna sporządzona przez J. H. została złożona w terminie, jednakże nie spełniała ustawowego wymogu sporządzenia jej przez fachowego pełnomocnika. Skutkowało to jej odrzuceniem postanowieniem z dnia 17 października 2011 r. Przy uwzględnieniu treści art. 244 § 2 p.p.s.a. w warunkach niniejszej sprawy pełnomocnik powziął wiadomość o wyznaczeniu go do reprezentowania strony w dniu 25 sierpnia 2011 r. Sąd pierwszej instancji przyjął zatem, że dzień ten jest dniem, od którego należy liczyć siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, który upłynął z dniem 1 września 2011 r. Argumentacja natomiast podana przez pełnomocnika wskazuje w ocenie Sądu na to, że był on w stanie przy dołożeniu należytej staranności sporządzić skargę kasacyjną w terminie 7 dni od dnia zawiadomienia go wyznaczeniu pełnomocnikiem w niniejszej sprawie. Nie może odnieść skutku argumentacja odwołująca się do obowiązków zawodowych i rodzinnych, których pełnomocnik zresztą nie precyzuje (a zwłaszcza nie wskazuje, że były to obowiązki przekraczające zwykłe ich granice), a które w ocenie Sądu wpisane są w zakres czynności fachowego pełnomocnika. Jak podkreślił Sąd, akta sprawy znajdowały się w Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie i pełnomocnik zapoznała się z nimi w dniu 30 sierpnia 2011 r., a zatem najpóźniej termin siedmiodniowy do złożenia wniosku o przywrócenie terminu wraz ze skargą kasacyjną mógł rozpocząć bieg w dniu 30 sierpnia 2011 r. W ocenie Sądu ustawowy siedmiodniowy termin nie może być kształtowany aktywnością pełnomocnika polegającą na stopniowaniu zaznajamiania się z aktami i liczony od dnia późniejszego zaznajomienia się z aktami. W tym stanie rzeczy wniosek o przywrócenie terminu złożony w dniu 16 września 2011 r. zdaniem Sądu pierwszej instancji jest wnioskiem spóźnionym i jako taki podlegał odrzuceniu na podstawie art. 88 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. H., reprezentowany przez r. pr. U. T., wnosząc o jego zmianę i przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji, zarzucając mu naruszenie art. 88 p.p.s.a. poprzez odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu pomimo nie wystąpienia przesłanek do odrzucenia powyższego wniosku oraz naruszenie art. 2, art. 32 i art. 45 Konstytucji RP poprzez złamanie zasady zaufania obywatela do państwa, naruszenie zasady równości stron oraz prawa do sądu. W uzasadnieniu zażalenia, pełnomocnik skarżącego podkreśliła, że pismo z Okręgowej Izby Rady Radców Prawnych w Krakowie o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem z urzędu dla strony skarżącej odebrała w dniu 25 sierpnia 2011 r. Nadto stwierdziła, że pełnomocnik z urzędu otrzymując zawiadomienie "nie trwa w oczekiwaniu na wyznaczenie go do sprawy prowadzonej z urzędu i dlatego ma sobie zorganizować pracę tak jak była to jego praca wykonywana codziennie". Stanowisko Sądu pierwszej instancji zakłada zaś, że "żyje w jakiejś próżni, nie ma życia zawodowego, rodzinnego a wracając z urlopu jedynie przewiduje, że został wyznaczony jako pełnomocnik z urzędu do konkretnej sprawy. Żadne inne zobowiązania się nie liczą, konieczność uporządkowania spraw po powrocie z urlopu nie ma znaczenia, obowiązki wobec członków rodziny także". Nadto w porównaniu z pełnomocnikiem działającym z wyboru pełnomocnik z urzędu jest ograniczony w swoim działaniu zarówno w czasie, jak i zakresie podejmowanych działań. Sąd nie wziął również pod uwagę tego, że pełnomocnik nie był w stanie przewidzieć, iż w czasie urlopu zostanie awizowana przesyłka, nie mógł przewidzieć, iż będzie reprezentował skarżącego. Jak podano we wniosku o przywrócenie terminu pierwszy kontakt skarżącego z pełnomocnikiem nastąpił w dniu 9 września 2011 r. i wtedy dopiero pełnomocnik mógł zapoznać się z jego stanowiskiem. Tak interpretowana, jak przez Sąd pierwszej instancji, instytucja prawa pomocy stawia skarżącego w sytuacji gorszej niż gdyby miał pełnomocnika z wyboru i narusza konstytucyjne prawa, w szczególności art. 2, art. 32 i art. 45 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 p.p.s.a., w tym dochowanie terminu do złożenia wniosku (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Jednocześnie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 244 § 2 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia 10 kwietnia 2010 r. (zmienionego art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 36, poz. 196), ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem mu pełnomocnictwa. Uwzględniając powyższą zmianę w przepisach prawnych, trzeba przyjąć, iż ustanie przeszkody do spełnienie terminowej czynności należało liczyć od dnia, w którym pełnomocnik skarżącej dowiedziała się, iż została ona wyznaczona przez Okręgową Radę Adwokacką pełnomocnikiem z urzędu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2010 r. sygn. akt II OZ 843/10, LEX nr 743932). Powyższe pozwala na ustalenie momentu ustania przyczyny uchybienia terminowi do dokonania czynności, a więc również określenia, czy strona składając wniosek o przywrócenie terminu, zachowała termin wymagany art. 87 § 1 p.p.s.a. W okolicznościach niniejszej sprawy, jak słusznie uznał Sąd pierwszej instancji skoro pełnomocnik skarżącego dowiedziała się o wyznaczeniu jej do reprezentowania skarżącego w sprawie w dniu 25 sierpnia 2011 r., co nie było również przez nią kwestionowane, to siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.) upływał w dniu 1 września 2011 r. Złożony zatem w sprawie wniosek wraz ze skargą kasacyjną w dniu 16 września 2011 r. należało uznać jako spóźniony i jako taki odrzucić (art. 88 p.p.s.a.). Nie można było przy tym przyjąć, iż moment ustania przyczyny uchybienia terminu stanowi dopiero kontakt pełnomocnika ze skarżącym, bowiem jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, pełnomocnik miała możliwość zapoznania się z aktami w siedzibie Sądu. Kwestia natomiast organizacji pracy, przebywania na urlopie, czy załatwiania spraw osobistych winna raczej stanowić przedmiot wewnętrznych regulacji funkcjonowania Okręgowej Rady Radców Prawnych. Odnosząc się zaś do orzecznictwa powołanego w zażaleniu, w którym wyrażono pogląd, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej powinien zostać złożony przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu nie później niż w dniu, w którym upłynęło 30 dni od momentu, kiedy strona dowiedziała się o fakcie jego ustanowienia, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejsze zażalenie nie podzielił, przychylając się do stanowiska, że z punktu widzenia art. 87 § 1 p.p.s.a. przyjęcie takiego poglądu w istocie miałoby charakter prawotwórczy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2010 r. sygn. akt I OZ 652/10, LEX nr 741898). Z tych też względów nie można było uznać za zasadne postawionych w zażaleniu zarzutów naruszenia art. 88 p.p.s.a. oraz art. 2, art. 32 i art. 45 Konstytucji RP. Z przedstawionych wyżej przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.