II FSK 1980/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Anna Dumas, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Sławomir Presnarowicz, Protokolant Tomasz Jankowski, po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej B. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 kwietnia 2011 r. sygn. akt I SA/Łd 186/11 w sprawie ze skargi B. A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 22 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w opłacie targowej. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od B. A. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę B.A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 22 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania dotyczącego określenia wysokości zobowiązania podatkowego w opłacie targowej. Stan sprawy Sąd przedstawił następująco: W toku prowadzonego przez Burmistrza Miasta T. postępowania podatkowego w przedmiocie określenia skarżącej wysokości zobowiązania w opłacie targowej za poszczególne dni 2009 r. skarżąca wniosła o jego zawieszenie, podnosząc, że równolegle toczy się postępowanie w przedmiocie opodatkowania podatkiem od nieruchomości przenośnego kontenera handlowego, w którym prowadzi działalność gospodarczą. Wskazała, że elementem łączącym oba postępowania jest konieczność zbadania, czy jest ona podatnikiem podatku od nieruchomości i w konsekwencji, czy może skorzystać z ustawowego zwolnienia z opłaty targowej. Postanowieniem z dnia 30 września 2010 r. Burmistrz Miasta T. odmówił zawieszenia toczącego się przed tym organem postępowania w przedmiocie opłaty targowej i wskazał, że postępowanie w przedmiocie opodatkowania podatkiem od nieruchomości przenośnego kontenera handlowego skarżącej za 2009 r. zostało zakończone decyzją tego organu z 20 września 2010 r. o umorzeniu postępowania w sprawie. Okoliczności powołane przez skarżącą nie stanowiły przesłanki zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: O.p.). . W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca postawiła zarzut naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 oraz art. 204 § 1 O.p., podnosząc, że w analogicznej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. uchyliło postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania. Postanowieniem z 22 grudnia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie, w całości podzielając stanowisko i argumentację przytoczoną w tym rozstrzygnięciu. Wskazano także, że kwestia zagadnienia wstępnego musi wiązać się z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. Jest to przesłanka negatywna jurysdykcyjnego postępowania podatkowego. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależeć powinno rozpatrzenie sprawy podatkowej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści. W rozpoznawanej sprawie nie powstało zagadnienie wstępne (kwestia prejudycjalna), gdyż sprawa podatkowa – określenie wysokości zobowiązania podatkowego w opłacie targowej – nie jest uwarunkowana uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Na dzień rozpatrywania sprawy przez organ odwoławczy oprócz postępowania zażaleniowego nie toczy się w odniesieniu do skarżącej żadne inne postępowanie. Postępowanie w przedmiocie podatku od nieruchomości, toczące się po wniesieniu odwołania od decyzji Burmistrza Miasta T. z 20 września 2010 r., zostało zakończone decyzją ostateczną z 22 listopada 2010 r. Skoro przed organem odwoławczym nie ma żadnej innej sprawy dotyczącej skarżącej, zagadnienie wstępne wyłonić się nie mogło. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżąca ponowiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik rozstrzygnięcia w sprawie, w postaci: - art. 201 § 1 pkt 2 O.p. przez jego błędne zastosowanie i zaakceptowanie za organem pierwszej instancji, że nie zachodzi w sprawie przesłanka do zawieszenia postępowania przewidziana w tym przepisie; - art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 191 O.p. przez zaniechanie ich zastosowania i całkowicie gołosłowne oraz bezzasadne przyjęcie, że przed organem odwoławczym, na dzień rozpatrywania sprawy, oprócz przedmiotowego postępowania zażaleniowego, nie toczy się żadne inne postępowanie. Ponadto skarżąca podniosła, że sprawa określenia wysokości zobowiązania podatkowego w opłacie targowej jest uwarunkowana uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej, tj. ustaleniem, czy skarżąca jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Dopiero prawomocne i ostateczne rozstrzygnięcie tej kwestii, w kontekście treści art. 16 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm., dalej: u.p.o.l.) i wynikającego zeń zwolnienia z opłaty targowej przesądzi o istnieniu obowiązku uiszczenia tej opłaty. Stąd też postępowanie w sprawie wymiaru opłaty targowej powinno być poprzedzone prawomocnym rozstrzygnięciem w sprawie podatku od nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), stwierdzając, że zagadnienie, które wyłoniło się w sprawie, której przedmiotem jest opłata targowa, wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji w sprawie, której przedmiotem jest podatek od nieruchomości. Nie ma więc ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p.. Zagadnieniem wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych, a taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Skoro organ podatkowy w postępowaniu dotyczącym opłaty targowej samodzielnie dokonuje ustaleń i oceny zebranych dowodów, nie można uznać, że rozstrzygnięcie sądu (organu administracji) w kwestii podatku od nieruchomości stanowi zagadnienie wstępne, które obliguje organ do zawieszenia tegoż postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p.. Od powyższego wyroku skarżąca wywiodła skargę kasacyjną, w której wniosła o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. kosztów postępowania kasacyjnego. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzuciła naruszenie następujących przepisów postępowania: 1) art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i § 2 P.p.s.a. w zw z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. w zw. z art. 16 u.p.o.l. przez oddalenie skargi, mimo, iż powinna zostać ona uwzględniona, bowiem przeprowadzając kontrolę działania administracji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dostrzegł naruszenia art. 201 § 1 pkt 2 O.p. przez organy podatkowe, które wbrew prawu przyjęły, że rozstrzygnięcie w kwestii podatku od nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego, obligującego organ do zawieszenia postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w opłacie targowej; z uwagi na treść art. 16 u.p.o.l. ustalenie zobowiązania podatkowego w opłacie targowej będzie możliwe dopiero po prawomocnym przesądzeniu, czy skarżąca jest podatnikiem podatku od nieruchomości; 2) art. 141 § 4 P.p.s.a. przez brak dostatecznego uargumentowania stanowiska, zgodnie z którym rozstrzygnięcie w kwestii podatku od nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego, obligującego organ podatkowy do zawieszenia postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w opłacie targowej. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 22 grudnia 2011 r. pełnomocnik Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające zawieszenie postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Skarżąca dąży do wykazania, że wystąpiły takie przesłanki, utożsamiając je z zainicjowanym przez nią postępowaniem dotyczącym podatku od nieruchomości za 2009 r. i twierdząc, że rozstrzygnięcie sprawy w zakresie opłaty targowej uzależnione jest od ustalenia stanu faktycznego w sprawie dotyczącej podatku od nieruchomości. Należy zauważyć, że ustalenie w sposób prawidłowy stanu faktycznego w każdej sprawie podatkowej stanowi konieczny etap poprzedzający subsumcję tego stanu faktycznego pod konkretną normę prawa materialnego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 grudnia 2010 r. (sygn. akt I FSK 2086/09) brak jest podstaw do przyjęcia, iż ustalenie stanu faktycznego w innej sprawie - odrębnej od rozpatrywanej - jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Zgodnie bowiem z treścią art. 201 § 1 pkt 2 O.p. organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Na konstrukcję "zagadnienia wstępnego", o jakim mowa w powołanym przepisie, składają się cztery istotne elementy, a mianowicie: zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego i dotyczy istotnej dla sprawy przesłanki albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej; jego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem; wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, a więc musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, a ponadto istnieje bezpośrednia zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Innymi słowy, z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Nie powstaje zatem w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji podatkowej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez inny organ lub sąd. Jeżeli "zagadnienie wstępne" wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego. Mogą wiązać się z nim określone skutki procesowe, ale powstanie takiego "zagadnienia" nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego (por. wyroki NSA z 25 listopada 2003 r., I SA/Łd 970/03 i z 16 kwietnia 2010 r., I FSK 536/09). Zagadnienie wstępne wiąże się zatem z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. Zależności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i rozpatrzenia sprawy podatkowej nie można utożsamiać z wymogiem ukierunkowania tej ostatniej na określoną treść decyzji podatkowej. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego "zależeć" powinno rozpatrzenie sprawy podatkowej w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku doszedł do słusznego wniosku, że brak było w sprawie przesłanek do zastosowania art. 201 § 1 pkt 2 O.p. Nie istniały bowiem takie zależności między toczącym się przed organem podatkowym postępowaniem dotyczącym określenia stronie skarżącej zobowiązania w opłacie targowej za 2009 r. a wydaniem orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny w przedmiocie skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę na postanowienie o umorzeniu postępowania, dotyczącego wprawdzie skarżącej, ale którego przedmiotem był inny podatek. Tym samym, postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 201 § 1 pkt 2 O.p.. w zw. z art. 16 u.p.o.l. był nietrafny. Także zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie. Powołany przepis formułuje wymagania odnośnie uzasadnienia wyroku, wskazując, że powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane przez ustawę elementy. Próba wykazania naruszenia przez Sąd powyższego przepisu sprowadza się w istocie do polemiki z ustaleniami sprawy i rozważaniami poczynionymi w zakresie stosowania art. 201 § 1 O.p. Kwestia zasadności bądź niezasadności zastosowania instytucji zawieszenia postępowania w związku z kwestią prejudycjalności została rozważona w ramach zarzutu naruszenia art. 201 § 1 O.p. Wobec stwierdzenia, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.