IV SA/Po 293/11
WyrokWSA w Poznaniu2011-05-05
Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Grażyna Radzicka, Tomasz Grossmann
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia może zostać wydana na podstawie raportu dotyczącego przedsięwzięcia o mniejszej skali niż planowane, a jeśli tak, czy organy administracji mają obowiązek odnieść się do tej rozbieżności w uzasadnieniu decyzji?Ratio decidendi
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wydana na podstawie raportu dotyczącego przedsięwzięcia o mniejszej skali niż planowane jest wadliwa. Organy administracji mają obowiązek odnieść się do rozbieżności między planowaną inwestycją a zakresem raportu, a brak takiego odniesienia stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uznanie administracyjne wymaga wszechstronnego zbadania materiału dowodowego i należytego uzasadnienia, a nie dowolnego działania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na budowę 4 budynków inwentarskich (kurników) o obsadzie ok. 760 DJP. Stowarzyszenie Ekologiczne "A" wniosło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy N. Skarżące Stowarzyszenie podniosło zarzuty dotyczące m.in. nierzetelności raportu o oddziaływaniu na środowisko, który dotyczył mniejszej obsady zwierząt niż planowana inwestycja, braku odniesienia się organów do zgłoszonych uwag oraz sprzeczności w materiale dowodowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy N. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz "A" kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. Orzekł o niewykonalności zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie NSA Grażyna Radzicka WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Andrzejak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 maja 2011 r. sprawy ze skargi "A" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...] r. nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz "A" kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych 3. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana
Decyzją z dnia [...] 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy N. z [...] 2008 r. nr [...] określającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przez J. i D. M. przedsięwzięcia polegającego na budowie 4 budynków inwentarskich ( kurników ) o obsadzie ok. 760 DJP w jednym cyklu wraz z zabudową towarzyszącą, na terenie dz. nr ew. [...] ark.1 w m. M..
Powyższe decyzje wydano w następujących okolicznościach faktycznych:
D. M. i J. M. wnioskiem z [...] 2005 r. wnieśli o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie 4 budynków inwentarskich (kurników) o łącznej obsadzie ok. 760 DJP.
Decyzją z dnia [...] 2008 r. Wójt Gminy N. działając na podstawie art. 46a ust. 1 i 7 pkt 4 w zw. z art. 46 ust. 1 i art. 56 ust. 1, 2, 3, 7 i 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr [...], poz. 1071 ze zm. – dalej jako k.p.a.) określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przez J. i D. M. przedsięwzięcia polegającego na budowie 4 budynków inwentarskich ( kurników ) o obsadzie ok. 760 DJP w jednym cyklu wraz z zabudową towarzysząca, na terenie dz. nr ew. [...] ark.1 w m. M.. W decyzji organ określił następujące warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji:
- gospodarka odpadami stałymi: na terenie projektowanej inwestycji będą powstawać odpady związane z chowem zwierząt. Odpady, które mogą zagrozić środowisku, do czasu wywozu ich do unieszkodliwienia lub do dalszego wykorzystania, należy magazynować selektywnie w wydzielonym miejscu w szczelnie zamkniętych i oznakowanych pojemnikach. Transport odpadów niebezpiecznych winien odbywać się pojazdami odbiorców odpadów - zgodnie z przepisami o przewozach materiałów niebezpiecznych a pozostałych własnymi środkami - zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Inwestor winien posiadać zgodę właściciela lub eksploatatora składowiska na składowanie odpadów na składowisku odpadów komunalnych. Pomiot kurzy po zakończeniu cyklu chowu będzie ładowany na przyczepy i wywożony poza teren fermy. W przypadku zagospodarowania pomiotu na gruntach własnych, Inwestor powinien posiadać zatwierdzony plan nawożenia .
- gospodarka wodno - ściekowa : ścieki socjalno-bytowe będą odprowadzane do zbiornika bezodpływowego. Ścieki technologiczne powstające z mycia kurników po sprzątaniu na sucho i przed dezynfekcją, po każdym cyklu chowu będą odprowadzane również do zbiornika bezodpływowego. Wywóz ścieków należy powierzyć koncesjonowanemu przewoźnikowi. Pobór wody dla potrzeb inwestycji odbywać się będzie z sieci wodociągowej. Inwestor winien uzyskać zgodę i warunki techniczne przyłącza oraz podpisać umowę na dostawę wody. Szczelne posadzki w obiektach chowu zagwarantują bezpieczeństwo środowiska gruntowo - wodnego przed potencjalnym zanieczyszczeniem.
- krajobraz i biosfera - przedmiotowa inwestycja nie spowoduje wycinki drzew względnie krzewów w miejscu lokalizacji kurników. Na etapie projektu budowlanego należy przedstawić projekt szczegółowego zagospodarowania terenu drzewami i krzewami. Przedmiotowa inwestycja nie będzie oddziaływać negatywnie na dobra materialne, dobra kultury i kopaliny czy zabytki. W przypadku odkrycia obiektów archeologicznych w trakcie prac budowlanych, znalezisko należy zabezpieczyć i zgłosić do Wydziału Archeologicznego Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w P.. Inwestycja nie będzie miała również wpływu na przestrzenne lub indywidualne formy przyrody w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody.
- hałas - hałas związany z działalnością inwestycji nie będzie przekraczał obowiązujących normatywów akustycznych zarówno w porze dziennej jak i nocnej.
- zapachy - stężenie substancji tworzonych przez kurnik, obory oraz źródła energetyczne spełniają warunki określone przepisami ochrony środowiska. Zasięg oddziaływania gospodarstwa, ze względu na wprowadzane gazy i pyły do powietrza mieści się w granicach gruntów, do których inwestor posiada tytuł prawny pod warunkiem wykonania inwestycji zgodnie z założeniami raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
Odnośnie wymagań dotyczących ochrony środowiska koniecznych do uwzględnienia na etapie budowy organ wskazał, iż w trakcie budowy powstaną zanieczyszczenia emitowane do powietrza przede wszystkim z niezorganizowanych źródeł emisji oraz że pojawią się również uciążliwości akustyczne. Ponadto organ wskazał, iż powyższe uciążliwości te będą miały krótkotrwały charakter.
W zakresie przeciwdziałania skutkom awarii organ nakazał, że inwestor powinien posiadać plany działań w sytuacjach awaryjnych, a instalacje winny posiadać takie zabezpieczenia techniczne, technologiczne oraz organizacyjne, które zabezpieczą środowisko przed potencjalnym skażeniem lub zanieczyszczeniem.
W uzasadnieniu poza przytoczeniem stanu faktycznego sprawy organ wskazał, iż z analiz dokonanych przez organ I instancji przeprowadzonych w oparciu o dostarczony raport z uzupełnieniami, postanowieniami uzgadniającymi Wojewody W. oraz Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P., postanowienia Ministra Środowiska [...] z dnia [...] 2008r. wynika, że przyjęte rozwiązania przez inwestorów przedstawione w raporcie zapewnią minimalizację negatywnego wpływu na środowisko. W ocenie organu inwestycja nie będzie miała negatywnego wpływu na dobra materialne, oraz że inwestycja będzie posiadać rozwiązania techniczne, które maksymalnie ograniczą możliwość zanieczyszczenia wód podziemnych.
Odnosząc się do wniosku strony o powołanie biegłego, który w sposób obiektywny rozstrzygnie spór pomiędzy autorem raportu T. Z., a autorem ekspertyzy środowiskowej M. B. sporządzonej na zlecenie Stowarzyszenia organ wyjaśnił, iż w sprawie ekspertyzy wypowiedział się Wojewoda W. na etapie postanowienia [...] z dnia [...] 2007r. uchylonego przez Ministra Środowiska. Także w postanowieniu z dnia [...] 2008r. znak [...] Minister Środowiska wskazał wyraźnie, że ekspertyzy oraz raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie można nazwać przeciwstawnymi. Organ podniósł, iż w raporcie stanowiącym podstawowy materiał dowodowy w sprawie, przeanalizowano zagadnienia związane m.in. z emisją substancji do powietrza, w tym substancji złowonnych, emisji hałasu, gospodarki wodno-ściekowej oraz powstawania odpadów. Z raportu wynika, że planowana ferma spełni wymagania wynikające z najlepszej dostępnej techniki a jej oddziaływanie nie będzie powodować przekraczania norm i wymagań określonych przepisami prawa obowiązującymi w zakresie ochrony środowiska, w tym w szczególności poza teren, do którego inwestor ma tytuł prawny. Obliczenia poziomów substancji w powietrzu dokonano w oparciu o różę wiatrów z K., która jest podobna do róży wiatrów z G. oraz innych miejscowości W.. Porównując je z dopuszczalnymi poziomami substancji w powietrzu i wartościami odniesienia, określonymi przepisami prawa wykazano w raporcie dotrzymanie powyższych norm. W kwestii emisji amoniaku poruszonej w ekspertyzie - zgodnie z obowiązującymi dokumentami referencyjnymi - Najlepsze Dostępne Techniki Intensywnego chowu drobiu i świń - Minister Środowiska tak jak i Wojewoda W. potwierdzili prawidłowość wyliczeń emisji amoniaku przedstawioną w raporcie. W ocenie organu opisany w raporcie sposób postępowania z padłymi brojlerami jest jak najbardziej prawidłowy. Zdaniem organu raport nie zawiera uchybień oraz nierzetelności, o których pisze Stowarzyszenie we wniosku z dnia [...]2008r. Odnosząc się do wniosku o powołanie biegłego z zakresu ochrony środowiska organ wskazał, iż przeczyłoby to zasadzie szybkości postępowania i narażałoby organ na zarzut przedłużania postępowania bez merytorycznych przesłanek ku temu.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosło Stowarzyszenie Ekologiczne "A" wskazując, iż jako strona postępowania nie brało udziału w postępowaniu toczącym się przed Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym jako organem uzgadniającym. Zdaniem odwołującego Stowarzyszenie zostało ono pozbawione możliwości obrony swych praw. W ocenie Stowarzyszenia w niniejszej sprawie zachodziła konieczność zaciągnięcia opinii biegłego, ponieważ w toku postępowania zgromadzono materiał dowodowy na podstawie którego można dojść do odmiennych wniosków. Odwołujący wskazał, iż za podstawę rozstrzygnięcia organ przyjął raport oddziaływania na środowisko sporządzony przez wnioskodawcę, który to raport został uznany za nierzetelny w ekspertyzie przedstawionej przez odwołującego. Stowarzyszenie podniosło również, iż organ nie posiadając wiadomości specjalnych dokonuje oceny obu ekspertyz i w całości uznaje za właściwą jedynie tę wykonaną przez wnioskodawcę. Ponadto odwołujący zauważył, iż zaskarżona decyzja powiela jedynie uzasadnienia wydanych w toku postępowania postanowień. Wskazano, że organ prowadzący, w ocenie odwołującej, winien samodzielnie dokonać ustaleń i popierać je merytoryczną argumentacja, a nie bezkrytycznie powielać argumentację używaną w toku innego rodzaju postępowań.
Decyzją z dnia [...] 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, iż zgoda na realizację inwestycji została oparta na wynikach postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, o którym mowa w art. 46 ust. 3, art. 47 oraz art. 48 ust. 1, art. ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. nr 62, poz. 627 ze zm. ). Swoje stanowisko w tej kwestii organ I instancji wyraził w uzasadnieniu decyzji oraz w analizie złożonej w siedzibie Kolegium w dniu [....] 2009r. Wyrażenie zgody na realizację przedsięwzięcia szkodliwego zostało oparte na konstrukcji uznania administracyjnego. Zadaniem organu odwoławczego argumentacja zastosowana przez Wójta Gminy N. stanowi logiczny ciąg argumentów znajdujących oparcie w obowiązującej regulacji prawnej. Informacje zawarte w raporcie oraz w ekspertyzie mają charakter szacunkowy, a organ I instancji poszczególne czynniki oddziaływania inwestycji na środowisko odniósł do sytuacji faktycznej. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji miał wystarczające przesłanki, aby wyrazić zgodę na lokalizację czterech kurników.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało również, że uzgodnienia dokonane przez Wojewodę W. oraz przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. są korzystne dla inwestora. Ponieważ uzgodnienie stanowi bardziej kategoryczną formę współdziałania organów i ma wpływ na końcową treść rozstrzygnięcia sprawy głównej. Wójt N., w ocenie organu odwoławczego, był związany treścią tych uzgodnień. Ponadto organ podniósł, iż z akt sprawy nie wynika, aby osoby powołujące się na udział społeczeństwa w postępowaniu składały formalne wnioski lub uwagi. Odnosząc się do wniosku Stowarzyszenia o powołanie biegłego organ odwoławczy wyjaśnił, iż organ I instancji był gospodarzem postępowania dowodowego i mógł nie uwzględnić wniosku Stowarzyszenia, gdyż żądanie to dotyczyło okoliczności objętych raportem środowiskowym, a zatem dowodem, którego przeprowadzenie było nakazane przez ustawodawcę. Główna teza odwoławcza kwestionuje możliwość udzielenia zgody na rozmieszczenie inwestycji, a jednocześnie skarżące Stowarzyszenie uznaje za konieczne powołanie kolejnego biegłego w sprawie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, aby uzyskać "obiektywną" opinię. Kolejna opinia nie wprowadzi nic nowego do sprawy, a co ważniejsze ciężar rozstrzygnięcia sprawy spoczywa na organach administracji publicznej i nie może być przenoszony na biegłych.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. wniosło Stowarzyszenie Ekologiczne "A" zarzucając jej naruszenie art. 46, 46a ust. 7 pkt 4 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz art. 136 k.p.a.
W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, iż mimo wydania - na podstawie art. 136 K.p.a. -przez organ II instancji w toku prowadzenia postępowania zlecenia przeprowadzenia dodatkowego postępowania przez organ I instancji, Wójt postępowania tego nie przeprowadził. Ponadto strona skarżąca wskazała, iż organ nie zawiadomił stron toczącego się postępowania o przystąpieniu do przeprowadzenia dodatkowego postępowania. Postępowanie to, w ocenie skarżącego, jest zaś takim samym jak i każde inne postępowanie administracyjne i wymaga zapewnienia stronom możliwości czynnego brania udziału w jego toku.
Skarżący zauważył, iż sporządzona przez Wójta Gminy N. "analiza oraz ocena oddziaływania na środowisko inwestycji..." jest tak lakoniczna, że widocznym jest iż została sporządzona bez prowadzenia jakiegokolwiek postępowania w tym zakresie. Na dodatek zdaniem skarżącego analiza nie spełnia wymogów określonych w art. 47 ustawy Prawo ochrony środowiska. Skarżący cytując orzecznictwo oraz stanowisko doktryny wskazał, iż art. 136 K.p.a. jednoznacznie określa kompetencje organu odwoławczego do przeprowadzenia wyłącznie uzupełniającego postępowania dowodowego. Skarżący zarzucił również organowi orzekanie na podstawie przepisów, które utraciły moc.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł w pierwszej Kolejności o odrzucenie skargi wskazując, iż stroną postępowania administracyjnego było Stowarzyszenie Ekologiczne "A" a skargę wniosło Stowarzyszenie "B", które nie brało udziału w postępowaniu. Wnosząc o oddalenie skargi organ podniósł, iż wbrew twierdzeniom skargi strona miała zapewniony udział w postępowaniu. Natomiast odnosząc się do zarzutu orzekania na podstawie nieobowiązujących przepisów organ powołał się na art. 153 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.).
W piśmie z dnia 6 lipca 2009 r. uczestnicy postępowania J. i D. M. wnieśli o odrzucenie skargi wskazując, iż K. Stowarzyszenia nie było stroną postępowania, a osoby podpisujące się pod skargą nie wykazały, że są umocowane do działania w imieniu Stowarzyszenia Ekologicznego "A". Ponadto uczestnicy podnieśli, iż organ przed wydaniem decyzji podjął wszystkie czynności przewidziane prawem oraz odniósł się do wszystkich dowodów zebranych w sprawie.
Wyrokiem z dnia 29 października 2009 r. sygn. IV SA/Po 262/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy N. z dnia [...] 2008 r. wskazując, że zgodnie z art. 47 pkt 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, które przeprowadza organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, określa się, analizuje i ocenia tak bezpośredni jak i pośredni wpływ danej inwestycji na środowisko oraz możliwości i sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko. Sąd wskazał, że celem postępowania środowiskowego jest możliwie optymalne zabezpieczenie środowiska przed negatywnym oddziaływaniem danego przedsięwzięcia. Daleko idąca ogólność zawartych w cytowanych przepisach sformułowań określających kompetencje organów upoważnia do stwierdzenia, że organom tym przyznano duży zakres uznaniowości w wyborze środków niezbędnych do ochrony środowiska w perspektywie realizacji konkretnej inwestycji. W uzasadnieniu wyroku podkreślono przy tym, że uznanie administracyjne jest uprawnieniem administracji do kształtowania w danej sprawie, w danym stanie faktycznym skutków prawnych w ramach pewnej swobody administracji, którą pozostawiają jej przepisy prawa materialnego oraz w ramach obowiązujących reguł proceduralnych. Przy orzekaniu na zasadzie uznania wrasta znaczenie uzasadnienia rozstrzygnięcia. Uznanie nie upoważnia, bowiem do działania dowolnego, ale organ ma obowiązek zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego, a następnie wydanie orzeczenia o treści przekonującej pod względem faktycznym i prawnym. Sąd wyjaśnił, że z uwagi na fakt, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego ustawodawca położył szczególny nacisk na należyte uzasadnienie decyzji wskazując w art. 56 ust. 8 ustawy Prawo ochrony środowiska, iż uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać informacje o sposobie wykorzystania uwag i wniosków zgłoszonych w związku z udziałem społeczeństwa oraz informacje dotyczące konieczności wykonania analizy porealizacyjnej, o której mowa w ust. 4 pkt 2. Zatem uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach winno spełniać wszystkie wymogi o których mowa w art. 107 § 3 K.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, a ponadto zawierać informacje o sposobie wykorzystania uwag i wniosków zgłoszonych w związku z udziałem społeczeństwa oraz informacje dotyczące konieczności wykonania analizy porealizacyjnej. Sąd wskazał, iż w toku postępowania Stowarzyszenie przesłało do organu ekspertyzę, w której jej autor we wnioskach końcowych zaproponował rozwiązanie alternatywne polegające na przeniesieniu planowanej inwestycji o 400 metrów w kierunku północnym. W niniejszej sprawie ani organ odwoławczy ani organ pierwszej I instancji w żadnym stopniu nie odnieśli się do powyższego. Organ I instancji przedstawiając stan faktyczny ograniczył się jedynie do wskazania, iż takowy wniosek został złożony ale w żadnym stopniu się do niego nie odniósł. W ocenie Sądu skoro ekspertyzę do organu przesłało Stowarzyszenie, to wnioski w niej zawarte traktować należało jako wnioski samego Stowarzyszenia. Ponadto biorąc pod uwagę, iż celem działania stowarzyszenia jest m.in. dążenie do dbałości o środowisko naturalne, zachowania możliwości odtwarzania się zasobów uznać należy, iż są to wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. W tym miejscu zwrócono również uwagę, iż pierwsze wnioski i zastrzeżenia do postępowania Stowarzyszenie złożyło jeszcze przed dopuszczeniem go do udziału w postępowaniu w charakterze strony. Zatem tym bardziej te wnioski i uwagi winny być traktowane jako wniosku i uwagi zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. Podkreślono, że żaden z organów nie odniósł się do uwag zgłoszonych przez osoby nie będące stronami postępowania tj. B. i J. S. w piśmie z dnia [...] 2006 r., oraz uwag L. D. i K. D. zgłoszonych w piśmie z dnia [...] 2006 r. Stanowisko powyższych osób organ I instancji, co wynika z pisma z dnia [...]2006 r., uznał za zgłoszenie uwag. Natomiast wracając do kwestii wniosku o zmianę lokalizacji inwestycji Sąd wskazał, iż do powyższego wniosku odniósł się wojewoda w postanowieniu z dnia [...] 2007 r., wskazując, iż w ekspertyzie nie przedstawiono jednak szczegółowej analizy tego wariantu na poszczególne elementy środowiska i nie wykazano, że będzie on korzystniejszy dla środowiska. Sąd zauważył, iż powyższe postanowienie zostało uchylone postanowieniem Ministra Środowiska. Ponadto wskazać należy, iż fakt ustosunkowania się do określonych zarzutów, wniosków stron postępowania przez organ uzgadniający nie zwalnia organu wydającego decyzję z obowiązku należytego uzasadnienia rozstrzygnięcia i ustosunkowania się do wszystkich kwestii uznanych przez strony za istotne.
Podkreślono, że organy w swoich decyzjach nie odniosły się do argumentu strony odnośnie sprzeczności w materiale dowodowym tj. między raportem przedłożonym przez wnioskodawców, a ekspertyzą przedstawioną przez stronę skarżąca. Co prawda organ powołuje się na treści postanowień organów uzgadniających, to jednakże nie czyni żadnych uwag w tym zakresie. Z uzasadnienie nie wynika wprost czy organ podziela argumentację organów uzgadniających czy też nie.
Wskazano również, iż analiza sporządzona w trakcie uzupełniającego postępowania jest bardzo ogólnikowa. W tym stanie rzeczy Sąd stanął na stanowisku, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja wydane zostały z naruszeniem przepisów procesowych mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Wskutek wniesionej od tego wyroku skargi kasacyjnej J. M. i D. M. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 stycznia 2011 r. sygn. II OSK 124/10 uchylił opisany powyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. wskazując, że sąd ten wskazał na uchybienia jakie, jego zdaniem, popełniły organy, szczególnie na braki w uzasadnieniach decyzji, stwierdzając, że mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednak - jak podkreślił NSA – Wojewódzki Sąd Administracyjny w istocie wcale nie wykazał jaki te braki mogły mieć wpływ i to istotny na wynik sprawy. Sąd II instancji zwrócił uwagę, że nawet jeśliby zgodzić się, iż rzeczywiście decyzje zawierają takie mankamenty jakich wystąpienie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny, to powinien był ocenić czy w świetle materiału dowodowego sprawy, gdyby ich nie było zapadłoby inne rozstrzygnięcie. Tego Sąd nie dokonał. Dlatego też NSA zgodził się z skargą kasacyjną, iż wyrok narusza przepisy postępowania, bowiem w istocie nie zostały wykazane takie cechy, które mogłyby uzasadniać uchylenie decyzji organów obu instancji. Jednocześnie NSA zobowiązał Wojewódzki Sąd Administracyjny do tego aby w ponownym postępowaniu przeanalizował decyzje organów obu instancji pod kątem, czy materiał dowody pozwalał na takie rozstrzygnięcie jakie zapadło.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Odnosząc się do meritum rozpoznawanej sprawy, w pierwszej kolejności podkreślenia wymaga fakt, iż przedmiotem kontroli sądu jest sprawa, w której orzekał już Naczelny Sąd Administracyjny i wyrokiem z dnia 20 stycznia 2011 r. sygn. II OSK 124/10 uchylił wyrok Sądu I instancji. Zgodnie z art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, któremu skutkiem uchylenia wyroku, sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawną dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rozpoznając niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. obowiązany był zatem, stosownie do wytycznych wynikających z wyroku z dnia 20 stycznia 2011 r. sygn. II OSK 124/10 przeanalizować decyzje organów obu instancji pod kątem, czy materiał dowody pozwalał na takie rozstrzygnięcie jakie zapadło.
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że żądaniem zgłoszonego przez D. M. i J. M. wniosku z [...] 2005 r. było wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie 4 budynków inwentarskich (kurników) o łącznej obsadzie ok. 760 DJP. Kwestią bezsporną pozostaje również i nie budzi wątpliwości Sądu, że wniosek ten został rozpatrzony pozytywnie i decyzją z dnia [...] 2008 r. wydana została decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację tego przedsięwzięcia. Pomimo odwołania od tej decyzji organ odwoławczy utrzymał ją w mocy.
Kwestią sporną w okolicznościach rozpoznawanej sprawy pozostaje legalność wydanej decyzji pierwszoinstancyjnej i utrzymującej ją w mocy decyzji organu II instancji, w szczególności z uwagi na fakt, że – jak podkreślono w skardze - analiza oraz ocena oddziaływania na środowisko inwestycji została przeprowadzona w sposób nadmiernie lakoniczny i nie została poprzedzona jakimkolwiek postępowaniem w tym zakresie. W ocenie strony skarżącej analiza nie spełnia również wymogów określonych w art. 47 ustawy Prawo ochrony środowiska.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów skargi dotyczących utraty mocy przepisów Prawa ochrony środowiska wyjaśnić należy, że postępowanie w niniejszej sprawie zainicjowane zostało wnioskiem z dnia [...] 2005 r. (k.1, t. I). W dacie wszczęcia postępowania obowiązywały przepisy działu V i VI ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska, regulujące zasady udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie ochrony środowiska i postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. W trakcie postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie, w życie weszły przepisy ustawy z dnia 03 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U.08.199.1227 – dalej ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku). Ustawa ta zawiera przepisy przejściowe, zastrzegające, że do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska, przed dniem wejścia w życie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się, przepisy dotychczasowe (art. 153 ust. 1). Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku weszła w życie w listopadzie 2008 r., a więc gdy postępowanie w niniejszej sprawie było już w toku. Stąd prawidłowo przyjęły orzekające w sprawie organy, iż zastosowanie znajdują przepisy dotychczasowe.
Analiza załączonej do akt sprawy dokumentacji prowadzi jednak do wniosku o wadliwości zaskarżonej decyzji Kolegium i decyzji ją poprzedzającej. Zauważyć, bowiem należy, że planowaną inwestycję zaliczyć należy do wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 43 rozporządzenia z 09 kwietnia 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2004 Nr 257, poz. 2573 ze zm.). Stosownie do wytycznych zawartych w załączniku do tego rozporządzenia współczynniki przeliczeniowe sztuk zwierząt na duże jednostki przeliczeniowe inwentarza (DJP) dla kur wynoszą 0,004. W świetle czego uwagę zwraca, że żądaniem wniosku i przedmiotem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stała się budowa 4 kurników o obsadzie 760 DJP, tymczasem przedmiot załączonego do akt sprawy i stanowiącego podstawę wydania kontrolowanych orzeczeń Raportu stanowiła analiza dotycząca przedsięwzięcia o obsadzie 640 DJP, a więc znacząco mniejszego od planowanego do realizacji. W aktach brak jakiejkolwiek informacji na temat ewentualnych przyczyn dla których orzekające w sprawie organy oparły swoje ustalenia na analizie tak dalece odbiegającej od planowanego przedsięwzięcia. Niezależnie jednak od rzeczywistych przyczyn zauważyć należy, że wydanie w niniejszej sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w oparciu o Raport dotyczący przedsięwzięcia o obsadzie 640 DJP uznać za obarczone wadą. Jak wynika, bowiem z załączonej do akt sprawy dokumentacji ustalony zakres raportu, określony postanowieniem Wójta Gminy N. z 09.12.2005 r. miał dotyczył zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie 4 kurników o ok. 760 DJP. Podobnie wymogi wynikające z opinii Wojewody z 28.10.2005 r. również dotyczyły obsady ok. 760 DJP, jak też postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w P. odnosiło się do obsady 760 DJP. Ustalenie takich wymogów było uzasadnione zważywszy na przedmiot żądania wniosku inicjującego postępowanie w niniejszej sprawie.
Stwierdzona we wskazanym zakresie nieścisłość stanowi, w ocenie Sądu, istotną wadę, jako że z treści art. 52 ust. 1 Prawa ochrony środowiska wynika, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać, z zastrzeżeniem ust. 1a opis planowanego przedsięwzięcia, a w szczególności, charakterystykę całego przedsięwzięcia i warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, główne cechy charakterystyczne procesów produkcyjnych, przewidywane wielkości emisji, wynikające z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia. Analiza znajdującego się w aktach sprawy Raportu nie pozostawia wątpliwości, że przedmiot tego opracowania stanowił raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie 4 kurników z obsadą po 40.000 sztuk na dz. nr 16 położonej w M., gm. N., przy łącznej obsadzie 160.000 sztuk kur, tj. 640 DJP (s. 6 Raportu). Potwierdzenie przyjętego przez autora opracowania przedmiotu tego Raportu dotyczącego budowy 4 kurników o obsadzie równej 640 DJP znajduje się na każdej stronie części tekstowej raportu, (strony 2-81), w jednobrzmiącym na każdej ze stron nagłówku. Tymczasem różnica pomiędzy przedsięwzięciem szacowanym na 640 DJP a przedsięwzięciem o obsadzie ok. 760 DJP jest bardzo wyraźna i niewątpliwe znacząca. Uwzględniając bowiem wartość określonego w powołanym rozporządzeniu współczynnika przeliczeniowego, sporządzony na zlecenie inwestora Raport obrazuje oddziaływanie na środowisko przedsięwzięcia o obsadzie 160.000 kur (640DJP = 160.000 kur x 0,004). Tymczasem, żądaniem wniosku i przedmiotem zaskarżonych decyzji jest realizacja przedsięwzięcia o obsadzie 190.000 kur (760 DJP = 190.000 kur x 0,004). Wynikająca z tych ustaleń różnica ok. 30.000 kur, stanowi wartość odpowiadającą niepełnej obsadzie dodatkowego kurnika (przy założeniu, że każdy kurników - jak wskazano we wniosku i decyzjach - liczy obsadę 40.000 kur). Nie może zatem budzić uzasadnionych wątpliwości, że jest to wartość szacunkowo istotna, a ewentualne jej pominięcie wymagało rzetelnego uzasadnienia, którego jednak brak. W świetle powyższego poważne wątpliwości organów powinna była wzbudzić rzetelność wymaganego przepisem art. 52 ust. 1 Prawa ochrony środowiska opisu planowanego przedsięwzięcia, jak również jego charakterystyka. Szczególne wątpliwości musi budzić trafność ustaleń, co do przewidywanych wielkości emisji, wynikających z funkcjonowania planowanego przedsięwzięcia. Brak jakiegokolwiek stanowiska organów dotyczącego tej rozbieżności nie pozwala stwierdzić czy organy rozpoznające przedmiotową sprawę nieścisłość tę w ogóle dostrzegły. Już ta wada i brak jakiegokolwiek odniesienia do niej budzi poważne wątpliwości do merytorycznej poprawności wydanych decyzji. Brak jakiejkolwiek argumentacji w tym zakresie powoduje, że w istocie rzeczy ustalenia utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją, decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wymykają się ocenie Sądu. W konsekwencji ustalenia tego organu uznać należało za dowolne. Ustalenia organu dotyczące inwestycji o obsadzie 760 DJP nie znajdują bowiem potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Tymczasem, zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego w sprawie, zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.). W niniejszej sprawie, wskutek powyżej opisanych zaniechań, nie sposób przyjąć, aby organy w sposób dokładny wyjaśniły stan faktyczny sprawy. Zaniechanie ustaleń istotnych dla wyniku sprawy narusza wykazane wyżej normy procedury i już z tego powodu zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie mogły się ostać. Przyjęte przez organy obu instancji ustalenia dotyczące inwestycji o obsadzie 760 DJP, oparte na Raporcie dotyczącym przedsięwzięcia o obsadzie 640 DJP nie mogą zostać uznane za znajdujące oparcie w materiale dowodowym. Z tego względu, że materiał dowodowy powołany w uzasadnieniu obu decyzji nie dotyczył oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia dla którego wydano decyzję, ale analizie poddano oddziaływanie na środowisko inwestycji znacząco mniejszej i - tych ustaleń w żaden sposób - nie odniesiono do rozmiarów inwestycji planowanej, stąd też w świetle dokumentacji akt sprawy oddziaływanie na środowisko inwestycji o obsadzie 760 DJP de facto pozostaje nieznane.
Uwadze organów umknęło ponadto, że załączone do akt opracowanie stanowiące Uzupełnienie Raportu złożone w Urzędzie Gminy N. 13 czerwca 2006 r. wskazuje mgr T. Z. jako autora - Raportu - o oddziaływaniu na środowisko, jednak brak informacji i podpisu, który wskazywałby że ten sam podmiot jest również autorem Uzupełnienia Raportu.
Analiza akt sprawy prowadzi ponadto do wniosku, że organy - błędnie - przyjęły, iż sporządzony na zlecenie inwestorów - Raport stanowi opinię biegłego - w rozumieniu przepisów k.p.a. Na takie przekonanie Kolegium wskazuje w sposób jednoznaczny treść zaskarżonej decyzji, gdzie organ stwierdza, że skarżące Stowarzyszenie domagało się "powołania kolejnego biegłego w sprawie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko" (s.6 uzasadnienia decyzji Kolegium). Tak więc opisane w dalszej kolejności wady postępowania wydają stanowić się konsekwencję odstąpienia przez organy od oceny Raportu, powodowanego błędnym przekonaniem, że dokument ten stanowi opinię biegłego. Tymczasem, zauważyć należy, że raport o oddziaływaniu na środowisko stanowi dokument prywatny i jak każdy inny dowód w sprawie, podlega swobodnej ocenie, włącznie z możliwością przeprowadzenia dowodu przeciwko jego treści (por. wyrok NSA z 23.02.2007 r., sygn. II OSK 363/06).
Konsekwencję opisanego powyżej błędu stanowi fakt, iż organy obu instancji w żaden sposób nie ustosunkowały się co do tego czy w ich ocenie przedłożony Raport w istocie odpowiada wymogom wynikającym choćby z art. 52 ust. 1 pkt 3 Prawa ochrony środowiska tj. w zakresie opisu analizowanych wariantów. Zauważyć, bowiem należy, że w Raporcie opisano tylko 2 warianty, tj. wariant zakładany do realizacji oraz wariant polegający na niepodejmowaniu przedsięwzięcia. W odniesieniu do "wariantu najkorzystniejszego" zawarto enigmatyczne stwierdzenie, że "wybór wariantu najkorzystniejszego został omówiony w każdym rozdziale komponentów środowiska" (s. 68). Wydaje się zatem, że w ocenie autora Raportu wariantem najkorzystniejszym jest wariant planowany. Lakoniczny opis wariantów wyklucza jednak możliwość przeprowadzenia kontroli w tym zakresie, co w ocenie Sądu przesądza o wadliwości tego dokumentu we wskazanym zakresie. Tymczasem, jak podkreśla w swoim orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny nie można tracić z pola widzenia celu, jakiemu służyć ma instytucja raportu o oddziaływaniu na środowisko. Raporty o oddziaływaniu na środowisko sporządzane są dla określonego rodzaju inwestycji, których oddziaływanie w części przypadków można uznać za negatywne. Stąd też inwestor podejmując się ich realizacji musi przedstawić warianty planowanego przedsięwzięcia - w sposób zapewniający możliwość kontroli - czy proponowany wariant jest rozwiązaniem optymalnym, tj. stanowi rozwiązanie najbardziej korzystne nie tylko dla inwestora, ale - przede wszystkim - dla środowiska (por. wyrok NSA z 31.03.2009r., sygn. II OSK 433/08). Tymczasem, opisane w kilku zaledwie zdaniach warianty kontroli tej się wymykają. Brak zastrzeżeń organów co do tak przedstawionych wariantów realizacji inwestycji jest tym bardziej zauważalny, że podstawę odrzucenia zaproponowanego w toku postępowania przez Stowarzyszenie Ekologiczne "A" wariantu polegającego na przesunięciu planowanego przedsięwzięcia o 400m w kierunku północnym na działkę nr [...] stanowił argument o "braku analizy tego wariantu jako najkorzystniejszego dla środowiska" (s. 5 decyzji z 3 czerwca 2008 r.). Nie powinno zatem budzić uzasadnionych wątpliwości organów, że tym bardziej stosowna analiza zaprezentowana winna zostać w Raporcie. Wymóg taki, bowiem wynika wprost z przepisów prawa, które nakładają obowiązek opisania analizowanych wariantów oraz ich uzasadnienia.
W kontekście powyższego zauważyć również należy, że propozycja Stowarzyszenia Ekologicznego "A" nie pozostaje zupełnie gołosłowna, bowiem na celowość oddalenia fermy od linii drogi, w głąb pół uprawnych uwagę zwracał Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w P., wskazując na bliską odległość planowanej inwestycji względem sąsiednich budynków mieszkalnych. Ustalenia Państwowego Inspektora Sanitarnego w tym zakresie dokumentuje znajdujący się w aktach załącznik do protokołu oględzin z [...] 2006 r. W dalszej kolejności uwagę zwracają wynikające z załączonej do akt dokumentacji rozbieżności, co do odległości usytuowania zabudowy mieszkaniowej od terenu na którym zlokalizowane ma zostać przedmiotowe przedsięwzięcie. Zauważyć, bowiem należy, że jak wynika z pisma Wójta Gminy N. z dnia [...] 2006 r. (k.24 akt adm.) w najbliższym sąsiedztwie znajdują się 3 gospodarstwa rolne wraz z budynkami mieszkalnymi: od strony wschodniej – w odległości ok.20m, od strony południowo-wschodniej – w odległości ok.20m i od północy – w bezpośrednim sąsiedztwie. Zupełnie odmienne ustalenia w tym zakresie przedstawiono w Raporcie, gdzie podaje się, że najbliższa zabudowa mieszkalna znajduje się w odległości ok. 60m od projektowanych obiektów inwestorskich (s. 17 Raportu). Skoro organowi wydającemu decyzję, w niniejszej sprawie Wójtowi Gminy N., wiadomym z urzędu było, że zabudowa mieszkalna zlokalizowana jest w bezpośrednim sąsiedztwie (północ) i w odległości ok.20m (wschód, południowy-wschód) a Raport zawiera w tej kwestii zupełnie inne dane, to rzeczą organu było odnieść się to tych rozbieżności. Brak stanowiska organów w tej kwestii prowadzi do wniosku, że ocena dokumentu stanowiącego podstawę przedmiotowych decyzji została przeprowadzona w sposób pobieżny, z naruszeniem standardów wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego. Uwadze organów umknęło bowiem nie tylko, że Raport dotyczy znacząco mniejszej inwestycji, ale również to, że opis dotyczący zabudowy sąsiedniej w sposób istotny odbiega od stanu faktycznego, który organowi I instancji znany jest z urzędu.
Odnosząc się w dalszej kolejności do wydanych w niniejszej sprawie decyzji należy zauważyć, że pismem z dnia [...] 2006 r. Wojewoda zwrócił uwagę, że należy wyjaśnić czy działka nr [...] w M., na której znajduje się – wg informacji zawartej na s. 45 Raportu – płyta obornikowa, na której miałby być magazynowany pomiot należy do inwestora. Odpowiedzi na powyższe wątpliwości Wojewody brak w aktach sprawy. Jednocześnie, jakkolwiek z uzasadnienia decyzji I-instancji wynika, że wprawdzie organ ten odnosi się do treści ekspertyzy przedłożonej przez skarżące Stowarzyszenie, jednak Wójt uchyla się od dokonania samodzielnej oceny tej ekspertyzy, a jedynie relacjonuje jakie stanowisko w tej kwestii zajmowały inne organy, tj. Wojewoda i Minister Środowiska. Uwadze organów umknęło, że obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy wiąże się z powinnością dokonania samodzielnej oceny wartości dowodowej całokształtu materiału dowodowego, włącznie z przedłożoną w toku postępowania Ekspertyzą. Obowiązkiem organów jest przy tym wyjaśnić dlaczego (co konkretnie przesądziło) o tym, że jednym dokumentom organ daje wiarę, natomiast innym wiary tej odmawia. Wójt również jest obowiązany wyjaśnić dlaczego zawarte w Ekspertyzie informacje dotyczące obliczeń co do ilości padłych ptaków (s.11), jak również odpadów (s.10) – są w jego ocenie mniej wiarygodne, niż te zaprezentowane w Raporcie. Analiza treści zaskarżonych decyzji wskazuje na brak konkretnych argumentów organów w tej kwestii.
Reasumując, orzekające w niniejszej sprawie organy obydwu instancji bezkrytycznie oparły się na przedstawionym przez inwestora, niebędącym dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. raporcie o oddziaływaniu na środowisko. Tymczasem, skoro ustawodawca dopuszcza przeprowadzenie takiego dowodu w stosunku do dokumentów urzędowych – art. 84 § 3 K.p.a., to tym bardziej istnieje możliwość skorzystania ze środków dowodowych wobec dokumentów prywatnych. W toku postępowania skarżące Stowarzyszenie wielokrotnie zwracało uwagę, że istnieją uzasadnione wątpliwości odnośnie poprawności i rzetelności tego opracowania. W sytuacji sformułowania tego rodzaju zarzutów przez stronę postępowania w stosunku do jednego z dowodów w sprawie, rzeczą organów w omawianej materii było przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, nie wykluczając dowodu z opinii biegłego (art. 75 § 1 w związku z art. 84 § 1 K.p.a.), czy też przeprowadzenia rozprawy (art. 89 § 2 K.p.a.). Należało mieć w polu widzenia, że art. 77 § 1 K.p.a. nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Z przepisu art. 78 § 1 K.p.a. wyraźnie zaś wynika, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy (por. wyrok NSA z 23.11.2010 r., sygn. II OSK 1723/09). Ponieważ celem postępowania środowiskowego jest możliwie optymalne zabezpieczenie środowiska przed negatywnym oddziaływaniem danego przedsięwzięcia nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, że stwierdzone uchybienia - zarówno co do nieścisłości Raportu i to dotyczących tak zasadniczych kwestii jak rozmiary planowanej inwestycji, zagospodarowanie terenów sąsiednich, jak i wskazane wady uzasadnień decyzji - stanowią naruszenie przepisów prawa i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić, bowiem należy, że daleko idąca ogólność zawartych w cytowanych przepisach sformułowań określających kompetencje organów upoważnia do stwierdzenia, że organom tym przyznano duży zakres uznaniowości w wyborze środków niezbędnych do ochrony środowiska w perspektywie realizacji konkretnej inwestycji. Uznanie administracyjne jest uprawnieniem administracji do kształtowania w danej sprawie, w danym stanie faktycznym skutków prawnych w ramach pewnej swobody administracji, którą pozostawiają jej przepisy prawa materialnego oraz w ramach obowiązujących reguł proceduralnych. Dlatego też przy orzekaniu na zasadzie uznania wrasta znaczenie uzasadnienia rozstrzygnięcia. Uznanie nie upoważnia, bowiem do działania dowolnego, ale organ ma obowiązek zgromadzenia i wszechstronnego zbadania materiału dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego, a następnie wydanie orzeczenia o treści przekonującej pod względem faktycznym i prawnym. Tymczasem, analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie organy obowiązkom tym uchybiły.
Reasumując zaskarżona decyzja Kolegium oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję K.gium oraz decyzję ją poprzedzającą, o czym orzeczono w pkt. 1 wyroku.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy rzeczą organu będzie podjęcie działań w celu wyjaśnienia wskazanych przez Sąd wątpliwości oraz przeprowadzenie postępowania w niezbędnym zakresie i z poszanowaniem przepisów k.p.a.
O zwrocie kosztów na rzecz strony skarżacej orzeczono w pkt. 2 wyroku na podstawie art. 200 ppsa.
O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono w pkt. 3 wyroku w oparciu o art. 152 ppsa.
jh
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło