II SA/Bd 146/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Protokolant: Magdalena Tambelli po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi Okręgowego Zarządu Polskiego Związku [...] w B. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę. Polski Związek Działkowców - Okręgowy Zarząd w B. wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy S. nr [...] z dnia [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu budownictwa mieszkaniowego i rekreacji w sąsiedztwie Jeziora S. – tereny "A", "B" i "C". Skarżący Związek zarzucił istotne naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego, tj. art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a) obowiązującej w momencie uchwalania planu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139, z późn. zm.; zwanej w skrócie "u.z.p.") w związku z art. 40 § 1 k.p.a. polegające na niedopełnieniu w sposób właściwy obowiązku zawiadamiania o wyłożeniu projektu planu miejscowego – co winno skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały. Skarżący podniósł, że zaskarżona uchwała obejmuje m.in. działki nr [...], [...] i [...] (których użytkownikiem wieczystym, stosownie do załączonych wypisów z ewidencji gruntów jest skarżący). Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a) u.z.p. zarząd gminy miał obowiązek zawiadomienia pisemnie o terminie wyłożenia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o możliwości złożenia protestów i zarzutów – wszystkich użytkowników wieczystych nieruchomości, których interes prawny mógłby zostać zagrożony ustaleniami planu. O możliwości zapoznania się z projektem planu nie został powiadomiony właściwy organ, tj. Krajowa Rada Polskiego Związku Działkowców, a jedynie Zarząd Rodzinnego Ogrodu Działkowego "S." w M. – pomimo że w ewidencji gruntów, stanowiącej podstawę do ustalania stron, wpisany był adres PZD i adres Okręgowego Zarządu PZD w B. Skarżący podkreślił, że obecnie działka nr [...] nie leży na Obszarze Chronionego Krajobrazu Jezior B., a działki nr [...] i [...] są w granicach tegoż Obszaru tylko w swojej północno – zachodniej części. W związku z tym bezprzedmiotowa stała się dyspozycja Urzędu Marszałkowskiego Województwa Kujawsko – Pomorskiego zobowiązująca do zachowania na tym terenie odpowiedniej gospodarki wodno – ściekowej poprzez podział w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego działek nr [...], [...] i [...] na działki budowlane o powierzchni 1500 m2 celem ograniczenia ilości szamb. Skarżący podniósł, że przed złożeniem skargi pismem z dnia 14 kwietnia 2010 r. wezwał Radę Gminy w S. do usunięcia naruszenia prawa, jednakże wezwanie to pozostało bez odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy S. wniosła o jej oddalenie. Rada podniosła, że po wezwaniu z dnia 14 kwietnia 2010 r. skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, ale została ona odrzucona postanowieniem z dnia 21 października 2010 r. (sygn. akt II SA/Bd 688/10). Natomiast wezwanie skarżącego z dnia 26 października 2010 r. nie mogło być rozpatrzone przed końcem kadencji Rady, tj. przed 12 listopada 2010 r., zaś nowo wybrana Rada zebrała się na pierwszej sesji dopiero 10 grudnia 2010 r. Rada zwróciła uwagę, że zarówno obecnie jak i w chwili uchwalenia kwestionowanego planu zagospodarowania przestrzennego właścicielem działek nr [...] w G. oraz nr [...] i [...] w T. był Skarb Państwa – Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa. Pismo zawiadamiające o terminie wyłożenia projektu planu zagospodarowania przestrzennego zostało skierowane do Agencji, gdzie zostało odebrane 21 września 2000 r. Agencja nie wniosła żadnych uwag i zastrzeżeń. Rada stwierdziła także, że na ww. działkach w momencie uchwalania planu znajdował się Pracowniczy Ogród Działkowy "S." w M. (obecnie Rodzinny Ogród Działkowy "S."), wchodzący w skład Polskiego Związku Działkowców. Jak wskazuje zwrotne potwierdzenie odbioru pismo zawiadamiające o terminie wyłożeniu projektu planu z dnia 15 września 2000 r. Polski Związek Działkowców – Pracowniczy Ogród Działkowy w M. odebrał w dniu 21 września 2000 r. i nie wniósł do projektu żadnych uwag lub zastrzeżeń. Zdaniem Rady w tej sytuacji, uwzględniając treść § 12, § 55 ust. 1 i § 56 obowiązującego wówczas Statutu Polskiego Związku Działkowców z 6 września 1997 r. – dokonano prawidłowego zawiadomienia podmiotu władającego nieruchomością, którego interes prawny mógł być naruszony ustaleniami planu. Takim władającym jest bowiem Pracowniczy Ogród Działkowy "S." W opinii Rady błędny jest pogląd, jakoby zawiadomienie o wyłożeniu projektu planu powinno zostać doręczone Krajowej Radzie Polskiego Związku Działkowców. W ewidencji gruntów jako użytkownik wieczysty widnieje Polski Związek Działkowców, a nie Krajowa Rada PZD. Zawiadomienie zaś kieruje się na dany podmiot, a nie na jego organ. Organ administracji nie musi przy tym wiedzieć, jaka jest struktura wewnętrzna obowiązująca w danym podmiocie i czy organ właściwym do rozpatrzenia pisma jest Krajowa Rada PZD czy też Zarząd PZD, dlatego zawiadomienie zostało wysłane na Polski Związek Działkowców Pracowniczy Ogród Działkowy "S." Rada podniosła ponadto, iż uzgodnienie Marszałka Województwa Kujawsko – Pomorskiego w związku z położeniem działek w Obszarze Chronionego Krajobrazu Jezior B. było wydawane według stanu obowiązującego w chwili uzgadniania tj. w roku 2000, a tym samym argument skarżącego odwołujący się do obecnego stanu w tym względzie jest bezzasadny. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podniósł, że stosownie do wpisu w ewidencji gruntów właściwym adresem zawiadomienia o wyłożeniu planu winien być adres Zarządu Okręgowego. Reprezentacja Zarządu Okręgowego wynika z § 75 pkt 15 i pkt 17 statutu PZD z 1997 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 5 list. a) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o planowaniu przestrzennym zarząd gminy, po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zawiadamia na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu. Prawidłowe wypełnienie powyższego obowiązku wymaga przede wszystkim ustalenia jakie podmioty są właścicielami lub władającymi nieruchomościami. Przepisy ustawy o planowaniu przestrzennym nie formułują w tym względzie wskazań co do sposobu, w jaki zarząd gminy powinien dokonać takiego ustalenia. Natomiast zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W pierwszym rzędzie zatem zarząd gminy powinien dokonać ustaleń w oparciu o zapisy w ewidencji gruntów i budynków. W przedmiotowej sprawie nie jest sporne, iż w ewidencji gruntów i budynków jako władający nieruchomością – użytkownik wieczysty, został wskazany Polski Związek Działkowców. Nie jest także sporne, iż dokonano doręczenia jednemu z organów PZD tj. Zarządowi Pracowniczego (obecnie Rodzinnego) Ogrodu Działkowego "S." oraz że zapisy planu dotyczą nieruchomości wchodzących w skład tegoż Ogrodu. W istocie sporną jest natomiast kwestia czy dokonane w dniu 21 września 2000 r. powiadomienie Zarządu POD "S." jest równoznaczne z powiadomieniem Polskiego Związku Działkowców. Zdaniem Sądu w tym przedmiocie nie może być rozstrzygający widniejący w ewidencji gruntów i budynków zapis odnośnie adresu Polskiego Związku Działkowców, będący - jak wskazuje skarżący – adresem Zarządu Okręgowego PZD. Określony w art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego obowiązek wykorzystania w planowaniu przestrzennym danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, a więc także uwidocznionych w tej ewidencji danych odnośnie adresu osoby prawnej władającej gruntami, nie został obwarowany przez ustawodawcę zastrzeżeniem, iż zapisy ewidencji należy uznawać za wiążące – nawet wbrew zapisom wynikającym z odrębnych aktów właściwych dla ustalenia sposobu reprezentacji danej osoby prawnej. W konsekwencji istotne dla rozstrzygnięcia prawidłowości zawiadomienie Polskiego Związku Działkowców o terminie wyłożenia projektu planu zagospodarowania przestrzennego jest ustalenie statusu prawnego i sposobu reprezentacji tegoż podmiotu – według stanu prawnego obowiązującego w roku 2000. Zgodnie z obowiązującą w tym czasie ustawą z dnia 6 maja 1981 r. o pracowniczych ogrodach działkowych (t.j. Dz. U. z 1996 r., Nr 85, poz. 390; z późn. zm.) Polski Związek Działkowców był samodzielną i samorządną organizacją społeczną, zrzeszającą osoby będące użytkownikami działek w pracowniczych ogrodach działkowych (art. 24 ust. 1 ustawy), posiadającą osobowość prawną (art. 24 ust. 2 ustawy). W art. 27 ustawa określała także zasadniczą strukturę tej organizacji stwierdzając (w art. 27 ust. 1), iż ogniwami organizacyjnymi Związku są: 1) pracowniczy ogród działkowy, 2) oddział terenowy (wojewódzki, okręgowy), natomiast organami samorządu Związku są (art. 27 ust. 2): 1) w pracowniczych ogrodach działkowych - walne zebranie, zarząd, komisja rewizyjna i komisja rozjemcza, 2) w oddziałach terenowych - zjazd delegatów, zarząd, komisja rewizyjna i komisja rozjemcza, 3) w Polskim Związku - Krajowy Zjazd Delegatów, Krajowa Rada, Krajowa Komisja Rewizyjna i Krajowa Komisja Rozjemcza. Sposób reprezentacji Związku na zewnątrz powinien określać Statut związku (art. 30 ust. 2 pkt 6 ustawy), który po uchwaleniu przez Krajowy Zjazd Delegatów Związku; podlegał zarejestrowaniu przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. W roku 2000 obowiązywał Statut Polskiego Związku Działkowców uchwalony na V Krajowym Zjeździe Delegatów Polskiego Związku Działkowców 6 września 1997 r. Statut ten nie wskazuje jednego organu Związku właściwego do jego reprezentowania niezależnie od rodzaju sprawy, w której konieczne jest reprezentowanie interesów PZD. W rozdziale VI Statutu, zawierającym uregulowania odnośnie struktury i organów PZD, zostały natomiast wskazany sposób reprezentacji poszczególnych ogniw organizacyjnych PZD (tj. pracowniczych ogrodów działkowych i oddziałów okręgowych) oraz PZD jako całości – w powiązaniu z celami i zadaniami poszczególnych ogniw i Związku. Odnośnie pracowniczego ogrodu działkowego § 55 pkt 1 Statutu z 1997 r. stanowi, iż do zarządu pracowniczego ogrodu działkowego należy w szczególności "reprezentowanie interesów ogrodu i jego członków, współpraca z wyższymi organami Związku, terenowymi organami samorządu i administracji rządowej oraz zakładami pracy". Odnośnie natomiast okręgowego zarządu PZD Statut z 1997 r. w § 75 pkt 11 stanowi, iż do tegoż zarządu należy w szczególności "reprezentowanie i obrona interesów pracowniczych ogrodów działkowych i członków Związku". Zdaniem Sądu wobec zapisu § 55 pkt 1 Statutu z 1997 r. odnoszącego się do kwestii reprezentacji konkretnego ogrodu działkowego – a nie interesów "ogrodów działkowych" z pewnego obszaru (okręgu) – to ten organ jest uprawniony do reprezentacji interesów PZD w postępowaniu w przedmiocie uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącego jednego, konkretnego pracowniczego ogrodu działkowego. W tej mierze nie mogą być przesądzające zapisy z § 75 pkt 15 i pkt 17 Statutu z 1997 r., nie zawierają one bowiem rozstrzygnięć odnośnie zakresu reprezentacji zarządu okręgowego. W § 75 pkt 15 Statut przewiduje właściwość zarządu okręgowego do zatwierdzania planów zagospodarowania nowych lub zmian planów zagospodarowania i modernizacji istniejących ogrodów – tj. do wypowiadania się w kwestii wewnętrznej organizacji przestrzennej ogrodu, a nie odnośnie zewnętrznych uwarunkowań zagospodarowania terenu ogrodu. Natomiast w § 75 pkt 17 mowa jedynie o właściwości zarządu okręgowego do prowadzenia ewidencji ogrodów, członków Związku, członków ogrodowych organów Związku oraz osób oczekujących na przydział działek. Należy przy tym zauważyć, że w obecnie obowiązującym Statucie PZD (z 6 kwietnia 2006 r.) znajduje się zapis odmiennie regulujący kwestię reprezentacji PZD w sprawach dotyczących gruntu zajmowanego przez rodzinny ogród działkowy. Jak wynika bowiem z treści § 125 ust. 1 i 2 Statutu z 2006 r. – obecnie w sprawach dotyczących gruntu zajmowanego przez rodzinny ogród działkowy właściwym do reprezentowania na zewnątrz w sprawach sądowych, administracyjnych i podatkowych jest zarząd okręgowy PZD (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 2 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Bd 271/08, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej poprzez stronę internetową http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), Sąd oddalił skargę.