I SA/Sz 150/11
WyrokWSA w Szczecinie2011-05-06
Skład orzekający: Marian Jaździński, Anna Sokołowska, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy raport OLAF, sporządzony w wyniku dochodzenia w sprawie obchodzenia ceł antydumpingowych, może stanowić podstawę do zakwestionowania autentyczności świadectwa pochodzenia Form A i tym samym do retrospektywnego zaksięgowania długu celnego, nawet jeśli świadectwo to zostało wystawione przez uprawnione organy kraju trzeciego na podstawie nieprawidłowych danych dostarczonych przez eksportera?Ratio decidendi
Raport OLAF, sporządzony zgodnie z prawem wspólnotowym, ma moc dowodową dokumentu urzędowego i może stanowić podstawę do zakwestionowania świadectwa pochodzenia Form A, jeśli wykaże, że zostało ono wystawione na podstawie nieprawidłowych informacji dostarczonych przez eksportera. W takiej sytuacji, nawet jeśli importer działał w dobrej wierze, organy celne są zobowiązane do retrospektywnego zaksięgowania należności celnych, ponieważ błąd organu wydającego świadectwo nie mógł być racjonalnie wykryty przez importera, a eksporter wprowadził organ w błąd. Brak spełnienia reguł pochodzenia skutkuje koniecznością zastosowania ceł antydumpingowych.Stan faktyczny
Spółka U. Sp. z o.o. importowała ręczne wózki paletowe z Tajlandii, przedstawiając świadectwo pochodzenia Form A, co pozwoliło na zastosowanie preferencyjnej stawki celnej 0%. Organy celne, na podstawie raportu OLAF, zakwestionowały pochodzenie towaru, stwierdzając, że został on zmontowany w Tajlandii z części pochodzących głównie z Chin, co skutkowało niespełnieniem reguł pochodzenia. W konsekwencji, organy celne dokonały retrospektywnego zaksięgowania długu celnego, obejmującego cło erga omnes oraz cło antydumpingowe. Spółka zaskarżyła decyzję, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym kwestionując moc dowodową raportu OLAF oraz zasadność retrospektywnego zaksięgowania należności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński, Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 maja 2011 r. sprawy ze skargi U. Spółka z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie retrospektywnego zaksięgowania kwoty długu celnego oddala skargę
U z a s a d n i e n i e:
Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną z powołaniem się m.in. na przepisy:
- art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8 z 2005 r., poz. 60 ze zm.),
- art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19.03. 2004 r.- Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.),
- art. 20 ust. 1, ust. 2, ust 3 lit. "a", "b" i "c", art. 24, art. 25, art. 67, art. 78 i art. 79 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12.10.1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L nr 302 z 19.10.1992 r. ze zm.),
- art. 94 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2.07.1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. L 235 z dnia 11.10.1993 ze zm.),
- art. 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1174/2005 z dnia 18.07.2005 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe i stanowiące o ostatecznym poborze cła tymczasowego nałożonego na przywóz wózków jezdniowych ręcznych (paletowych) oraz ich zasadniczych części pochodzących z Ch. (Dz. Urz. UE L nr 189 z dnia 21.07.2005 r.),
- Dyrektor Izby Celnej orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r. skierowanej do U.C. Spółki z o.o. z siedzibą w P. i orzekającej o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty długu celnego w wysokości [...] zł należnego z tytułu importu wózków paletowych pochodzących z Ch. oraz części do takich wózków pochodzących z T. objętych procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...]r.
W uzasadnieniu wymienionej na wstępie decyzji organu odwoławczego wskazano, że w dniu [...] r. Agencja Celna, działająca z upoważnienia importera, zgłosiła do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu, na podstawie dokumentu SAD nr [...], wózki paletowe ręczne (kod Taric [...]) oraz części do wózków paletowych (kod Taric [...]), deklarując T. jako kraj pochodzenia tego towaru. Do zgłoszenia celnego załączono m.in. fakturę zakupu nr [...] z dnia [...] r., morski list przewozowy nr [...] z dnia [...] r., świadectwo pochodzenia Form A nr [..] z dnia [...] r., deklarację elementów dotyczących wartości celnej D.V.1 oraz instrukcję obsługi wózków paletowych ręcznych z naniesioną na niej deklaracją zgodności. Przyjęcie powyższego zgłoszenia spowodowało z mocy prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną na warunkach określonych w zgłoszeniu celnym. Wartość celną przedmiotowych towarów ustalono w oparciu o przedstawione do zgłoszenia dokumenty.
Wynika dalej z uzasadnienia omawianej decyzji, że pismem z dnia [...]r. Dyrektor Izby Celnej przekazał Naczelnikowi Urzędu Celnego, otrzymany przez siebie z Departamentu Kontroli Celno-Akcyzowej i Kontroli Gier Ministerstwa Finansów, raport Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych OLAF, dotyczący ujawnionego procederu obchodzenia przez importerów we Wspólnocie ceł antydumpingowych nałożonych na przywóz ręcznych wózków paletowych pochodzących z Ch. poprzez zgłaszanie ich jako pochodzących z T. W wyniku przeprowadzonego postępowania stwierdzono w raporcie, że dokonując eksportu ręcznych wózków paletowych firma G. z T. nieprawidłowo przedstawiała fakty dotyczące ich produkcji, w wyniku czego w wystawionych przez władze T. świadectwach pochodzenia Form A nieprawidłowo deklarowano preferencyjne ich pochodzenie z T., bowiem w rzeczywistości eksportowane towary miały [...] pochodzenie. Do raportu został załączony, sporządzony w dniu [...] r. w B., dokument zatytułowany "Uzgodnione wnioski", w którym upoważnione władze [...] i przedstawiciele misji OLAF uzgodnili, iż [...] certyfikatów Form A, wydanych przez Departament Handlu Zagranicznego Ministerstwa Przemysłu T. (DFT) dla firmy G. na podstawie nieprawidłowych i wprowadzających w błąd informacji przedstawianych przez eksportera, jest nieważnych i uznanych za wycofane. Ponadto, w powyższym dokumencie DFT wyjaśniło, iż odpowiedzi na wnioski o ponowną weryfikację, wskazujące, że świadectwa Form A zostały wystawione prawidłowo, były także sporządzane na podstawie nieprawidłowych i wprowadzających w błąd informacji przedstawianych przez G. i w rezultacie [...] certyfikaty (wymienione w załącznikach do dokumentu), dla których procedura ponownej weryfikacji dała wynik pozytywny, są także nieważne i wycofane. W załącznikach do "Uzgodnionych wniosków", zawierających wykaz unieważnionych świadectw na formularzu A, znajduje się również świadectwo pochodzenia Form A nr [...] z dnia [...] r., na podstawie którego zastosowano preferencyjne stawki celne w zgłoszeniu celnym [...] z dnia [...] r.
Mając na uwadze uzyskane przez siebie informacje, Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...] r. wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie kontroli zgłoszenia celnego zawartego w dokumencie SAD nr [...] z dnia [...] r., na podstawie którego objęto procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu wózki paletowe ręczne oraz części do wózków paletowych, pochodzące z T., a po jego zakończeniu wydał decyzję z dnia [...] r., w której orzekł o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty długu celnego w wysokości [...] zł, stanowiącej sumę kwoty cła w wysokości [..] zł oraz kwoty ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości [...] zł, należnego z tytułu importu ręcznych wózków paletowych pochodzących z Ch. oraz kwoty cła w wysokości [...] zł z tytułu importu części do wózków paletowych pochodzących z T., objętych procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu na podstawie w/w zgłoszenia celnego
Od decyzji powyższej Spółka z o.o. U. złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Celnej, domagając się w nim uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz zarzucając jej:
- naruszenie art. 194 Ordynacji podatkowej poprzez nie uznanie zasady, że dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone oraz
- niezasadne obciążenie Spółki długiem celnym w wysokości [...] zł w sytuacji, gdy pochodzenie importowanego towaru zostało udokumentowane świadectwem pochodzenia na formularzu A, spełniającym wymogi do zastosowania preferencji celnych, a także niezasadne zakwestionowanie prawidłowości takiego świadectwa w związku z ustaleniem, iż jego wydanie przez organ władzy publicznej nastąpiło wskutek wprowadzenia tego organu w błąd.
Wynika dalej z uzasadnienia wskazanej na wstępie decyzji Dyrektora Izby Celnej, że rozpatrując sprawę na skutek tego odwołania organ ten nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia, podzielając faktyczne i prawne podstawy zaskarżonej odwołaniem decyzji organu pierwszej instancji.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy określił na wstępie za-sady procesowe określające zakres jego kompetencji odwoławczych, a następnie wskazał na postanowienia art. 78 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12.10.1992 r ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (w skrócie WKC), stanowiącego o tym że po zwolnieniu towarów organy celne mogą, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozowych towarów objętych zgłoszeniem celnym, a jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują.
Organ odwoławczy przypomniał dalej, że w rozpatrywanej sprawie na pod-stawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] r., procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu objęto wózki paletowe ręczne (kod TARIC [...]) oraz części do wózków paletowych (kod TARIC [...]). W zgłoszeniu tym jako kraj pochodzenia tego towaru wskazano T.
Wskazał on też, że zgodnie z art. 201 WKC w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. W takim przypadku, zgodnie z art. 20 ust. 1 WKC, wymagane zgodnie z prawem należności określane są na podstawie Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich, która obejmuje Towarową Nomenklaturę Scaloną (art. 20 ust. 3 lit. "a"), stawki celne i inne elementy opłat normalnie stosowane do towarów objętych Nomenklaturą Scaloną odnośnie ceł (art. 20 ust. 3 lit. "c") oraz preferencyjne środki taryfowe przyjęte jednostronnie przez Wspólnotę wobec niektórych państw, grup państw lub terytoriów (art. 20 ust. 3 lit. "e"). Dla towaru objętego w/w zgłoszeniem celnym, pochodzącego z T., zaklasyfikowanego do kodu TARIC [...] i kodu TARIC [...], Taryfa Celna Wspólnot Europejskich przewidywała w dniu [...] r. stawkę celną erga omnes w wysokości 4% i stawkę celną preferencyjną w wysokości 0%.
Wskazując na powyższe regulacje organ odwoławczy uznał za konieczne wyjaśnić, iż wynikające z art. 20 ust. 1 lit. "e" WKC preferencje przyznawane są jednostronnie przez Wspólnotę krajom rozwijającym się w ramach planu ogólnych preferencji taryfowych, zwanego także Generalnym Systemem Preferencji GSP, którego funkcjonowanie reguluje rozporządzenie Rady (WE) Nr 980/2005 z dnia 27.06.2005 r. wprowadzające plan ogólnych preferencji taryfowych (Dz. Urz. L 169 z dnia 30.06.2005 r. ze zm.). Krajami korzystającymi z powyższych rozwiązań są, w myśl art. 2 tego rozporządzenia, państwa wymienione w Załączniku I. T., jako beneficjent powyższego systemu, korzysta z rozwiązań ogólnych, zawartych w Rozdziale II Sekcja I w/w rozporządzenia. Zgodnie z jego art. 7 ust 1, w przypadku stosowania rozwiązań ogólnych dla danego państwa całkowicie zawieszone zostają cła Wspólnej Taryfy Celnej na produkty wymienione w załączniku II jako produkty niewrażliwe (do których zalicza się ręczne wózki paletowe i ich części stanowiące przedmiot importu w rozpatrywanej sprawie). Jednocześnie z art. 5 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia wynika, że przewidziane w nim preferencje stosuje się do przywozu produktów objętych rozwiązaniami stosowanymi wobec państw beneficjentów, z których produkty te pochodzą oraz że dla celów stosowania rozwiązań zawartych w rozporządzeniu reguły pochodzenia, dotyczące definiowania pojęcia produktów pochodzących, procedury oraz metody współpracy administracyjnej z nimi związanej, zawarte zostały w rozporządzeniu Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającym przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. L 235 z dnia 11.10.1993 ze zmianami), zwanym w skrócie RWKC. Zgodnie z art. 81 tego ostatniego rozporządzenia wspólnotowego, produkty pochodzące kwalifikują się w przywozie do Wspólnoty do zastosowania preferencji taryfowych, wynikających z systemu GSP, pod warunkiem, że:
- były przywożone bezpośrednio z kraju korzystającego,
- zostało przedstawione świadectwo pochodzenia na formularzu A wystawione przez organy celne lub przez inne właściwe organy rządowe kraju korzystającego, którego wzór (Form A) określony został w jego załączniku 17.
Przypominając dalej, że w dniu [...] r. do zgłoszenia celnego nr [...], na podstawie którego objęto procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu wózki paletowe ręczne i ich części, importer przedłożył świadectwo pochodzenia Form A nr [...] z dnia [...] r., potwierdzające tajlandzkie pochodzenie importowanego towaru oraz że świadectwo to spełniało wymogi formalne określone w przepisach wykonawczych do WKC, wobec czego na jego podstawie zastosowano dla zgłaszanego towaru preferencyjne stawki celne, organ odwoławczy stwierdził też, iż zgodnie z art. 94 RWKC organy celne Wspólnoty mają prawo przeprowadzić późniejszą weryfikację dowodu pochodzenia, która może mieć charakter wyrywkowy lub powinna być przeprowadzona w każdym przypadku, gdy organy celne Wspólnoty mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności dokumentów pochodzenia, pochodzenia samych produktów lub spełnienia innych wymogów określonych przepisami prawa. W wyniku podjętej w rozpatrywanej sprawie weryfikacji świadectwa pochodzenia, budzącego wątpliwości organu celnego ze względu na załączoną do zgłoszenia celnego deklarację spełniania przez produkt norm bezpieczeństwa, sporządzoną przez firmę [...], a nie przez [...] producenta lub jego upoważnionego przedstawiciela mającego siedzibę we Wspólnocie, uzyskano od upoważnionych władz T. pisemne potwierdzenie zawarte w piśmie z dnia [...] r., że świadectwo pochodzenia Form A nr [...] z dnia [...] r. jest autentyczne i prawidłowe. Władze te poinformowały ponadto, że świadectwo to zostało wystawione na podstawie informacji dostarczonych przez producenta, potwierdzających spełnienie preferencyjnych warunków uzyskiwania pochodzenia, a nadto wskazały, iż wartość użytych do produkcji materiałów niepochodzących nie przekraczała 40% ceny ex works eksportowanych wózków paletowych oraz materiały niepochodzące objęte pozycją 8431 zostały użyte do wysokości 10% ceny ex works produktu, co wskazywało na spełnienie reguły zawartej w załączniku 15 RWKC i pozwalało na uznanie towaru ujętego na przedmiotowym świadectwie za pochodzący z kraju korzystającego. Tak więc, mając takie informacje organ celny uznał, iż świadectwo pochodzenia Form A nr [...] z dnia [...] r. zostało wystawione zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu Komisji (EWG) Nr 2454/93 i może stanowić podstawę zastosowania preferencji dla importu ręcznych wózków widłowych i ich części objętych procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] r.
Uzasadniając dalej swoje stanowisko w sprawie, organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] r. do Izby Celnej wpłynęło pismo Departamentu Kontroli Celno-Akcyzowej i Kontroli Gier z dnia [...] r., za którym przekazano Raport Europejskiego Biura ds. Zwalczania Oszustw OLAF, dotyczący obchodzenia ceł antydumpingowych przez importerów we Wspólnocie w związku z nieprawnym dokumentowaniem pochodzenia ręcznych wózków widłowych i ich zasadniczych części, który to raport był efektem przeprowadzonej w T. misji z uczestnictwem urzędników tego Biura oraz śledczych celnych z głównych Państw Członkowskich, których dotyczył badany proceder, tj. Niemiec, Włoch i Francji. Celem tej misji było przeprowadzenie dochodzenia w sprawie domniemanego obchodzenia ceł antydumpingowych nałożonych na ręczne wózki paletowe (HPT) pochodzenia [...] importowane z T. do Wspólnoty Europejskiej w latach 2005-2008, podejrzewano bowiem, że wszystkie przesyłki ręcznych wózków paletowych importowane do Unii Europejskiej od eksportera w T., tj. firmy G., w rzeczywistości pochodziły z Ch. i w związku z tym powinny być obłożone cłem antydumpingowym w wysokości do 46,7 % ich ceny ustalonej na warunkach franco granica Wspólnoty. Przesyłkom tym towarzyszyły świadectwa pochodzenia na formularzu A zaświadczające o preferencyjnym pochodzeniu wózków z T., wydawane przez biuro Wydziału Handlu Zagranicznego w porcie w B. Na podstawie tych świadectw w chwili importu do Wspólnoty Europejskiej towary te uprawnione były do korzystania z preferencyjnej stawki celnej w wysokości 0%, zamiast 4-procentowej stawki celnej erga omnes dla krajów trzecich i dodatkowo stawki cła antydumpingowego. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, iż ręczne wózki paletowe objęte są kodem TARIC [...], a stawka cła zależna jest od kraju pochodzenia: jeśli posiadają one status preferencyjnego pochodzenia z T. - mogą korzystać w imporcie ze stawki celnej preferencyjnej 0% w ramach Ogólnego Systemu Preferencji, jeśli natomiast posiadają status niepreferencyjnego pochodzenia z T. podlegają stawce celnej erga omnes 4%, a w przypadku, gdy pochodzą z Ch. obciążone są stawką celną erga omnes w wysokości 4 % i cłem antydumpingowym w wysokości od 7,6% do 46,7% w zależności od producenta; dla importu ręcznych wózków paletowych pochodzących z Ch. nie przewidziano zatem stawki celnej preferencyjnej.
Wskazując dalej na przesłanki, na jakich oparte zostało podejrzenie co do rzeczywistego pochodzenia ręcznych wózków paletowych z Ch., organ odwoławczy przedstawił też obszernie cele i przebieg misji OLAF oraz wskazał na podstawy prawne działalności tego Biura, a następnie odniósł się do jego ustaleń zawartych w raporcie [...], stwierdzając, że dotyczą one dwóch kwestii:
- po pierwsze - prawidłowości ustalenia tajlandzkiego preferencyjnego pochodzenia ręcznych wózków widłowych i - co się z tym wiąże - zasadności wystawiania świadectw pochodzenia na formularzu A potwierdzających takie pochodzenie w przypadku eksportu przedmiotowych wózków do Wspólnoty Europejskiej, oraz
- po drugie - ustalenia rzeczywistego pochodzenia ręcznych wózków paletowych i w przypadku ustalenia chińskiego pochodzenia zastosowanie przepisów nakładających cła antydumpingowe.
I tak, odnosząc się do pierwszej z tych kwestii organ odwoławczy wyjaśnił, że stosowanie preferencji taryfowych dla towaru pochodzącego z T. i będącego przedmiotem niniejszego postępowania wynika z funkcjonowania Generalnego Systemu Preferencji. Preferencje w ramach powyższego Systemu przyznawane są jednostronnie przez Wspólnotę krajom rozwijającym się, a funkcjonowanie systemu reguluje wspomniane już rozporządzenie Rady (WE) Nr [...] z dnia [...]r. wprowadzające plan ogólnych preferencji taryfowych - do krajów korzystających z powyższych rozwiązań należy także T. Zauważył przy tym, iż zastosowanie preferencji w ramach Ogólnego Systemu Preferencji wymaga spełnienia reguł pochodzenia oraz zasad dokumentowania pochodzenia zawartych w Sekcji 1, Rozdziału 2, Tytułu IV Części I rozporządzenia wykonawczego do WKC (RWKC). Przytaczając mające zastosowanie w tym zakresie przepisy art. 67, art. 69 i art. 80 RWKC, stwierdził, iż wynika z nich warunek, że aby mógł korzystać z preferencji taryfowych produkt musi być całkowicie uzyskany w kraju korzystającym lub musi być uzyskany w kraju korzystającym z produktów innych, niż całkowicie uzyskane w tym kraju, przy czym muszą być one poddane wystarczającej obróbce lub przetworzeniu zgodnie z regułami pochodzenia określonymi w załączniku 15 do RWKC, natomiast warunkiem zastosowania preferencji jest przedłożenie świadectwa pochodzenia na formularzu A, którego wzór znajduje się w załączniku 17.
Organ odwoławczy podkreślił dalej, że w rozpatrywanej sprawie dla oceny tego, czy importowany towar ma preferencyjne pochodzenie, zasadnicze znaczenie mają właśnie wyniki dochodzenia przeprowadzonego przez członków Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) przy pomocy Wydziału Handlu Zagranicznego Ministerstwa Handlu T. oraz urzędu celnego w T., opisanego w raporcie [...] dotyczącym domniemanego omijania ceł antydumpingowych nakładanych na ręczne wózki paletowe pochodzenia [...], importowane z T. do Wspólnoty Europejskiej, który to raport został sporządzony po przeprowadzeniu kontroli dokumentów celnych i handlowych producenta oraz procesów produkcji ręcznych wózków paletowych w firmie G w T. Kwestia ustalenia i dokumentowania preferencyjnego pochodzenia ręcznych wózków paletowych została szeroko opisana w dokumencie zatytułowanym "Uzgodnione wnioski", sporządzonym w B. w dniu [...]r. i stanowiącym załącznik nr 2 do Raportu z Misji. Dokument ten podpisany został przez Dyrektora Biura Administracji Importu T. Departamentu Handlu Zagranicznego oraz przez przedstawiciela Europejskiego Biura ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF). Wydział Handlu Zagranicznego Ministerstwa Handlu T. (w skrócie: DFT), który jest w T. instytucją upoważnioną do wydawania świadectw pochodzenia na formularzu A, potwierdził, iż
w okresie od [...] r. do [...] r. wystawił [...] świadectw Form A dla firmy G. , potwierdzających preferencyjne tajskie pochodzenie ręcznych wózków paletowych eksportowanych do Wspólnoty. Z dokumentów przedstawianych przez eksportera wynikało, iż towary spełniają reguły pochodzenia dla nadania im pochodzenia w ramach Generalnego Systemu Preferencji, firma G deklarowała bowiem, iż wartość materiałów importowanych z Ch. stanowiła 35% ceny ex works gotowego produktu, tj. poniżej 40-procentowego progu określonego w regułach pochodzenia Systemu GSP. Na potwierdzenie powyższego DFT przedstawiła dokumentację, z której wynikało, iż takie komponenty, jak widły, pręty przedłużeniowe, pręty kontroli dźwigni oraz rolki zostały dostarczone przez miejscowych producentów i wynoszą średnio 45%, a wartość dodana (koszty ogólne i zysk) średnio 20% ceny ex works gotowego wózka HPT. W trakcie wizyt składanych u miejscowych dostawców ustalono jednak, iż część komponentów, deklarowanych przez G. jako miejscowe, nie mogła być produkowana w T. i pochodziła z Ch. Wykazano bowiem, iż firma T. (zgodnie z oświadczeniem G. główny dostawca rolek) nie produkuje ani rolek poliuretanowych ani nylonowych oraz nie potrafi podać wiarygodnych informacji odnośnie miejsca ich produkcji. W związku z faktem, iż wartość rolek stanowiła średnio 15% ceny ex works gotowego HPT, zawartość materiałów, które należało uznać za niepochodzące, zwiększyła się do ponad 50%, co skutkowało niespełnieniem reguły pochodzenia określonej w załączniku 15 RWKC dla ręcznych wózków paletowych i brakiem możliwości uznania ich za produkt uzyskujący preferencyjne pochodzenie z T. Ponadto w toku dochodzenia Firma G. nie przedstawiła wystarczających dokumentów potwierdzających spełnienie warunków, określonych w systemie GSP dla uznania rolek, jako pochodzących z T. W związku z powyższym stwierdzono w tymże raporcie, iż [...] świadectw Form A zostało wydanych przez Wydział Handlu Zagranicznego Ministerstwa Handlu T. (DFT) w dobrej wierze na podstawie nieprawidłowych i wprowadzających w błąd informacji przedstawianych przez eksportera, tj. firmę G. i że wobec tego należy uznać je za nieważne i wycofane. Dodatkowo DFT potwierdziło, iż pozytywna powtórna weryfikacja [...] świadectw Form A wynikała także z faktu, iż została przeprowadzona na podstawie nieprawidłowych i wprowadzających w błąd informacji przedstawianych przez G. Załączniki do "Uzgodnionych wniosków" zawierają wykaz unieważnionych [...] świadectw Form A i wykaz 22 świadectw, które zostały nieprawidłowo zweryfikowane: wśród świadectw wymienionych w tych załącznikach znajduje się również świadectwo Form A nr [...] z dnia [...] r., na podstawie którego zastosowano preferencje celne dla towaru wskazanego w zgłoszeniu celnym nr [...] z dnia [...] r.
Przytoczywszy powyższe ustalenia wynikające z raportu Europejskiego Biura ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), Dyrektor Izby Celnej odniósł się również do zasadniczego zarzutu odwołania, w którym odwołująca się Spółka podniosła, iż organ celny bezzasadnie odmówił zastosowania preferencji celnych w przypadku, gdy jako importer dysponowała ona w dniu dokonania zgłoszenia celnego świadectwem pochodzenia Form A, sporządzonym przez uprawnione władze i spełniającym wszystkie wymogi formalne, stanowiącym przez to dowód tego co zostało w nim stwierdzone. Przyznając, iż przedłożone w dniu [...] r. świadectwo pochodzenia Form A nr [...] z dnia [...] r. spełniało wymogi formalne określone w art. 81 RWKC i jako takie było podstawą zastosowania preferencji taryfowych określonych w art. 67 RWKC, zauważył on jednak, iż zgodnie z art. 94 RWKC organy celne kraju przywozu upoważnione są do przeprowadzenia późniejszej weryfikacji takiego świadectwa pochodzenia, która to weryfikacja odbywa się najczęściej poprzez wystąpienie organu celnego Wspólnoty do właściwego organu rządowego w kraju korzystającym z wnioskiem o przeprowadzenie weryfikacji świadectwa pochodzenia, możliwa jednakże jest również odmienna forma weryfikacji, jaką jest procedura określona w art. 94 ust. 6 RWKC, w ramach której - w przypadku informacji, iż przepisy dotyczące nadawania pochodzenia są naruszane - korzystający kraj wywozu, działając z własnej inicjatywy lub na wniosek Wspólnoty przeprowadza niezbędne dochodzenie w celu rozpoznania naruszeń i ich zapobieganiu. Wskazał, iż w przypadku tej drugiej procedury weryfikacji pochodzenia Wspólnota reprezentowana jest przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), a postępowanie prowadzone jest przez ten Urząd w oparciu o przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1073/1999 z dnia 25.05.1999 r. dotyczącego dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych, w myśl którego (art. 9 ust. 1) na zakończenie dochodzenia prowadzonego przez OLAF sporządza on z upoważnienia dyrektora raport określający m.in. wyniki dochodzenia, włącznie z zaleceniami dyrektora Urzędu na temat działań jakie należy podjąć. Raport ten jest sporządzany z uwzględnieniem wymogów proceduralnych przewidzianych przez prawo krajowe danego Państwa Członkowskiego. Stanowi on też dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym Państwa Członkowskiego, w którym istnieje konieczność ich wykorzystania, w taki sam sposób i na takich samych warunkach jak administracyjne raporty sporządzane przez krajowych administracyjnych kontrolerów. Podlega one takim samym zasadom oceny, jakie mają zastosowanie do administracyjnych raportów sporządzanych przez krajowych administracyjnych kontrolerów i mają one taką samą wartość. Wynika z powyższego, iż raport OLAF należy w postępowaniu celnym traktować tak samo, jak wszelkiego rodzaju protokoły z kontroli przeprowadzanych przez organy administracji polskiej.
Przywołując dalej postanowienia art. 180 Ordynacji podatkowej, stanowiącego o tym, że jako dowód w postępowaniu podatkowym (celnym) należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a także wskazując na treść art. 194 § 1 tejże Ordynacji, z którego należy wywnioskować, iż dokumentem urzędowym jest dokument spełniający łącznie następujące warunki: został sporządzony w formie określonej przepisami prawa oraz przez powołane do tego organy władzy publicznej, organ odwoławczy stwierdził (odwołując się przy tym do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14.04.2010 r., sygn. akt III SA/Wa 848/09), że mając na uwadze wskazane wcześniej okoliczności dotyczące sporządzenia raportu OLAF uznać należy, iż raport ten ma charakter dokumentu urzędowego i jako taki stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone.
Zgadzając się z zaprezentowanym w odwołaniu stanowiskiem, że dokumentem urzędowym jest także świadectwo pochodzenia Form A, które załączono do zgłoszenia celnego w rozpatrywanej sprawie, zostało ono bowiem wystawiono w formie określonej w przepisach rozporządzenia (EWG) 2454/93 przez upoważniony organ, tj. Departament Handlu Zagranicznego Ministerstwa Handlu T. oraz że potwierdza ono, iż wymienione w nim ręczne wózki paletowe posiadają preferencyjne pochodzenie z T. i na jego podstawie mogą korzystać z preferencji celnych przy ich przywozie do Wspólnoty, organ odwoławczy wskazał na wynikającą z art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej regułę wprowadzającą możliwość przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentowi urzędowemu, stwierdzając w konkluzji, że takim dowodem podważającym wiarygodność informacji zawartych w spornym świadectwie pochodzenia jest właśnie wskazany wcześniej raport OLAF nr [...], z którego wynika, iż powyższe świadectwo zostało wystawione nieprawidłowo w oparciu o nieprawidłowe i wprowadzające w błąd informacje eksportera.
Wskazując dalej na przepis art. 94 RWKC, umożliwiający organowi celnemu kraju przywozu przeprowadzenie późniejszej weryfikacji dowodu pochodzenia, co w rozpatrywanej sprawie nastąpiło w ramach misji Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), podjętej w celu ustalenia rzeczywistego pochodzenia ręcznych wózków paletowych, deklarowanego w momencie przywozu do Wspólnoty jako tajlandzkie preferencyjne, organ odwoławczy stwierdził, iż wyniki dochodzenia przeprowadzonego przez OLAF przy współpracy [...] władz jednoznacznie wykazały, że sprowadzony z T. towar (ręczne wózki paletowe) nie spełnia reguł pochodzenia określonych w rozporządzeniu wykonawczym 2454/93, w związku z czym zastosowanie wobec niego preferencji okazało się nieuprawnione, a to oznacza, że dokument urzędowy, jakim jest świadectwo pochodzenia Form A nr [...] z dnia [...] r. nie może stanowić dowodu tego, co zostało w nim stwierdzone. Tak więc, mając na uwadze ustalenia zawarte w raporcie OLAF nr [...] w zakresie dotyczącym spełnienia preferencyjnych reguł pochodzenia dla ręcznych wózków paletowych importowanych przez Spółkę U., organ celny pierwszej instancji zasadnie uznał, iż nie jest możliwe za-stosowanie preferencji celnych w oparciu o świadectwo pochodzenia Form A nr [...] z dnia [...] r., przedłożone do zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] r.
Odnosząc się z kolei do drugiej kwestii, której dotyczy raport OLAF nr [...], tj. ustalenia rzeczywistego pochodzenia wózków na podstawie niepreferencyjnych reguł pochodzenia, Dyrektor Izby Celnej wskazał dalej w uzasadnieniu swej decyzji, iż określanie pochodzenia towaru według reguł niepreferencyjnego pochodzenia służy stosowaniu Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich, środków pozataryfowych ustanowionych odrębnymi przepisami oraz wspólnej polityki handlowej prowadzonej przez Unię Europejską wobec krajów trzecich. Zgodnie z art. 23 WKC, towarami pochodzącymi z danego kraju są towary całkowicie uzyskane w tym kraju, natomiast w przypadku, gdy w produkcję towaru zaangażowany jest więcej niż jeden kraj, to towar ten jest uznawany - zgodnie z art. 24 WKC - za pochodzący z kraju, w którym został poddany ostatniej istotnej, ekonomicznie uzasadnionej obróbce lub przetworzeniu, które spowodowało wytworzenie nowego produktu lub stanowiło istotny etap wytwarzania w przedsiębiorstwie przystosowanym do tego celu. Ponadto dla niektórych towarów określone zostały szczegółowe reguły niepreferencyjnego pochodzenia towarów zamieszczone w załączniku 10 i 11 rozporządzenia (EWG) 2454/93. Nie dotyczy to jednakże ręcznych wózków paletowych zaklasyfikowanych do pozycji HS 8427, co do której do pozycji przyjęto stanowisko Wspólnoty, według którego za gotowy produkt posiadający niepreferencyjne pochodzenie uważa się produkt powstały w wyniku procesu wytwarzania, pod-czas którego:
- użyte do produkcji materiały muszą być sklasyfikowane w innej pozycji HS niż 8427 i 8431 lub
- wartość dodana w wyniku przetwarzania oraz, jeżeli to ma zastosowanie, włączenie części pochodzących z kraju wytworzenia, stanowi przynajmniej 45% ceny ex-works produktu.
Wyjaśniając dalej, że użyte w tych regułach pojęcie "wartości dodanej" oznacza sumę wartości montażu, wraz z wszelkimi operacjami przygotowawczymi, wykończeniowymi oraz sprawdzającymi, wartości części pochodzących z kraju wytworzenia, zysku i kosztów ogólnych poniesionych w tym kraju w związku z tymi czyn-nościami, natomiast pod pojęciem "ceny ex-works" rozumieć należy cenę za produkt zapłaconą wytwórcy, w którego zakładzie wykonano ostatnią obróbkę lub przetworzenie, obejmującą wartość wszystkich materiałów wykorzystanych do wytworzenia oraz wszelkie koszty realnie poniesione przez wytwórcę z wyłączeniem wszystkich podatków wewnętrznych, które są lub mogą być zwrócone po dokonaniu wywozu produktu, organ odwoławczy przedstawił dalej obszernie przebieg dochodzenia poprzedzającego w/w raport OLAF i mającego na celu ustalenie rzeczywistego pochodzenia HPT (ręcznych wózków paletowych) montowanych w T.
Wskazał, iż w celu ustalenia rzeczywistego niepreferencyjnego pochodzenia ręcznych wózków paletowych produkowanych przez firmę G. koniecznym było ustalenie tego, czy spełniona została jedna z reguł tego pochodzenia wskazana dla towaru zaklasyfikowanego do pozycji HS 8427 i 8431. Ponieważ firma ta do produkcji wózków sprowadzała części składowe pochodzenia [...] objęte właśnie pozycją HS 8431, zespół kontrolny uznał, iż właściwą regułą do ustalenia w tej sprawie niepreferencyjnego pochodzenia jest reguła wskazująca na wielkość wartości dodanej w kraju produkcji i dokonał obliczenia tej wartości przy uwzględnieniu takich składników, jak: wartość wideł produkowanych przez T. w T. oraz koszty pracy, zwykły zysk i koszty ogólne poniesione przez G., a jednocześnie dokonał analizy cen części importowanych z Ch. W wyniku tych czynności ustalono, iż wartość dodana wahała się w granicach od 33% do 35% ceny ex-works i plasowała się znacznie poniżej progu 45% wartości dodanej, która była konieczna do nadania towarom statusu niepreferencyjnego pochodzenia z T.
Odnosząc te ustalenia do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy organ odwoławczy wskazał dalej, iż przywóz ręcznych wózków paletowych, objętych procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] r., nastąpił na podstawie faktury nr [...] z dnia [...] r., która wystawiona została na podstawie kontraktu [...], przy czym wartość tego towaru, w ilości [...] szt. wózków, ustalona na warunkach FOB, wyniosła w przypadku tego importu kwotę [...] USD. Wyniki dochodzenia przeprowadzonego z udziałem OLAF, wskazujące w załączniku 29 na dwie faktury dotyczące zakupu [...] części wchodzących w skład gotowych wyrobów w postaci ręcznych wózków paletowych eksportowanych do Wspólnoty na podstawie kontraktu [...], wystawionych tego samego dnia przez Ch.- jedna dla firmy G. (nr [...]), druga dla firmy P. (nr [...]), dotycząca sprzedaży [...] szt. części do HPT (o wartości [...]USD, pozwalają stwierdzić, według organu odwoławczego, iż udział wartości części pochodzenia [...] w cenie ex-works gotowego wyrobu przekracza 59 %, co zasadnym czyni dokonane przez organ pierwszej instancji ustalenia, iż reguła niepreferencyjnego pochodzenia dla towaru zaklasyfikowanego do poz. HS 8427, stanowiąca o maksymalnie 45-procentowym udziale materiałów niepochodzących, nie została spełniona i towar ten nie nabył niepreferencyjnego pochodzenia z T. oraz że krajem pochodzenia jest Ch., z której pochodzi największa, pod względem wartości, część użytych materiałów.
Wskazując dalej na ostateczne wnioski wynikające z misji przeprowadzonej przez OLAF, organ odwoławczy zauważył, iż zostało bezsprzecznie wykazane, że produkcja ręcznych wózków paletowych odbywała się w firmie G. głównie z części przywożonych z Ch., przy czym niektóre elementy importowane były bezpośrednio przez tę firmę, inne natomiast przez firmy P. lub T. Wszystkie części do produkcji HPT przywożone były z firmy Ch. Analiza tego importu wykazała, że przesyłki z firmy Ch. zawierały takie ilości tych samych części, które pozwalały na produkcję kompletnych HPT wysyłanych do Unii Europejskiej na podstawie umów lub kontraktów, do których też znajdowały się odniesienia w fakturach importowych z Ch. Przy eksportowaniu skompletowanych HPT do Wspólnoty Europejskiej [...] firma G. ubiegała się o certyfikaty preferencyjnego pochodzenia z T. W swoich wnioskach o wydanie świadectw pochodzenia Form A twierdziła, iż części, które były sprowadzane z Ch. przez firmy T. i P., produkowane były w T., co stanowiło świadome wprowadzanie w błąd organu wydającego świadectwo pochodzenia, bowiem w rzeczywistości części pochodzenia [...] stanowiły ponad 55% ceny ex-works zmontowanych ręcznych wózków paletowych i w konsekwencji zachowały status niepreferencyjnego pochodzenia z Ch. Ubiegając się o świadectwa pochodzenia Form A, firma G. ujawniała władzom T. jedynie własne przywozy części HPT z Ch., których całkowita wartość plasowała się tuż poniżej progu pozwalającego na uzyskanie statusu preferencyjnego pochodzenia tego towaru z T., nie ujawniając tym samym prawdziwego pochodzenia innych części importowanych z Ch., przez co wprowadzała Wydział Handlu Zagranicznego Ministerstwa Handlu [...], wystawiający certyfikaty pochodzenia, w błąd co do rzeczywistej wartości dodanej. Organ odwoławczy podkreślił, że celem takiego działania ze strony [...] eksportera było uzyskanie świadectw pochodzenia na formularzu A, potwierdzających preferencyjne pochodzenie towaru z T. i umożliwiających zastosowanie preferencyjnej stawki celnej 0% w ramach systemu GSP, (zamiast stawki celnej erga omnes 4%) i jednocześnie uniknięcie ceł antydumpingowych nałożonych przez Wspólnotę na przywóz ręcznych wózków paletowych pochodzących z Ch. Organ odwoławczy odniósł się dalej do podniesionej w odwołaniu kwestii braku świadomości firmy U. Spółki z o.o., co do wykazanego w raporcie OLAF procederu fałszowania pochodzenia ręcznych wózków paletowych oraz postawionej tam tezy o braku podstaw do obciążania jej należnościami celnymi w sytuacji, gdy jej postępowanie nie było w żaden sposób ukierunkowane na ominięcie obowiązujących przepisów, a stanowiło działanie w dobrej wierze. Podkreślił przede wszystkim, że w rozpatrywanej sprawie na podstawie raportu OLAF bezsprzecznie stwierdzono, iż wystawione w T. świadectwa pochodzenia Form A, potwierdzające [...] pochodzenie ręcznych wózków paletowych, zostały wystawione bezprawnie. Zauważył ponadto, że w zaleceniach zespołu dochodzeniowego OLAF znajduje się stwierdzenie, iż ustalony w czasie trwania misji materiał dowodowy, potwierdzający [...] pochodzenie towaru, jest wystarczający do tego, aby Państwa Członkowskie mogły podjąć działania administracyjne w zakresie windykacji należności. W sytuacji takiej organy celne były uprawnione, na podstawie art. 78 ust. 3 WKC, do podjęcia, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędnych działań w celu uregulowania sytuacji towaru, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują. Jednocześnie organ celny był zobowiązany, zgodnie z art. 220 ust. 1 WKC, do retrospektywnego zaksięgowania długu celnego, w związku z faktem, iż pierwotna kwota należności została zaksięgowana w wysokości niższej od prawnie należnej.
Podkreślając, że wprawdzie odwołująca się Spółka nie zarzuca wprost nie-właściwego zastosowania art. 220 WKC, organ odwoławczy uznał jednak za potrzebne wyjaśnić, iż art. 220 ust. 2 pkt 1 lit. "b" WKC stanowi, że poza przypadkami, o których mowa w drugim i trzecim akapicie art. 217 ust. 1, retrospektywnego zaksięgowania nie dokonuje się, gdy kwota opłat celnych należnych zgodnie z przepisami prawa nie została wykazana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia opłat celnych działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego, przy czym w sytuacji, gdy preferencyjny status towaru potwierdzony został w ramach systemu współpracy administracyjnej z udziałem organów państwa trzeciego, wydanie przez te organy nieprawidłowego świadectwa stanowi błąd, którego w racjonalny sposób nie można było wykryć w rozumieniu tego przepisu, natomiast nie stanowi takiego błędu wydanie nieprawidłowego świadectwa, jeżeli świadectwo zostało wystawione na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera, z wyjątkiem przypadku, gdy w szczególności jest oczywiste, że organy wydające świadectwo wiedziały lub powinny wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencji. Stanowi on też, iż osoba odpowiedzialna za uiszczenie opłat celnych może powołać się na dobrą wiarę, jeżeli może udowodnić, że w okresie przedmiotowych operacji handlowych zachowała należytą staranność, aby upewnić się czy spełnione zostały wszystkie warunki korzystania z preferencji.
Wynika zatem z powyższego przepisu, według organu odwoławczego, że retrospektywne zaksięgowanie należności celnych jest uzasadnione wówczas, gdy organy celne państwa członkowskiego stwierdzą, iż wydane świadectwo zostało wystawione na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera, a organy państwa wydającego świadectwo nie mogły wiedzieć, że towar nie spełnia warunków wymaganych do korzystania z preferencji.
Ponieważ w rozpatrywanej sprawie z raportu OLAF wynika, że organy celne T., wystawiając sporne świadectwo pochodzenia zostały wprowadzone w błąd przez eksportera, tj. firmę G., który we wnioskach o wydanie świadectw nie ujawnił [...] pochodzenia części montowanych w ręcznych wózkach paletowych, to wydanie w tej sytuacji świadectwa pochodzenia Form A nr [...] z dnia [...] r. nie stanowiło błędu organu w rozumieniu przepisu art. 220 ust. 2 lit. "b" WKC, a to oznacza, że retrospektywne zaksięgowanie ustalonych kwot należności celnych jest zasadne. Formułując to stanowisko organ odwoławczy przywołał na jego potwierdzenie wyrażone w analogicznej sprawie stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (wyrok z dnia 1.07.2010 r., sygn. akt III SA/Gd 180/10).
Odnosząc się dodatkowo do twierdzeń odwołującej się Spółki, iż działała ona starannie i zgodnie z przepisami prawa w zakresie zgłoszeń celnych, organ odwoławczy uznał za konieczne wyjaśnić, iż zaksięgowanie kwoty długu celnego nie jest możliwe jedynie w przypadku, gdy zostaną spełnione łącznie cztery warunki:
- zaniżenie kwoty zaksięgowanej lub brak zaksięgowania było następstwem błędu samych organów,
- błąd ten nie mógł być w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia należności celnych,
- osoba zobowiązana działała w dobrej wierze,
- osoba zobowiązana przestrzegała przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego.
Ponieważ w rozpatrywanej sprawie wystawienie wadliwego świadectwa po-chodzenia Form A nie stanowi błędu samych organów, gdyż świadectwo wystawione było na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera, odstąpienie od zaksięgowania należności nie jest możliwe nawet przy spełnieniu pozostałych przesłanek.
Nawiązując z kolei do argumentacji odwołującej się Spółki, mającej świadczyć o należytej z jej strony staranności w kontaktach handlowych dotyczących importu ręcznych wózków paletowych, Dyrektor Izby Celnej zauważył, iż z raportu OLAF wynika, że w ocenie tej instytucji firma Ch. dokonywała sprzedaży części do tych wózków dla firm w T. w celu ich montażu najprawdopodobniej na zlecenie firmy H., znaczącego producenta tych części w Ch. oraz że było to działanie świadome, skoro zdecydowanie zwiększony przywóz części HPT z Ch. do T. nastąpił w roku [...], tj. z chwilą nałożenia ceł antydumpingowych na przywóz do Wspólnoty ręcznych wózków paletowych pochodzących z Ch. Przeniesienie montażu ręcznych wózków paletowych do T. podyktowane było zamiarem obejścia nałożonych ograniczeń. Skarżąca Spółka U. dokonywała pierwotnie importu tego towaru od firmy H. bezpośrednio z Ch., zatem zmiana kraju eksportu przez dostawcę w momencie nałożenia ceł antydumpingowych na przywóz towaru z pierwotnego kraju winna była wzbudzić u tego importera podejrzenia co do jego rzeczywistego pochodzenia, w szczególności, że na instrukcjach obsługi sprowadzanych z T. wózków paletowych deklaracje zgodności wystawiane były nadal przez firmę H. i to w sytuacji, gdy deklarację taką, potwierdzającą spełnienie przez produkt norm bezpieczeństwa, sporządza - zgodnie z art. 8 Dyrektywy 98/37/WE - jedynie producent lub jego upoważniony przedstawiciel posiadający siedzibę we Wspólnocie, podkreślił organ odwoławczy, stwierdzając w konkluzji, iż w rozpatrywanej sprawie nie stwierdzono istnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od retrospektywnego księgowania należności celnych.
Odnosząc się dalej do kwestii zastosowania przez organ celny pierwszej instancji przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 1174/2005 z dnia 18 lipca 2005 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe i stanowiącego o ostatecznym poborze cła tymczasowego nałożonego na przywóz wózków jezdniowych ręcznych (paletowych) oraz ich zasadniczych części pochodzących z Ch. (Dz. Urz. WE L 189 z dnia 21.07.2005 r. ze zm.), organ odwoławczy przypomniał, że stosownie do treści art. 20 ust. 1 i 2 WKC w przypadku powstania długu celnego wymagane zgodnie z prawem należności celne określane są na podstawie Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich, natomiast inne środki ustanowione odrębnymi przepisami wspólnotowymi i dotyczące wymiany towarowej są, o ile zajdzie taka potrzeba, stosowane zgodnie z klasyfikacją taryfową tych towarów. Wskazał też, iż zgodnie art. 201 WKC dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym i to w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego, a dłużnikiem jest zgłaszający. Natomiast sama kwota należności celnych przywozowych jest określana, zgodnie z art. 214 ust. 1 WKC, na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego.
Organ odwoławczy wskazał też dalej, że stosownie do art. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23.07.1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L nr 256 z 07-09-1987 r. ze zm.) Komisja ustanawia Zintegrowaną Taryfę Wspólnot Europejskich zwaną TARIC, która zaspokaja wymogi Wspólnej Taryfy Celnej. Wskazując na Nomenklaturę Scaloną jako jej podstawę oraz na jej zawartość informacyjną, zauważył dalej, iż według stanu prawnego na dzień powstania długu celnego w rozpatrywanej sprawie Zintegrowana Taryfa Celna ustanawiała dla towaru zaklasyfikowanego do kodu Taric 84279000 10, pochodzącego z Ch., szczególny środek wspólnotowy wymieniony w załączniku II pkt 5 - Cła antydumpingowe i wyrównawcze, tj. cło antydumpingowe ostateczne.
Podkreślając dalej, iż w rozpatrywanej sprawie przedmiotem spornego importu był towar w postaci wózków paletowych ręcznych, dla którego ustalono, że krajem pochodzenia jest Ch. i który w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego prawidłowo został zaklasyfikowany do kodu TARIC 84279000 10, organ odwoławczy wskazał również, iż zgodnie z art. 79 WKC dopuszczenie do obrotu nadaje towarowi niewspólnotowemu status celny towaru wspólnotowego, co wymaga zastosowania środków polityki handlowej, spełnienia pozostałych formalności wymaganych przy przywozie towarów, jak również zastosowania opłat prawnie należnych. Środki polityki handlowej stanowią część instrumentów, jakie mogą być stosowne przez państwa Unii Europejskiej w regulowaniu wymiany handlowej z zagranicą. Służą one ochronie krajowego rynku przed niepożądanymi skutkami importu, takimi jak nieuczciwa konkurencja oraz znaczna przewaga konkurencyjna. Za nieuczciwą konkurencję ze strony importowanych towarów uznaje się dumping i subsydiowanie przywożonych towarów. Przeciwdziałaniu tym zjawiskom służą odpowiednio postępowania ochronne oraz środki antydumpingowe i antysubsydyjne.
Wskazując dalej na regulację zawartą w rozporządzeniu Rady (WE) nr 384/96 z dnia 22.12.1995 r. w sprawie ochrony przed dumpingowym przywozem z krajów nie będących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. Urz. L 56 z 6.03.1996 r. ze zm.), określającą zasady prowadzenia przez Komisję Europejską postępowań antydumpingowych poprzedzających wprowadzenie środków antydumpingowych, z którego wynika, że cło antydumpingowe może zostać nałożone na każdy produkt dumpingowy, którego wprowadzenie do wolnego obrotu we Wspólnocie powoduje szkodę (art. 1 ust. 1) oraz że tymczasowe lub ostateczne cło antydumpingowe nakładane w drodze tego rozporządzenia pobiera Państwo Członkowskie w formie i w wysokości, a także zgodnie z innymi kryteriami ustanowionymi w rozporządzeniu (art. 14 ust. 1) i to niezależnie od ceł, podatków i innych opłat zwykle nakładanych na przywóz, organ odwoławczy zauważył dalej, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania Komisja Europejska uznała, iż przywóz ręcznych wózków paletowych oraz ich zasadniczych części do Wspólnoty następuje po cenach dumpingowych, powodując wystąpienie szkody dla przemysłu Wspólnoty. W wyniku tego postępowania weszło w życie rozporządzenie Rady (WE) nr 1174/2005 z dnia 18.07.2005 r. nakładające ostateczne cło antydumpingowe i stanowiące o ostatecznym poborze cła tymczasowego nałożonego na przywóz wózków jezdniowych ręcznych (paletowych) oraz ich zasadniczych części pochodzących z Ch.. I tak, na podstawie postanowienia art. 1 ust. 1 tego rozporządzenia ostateczne cło antydumpingowe zostało nałożone w stosunku do przywozu wózków jezdniowych ręcznych (paletowych) i ich zasadniczych części, tj. podwozi i mechanizmów hydraulicznych, objętych kodami CN ex 8427 90 00 oraz ex 8431 20 00 (kody TARIC 8427 90 00 10 oraz 8431 20 00 10) pochodzących z Ch.
Mając zatem na uwadze okoliczność, iż w toku postępowania w rozpatrywanej sprawie zostało bezsprzecznie wykazane, że ręczne wózki paletowe, objęte procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu na podstawie zgłoszenia celnego [...] z dnia [...] r., posiadają [...] pochodzenie, organ celny pierwszej instancji zasadnie, zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 1174/2005 z dnia 18.07.2005 r. określił stawkę cła antydumpingowego w wysokości 46,7% i zaksięgował retrospektywnie kwotę cła antydumpingowego w wysokości [...] zł, stwierdził w konkluzji swych wywodów Dyrektor Izby Celnej, dodając przy tym, iż wobec tego, że w raporcie OLAF zostało wykazane, że ręczne wózki paletowe oraz części, objęte procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu na podstawie w/w zgłoszenia celnego, nie posiadają preferencyjnego pochodzenia z T., organ celny pierwszej instancji równie zasadnie zastosował wobec nich stawkę celną erga omnes w wysokości 4 %, którą dla towarów zaklasyfikowanych do kodów TARIC 84279000 10 oraz 843120 90, przewidywała Wspólna Taryfa Celna na dzień przyjęcia tego zgłoszenia celnego. Za zasadnością takiego stanowiska przemawia też to, według organu odwoławczego, iż znajduje ono potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, które w sprawach o identycznych okolicznościach faktycznych zaakceptowały rozstrzygnięcia organów celnych (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 1.07.2010 r., sygn. akt II SA/Gd 180/10 oraz wyroki WSA w Łodzi: z dnia 3.02.2010 r., sygn. akt III SA/Łd 581/09 i z dnia 23.02.2010 r., sygn. akt III SA/Łd 28/10).
Na koniec uzasadnienia swej decyzji organ odwoławczy odniósł się do za-wartego w odwołaniu zarzutu naruszenia przez organ pierwszej instancji zasady czynnego udziału strony w postępowaniu oraz jawności prowadzonego postępowania wobec strony, a to w następstwie nieudostępnienia stronie całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie na skutek postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r., odmawiającego włączenia do akt sprawy dowodów w postaci załączników do raportu z misji Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) nr CMS [...] oraz odmawiającego przez to stronie zapoznania się z tymi załącznikami. Uznając w tym zakresie zarzuty odwołującej się Społki za nieuzasadnione, organ ten szczegółowo omówił charakter dokumentacji dotyczącej misji przeprowadzonej przez OLAF oraz wartość dowodową poszczególnych jej składników, podkreślając, iż dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy zasadnicze znaczenie ma załącznik do raportu zawierający "Uzgodnione wnioski", sporządzony w dniu [...] r. w B. i zawierający informację o nieprawidłowościach w ustalaniu preferencyjnego pochodzenia ręcznych wózków paletowych oraz o unieważnieniu świadectw pochodzenia Form A, wystawionych przez Departament Handlu Zagranicznego w T. w oparciu o nieprawdziwe dane, a także załącznik nr [...] stanowiący listę przywozów dopasowanych do poszczególnych transakcji.
Dokonana przez Naczelnika Urzędu Celnego analiza zawartości dokumentacji dotyczącej misji przeprowadzonej przez OLAF, przekazanej w formie elektronicznej na płycie CD, doprowadziła ten organ do wniosku, że dla potrzeb postępowania przezeń prowadzonego niezbędną jest znajomość treści raportu nr CMS [...], załącznika nr [...] zawierającego "Uzgodnione wnioski" oraz załącznika nr [...] stanowiącego listę dopasowanych przywozów. Dokumenty te, przetłumaczone na język polski, stanowiły zatem podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie kontroli zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] r. Organ celny pierwszej instancji zasadnie odmówił włączenia do akt sprawy i udostępnienia stronie wszystkich załączników do Raportu z misji Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych OLAF, jako nie mających istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, podkreślając jednocześnie, iż załączniki do raportu zawierają informacje dotyczące transakcji handlowych w zakresie importu części i eksportu gotowych HPT realizowanych przez różne podmioty w T. i nie dotyczą wprost towaru objętego postępowaniem wszczętym postanowieniem nr [...] z dnia [...] r.
W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy w postaci raportu nr CMS [...] oraz uzgodnione wnioski, stanowiące załącznik nr [...] do raportu oraz wyselekcjonowane dane z załącznika [...] stanowią wystarczającą podstawę do pod-jęcia rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie, skoro informacje zawarte w tych dokumentach są jednoznaczne, logiczne i pełne. Pozwalają one bezsprzecznie stwierdzić, iż towar będący przedmiotem niniejszego postępowania nie był towarem uprawnionym do traktowania preferencyjnego i w rzeczywistości posiada [...] po-chodzenie, co skutkuje koniecznością zastosowania przepisów nakładających środki ochronne w postaci ceł antydumpingowych nałożonych na przywóz ręcznych wózków paletowych pochodzących z Ch. Według tego organu, prawidłowość takiego stanowiska, tj. wykorzystania samego raportu do ustalenia stanu faktycznego sprawy, potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 1.07.2010 r., sygn. akt III SA/Gd 180/10, orzekając w sprawie o analogicznym stanie faktycznym.
Organ odwoławczy nie znalazł też podstaw do uznania, że zaskarżona odwołaniem decyzja wydana została z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów oraz że została ona wydana z naruszeniem czynnego udziału strony, skoro w toku prowadzonego postępowania Strona została poinformowana o możliwości przedstawienia dodatkowych dokumentów, a także o możliwości wypowiedzenia się w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego, mając tym samym zapewniony wpływ na obiektywną ocenę i w konsekwencji prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Odmawiając z kolei Stronie wglądu w informacje zawarte w załącznikach do raportu, organ celny wyjaśnił przyczyny takiego stanowiska, wskazując na fakt, iż dotyczą one innych podmiotów i tym samym nie zostały włączone w poczet materiałów dowodowych rozpatrywanej sprawy.
Powyższa decyzja Dyrektora Izby Celnej została przez U.C. Spółkę z o.o. z siedzibą w P. zaskarżona do sądu administracyjnego z powodu jej niezgodności z prawem. Domagając się jej uchylenia w całości, stwierdzenia na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., skarżąca Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji:
- naruszenie przepisu art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 Prawa celnego poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji pomimo tego, że decyzja ta "obciążona jest wadą skutkującą obowiązkiem jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, tj. została wydana z naruszeniem art. 210 § 4 w związku z art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego, poprzez nieuwzględnienie w jej uzasadnieniu faktycznym kwestii wynikających z wydanego przez Naczelnika Urzędu Celnego w dniu [...] roku postanowienia o sygnaturze akt numer [...]", tj. postanowienia odmawiającego stronie włączenia do akt sprawy jako dowodu całości raportu OLAF oraz zapoznania się z załącznikami do tego raportu,
- naruszenie art. 220 ust. 1 WKC "poprzez jego zastosowanie w granicach ustalonego stanu faktycznego" oraz naruszenie art. 220 ust. 2 lit. b WKC "poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie w granicach ustalonego stanu faktycznego",
- naruszenie art. 220 ust. 2 lit b WKC poprzez jego błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie w granicach ustalonego w sprawie stanu faktycznego,
W uzasadnieniu swej skargi wywiodła nadto, powołując się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych poprzez przytoczenie wybranych przez siebie fragmentów z ich orzeczeń, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została z naruszeniem przepisów postępowania przez to, że wbrew zasadzie prawdy materialnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) oraz zasadzie zupełności (art. 187 § 1 tejże Ordynacji) organ ten odmówił włączenia do materiału dowodowego załączników do raportu OLAF, dokonując tym samym ustaleń faktycznych opartych na niekompletnym materiale dowodowym z pominięciem okoliczności korzystnych dla strony, co też oznacza, że zaskarżona decyzja ostateczna wydana została z naruszeniem art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Naruszenia tego ostatniego przepisu skarżąca upatruje w braku dostrzeżenia przez organ odwoławczy, że decyzja organu pierwszej instancji rażąco narusza przepisy art. 210 § 4 w związku z art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej i w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez brak odniesienia się tego organu do wydanego w dniu [...] r. postanowienia dowodowego i pominięcia istniejącego w istocie sporu co do zgromadzonego materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska w sprawie.
W dniu [...] r. do akt sprawy wpłynęło pismo strony skarżącej, w którym pełnomocnik skarżącej Spółki zawarł, podzielając zarzuty i żądania zawarte w skardze, uzupełniające skargę wywody, podnosząc w nich przede wszystkim zarzuty pod adresem wydanej w rozpatrywanej sprawie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego i wskazując, iż nie zawiera ona, ani w samym rozstrzygnięciu, ani w jego uzasadnieniu, powołania "podstaw prawa materialnego dla dokonania przez ten Organ, po zwolnieniu towarów, kontroli zgłoszenia celnego na dokumencie SAD, za którym strona importowała towar blisko 3 lata przed wydaniem decyzji". Wskazując na to, że dopiero decyzja organu odwoławczego przywołuje postawę prawną rozstrzygnięcia w postaci art. 78 WKC i art. 94 RWKC, wywiedziono w tymże piśmie, że "powołanie nowych, istotnych, a co ważniejsze niezbędnych podstaw prawnych rozstrzygnięcia Organu odwoławczego, który utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji, w żaden sposób nie konwaliduje wad decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, który nie wskazał owych niezbędnych podstaw prawnych w swej decyzji", natomiast pozwala "stwierdzić, że Organ odwoławczy oparł wręcz swoje rozstrzygnięcie na innej podstawie prawnej niż Organ I instancji". Wskazane wady decyzji organu pierwszej instancji miały, zdaniem autora pisma, istotny wpływ na wynik sprawy, "gdyż strona nie poznała najistotniejszych podstaw prawnych wydanej decyzji, a mianowicie tych norm, które mogły stanowić podstawę do zweryfikowania zgłoszenia celnego SAD dokonanego przez stronę i tych norm, które miały pozwolić organowi, w związku z raportem OLAF, na uznanie świadectwa pochodzenia FORM A za nie uprawniające do zastosowania preferencyjnych stawek celnych". W dalszej części omawianego pisma procesowego zawarte również zostały wywody zmierzające do wykazania, że raport OLAF, przyjęty za podstawę faktyczną zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie daje podstaw prawnych do kwestionowania pozytywnie wcześniej zweryfikowanego świadectwa pochodzenia importowanego z T. towaru. Odniesiono się też do treści samego raportu, za gołosłowne uznając twierdzenia organów celnych, iż nie budzi on wątpliwości co do swej rzetelności, konkluzji i obliczeń. Wskazując na wybrane przez siebie fragmenty raportu, autor omawianych wywodów stwierdza, że dyskwalifikują one praktycznie jego ustalenia i konkluzje, a także zarzuca, iż nie przedstawiono w nim dowodów na chińskie pochodzenie niektórych części składowych importowanych wózków. Na koniec przedstawiono w omawianym piśmie wywody wskazujące na okoliczności uzasadniające odstąpienie przez organy celne od retrospektywnego zaksięgowania należności celnych, o których to okolicznościach stanowi przepis art. 220 ust. 2 lit. b WKC.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:
Skargę uznać należało za nieuzasadnioną, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa.
Na wstępie zauważyć należy, iż stosownie do art. 58 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (WKC) jest zasadą, mającą zastosowanie jeżeli przepisy nie stanowią inaczej, że towary, niezależnie od ich rodzaju, ilości, pochodzenia, miejsca wysyłki lub miejsca przeznaczenia mogą w każdym czasie na określonych warunkach otrzymać przeznaczenie celne, w tym m.in. zostać objęte procedurą celną (art. 4 pkt 15), z których jedną jest procedura dopuszczenia do obrotu (art. 4 pkt 16). Z kolei z przepisu art. 69 WKC wynika, że dla objęcia towaru określoną procedurą celną niezbędnym jest zgłoszenie towaru do tej procedury, rozumiane jako czynność, poprzez którą osoba wyraża, w wymaganej formie i w określony sposób, zamiar objęcia towaru określoną procedurą (art. 4 pkt 17). Zgłoszenia w formie pisemnej dokonuje się na formularzu zgodnym z oficjalnym, przewidzianym w tym celu wzorem, podpisanym i zawierającym wszystkie elementy niezbędne do zastosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której zgłaszane są towary (art. 62 ust. 1 WKC); koniecznym jest też dołączenie do zgłoszenia wszystkich dokumentów, których przedłożenie jest wymagane dla zastosowania przepisów regulujących tę procedurę celną (art. 62 ust. 2 WKC). Z art. 63 WKC wynika z kolei, że dokonanie zgłoszenia celnego spełniającego warunki określone w art. 62 nakłada na organy celne, pod warunkiem przedstawienia towarów, obowiązek przyjęcia tego zgłoszenia. Wynika z tego przepisu, iż przyjmując zgłoszenie celne organ celny sprawdza jedynie zgodność i kompletność informacji przedstawionych w zgłoszeniu oraz załączonych do niego dokumentów z formalnego punktu widzenia. Stwierdzenie przez organ celny, że złożone zgłoszenie celne oraz załączniki są kompletne, powoduje przyjęcie tego zgłoszenia przez ten organ i objęcie z mocy prawa zgłaszanego towaru wnioskowaną procedurą celną.
Jak wynika z kolei z art. 201 ust. 1 lit. "a" WKC, w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym powstaje dług celny rozumiany jako nałożony na osobę obowiązek uiszczenia należności celnych przy-wozowych, które stosuje się do towarów określonych zgodnie z obowiązującymi przepisami wspólnotowymi (art. 4 pkt 9). Dług ten powstaje z mocy samego prawa w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 201 ust. 2), zaś dłużnikiem jest zgłaszający, jak również osoba na rzecz której zgłoszenia dokonano w przypadku przedstawicielstwa pośredniego (art. 201 ust. 3 WKC).
Stosownie do przepisu art. 23 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 19.03.2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.), regulującej zasady przywozu towarów na obszar Wspólnoty Europejskiej i wywozu towarów z tego obszaru w zakresie uzupełniającym przepisy prawa wspólnotowego, zgłaszający obowiązany jest obliczyć i wskazać w zgłoszeniu celnym kwotę należności przywozowych lub wywozowych, jeżeli jednak przed zwolnieniem towaru organ celny stwierdzi, że zgłaszający w zgłoszeniu celnym podał nieprawidłowe dane, mające lub mogące mieć wpływ na wysokość kwoty wynikającej z długu celnego lub zastosowaną procedurę celną, to organ ten wydaje decyzję, w której określa kwotę wynikającą z długu celnego lub rozstrzyga o nadaniu towarowi właściwego przeznaczenia celnego zgodnie z przepisami prawa celnego.
Stanowiąc zasadę, że dług celny powstaje z mocy samego prawa z chwilą zaistnienia zdarzeń, z którymi prawo celne wiążę jego powstanie, a więc m.in. z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego w procedurze dopuszczenia do obrotu, jak miało to miejsce w rozpatrywanej sprawie, Wspólnotowy Kodeks Celny stanowi w art. 217 ust. 1 zasadę, że każda kwota należności celnych wynikających z długu celnego (zwana też w skrócie kwotą należności), obliczana jest przez organy celne, z chwilą gdy znajdą się w posiadaniu niezbędnych informacji, oraz zostaje wpisana do rejestru lub zaewidencjonowana w inny równoważny sposób, którą to czynność określa zarazem jako "zaksięgowanie". W sytuacji, gdy dług celny powstaje w wyniku przyjęcia zgłoszenia towaru do innej procedury niż odprawa czasowa z częściowym zwolnieniem od należności celnych, a więc np. w wyniku zgłoszenia towaru do procedury dopuszczenia do obrotu, kwota długu celnego jest księgowana niezwłocznie po jej obliczeniu i nie później niż w ciągu dwóch dni, licząc od dnia, w którym towar został zwolniony (art. 218 ust. 1 WKC). Wynika z tego przepisu, iż przyjęcie przez organ celny zgłoszenia w procedurze dopuszczenia do obrotu powoduje nie tylko powstanie z mocy samego prawa długu celnego, ale nakłada też na organ celny obowiązek zarejestrowania (zaksięgowania) w określonym czasie, liczonym od dnia zwolnienia towaru, obliczonej w zgłoszeniu celnym kwoty należności wynikającej z tego długu.
Stanowiąc w art. 218 (a także w art. 219) reguły dotyczące zaksięgowania kwoty należności wynikającej z długu celnego powstałego w wyniku przyjęcia m.in. zgłoszenia w procedurze dopuszczenia do obrotu, Wspólnotowy Kodeks Celny przewiduje również tzw. zaksięgowanie retrospektywne, które ma miejsce wówczas, gdy kwota tych należności nie została zaksięgowana zgodnie z tymi przepisami (art. 218-219) lub została zaksięgowana kwota niższa od prawnie należnej - w takiej sytuacji zaksięgowania kwoty należności do pokrycia lub pozostającej do pokrycia należy dokonać w terminie dwóch dni, licząc od dnia, w którym organy celne do-wiedziały się o tej sytuacji i miały możliwość obliczyć kwotę prawnie należną, jak również określić dłużnika (art. 220 ust. 1). Istotą retrospektywnego zaksięgowania należności celnych jest zatem, jak na to wskazuje treść przywołanego wyżej przepisu art. 220 ust. 1 WKC, doprowadzenie do zgodności kwoty należności celnych wynikającej z przepisów prawa celnego z kwotą zaksięgowaną i wymaganą do uiszczenia od zobowiązanego przez organ celny. Zaksięgowanie retrospektywne dotyczy zatem tylko różnicy między kwotą zaksięgowaną na podstawie art. 218 i 219 WKC, a więc np. na podstawie przyjętego zgłoszenia celnego, a kwotą, która zgodnie z obowiązującymi przepisami powinna była zostać zaksięgowana. Oznacza to, że w przypadku istnienia warunków do księgowania retrospektywnego organ celny nie eliminuje z obrotu prawnego przyjętego zgłoszenia celnego, ani też nie podważa istnienia w tym obrocie decyzji będącej podstawą do "pierwotnego" księgowania, jeżeli taka decyzja w ogóle została wydana na podstawie art. 23 ust. 3 Prawa celnego, a jedynie w przypadku takim wydaje decyzję dotyczącą samej różnicy kwot należności, co powoduje istnienie w obrocie prawnym zarówno zgłoszenia celnego, jak i decyzji rozstrzygającej o kwocie należności celnych, jakim podlega dany towar, a niekiedy powodować może istnienie w obrocie prawnym dwóch decyzji rozstrzygających w tej kwestii. Jak wynika to jednoznacznie z przepisu art. 51 Prawa celne-go, o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty należności wynikającej z długu celnego organ celny rozstrzyga w drodze decyzji (por.: Wspólnotowy Kodeks Celny - Komentarz pod red. W.M., str. 220-221).
Przyjęcie przez organ celny zgłoszenia celnego i objęcie z mocy prawa zgłaszanego towaru wnioskowaną procedurą celną nie oznacza jednak, że organy celne związane są zawartymi w tym zgłoszeniu danymi. Jak wskazuje na to przepis art. 78 ust. 2 WKC, po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów; kontrole te mogą zostać przeprowadzone u zgłaszającego, bądź u każdej osoby bezpośrednio lub pośrednio zainteresowanej zawodowo tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej dla potrzeb zawodowych wymienione dokumenty i dane; kontroli tej mogą zostać poddane również same towary, jeżeli istnieje jeszcze możliwość ich okazania. Jeżeli z takiej kontroli wynika, że przepisy regulujące procedurę celną, której to dotyczy, zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, to organy celne podejmują - jak chce tego przepis art. 78 ust. 3 WKC - zgodnie z wydanymi w danym przypadku przepisami niezbędne kroki w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują.
Jak to już wyżej zaznaczono, zgodnie z art. 201 WKC w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym powstaje z chwilą przyjęcia zgłoszenia celnego dług celny, czyli - jak określa to przepis art. 4 pkt 9 WKC - nałożony na osobę obowiązek uiszczenia należności przywozowych (dług celny w przywozie), które stosuje się do towarów zgodnie z obowiązującymi prze-pisami wspólnotowymi. W przypadku powstania takiego długu celnego, wymagane zgodnie z prawem należności określane są - w myśl art. 20 ust. 1 WKC - na podstawie Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich, obejmującej, obok towarowej Nomenklatury Scalonej, stawek celnych i innych elementów poboru, także m.in. preferencyjne środki taryfowe przyjęte jednostronnie przez Wspólnotę w odniesieniu do niektórych krajów, grup krajów lub terytoriów (ust. 3 lit. "e"). Jak to zasadnie i szczegółowo wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, preferencje wynikające z art. 20 ust. 3 lit. "e" WKC przyznawane są jednostronnie przez Wspólnotę krajom rozwijającym się w ramach planu ogólnych preferencji taryfowych (zwanego też Generalnym Systemem Preferencji), którego funkcjonowanie reguluje rozporządzenie Rady (WE) nr 980/2005 z dnia 27 czerwca 2005 r. wprowadzające plan ogólnych preferencji taryfowych, według którego (art. 2) krajami korzystającymi z tego rodzaju rozwiązań są państwa wymienione w załączniku I, w tym także Tajlandia, która korzysta z rozwiązań ogólnych zawartych w Rozdziale II Sekcji I tegoż rozporządzenia. W myśl art. 7 ust 1 omawianego rozporządzenia, w przypadku stosowania dla danego państwa rozwiązań ogólnych, Wspólna Taryfa Celna przewiduje całkowite zawieszenie cła na produkty wymienione w załączniku II jako produkty niewrażliwe, do których zalicza się też stanowiące przedmiot importu w rozpatrywanej sprawie ręczne wózki paletowe i ich części. Preferencje przewidziane w omawianym rozporządzeniu stosuje się jednak, jak wynika to z jego art. 5 ust. 1, do przywozu produktów pochodzących z państw objętych tymi preferencjami, przy czym dla stosowania rozwiązań w rozporządzeniu tym przewidzianych jego art. 5 ust. 2 odsyła do reguł pochodzenia dotyczących definiowania produktów pochodzących, procedury oraz metody współpracy administracyjnej z nim związanych, ustanowionych w rozporządzeniu Komisji (EWG) nr 2453/93 z dnia 2 lipca 1993 r. zawierającym przepisy wykonawcze do WKC. I tak, zgodnie z art. 81 tego rozporządzenia wykonawczego (RWKC), produkty pochodzące kwalifikują się, w przywozie do Wspólnoty, do zastosowania preferencji taryfowych określonych w art. 67, a więc wynikających z systemu ogólnych preferencji taryfowych, pod warunkiem, że są one przewożone bezpośrednio z kraju korzystającego z tego systemu oraz że zostało przedstawione świadectwo pochodzenia na formularzu A, wystawione przez organy celne lub przez inne właściwe organy rządowe kraju korzystającego.
W stanie faktycznym rozpatrywanej sprawie niesporną jest okoliczność, że do zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] r. zostało załączone świadectwo pochodzenia Form A nr [...] z dnia [...] r., w treści którego potwierdzone zostało pochodzenie importowanych ręcznych wózków paletowych jako uzyskanych w T., co stało się podstawą do zastosowania przez zgłaszającego preferencji taryfowej wobec tego towaru w postaci zerowej stawki celnej, zamiast stawki celnej erga omnes przewidzianej w wysokości 4 %. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wobec powzięcia wątpliwości co do rzeczywistego pochodzenia dopuszczonych do obrotu towarów, organy celne przeprowadziły postępowanie weryfikujące przedstawione świadectwo pochodzenia, w toku którego uzyskały w dniu [...] r. od odpowiednich władz T. informację, że świadectwo pochodzenia Form A nr [...] z dnia [...] r. jest autentyczne i prawidłowe oraz że wystawione ono zostało na podstawie informacji dostarczonych przez producenta, które wskazywały na spełnienie warunków uzyskania preferencyjnego pochodzenia towaru, co dla krajowych organów celnych stanowiło podstawę do uznania, że świadectwo to stanowi wystarczającą podstawę do zastosowania preferencji taryfowych wobec objętych zgłoszeniem celnym ręcznych wózków paletowych i ich części.
Bezspornym jest również w rozpatrywanej sprawie, wynikającym ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów, że do ponownej weryfikacji spornego zgłoszenia celnego doszło w następstwie uzyskania przez krajowe organy celne informacji o wynikach dochodzenia przeprowadzonego przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), zawartych w raporcie z przeprowadzonej przez ten Urząd misji z udziałem organów państwowych T. Jak to też obszernie i szczegółowo wykazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z raportu tego wynika, że importowane przez skarżącą Spółkę ręczne wózki paletowe montowane były w T. z części, które przez samego eksportera lub przez pośredniczące w tym zakresie inne podmioty były w ponad 55 % ceny ex works importowane z Ch., przez co nie została spełniona żadna z dwóch reguł pochodzenia, określona w załączniku 15 do rozporządzenia wykonawczego do WKC i przez co importowany w rozpatrywanej sprawie towar nie nabył [...] preferencyjnego pochodzenia. Wynika ponadto z tego raportu, że odpowiednie władze [...] przy udziale członków OLAF stwierdziły w wyniku przeprowadzonego dochodzenia, iż [...] świadectw Form A wystawionych przez Wydział Handlu Zagranicznego Ministerstwa Handlu T. (DFT), w tym także przedstawione w rozpatrywanej sprawie świadectwo Form A nr [...] z dnia [...] r., wydanych zostało w dobrej wierze na podstawie nieprawidłowych i wprowadzających w błąd informacji przedstawionych przez firmę G. jako eksportera i że w związku z tym zostały one unieważnione. Tak więc, za w pełni uprawnione uznać należy ustalenie przez organy orzekające w rozpatrywanej sprawie, że w konsekwencji treści otrzymanego raportu OLAF i jego załączników brak jest podstaw do zastosowania wobec importowanych przez skarżącą Spółkę preferencji taryfowych związanych z pochodzeniem tego towaru z T., jako kraju pochodzenia preferencjami tymi objętego, co w konsekwencji prowadziło do konieczności wydania decyzji orzekającej o retrospektywnym zaksięgowaniu kwoty długu celnego w wysokości [...] zł należnego z tytułu importu wózków paletowych pochodzących z Ch. oraz części do takich wózków objętych procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu na podstawie zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...] r.
Jak to też zasadnie podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w sytuacji, gdy przedmiotem importu w rozpatrywanej sprawie był towar w postaci wózków paletowych ręcznych, dla którego ustalono, iż krajem jego pochodzenia jest Ch. i który w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego prawidłowo został zaklasyfikowany do kodu TARIC [...], dopuszczenie do obrotu nadaje takiemu towarowi niewspólnotowemu - stosownie do art. 79 WKC - status celny towaru wspólnotowego, co wymaga zastosowania środków polityki handlowej, spełnienia pozostałych formalności wymaganych przy przywozie towarów, jak również zastosowania opłat prawnie należnych. Środkami polityki handlowej są instrumenty, jakie mogą być stosowne przez państwa Unii Europejskiej w regulowaniu wymiany handlowej z zagranicą. Służą one ochronie krajowego rynku przed niepożądanymi skutkami importu, takimi jak nieuczciwa konkurencja oraz znaczna przewaga konkurencyjna. Za nieuczciwą konkurencję ze strony importowanych towarów uznaje się dumping i subsydiowanie przywożonych towarów. Przeciwdziałaniu tym zjawiskom służą odpowiednio postępowania ochronne oraz środki antydumpingowe i antysubsydyjne.
Z regulacji rozporządzenia Rady (WE) nr 384/96 z dnia 22.12.1995 r. w sprawie ochrony przed dumpingowym przywozem z krajów nie będących człon-kami Wspólnoty Europejskiej (Dz. Urz. L 56 z 6.03.1996 r. ze zm.), określającej zasady prowadzenia przez Komisję Europejską postępowań antydumpingowych poprzedzających wprowadzenie środków antydumpingowych, wynika, że cło anty-dumpingowe może zostać nałożone na każdy produkt dumpingowy, którego wprowadzenie do wolnego obrotu we Wspólnocie powoduje szkodę (art. 1 ust. 1) oraz że tymczasowe lub ostateczne cło antydumpingowe nakładane w drodze tego rozporządzenia pobiera Państwo Członkowskie w formie i wysokości, a także zgodnie z innymi kryteriami ustanowionymi w rozporządzeniu (art. 14 ust. 1) i to niezależnie od ceł, podatków i innych opłat zwykle nakładanych na przywóz. W wyniku przeprowadzonego przez siebie postępowania Komisja Europejska uznała, iż przywóz ręcznych wózków paletowych i ich zasadniczych części do Wspólnoty następuje po cenach dumpingowych, powodując wystąpienie szkody dla przemysłu Wspólnoty. Spowodowało to wejście w życie rozporządzenia Rady (WE) nr [...] z dnia [...] r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe i stanowiącego o ostatecznym poborze cła tymczasowego nałożonego na przywóz wózków jezdniowych ręcznych (paletowych) i ich zasadniczych części pochodzących z Ch. I tak, na podstawie postanowienia art. 1 ust. 1 tego rozporządzenia ostateczne cło antydumpingowe zostało nałożone w stosunku do przywozu wózków jezdniowych ręcznych (paletowych) i ich zasadniczych części, tj. podwozi i mechanizmów hydraulicznych, objętych kodami CN ex [...] oraz ex [...] (kody TARIC [...] oraz [...]) pochodzących z Ch.
Wykazanie w toku postępowania w rozpatrywanej sprawie, że ręczne wózki paletowe, objęte procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu na podstawie zgłoszenia celnego [...] z dnia [...] r., posiadają [...] pochodzenie, zasadnym zatem czyniło określenie przez organy celne, zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 1174/2005 z dnia 18.07.2005 r., stawki cła antydumpingowego w wysokości 46,7% i retrospektywne zaksięgowanie kwoty cła antydumpingowego w wysokości [...] zł.
Jak wynika z treści rozpatrywanej skargi, istota zawartych w niej zarzutów naruszenia zaskarżoną decyzją przepisów postępowania, zawartych w Ordynacji podatkowej i mających odpowiednie zastosowanie w postępowaniu celnym, sprowadza się z jednej strony do kwestionowania uprawnienia organu celnego do odrzucenia jako dowodu złożonego przy zgłoszeniu celnym świadectwa pochodzenia towaru Form A, jako dokumentu urzędowego sporządzonego w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej i w konsekwencji pominięcie przy dokonywaniu ustaleń tego, co zostało w nim stwierdzone, z drugiej strony - do zarzutu nie uwzględnienia przez organy celne, iż posługując się otrzymanym świadectwem pochodzenia skarżąca Spółka działała w zaufaniu do organu państwa eksportera, który świadectwo to wystawił, co uzasadniało, jej zdaniem, odstąpienie od retrospektywnego księgowania należności celnych.
W związku z taką istotą tych zarzutów zauważyć należy, iż jakkolwiek dokument urzędowy, o jakim stanowi przepis art. 194 Ordynacji podatkowej, ma taki walor, iż stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, to jednakże walor ten nie ma charakteru bezwzględnego, skoro przepis ten (§ 3 art. 194) nie wyłącza możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko takiemu dokumentowi. O ile więc świadectwo Form A, sporządzone w formie określonej przepisami i przez powołany do tego organ władzy publicznej kraju eksportera, jest dowodem wskazanego w nim pochodzenia towaru, to jednakże nie oznacza tego, iż nie jest możliwą w postępowaniu celnym weryfikacja zawartych w nim informacji, co właśnie przewiduje przywołany przez organ odwoławczy przepis art. 94 RWKC. Odnosząc się do zarzutu nie odstąpienia przez organy celne od retrospektywnego księgowania należności celnych wynikających z długu celnego, zauważyć należy, iż z przywoływanego już wcześniej przepisu art. 220 ust. 1 WKC wynika, że retrospektywne zaksięgowanie prawnie należnej kwoty wynikającej z długu celnego, powstającego z mocy samego prawa i obiektywnie istniejącego, jest obowiązkiem organu celnego w sytuacji, gdy kwota ta nie została zaksięgowana zgodnie z postanowieniami art. 218 i art. 219 WKC lub została zaksięgowana kwota niższa od prawnie należnej. Obowiązek ten winien zostać zasadniczo wykonany w terminie dwóch dni, licząc od dnia, w którym organy te dowiedziały się o tej sytuacji i miały możliwość naliczyć kwotę prawnie należną, jak również określić dłużnika.
Jak wynika dalej z ust. 2 art. 220 WKC, od obowiązku retrospektywnego zaksięgowania organy celne odstępują w przypadkach w tym przepisie przewidzianych, w tym także w sytuacji, gdy kwota należności prawnie należnych nie została zaksięgowana w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez płatnika działającego w dobrej wierze i przestrzegającego przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego, przy czym za błąd, którego w racjonalny sposób nie można było wykryć w powyższym rozumieniu, uważa się także wydanie nieprawidłowego świadectwa przez organy kraju trzeciego dla potwierdzenia, w ramach systemu współpracy administracyjnej, preferencyjnego statusu towaru, nie ma to wszakże zastosowania w sytuacji, gdy wystawienie takiego nieprawidłowego świadectwa nastąpiło na podstawie niewłaściwego przedstawienia faktów przez eksportera, chyba że jest oczywistym, w szczególności, iż wydające świadectwo organy kraju trzeciego wiedziały lub powinny wiedzieć, że towary nie spełniają warunków wymaganych do korzystania z preferencji. Powoływanie się przez płatnika (importera) na dobrą wiarę może mieć miejsce wówczas, gdy udowodni on, że w okresie przedmiotowych operacji handlowych zachował należytą staranność, aby upewnić się, czy zostały spełnione wszystkie warunki korzystania z preferencji.
Jak wynika to z przywołanego w zaskarżonej decyzji raportu z misji prze-prowadzonej przez OLAF z udziałem wskazanego tam organu rządowego T., wszystkie zakwestionowane w wyniku przeprowadzonego dochodzenia świadectwa pochodzenia Form A, w tym także świadectwo złożone przy zgłoszeniu celnym w rozpatrywanej sprawie, okazały się świadectwami podającymi nieprawdziwe dane dotyczące pochodzenia wskazanego w nich towaru jako uzyskanego w T., tj. w kraju korzystającym z planu ogólnych preferencji taryfowych. Z poczynionych w toku tego dochodzenia ustaleń wynika również, iż potwierdzające nieprawdziwe dane świadectwa Form A wystawione zostały przez właściwe do tego organy na podstawie fałszywego przedstawienia faktów przez eksportera, co powoduje, jak to zasadnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż nie została spełniona jedna z koniecznych przesłanek do odstąpienia przez organy celne od zaksięgowania spornych należności. Zgodzić się też należy z organem odwoławczym, że podstawy do takiego odstąpienia nie stwarza też przywoływany przez skarżącą Spółkę argument o działaniu w dobrej wierze z zachowaniem należytej staranności przy dokonywaniu spornej transakcji handlowej. Zważywszy, że z ustaleń organów celnych wynika, czemu sama skarżąca Spółka nie zaprzecza, że w okresie wcześniejszym, poprzedzającym wprowadzenie ceł antydumpingowych na sprowadzane z Ch. ręczne wózki paletowe, towar ten importowała ona bezpośrednio z tego kraju od firmy H. oraz że po wprowadzeniu takich ceł przeniosła do firmy G. z T. import tego towaru, otrzymując go jednakże z deklaracją zgodności zawartą na instrukcji obsługi wózków paletowych sporządzoną przez poprzedniego ich dostawcę jako ich producenta, zasadnym jest stwierdzenie, iż co najmniej nie dołożyła ona należytej staranności dla upewnienia się, czy zostały spełnione warunki do korzystania z preferencji taryfowych.
Odnosząc się na koniec do zawartych w piśmie pełnomocnika Spółki z dnia [...] r. zarzutów formułowanych pod adresem decyzji organu pierwszej instancji, w szczególności do zarzutu braku wskazania w tej decyzji podstaw materialnoprawnych do dokonania weryfikacji zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru, zauważyć przede wszystkim należy, że przedmiotem skargi jest decyzja ostateczna wydana po wyczerpaniu przewidzianych ustawą środków zaskarżenia. Postępowanie celne, do którego stosuje się przepisy działu IV Ordynacji podatkowej, jest postępowaniem dwuinstancyjnym. Zasadą takiego postępowanie jest, że na skutek wniesionego odwołania od decyzji organu pierwszej instancji w postępowaniu odwoławczym prowadzący je organ ponownie rozpatruje sprawę i ponownie rozstrzyga sprawę wydając decyzję co do jej istoty, bądź wydaję inną decyzję przewidzianą w art. 233 § 1 i 2 tejże Ordynacji, gdy zachodzą warunki w przepisach tych określone. Jakkolwiek przepis art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej przewiduje też wydanie przez organ odwoławczy decyzji uchylającej w całości zaskarżoną odwołaniem decyzję organu pierwszej instancji z jednoczesnym przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, to jednakże rozstrzygnięcie takie może mieć miejsce wyłącznie wówczas, gdy rozstrzygnięcie samej sprawy wymaga uprzedniego prze-prowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części, na nie wówczas, gdy - jak sugeruje się to w pismach uzupełniających skargę - zachodzi potrzeba uzupełnienia zaskarżonej odwołaniem decyzji poprzez wskazanie pełnej i prawidłowej materialnoprawnej podstawy tej decyzji, czy też jedynie przez uzupełnienie jej uzasadnienia. W sytuacji, gdy dla rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy nie jest koniecznym uzupełnienie w znacznej części zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego, jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie, gdzie materiał dowodowy stanowiący podstawę rozstrzygnięcia sprawy zgromadzony został w istocie w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, organ odwoławczy rozstrzyga sprawę co do jej istoty na podstawie tego materiału oraz materiału dowodowego przez siebie ewentualnie uzupełnionego w trybie określonym w art. 220 Ordynacji podatkowej.
Nie sposób też podzielić podnoszonego przez stronę skarżącą zarzutu, iż raport OLAF, na jaki powołują się organy obu instancji, nie stanowi dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej, mogącego podważać wiary-godność świadectwa pochodzenia Form A wydanego przez powołany do tego urząd kraju eksportera, podobnie jak nietrafnym jest zarzut braku podstaw do powoływania się na regulacje zawarte w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1073/1999 z dnia 25.05.1999 r. dotyczącego dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych.
W związku z tymi zarzutami wskazać należy w ślad za organem odwoławczym orzekającym w rozpatrywanej sprawie, że Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) powołany został Decyzją Komisji z dnia 28.04.1999 r., nr 1999/352/WE, EWWIS, Euroatom (Dz. U.UE L z dnia 31 maja 1999 r.), według której (art. 2 ust. 1) "wykonuje on kompetencje Komisji w zakresie prowadzenia zewnętrznych dochodzeń w trybie administracyjnym do celów wzmocnienia zwalczania nadużyć finansowych, korupcją i innego rodzaju nielegalną działalnością mającą negatywny wpływ na interesy finansowe Wspólnoty, jak również wszelkimi innymi działaniami lub działalnością podmiotów gospodarczych prowadzonych z na-ruszeniem prawa wspólnotowego", natomiast prowadzone przez ten Urząd postępowanie opiera się o przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1073/1999 z dnia 25.05.1999 r. dotyczącego dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) (Dz. U.UE L z dnia 31 maja 1999 r.), z którego z kolei wynika m.in., że "Urząd wykonuje uprawnienia, przyznane Komisji rozporządzeniem Rady (Euratom, WE) nr 2185/96, do przeprowadzania inspekcji i kontroli na miejscu w Państwach Członkowskich i, zgodnie z umowami o współpracy, w państwach trzecich" (art. 3) oraz że "na zakończenie dochodzenia prowadzonego przez Urząd, opracowuje on, z upoważnienia dyrektora, raport określający ustalony stan faktyczny, możliwe straty finansowe oraz wyniki dochodzenia, włącznie z zaleceniami dyrektora Urzędu na temat działań, jakie należy podjąć" (art. 9 ust. 1) natomiast "raporty takie sporządzane są z uwzględnieniem wymogów procedury ustanowionych w prawie krajowym danego Państwa Członkowskiego. Raporty sporządzone na takiej podstawie stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniu administracyjnym lub sądowym Państwa Członkowskiego, w którym istniej potrzeba ich wykorzystania, w taki sam sposób i na takich samych warunkach jak administracyjne raporty sporządzone przez krajowych, administracyjnych kontrolerów. Podlegają one takim samym zasadom oceny, jak te mające zastosowanie do administracyjnych raportów sporządzonych przez krajowych administracyjnych kontrolerów i mają taką samą wartość jak te raporty" ( art. 9 ust. 2).
Z przedstawionej powyżej regulacji wspólnotowej wynika zatem jednoznacznie, jak to trafnie przyjmuje organ odwoławczy, że w postępowaniu celnym prowadzonym przez krajowe organy celne raport OLAF traktować należy tak samo, jak wszelkiego rodzaju protokoły z kontroli przeprowadzanych przez organy administracji polskiej, a więc jak dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 Ordynacji podatkowej.
Na koniec zauważyć należy, iż w zupełności chybionym jest zarzut zawarty w uzupełniającym skargę piśmie z dnia [...] r., sprowadzający się do tezy, iż weryfikacja świadectw pochodzenia na formularzu A (i deklaracji na fakturze) może mieć miejsce jedynie w trybach określonych w art. 94 ust. 1-5 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2.07.1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (RWKC), natomiast podstawy do takiej weryfikacji, prowadzącej w konsekwencji do odmowy zastosowania preferencji taryfowych, nie daje przepis art. 94 ust. 6 RWKC. Wynika z tego ostatniego przepisu, że w przypadku, gdy jakakolwiek informacja wydaje się wskazywać, że naruszane są przepisy dotyczące ogólnego systemu preferencji taryfowych (sekcja I rozdziału 2 tytułu IV RWKC), korzystający kraj wywozu, działając z własnej inicjatywy lub na wniosek Wspólnoty, przeprowadza niezbędne dochodzenia lub zleca przeprowadzenie takich dochodzeń w trybie pilnym w celu ich rozpoznania i zapobiegania takim naruszeniom, przy czym Wspólnota może w tym celu uczestniczyć w tych dochodzeniach. Za nieporozumienie uznać należy leżące u podstaw omawianego zarzutu założenie, iż wyrażony w przytoczonym przepisie art. 94 ust. 6 RWKC cel podejmowanego dochodzenia, polegający na rozpoznawaniu naruszeń przepisów dotyczących ogólnego systemu preferencji taryfowych i im zapobieganiu, dotyczy wyłącznie naruszeń przyszłych, a nie naruszeń już zaistniałych. Podejmowane przez organy celne działania zmierzające do weryfikacji zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru (art. 78 ust. 2 WKC), obejmujące także weryfikację danych dotyczących deklarowanych preferencji taryfowych poprzez weryfikację świadectwa pochodzenia Form A w trybie art. 94 RWKC, są działaniami, jak to wynika z treści art. 78 ust. 3 WKC, mającymi na celu ewentualne, w razie zastosowania przepisów regulujących procedurę celną (której zgłoszenie to dotyczy) w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, podejmowanie, zgodnie z wydanymi w tym zakresie przepisami, niezbędnych kroków w celu uregulowania sytuacji towaru, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują, a nie - jak sugeruję się to w omawianym piśmie procesowym - podejmowanie działań w odniesieniu do towaru z przyszłych zgłoszeń celnych.
Nie znajdując, w tych warunkach, podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna wydana została z naruszeniem wskazanych w niej przepisów prawa krajowego i materialnego w stopniu co najmniej mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, stosownie do przepisu art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło