II SA/Kr 312/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Krystyna Daniel Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 21 grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku skargę oddala Pismem z dnia 25 sierpnia 2009r. Prezydent Miasta K. , działając w trybie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami - wypowiedział A.K. dotychczas obowiązującą wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego udziału wynoszącego 320/1000 części nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Gminy Miejskiej K. oznaczonej jako działka nr 1 o pow. 159 m2, w obrębie [...] ewidencyjna K. , objętej KW nr [...], proponując jednocześnie od dnia 1 stycznia 2010r. nową wysokość opłaty stanowiącą 1% wartości udziału, wynoszącą 1222,29 zł. W punkcie 5 wypowiedzenia pouczono stronę, że w terminie 30 dni od daty doręczenia w/w pisma może złożyć do SKO wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Przesyłkę zawierającą przedmiotowe wypowiedzenie wysokości opłaty A.K. odebrała osobiście w dniu 14 września 2009r. W dniu 28 października 2009r. strona złożyła wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego w/w części nieruchomości jest nieuzasadniona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzeczeniem z dnia [...] lutego 2010r., sygn. akt [...] oddaliło wniosek A.K. o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego w/w części nieruchomości gruntowej jest nieuzasadniona. Powyższe orzeczenie zostało skutecznie doręczone A.K. w dniu 4 marca 2010r. W dniu 12 marca 2010r. A.K. złożyła w SKO odwołanie - sprzeciw wnosząc m.in. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego w/w udziału jest nieuzasadniona. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu strona wskazała, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, z przyczyn od niej niezależnych. Powodem uchybienia terminu był nieszczęśliwy zbieg okoliczności. A.K. wskazała, że nie dawno podjęła pracę zawodową, którą często wykonuje w terenie. Opiekuję się także osobą obłożnie chorą, a to powoduje, iż jest w nieustannym biegu. W związku z tym obowiązki związane z administrowaniem mieszkania przekazała ojcu, za jego pełną akceptacją. Po odebraniu pisma z Wydziału Skarbu poinformowała o tym ojca, który wtedy przebywał poza K. . Ojciec zobowiązał się, że tę sprawę załatwi w związku z tym A.K. nic w tej sprawie już nie robiła. Jednak z powodu choroby ojca wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego w/w udziału jest nieuzasadniona został złożony po terminie. W ocenie strony uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Kiedy dowiedziała się, że ojciec nie załatwił sprawy w terminie, niezwłocznie osobiście taki wniosek złożyła. Wyjaśniła również, iż nie miała świadomości, że wniesienie wniosku po terminie skutkować będzie jego oddaleniem. Nie wiedziała też, że powinna jednocześnie poprosić o przywrócenie uchybionego terminu. Swoją niewiedzę w tym zakresie usprawiedliwia złożonością procedur i ich nieznajomością. Przy tej okazji sformułowała również zastrzeżenia do operatu szacunkowego, który stanowił podstawę aktualizacji opłaty rocznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , po rozpatrzeniu w/w wniosku o przywrócenie terminu, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010r., nr [...], na podstawie art. 58 § 1 - 2, art. 59 § 1, art. 126, art. 144 K.p.a. w zw. z art. 79 ust.7 w zw. z art.78 ust.2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r., nr 261, póz. 2603 z późn. zm.) odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia wniosku. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołując się na art. 78 ust. 2 u.g.n. stwierdzono, że A.K. wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego w/w części nieruchomości jest nieuzasadniona, złożyła z uchybieniem terminu. Jednocześnie wskazano, że wniosek strony o przywrócenie terminu do złożenia w/w wniosku złożony został kilka miesięcy później tj. w dniu 12 marca 2010 r. Oceniając argumenty strony zawarte we wniosku z dnia 12 marca 2010r. organ administracyjny stwierdził, że strona nie zachowała należytej staranności przy prowadzeniu swoich spraw i w sposób zawiniony złożyła odwołanie z uchybieniem terminu. W skardze do Sądu A.K. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając mu naruszenie: art. 58 w zw. z art. 59, art. 7, 77, 107 § 3 oraz 8 kpa. W uzasadnieniu strona podniosła m.in., iż nie miała świadomości, że składając sprzeciw powinna jednocześnie złożyć wniosek o przywrócenie terminu. Według skarżącej uchybienie terminu złożenia wniosku nastąpiło bez jej winy. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo - administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżone postanowienie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania postanowienia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...].12.2010r., odmawiające A.K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o uznanie, że aktualizacja opłaty za użytkowanie wieczyste gruntu jest nieuzasadniona. Zgodnie z treścią art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. nr 261, poz. 2603 ze zm.) użytkownik wieczysty może - w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia wysokości dotychczasowej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej - złożyć do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. W rozpoznawanej sprawie skarżąca otrzymała wypowiedzenie wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu w dniu 14.09.2009r. Zatem termin do złożenia wniosku - o jakim mowa w powołanym art. 78 ust. 2 - upłynął z końcem w dnia 14.10.2009r. W niniejszej sprawie bezspornym jest fakt, że przedmiotowy wniosek został złożony przez skarżącą w dniu 28.10.2009r. - a więc po upływie powyższego terminu. Natomiast dopiero w dniu 12.03.2010r. została wniesiona prośba o przywrócenie tego terminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekające w niniejszej sprawie uznało - a Sąd w całości podziela to stanowisko - że do postępowania przed Kolegium w kwestii rozpoznania wniosku w przedmiocie opłaty z tytułu użytkowania wieczystego stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego m.in. o terminach, co wynika z art. 79 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 lipca 2007r. sygn. akt I OSK 1141/06 : "Ponieważ do postępowania przed kolegium stosuje się odpowiednio przepisy kpa, m.in. o terminach (art. 79 ust 7), zatem przepisy kpa dotyczące przywrócenia terminu również. Rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu rozstrzygane jest postanowieniem, jak stanowi art. 59 § 1 kpa. Na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, służy skarga do sądu administracyjnego, jest ono bowiem aktem, w którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 Ppsa." Stosownie do treści art. 58 § 1 i 2 kpa uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki: 1. strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2. wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3. jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (w tym wypadku złożenie wniosku o ustalenie, że zmiana opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu jest nieuzasadniona), 4. strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Przepisy regulujące przywracanie terminu nie ustanawiają hierarchii ważności przesłanek w nich ustanowionych. Oznacza to, że niespełnienie choćby jednej z nich przesądza o niedopuszczalności przywrócenia terminu. Sąd podziela stanowisko organu administracyjnego, że przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu był spóźniony. Po pierwsze wskazać należy, iż w doręczonym użytkowniczce wieczystej gruntu wypowiedzeniu opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jasno, wyraźnie i jednoznacznie pouczono o środkach zaskarżenia od dokonanego wypowiedzenia oraz o terminie jego złożenia. Zatem już w chwili składania wniosku o uznanie, że wypowiedzenie opłaty rocznej było nieuzasadnione skarżącą powinna sobie zdawać sprawę z faktu, iż ów środek zaskarżenia składa po terminie. Jednak skarżąca wraz z wnioskiem o uznanie, że wypowiedzenie nie było uzasadnione, nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia, ani tym bardziej nie wskazała żadnych okoliczności usprawiedliwiających wniesienie środka zaskarżenia z uchybieniem terminu. Nawet gdyby przyjąć, że co skarżąca uzyskała świadomość, iż jej wniosek o ustalenie, że wypowiedzenie dotychczasowej opłaty rocznej nie było uzasadnione, złożony został po upływie terminu do jego wniesienia, dopiero od daty otrzymania orzeczeniem SKO z dnia 9.02.2010r. (tj. od 4.03.2010r.), to wniosek o przywrócenie terminu powinien być złożony w ciągu 7 dni od daty 4.03.2010r. Ostatnim dniem, w którym można było złożyć w/w wniosek był 11.03.2010r. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ustalenie, że wypowiedzenie dotychczasowej opłaty rocznej nie było uzasadnione, został wniesiony dopiero w dniu 12.03.2010r. wraz ze sprzeciwem od orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...].02.2010r., a więc już po upływie przewidzianego prawem terminu do wniesienia takiego wniosku. Dodać należy, iż z treści pisma A.K. z złożonego w dniu 12.03.2010r. wynika, iż skarżąca miała świadomość co do terminów wniesienia środka zaskarżenia oraz tego, że złożyła wniosek o ustalenie, że wypowiedzenie dotychczasowej opłaty rocznej nie było uzasadnione, z uchybieniem wynikających z prawa terminów. Natomiast fakt uchybienia terminowi do wniesienia środka zaskarżenia uzasadniała "przyczynami od niej niezależnymi", tj. chorobą ojca, któremu skarżąca – jak twierdzi – przekazała przedmiotową sprawę do załatwienia. W warunkach niniejszej sprawy należy podzielić ocenę dokonaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , iż skarżąca - składając prośbę o przywrócenie terminu - nie uprawdopodobniła należycie braku zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku. Fakty powołane w tym piśmie, w żadnym wypadku nie mogą świadczyć o braku winy strony, gdyż nie są to okoliczności, którym można przypisać charakter przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Sąd podziela w pełni pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w wyroku z dnia 30 listopada 2006r. (sygn. akt II OSK 1397/05), odnoszący się do kwestii interpretacyjnych art. 58 k.p.a. Wynika z niego, iż we wniosku o przywrócenie terminu wnioskodawca powinien wykazać, iż mimo całej staranności nie udało mu się zachować terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu z pewnością przesłanką przywrócenia uchybionego terminu nie jest fakt okresowego nadmiaru obowiązków zawodowych i domowych, gdyż taki stan faktyczny nie wypełnia przesłanki braku winy koniecznej do zastosowania instytucji przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wyrok z dnia 28 grudnia 2000r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Katowicach (sygn. akt I SA/Ka 1781/99, LEX nr 47160) uzasadnia pogląd, iż od strony postępowania można oczekiwać i wymagać szczególnej staranności w zakresie prowadzenia swych spraw. W tym też kontekście należy oceniać przesłankę braku winy w uchybieniu terminu. W kontekście powyższych wywodów, argumentacja skarżącej, w której podaje, że jest osobą "zabieganą", zapracowaną z nadmiarem obowiązków domowych i dlatego prowadzenie swoich spraw zleciła ojcu, który z powodu choroby nie załatwił przedmiotowej sprawy w wymaganym terminie - nie może być uznana za uprawdopodabniającą, w rozumieniu art. 58 § 1 k.p.a., brak winy w uchybieniu terminu. Strona ponosi skutki uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia, które wynikły bezpośrednio z jej winy, jak również tych które powstały z winy osób, którymi się posłużyła (np. pełnomocnika, zarządcy). Zatem uchybienia podmiotów, którymi posłużyła się skarżąca (które zresztą sama wybrała do dokonania określonych czynności prawnych) wprost obciążają stronę, której praw i obowiązków dotyczy postępowanie administracyjne. "Na równi z winą strony traktuje się zaniedbania profesjonalnego pełnomocnika, w wyniku których dochodzi do uchybienia terminu." – wyrok WSA w Olsztynie z 6.05.2010r., sygn. akt I SA/Ol 14/10 Podkreślić przy tym należy, iż w aktach administracyjnych sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu (pełnomocnictwa) wskazującego na udzielenie przez skarżącą pełnomocnictwa ojcu – T.K. do występowania w przedmiotowej sprawie jej imieniem. Do żadnego z pism skarżącej złożonego w toku postępowania administracyjnego nie zostało dołączone pełnomocnictwo dla ojca T.K. do prowadzenia tej sprawy w imieniu A.K. . Takie pełnomocnictwo zostało udzielone dopiero na etapie postępowania sądowego do reprezentowania skarżącej "w sprawach sądowych" i dołączone do akt sądowych (.[...]). Co więcej wszelkie kroki prawne w przedmiotowej sprawie - tak w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowoadministracyjnym – podejmowane były osobiście przez A.K. , a nie przez pełnomocnika, który miał być ustanowiony. Organ administracyjny nie może (i nie ma ku temu żadnych podstaw prawnych) domniemywać, iż strona ustanowiła pełnomocnika w sprawie (przed wszczęciem postępowania, czy też w jego toku). Pełnomocnik musi być ujawniony przed organem administracyjnym, wskazana jego osoba oraz przedłożone do akt sprawy pełnomocnictwo. Nieuwierzytelniona kserokopia takiego pełnomocnictwa została przedłożona dopiero wraz z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienie wyroku i to do akt sądowych. W związku z powyższym brak jest podstaw, aby uznać, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa, zwłaszcza zaś z naruszeniem art. 58 i 59 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Przede wszystkim zaś wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności prawnej wniesiony został po upływie 7 dni o jakim mowa w art.58 § 2 k.p.a. Abstrahując od powyższego stwierdzić również należy, jakkolwiek nie ma to wpływu na ocenę o zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, że omyłkowo SKO w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia kilkakrotnie określił skarżącą imieniem K. W świetle przywołanych okoliczności faktycznych sprawy oraz argumentów formułowanych na podstawie art. 58 kpa i orzecznictwa sądowoadministracyjnego, skargę A.K. uznać należało za niezasadną. Nie znajdując również innych podstaw, które w rozumieniu art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniałyby ocenę o niezgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, Sąd na podstawie art. 151 tej ustawy orzekł, jak na wstępie.