II SA/Bd 155/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Sędzia WSA Anna Klotz Protokolant Krystyna Witt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 maja 2011 r. sprawy ze skargi R. M., E. M., E. M., J. M. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia[...]grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zakazu użytkowania budynku mieszkalnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w A. zakazał R. i E. M. oraz E. i J. M. – współwłaścicielom budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] – użytkowania tego budynku do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości poprzez wykonanie instalacji odwodnieniowej dachów (rynien i rur spustowych), izolacji pionowej i poziomej, likwidacji pęknięć w ścianie zewnętrznej i wewnętrznej, opasek wzdłuż ścian zewnętrznych budynku, remontu kominów, remontu dachów, remontu lub wymiany stolarki okiennej i drzwiowej, remontu instalacji elektrycznej – w terminie do 31 maja 2011 r. W odwołaniu ww. współwłaściciele budynku podnieśli, że od momentu nabycia przez nich nieruchomości w roku 1990 lokatorzy budynku (oficyny) nie byli obciążani kosztami najmu, w zamian za co mieli utrzymywać należyty stan techniczny zajmowanych lokali. Mimo to budynki są zdewastowane i nadają się tylko do rozbiórki z powodu zagrożenia zdrowia mieszkańców, a ponadto koszt remontu obiektu znacznie przewyższa ich wartość. Współwłaściciele podnieśli również, iż w tracie postępowania po odwołaniu od poprzedniej decyzji z dnia [...] zostali poinformowani, że uzasadnieniem do wydania nakazu remontu jest brak w ocenie technicznej stwierdzenia, że budynki nadają się do rozbiórki. Dlatego w dniu 19 sierpnia 2010 r. dostarczyli ekspertyzę uzupełnioną o takie końcowe stwierdzenie. Zakwestionowali ponadto opinię co do stanu budynku przedstawioną przez jego lokatorki D. L. i B. L., stwierdzając, iż w przeciwieństwie do osoby sporządzającej ocenę techniczną nie mają one uprawnień budowlanych. Zdaniem odwołujących, skoro - jak twierdzi Inspektor Powiatowy – to właściciel obiektu decyduje, czy budynek ma być remontowany czy rozebrany – wnoszą o uchylenie decyzji nakazującej remont, gdyż budynek kwalifikuje się do rozbiórki. Stosowny wniosek o rozbiórkę zostanie złożony do właściwego organu administracyjnego po uchyleniu decyzji nakazującej remont obiektu. W wyniku rozpatrzenia sprawy po odwołaniu ww. współwłaścicieli Kujawsko – Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Inspektora Powiatowego. Organ odwoławczy stwierdził, że skontrolowany przez Inspektora Powiatowego w dniu 9 kwietnia 2010 r. budynek ma pęknięcia pionowe i poziome ścian zewnętrznych, złą jakość pokrycia papowego, zniszczony odcinek okapu, mocno spękane odcinki kominów ponad dachami, brak instalacji odwodnieniowej i opasek wokół budynku. Stosownie do postanowienia Inspektora Powiatowego z dnia [...] właściciele budynku przedstawili ocenę stanu technicznego budynku. W opinii organu odwoławczego stan techniczny budynku stwierdzony podczas kontroli w dniu 9 kwietnia 2010 r. jest zbieżny z oceną techniczną budynku przedłożoną przez współwłaścicieli budynku w dniu 19 kwietnia 2010 r. Przedłożona ponownie w dniu 19 sierpnia 2010 r., z własnej inicjatywy współwłaścicieli, ocena techniczna, opracowana przez tego samego autora, zawiera jedynie dopisane zdanie "Wobec przedstawionego stanu technicznego budynku i jego zagrożeń nadaje się jedynie do natychmiastowej rozbiórki". Autor opracowania podpisał obie ww. opinie w tym samym dniu. Inspektor Wojewódzki wskazał, że zgodnie z art. 61 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm.), właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać go w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenie jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 – 7 Prawa budowlanego. Za należyty stan obiektu budowlanego należy uznać stan jego sprawności technicznej jako całości oraz elementów instalacji i urządzeń odpowiadających wymaganiom przepisów prawa, w tym techniczno – budowlanych. Przepisem pozwalającym organom administracji zapewnić użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego jest art. 66 Prawa budowlanego. Stosownie do niego w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu, środowisku lub bezpieczeństwa mienia albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia – właściwy organ nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin ich wykonania. Zdaniem organu stan techniczny budynku jest zły, zagraża bezpieczeństwu ludzi. Budynek od lat nie był konserwowany i remontowany. Jednakże przeprowadzenie remontu w zakresie określonych w decyzji organu I instancji przyczyni się podniesienia właściwości użytkowych budynku i poprawi jego sprawność techniczną. Organ zwrócił przy tym uwagę, że nie jest związany oceną techniczną – dokonuje oceny na podstawie posiadanej wiedzy. Odnośnie podniesionych przez współwłaścicieli zarzutów organ wskazał ponownie na treść art. 61 Prawa budowlanego. Ponadto podniósł, iż w aktach sprawy znajduje się wprawdzie pismo lokatorek przedmiotowego budynku, wyraża ono jednakże tylko ich własny pogląd na stan faktyczny budynku, nie przedstawia żadnej ekspertyzy. W skardze do sądu administracyjnego R. i E. M. oraz E. i J. M. ponownie podnieśli, że o właściwy stan techniczny budynku mieli dbać jego lokatorzy. Skarżący nie zamieszkują w tym budynku, a jedynie prowadzą w nim działalność handlową i są zainteresowani jego rozbiórką. Remont budynku przekracza jego wartość, o czym skarżący wiedzą od 1993 r. Podkreślili, że nowa, dostarczona przez nich ekspertyza zawiera brakujące wskazanie o konieczności rozbiórki budynku, niczym innym nie różniąc się od poprzedniej, gdyż stan obiektu się nie zmienił. Ponadto skarżący ponownie podważyli zasadność oceny lokatorów co do oceny stanu budynku dokonanej przez uprawnioną osobę. Podnieśli, że wskutek decyzji organu są zmuszeni "fundować" mieszkania obcym osobom. Nakazany kosztowny remont jest wbrew prawom ekonomii i uniemożliwia rozwój prowadzonej przez skarżących działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 61 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego. Oznacza to, że na właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego ciąży obowiązek użytkowania obiektu budowlanego w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania go w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1 - 7 artykułu 5 Prawa budowlanego (art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego). Na wypadek braku wywiązywania się przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego z powyższych obowiązków ustawodawca przewidział możliwość podejmowania działań przez organy nadzoru budowlanego. Mianowicie zgodnie z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo 2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo 3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo 4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia właściwy organ nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Adresatem nakazu wydanego na podstawie ww. przepisu jest właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, bowiem zgodnie z cytowanym art. 61 Prawa budowlanego tylko te osoby odpowiadają za stan techniczny obiektu. (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2002 r., IV SA 2724/00 niepublikowany oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 czerwca 2006 r., VII SA/Wa 469/06 niepublikowany i wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 29 maja 2008 r. II SA/Wr 184/2008 - Lex Polonica nr 1961937 oraz R. Dziwiński i P. Ziemski - Prawo budowlane - Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, W-wa 2005 r., str. 272). Z treści ww. art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wynika ponadto, że w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego nie bada się przyczyn, które doprowadziły obiekt do takiego stanu (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2000 r., IV SA 1393/98 - niepublikowany). Niezasadny jest zatem zarzut skarżących wskazujący na brak wywiązywania się lokatorów z obowiązku utrzymania budynku oraz długotrwałość tego zaniedbania. Odnośnie wyboru czy budynek należy poddać remontowi, czy rozebrać skarżący, nie kwestionując technicznej możliwości wykonania nakazanych prac, podnoszą argument, iż remont budynku jest nieopłacalny. Należy w tej kwestii wskazać, że przepis art. 66 Prawa budowlanego nie uzależnia możliwości nałożenia obowiązków mających na celu przywrócenie odpowiedniego stanu technicznego budynku od oceny, czy jest to ekonomicznie uzasadnione (por. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2001 r., sygn. akt II SA/Lu 902/00, niepubl.). Organ stosujący ten przepis nie jest zatem uprawniony do takiej oceny. Także ten zarzut skarżących należy wobec tego uznać za nieuzasadniony. Chybiony jest także argument skarżących odnośnie treści oceny technicznej, na której została oparta zaskarżona decyzja. Ocena techniczna jest jednym z dowodów w sprawie, tak jak inne dowody podlega zatem ocenie przez organ administracji. Jak przyznają zaś sami skarżący – nowa ocena techniczna, złożona przez nich w dniu 19 sierpnia 2010 r. – dotyczy tego samego, nie zmienionego stanu faktycznego, co poprzednia ocena techniczna przedłożona w dniu 19 kwietnia 2010 r. Jedyną różnicą pomiędzy tymi ocenami jest konkluzja sporządzającego ocenę techniczną – w pierwszej wersji stwierdzająca konieczność i możliwość wykonania prac w celu doprowadzenia budynku do odpowiedniego stanu technicznego, w drugiej zaś wersji stwierdzająca, że budynek nadaje się do rozbiórki – bez podania przyczyn zmiany poglądu w tej kwestii. W tej sytuacji ocena organu, iż możliwe jest doprowadzenie budynku do odpowiedniego stanu technicznego poprzez wykonanie nakazanych robót nie narusza przepisów prawa, a w szczególności granic swobodnej oceny dowodów (art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego). Zarzut dotyczący nieuprawnionej wypowiedzi lokatorów co do stanu technicznego budynku jest o tyle niezasadny, że jak wynika z treści zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wypowiedzi tej w ogóle nie potraktował jako dowodu w sprawie (opinii). Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm.), Sąd oddalił skargę.