II OSK 1947/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2011-11-03

Skład orzekający: Wojciech Mazur, Jerzy Bujko, Bożena Popowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy decyzji o pozwoleniu na budowę drogi nadano rygor natychmiastowej wykonalności, a budowa została rozpoczęta, sąd administracyjny może uchylić tę decyzję na podstawie innych naruszeń prawa niż te uzasadniające wznowienie postępowania lub stwierdzenie nieważności decyzji, zgodnie z art. 31 ust. 2 specustawy drogowej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że przepis art. 31 ust. 2 specustawy drogowej, w przypadku gdy decyzji o pozwoleniu na budowę nadano rygor natychmiastowej wykonalności, a budowa została rozpoczęta, ogranicza możliwość uchylenia decyzji do naruszeń prawa uzasadniających wznowienie postępowania lub stwierdzenie nieważności decyzji. Inne naruszenia prawa nie mogą stanowić podstawy do uchylenia takiej decyzji. Sąd podkreślił, że uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności w postępowaniu odwoławczym nie wpływa na możliwość zastosowania art. 31 ust. 2 specustawy, jeśli budowa została rozpoczęta na podstawie decyzji z nadanym rygorem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A.P. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja ta utrzymała w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę drogi ekspresowej S2, z tym że uchyliła rygor natychmiastowej wykonalności nadany przez organ I instancji. Skarżący zarzucał m.in. naruszenie prawa poprzez likwidację dojazdu do jego nieruchomości oraz błędne ustalenie kręgu stron postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur Sędzia NSA Jerzy Bujko /spr./ Sędzia del. WSA Bożena Popowska Protokolant asystent sędziego Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 603/11 w sprawie ze skargi A.P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Wojewoda Mazowiecki, po rozpatrzeniu wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 17 grudnia 2009 r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę drogi ekspresowej S2 od węzła "K." do węzła "P." wraz z odcinkiem drogi ekspresowej łączącej węzeł "L." z węzłem "MPL O." i węzłem "M."; Etap III: POW S2-odcinek od węzła "K." (bez węzła) do węzła "L." (bez węzła) - obiekty budowlane kategorii XXV, XXVIII i XXVI. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst pierwotny Dz.U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) – zwanej dalej specustawą – w związku z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 154, poz. 958). Organ zaznaczył konieczność zachowania warunków o jakich mowa w art. 36 ust. 1 oraz art. 42 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., pozwoleniu nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Ponadto w decyzji organ określił obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, wymieniając numery ewidencyjne działek, na których usytuowano inwestycję, oraz numery działek przeznaczone pod przebudowę urządzeń infrastruktury technicznej. Organ, a za nim Sąd I instancji, szczegółowo wskazali numery działek, na których usytuowana ma być inwestycja. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że do wniosku o pozwolenie na budowę dołączono dokumenty, o których mowa w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego wraz wnioskiem o ponowne przeprowadzenie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, o którym mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227), zwanej dalej ustawą środowiskową. Wojewoda wskazał, że w 2005 r. i 2006 r. wydał dla przedmiotowej inwestycji decyzje o ustaleniu lokalizacji drogi. Dlatego też w związku z art. 6 ust. 2 ustawy zmieniającej “specustawę" drogową przedmiotowa sprawa została rozpatrzona w oparciu o przepisy “specustawy" w brzmieniu obowiązującego w dniu 6 września 2008 r. Organ podkreślił, że o dokonywanych czynnościach procesowych zawiadamiane były strony postępowania w drodze obwieszczeń na tablicach ogłoszeń (dodatkowo stronach internetowych). W dniu 24 marca 2010 r. odbyła się rozprawa, której celem było zapoznanie społeczeństwa z zakresem oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz zastosowanymi rozwiązaniami mającymi na celu skuteczne zabezpieczenie terenów sąsiednich przed jej negatywnym oddziaływaniem. Podczas rozprawy jej uczestnicy zgłaszali swoje uwagi i zapytania bezpośrednio lub pisemnie, na które zostały udzielone odpowiedzi. Postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r., Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Organ I instancji wskazał, że inwestor wystąpił z wnioskiem o nadanie niniejszej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, szczegółowo przedstawiając uzasadnienie wniosku. Po przeprowadzeniu analizy organ uznał, że wniosek inwestora spełnia przesłanki z art. 108 § 1 k.p.a., bowiem szybka realizacji inwestycji, uzasadniona jest ważnym interesem społecznym, gospodarczym i ekonomicznym kraju. Odwołania od powyższej decyzji złożyli B.P., M.L., K.K., A.P., Stowarzyszenie Zielone M. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania B.P., umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że odwołująca się nie posiada przymiotu strony. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Główny Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego w części dotyczącej nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności i w tym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji, w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę narusza art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. W ocenie organu inwestor spełnił natomiast wymagania określone w art. 32 ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Z tego względu, na podstawie art. 35 ust. 4 tej ustawy, właściwy organ jest zobligowany do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Odnosząc się zarzutów podnoszonych przez A.P., iż likwidacja “zjazdu i wjazdu z ulicy Ż. w ulicę AL. J." pozbawi dojazdu samochodów dostawczych do nieruchomości stanowiącej jego własność, a tym samym uniemożliwi prowadzenie działalności gospodarczej, organ stwierdził, że powyższy zarzut nie może być wzięty pod uwagę w niniejszym postępowaniu. Organ właściwy w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę może ocenić jedynie czy projektowana inwestycja nie uniemożliwia dostępu do drogi publicznej, a taka sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Ponadto w ocenie organu odwoławczego rozwiązania przyjęte w projekcie są zgodne z decyzją Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...], ustalającej lokalizację drogi. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. organ odwoławczy wskazał, że o działaniach organu wojewódzkiego strony postępowania były informowane, co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A.P., zarzucając jej naruszenie prawa, gdyż zatwierdzona inwestycja likwiduje dojazd do jej posesji z AL. J. Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 31 ust. 2 specustawy sąd administracyjny, uwzględniając skargę na decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności po upływie 14 dni od dnia rozpoczęcia budowy, może jedynie stwierdzić, że decyzja ta narusza prawo z przyczyn określonych w art. 145 lub 156 k.p.a. Pomimo stwierdzania przez Sąd takich uchybień, decyzja obarczona tego typu wadami będzie nadal obowiązywała, a stronom, które poniosły szkodę z powodu wydania decyzji obarczonej wadą będą przysługiwały roszczenia odszkodowawcze, na zasadach określonych w art. 4171 § 2 Kodeksu cywilnego. Natomiast wszelkie inne, niż określone w tych dwóch przepisach k.p.a. naruszenia prawa, nie mogą skutkować uwzględnieniem skargi na taką decyzję. W ocenie Sądu I instancji, w niniejszej sprawie mamy do czynienia właśnie z takimi okolicznościami. Jak wynika z odpisu dziennika budowy znajdującego się w aktach sądowych, inwestycja objęta zaskarżoną decyzją została rozpoczęta w dniu 20 lipca 2010 r., a decyzji o pozwoleniu na budowę nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Zachodzą więc podstawy faktyczne do zastosowania art. 31 ust. 2 "specustawy". Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie można skutecznie zarzucić naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności. Sąd I instancji podkreślił, że wbrew stanowisku przyjętemu w skardze nie można zarzucić zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, że w wyniku ich wydania pozbawiono nieruchomość skarżącego, leżącą przy ulicy Ż. w R., dostępu do AL. J. Decyzja o pozwoleniu na budowę jest zgodna z decyzją lokalizacyjną nr 1180/06 w zakresie "Węzła AL. J.". Decyzja lokalizacyjna przewidywała likwidację zjazdu z ul. Ż. na AL. J. Decyzja lokalizacyjna nie przewidywała też budowy w węźle jakiejkolwiek łącznicy, która miałaby służyć obsłudze obiektów usługowych. Bezzasadny jest więc też zarzut naruszenia § 82 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, ponieważ projekt budowlany dot. węzła POW z AL. J. nie przewiduje w ogóle budowy w węźle jakiejkolwiek łącznicy, która miałaby służyć obsłudze obiektów usługowych. Projekt budowlany nie przedstawia też w węźle innej zabudowy poza drogową. Ponadto jak wynika z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Michałowice obejmującego obszar miejscowości Reguły (uchwała Rady Gminy Michałowice z dnia 21 marca 2002 r. nr LI/377/2002), nieruchomość skarżącego znajduje się na terenie oznaczonym symbolem U/M. Dla tego terenu plan w § 66 ustala m.in. przeznaczenie podstawowe jako działalność gospodarczą o wielofunkcyjnym usługowym przeznaczeniu (usługi, handel, produkcja nieuciążliwa) zgodnie z definicją zapisaną w § 4 ust. 1 pkt 12. Dla tego terenu plan szczegółowo ustala obsługę komunikacyjną. Po pierwsze sam plan ustala skrzyżowania z Al. J. Brak jest zapisu co do możliwości ustalenia skrzyżowania Al. J. z ul. Ż. (por. § 35 ust. 3), natomiast plan przewiduje skrzyżowanie AL. J. z ul. R. Zgodnie z § 72 ust. 1 bezpośrednią obsługę komunikacyjną terenów U/M należy zapewnić od strony przyległych ulic lokalnych KUL. W przedmiotowej sprawie ten warunek nie dotyczy nieruchomości skarżącego, leżącej przy ul. Ż.j, ponieważ ul. Ż. w tym rejonie posiada bezpośrednie skrzyżowanie z ul. R. Plan oznacza ul. R. jako 5KUZ i zalicza ją do dróg zbiorczych. Od reguły określonej w § 72 ust. 1 plan dopuszcza wyjątek, bowiem zgodnie z ustępem 2 nie ogranicza się powiązań terenów U/M z ulicami dojazdowymi. W § 33 pkt 5 plan oznacza takie ulice jako KUD i wskazuje, że są to wszystkie pozostałe ulice wyznaczone na rysunku planu linami rozgraniczającymi. To też ul. Ż. na rysunku planu została wyznaczona liniami rozgraniczającymi, a wobec braku zaliczenia jej do kategorii dróg wskazanych w § 33 pkt 1-4, ulica ta zalicza się do dróg dojazdowych. Sąd I instancji wyjaśnił, że jak wynika z zapisów planu to na Gminie Michałowice ciąży obowiązek zapewnienia prawidłowego dojazdu do działki skarżącego zgodnie z wymogami planu. To za pomocą dróg zbiorczych (np. 5KUZ – ul. R.) powinna nastąpić obsługa terenu planu z układem zewnętrznym, tj. Al. J.i. W ocenie Sądu I instancji, nie można zgodzić się z twierdzeniem strony skarżącej, że organy błędnie ustaliły krąg stron postępowania, czym naruszyły art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego. Co do zasady w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę wyznaczenie obszaru oddziaływania inwestycji następuje w oparciu o art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i wiąże się bezpośrednio z oznaczeniem stron postępowania. W wyniku jego zastosowania organ ustala krąg stron. Skoro w niniejszej sprawie postępowanie o pozwoleniu na budowę było prowadzone z udziałem społeczeństwa to nie można skutecznie podnieść zarzutu naruszenia art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, ponieważ dla ustalenia kręgu stron w niniejszej sprawie nie ma znaczenia ten przepis. Poza tym mający w niniejszej sprawie zastosowanie art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego ogranicza stosowanie art. 28 ust. 2. Wskazane w decyzji Wojewody Mazowieckiego numery działek to działki, na których realizowana jest inwestycja, co wobec dopuszczenia do udziału w postępowaniu społeczeństwa nie należy traktować jako ograniczenia kręgu stron postępowania. Z akt sprawy wynika, że Wojewoda Mazowiecki, wobec stwierdzenia, że przedmiotowe postępowanie wymaga udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, przeprowadził postępowanie w tej sprawie z udziałem społeczeństwa. W jego ramach została przeprowadzona rozprawa administracyjna, o czym Wojewoda Mazowiecki w drodze obwieszczeń poinformował społeczeństwo. Zgłoszone podczas tego postępowania uwagi stanowiły przedmiot postanowienia z dnia 28 maja 2010 r., o uzgodnieniu realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Sąd I instancji wyjaśnił, że wbrew twierdzeniom organu postanowienie to nie jest zaskarżalne, nie można więc wykluczać, że postanowienie mogłoby być przedmiotem kontroli w ramach postępowania odwoławczego od decyzji o pozwoleniu na budowę. W ocenie Sądu I instancji, choć organ uchylił się od dokonania takiej oceny, to uchybienie to nie miało wpływu na wynik tej sprawy. Nie można bowiem dopatrzeć się by postanowienie to zostało wydane z naruszeniem reguł określonych w art. 90-91 ustawy środowiskowej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. Sąd I instancji wskazał, że zarzut ten, w zakresie realizacji zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, nie oznacza, że organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa lub zaszła przesłanka wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organ jedynie kompletował materiał dowodowy, który nie został przesłany w całości przez Wojewodę Mazowieckiego wraz z odwołaniami. O wszystkich czynnościach procesowych mających na celu zebranie akt sprawy organ informował strony postępowania, w tym pełnomocnika skarżącego. Z akt sprawy wynika, że pełnomocnik skarżącego zapoznał się z aktami sprawy przed organem I instancji, jeszcze przed złożeniem odwołania, tj. w dniu 22 lipca 2010 r. Podnoszony przez skarżącego zarzut braku informacji o zgromadzeniu przez organ kompletnych akt administracyjnych w trwającym postępowaniu odwoławczym, nie wyłącza więc możliwości składania kolejnych zarzutów, jaki i nie umniejsza faktu, że pełnomocnik przed organem I instancji jeszcze przed wniesieniem odwołania miał okazję zapoznać się z całością materiału dowodowego. Brak informacji w stosownym terminie, że organ odwoławczy otrzymał od organu komplet akt nie może stanowić więc naruszenia, o jakim mowa w art. 10 k.p.a., tym bardziej, że strona skarżąca nie wyprowadza z tego żadnych wniosków. Z akt sprawy nie wynika by strona skarżąca wskazywała w trakcie postępowania odwoławczego na konieczność ponownego zapoznania się z aktami sprawy. Odnosząc się do kwestii oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko (hałas, zanieczyszczenie powietrza), Sąd I instancji wyjaśnił, że była ona przedmiotem analizy organów administracji zarówno na etapie postępowania lokalizacyjnego, jak i postępowania środowiskowego oraz sanitarno-higienicznego. Sąd I instancji podkreślił, że przedmiotem wydanych w niniejszej sprawie decyzji lokalizacyjnych były m.in. warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska. Przy wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę organ architektoniczno-budowlany związany jest postanowieniami decyzji lokalizacyjnej, ponieważ przed wydaniem pozwolenia na budowę powinien sprawdzić zgodność projektu budowlanego z jej ustaleniami. W ten sam sposób organ ten sprawdza zgodność projektu z wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. W ocenie Sądu I instancji, w przedmiotowej sprawie organy dokonały takich ustaleń. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A.P. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania: 1) art. 3 § 1 w związku z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – w związku z art. 31 ust. 2 specustawy w brzmieniu na dzień 9 września 2008 r. poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie skarga mogła zostać uwzględniona wyłącznie w przypadku skutecznego zarzucenia naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym wznowienie postępowania administracyjnego bądź stwierdzenie nieważności decyzji, podczas gdy w niniejszej sprawie art. 31 ust. 2 specustawy nie miał zastosowania, bowiem uchylono decyzję organu I instancji, w zakresie w jakim nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności; 2) art. 3 § 1 w związku z art. 151 i w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 10 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, zamiast jej uwzględnienia na skutek stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, a więc niezapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu oraz błędne wyznaczenie kręgu stron postępowania; 3) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sprzeczne z materiałem dowodowym przedstawienie stanu sprawy i błędne przyjęcie, że decyzja lokalizacyjna nie przewidywała budowy w "Węźle Al. J." łącznicy, podczas gdy łącznica została przewidziana zarówno w decyzji lokalizacyjnej, jak i w projekcie budowlanym; 4) art. 3 § 1 w związku z art. 151 p.p.s.a. i w związku z art. 31 ust. 2 specustawy oraz w związku z art. 145 § pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie skarga mogła zostać uwzględniona wyłącznie w przypadku skutecznego zarzucenia naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym wznowienie postępowania administracyjnego bądź stwierdzenie nieważności decyzji, podczas gdy w niniejszej sprawie art. 31 ust. 2 jedynie ogranicza możliwość wydania decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ oraz pkt 2 p.p.s.a., natomiast nie wyłącza możliwości orzekania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. W skardze kasacyjnej zarzucono również naruszenie prawa materialnego – art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego w związku z art. 28 ust. 2 tej ustawy oraz art. 28 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niezasadne przyjęcie, że norma wynikająca z art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego rozszerza jedynie krąg podmiotów, które mogą uczestniczyć w przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaganej w niniejszym postępowaniu, natomiast pozostaje bez wpływu na ustalenie kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Skargę kasacyjną poparło też biorące udział w postępowaniu Stowarzyszenie "Zielone M.". Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. "przez sprzeczne z materiałem dowodowym przedstawienie stanu sprawy, to jest błędne przyjęcie, iż decyzja lokalizacyjna nie przewidywała budowy w Węźle Al. J. łącznicy". Skarżący podniósł, iż zarówno decyzja lokalizacyjna jak i projekt budowlany przewidywały istnienie bezpośredniego połączenia z Al. J. Twierdzenie to nie odpowiada rzeczywistości. Zarówno z dokumentów załączonych do decyzji lokalizacyjnej nr 1180/06 z dnia 11 VIII 2006r. jak i z dokumentacji technicznej zgromadzonej w niniejszej sprawie, w szczególności z planów obejmujących rozwiązania komunikacyjne "Węzła Al. J.", stanowiącego załącznik do decyzji, wynika, że zatwierdzony projekt budowlany nie zawierał rozwiązania przewidującego bezpośrednie połączenie Al. J. z ul. Ż. w R.. Zarówno ten projekt jak i plan zagospodarowania przestrzennego gminy Michałowice, obejmujący obszar R. przewidywały natomiast połączenie tych Al. ze zbiorczą ulicą R. posiadającą bezpośrednie skrzyżowanie z ulicą Ż. w R. Zarzut, że zatwierdzony projekt budowlany drogi ekspresowej S-2 pozbawi skarżącego dostępu do jego nieruchomości oraz że WSA nieprawidłowo przedstawił stan faktyczny sprawy jest więc nieuzasadniony. Nieuzasadnione są także pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej. W jej częściach oznaczonych punktami 4 i 5 skarżący podniósł, iż Sąd I instancji naruszył przepisy art. 3 § 1, w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ i art. 151 p.p.s.a. a także w związku z art. 31 ust. 2 "specustawy" przez nieuwzględnienie skargi będące następstwem przyjęcia błędnego poglądu, iż w rozpoznawanej sprawie skarga może być uwzględniona tylko wówczas, gdy zostanie skutecznie zarzucone naruszenie prawa w stopniu uzasadniającym istnienie podstaw do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Powołując się na orzeczenia NSA z 22 lutego 2008 r., II OZ 132/08 i z 25 czerwca 2009 r., II OSK 630/09, skarżący podniósł, iż przepis art. 31 ust. 2 "specustawy" ogranicza jedynie możliwość wydania orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ oraz pkt 2 p.p.s.a., natomiast nie wyłącza możliwości orzekania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a. Stanowisko to, skład NSA rozpoznający niniejszą sprawę, uznaje za nieuzasadnione, gdyż wskazane przez skarżącego orzeczenia są odosobnione i niezgodne z ukształtowaną linią orzecznictwa sądów administracyjnych (por. wyroki NSA z 17 września 2009 r., II OSK 993/09, z 20 października 2009 r., II OSK 849/09 i z 7 września 2010 r., II OSK 1299/10, publ. w Bazie Orzeczeń NSA). Celem przepisu art. 31 ust. 2 "specustawy" jest uniemożliwienie usunięcia z obrotu prawnego pozwolenia na budowę drogi (w obecnym stanie prawnym zaś zezwolenia na realizację inwestycji drogowej), jeżeli decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności a sąd administracyjny orzeka po upływie 14 dni od rozpoczęcia budowy drogi. W takiej sytuacji – w wypadku stwierdzenia istnienia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. w zw. z art. 145 k.p.a.) lub do stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 k.p.a.) – Sąd może jedynie stwierdzić, że decyzja naruszyła prawo z przyczyn wyszczególnionych w art. 145 lub 156 k.p.a. Skoro więc zaistnienie kwalifikowanych wad decyzji wskazanych w ostatnio podanych przepisach nie pozwala na uchylenie lub stwierdzenie jej nieważności, to tym bardziej uchylenie takie nie może nastąpić w następstwie stwierdzenia innych wad tej decyzji wymienionych w przepisach art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a. Taką wykładnię omawianego przepisu przyjmują zarówno powołane wyżej wyroki NSA jak i doktryna (por. M. Wolanin, Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Komentarz, wyd. 2, C.H. Beck 2010, s. 317-319). Należy przy tym jednak mieć na względzie, że jak przekonywująco wykazał NSA w wyroku z 30 listopada 2010 r., II OSK 2148/10, przepis art. 31 ust. 2 w brzmieniu sprzed jego zmiany ustawą z dnia 25 sierpnia 2008 r. odnosi się do decyzji organu I instancji i nie zawiera ograniczeń w stosunku do decyzji organu odwoławczego. Pierwszym, w kolejności, zarzutem skargi kasacyjnej skarżący podniósł, iż wobec uchylenia w postępowaniu odwoławczym rygoru natychmiastowej wykonalności nadanego decyzji organu I instancji w sprawie w ogóle nie mógł być zastosowany przepis art. 31 ust. 2 "specustawy". Również tego zarzutu nie można podzielić. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wykazał, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia 1 lipca 2010 r. została opatrzona rygorem natychmiastowej wykonalności i na jej podstawie, w dniu 20 lipca 2010 r., została rozpoczęta budowa przedmiotowej drogi. Skoro więc WSA rozpoznawał sprawę w dniu 28 kwietnia 2011 r., to zostały spełnione przystanki z art. 31 ust. 2 "specustawy" wyłączające możliwość uchylenia tej decyzji. Okoliczność, iż decyzja organu I instancji została w postępowaniu odwoławczym pozbawiona rygoru natychmiastowej wykonalności nie ma w omawianej kwestii istotnego znaczenia, skoro Sąd badał jej zgodność z prawem na datę jej wydania. Należy też zauważyć, że inwestor miał podstawy kontynuować rozpoczętą w dniu 20 lipca 2010 r. realizację inwestycji – wpierw na podstawie decyzji pierwszoinstancyjnej opatrzonej rygorem natychmiastowej wykonalności a następnie na podstawie ostatecznej decyzji organu odwoławczego. Trafnie więc Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 31 ust. 2 "specustawy". Skarga kasacyjna nie przedstawiła też przekonywujących wywodów uzasadniających zarzuty naruszenia przepisów art. 3 § 2, art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ i c/ oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 10 k.p.a. a także art. 28 ust. 4 w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane przez wadliwe ustalenie stron postępowania oraz niezapewnienie im możliwości czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny wykazał, że krąg osób uznanych za strony został ustalony nie na podstawie ogólnego przepisu art. 28 ust. 2 prawa budowlanego, lecz szczególnej regulacji prawnej zawartej w art. 28 ust. 4 tej ustawy w związku z art. 44, 90 i 91 a także art. 29-38 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227). Skarga kasacyjna zarzucająca naruszenie wskazanych wyżej przepisów nie wykazuje zarówno ich obrazy jak i art. 28 k.p.a., gdyż jej zarzut o niezapewnieniu stronom czynnego udziału w sprawie jest ogólnikowy i nie wskazuje kto i w jaki sposób został pozbawiony tego udziału. Skarżący może nadto podnosić te zarzuty, które dotyczą jego udziału w postępowaniu a nie braku udziału nieskonkretyzowanych podmiotów. W kwestii zaś udziału skarżącego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przekonywująco wykazał, że prawa jego nie zostały naruszone i miał on zagwarantowany czynny udział w toku całego postępowania administracyjnego. W sprawie nie stwierdzono więc nie tylko kwalifikowanych naruszeń prawa stanowiących podstawę wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności, lecz i innych naruszeń wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a. W tej sytuacji zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać za nieuzasadnione. Skutkuje to oddaleniem tej skargi na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło