I SA/Bk 153/11

WyrokWSA w Białymstoku2011-06-01

Skład orzekający: sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Piotr Pietrasz, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. z tytułu osiągnięcia przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, odrzucając jako niewiarygodne deklarowane przez podatnika dochody z hodowli trzody chlewnej oraz pożyczkę wekslową?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Organy wykazały, że deklarowane przez podatnika dochody z hodowli trzody chlewnej oraz pożyczka wekslowa były niewiarygodne ze względu na brak dowodów, sprzeczność z zasadami doświadczenia życiowego oraz niespójność z innymi zgromadzonymi dowodami. Podatnik nie wykazał, aby jego wydatki i zgromadzone mienie znajdowały pokrycie w ujawnionych źródłach przychodu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zaskarżenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego ustalającą K. U. zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za 2004 r. w kwocie 22.963 zł z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Organy stwierdziły nadwyżkę wydatków nad dochodami, kwestionując wiarygodność deklarowanych przez skarżącego dochodów z hodowli trzody chlewnej oraz pożyczki wekslowej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym zasady praworządności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Piotr Pietrasz, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 01 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi K. U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego za 2004 r. z tytułu osiągnięcia przychodów z nieujawnionych źródeł przychodów oddala skargę. Dyrektor Izby Skarbowej w B. zaskarżoną do Sądu decyzją z [...] lutego 2011 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. M. z [...] października 2010 r. nr [...], w której ustalono Panu K. U. (dalej również jako skarżący) zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za 2004 r. w kwocie 22.963 zł z tytułu osiągnięcia przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Organy stwierdziły brak pokrycia poniesionych wydatków w dochodach (przychodach) strony za 2004 r. oraz mieniu zgromadzonym w latach poprzednich. W sprawie ustalono, że łączna kwota dochodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania, która mogła służyć do finansowania wydatków poniesionych przez małżonków U. w latach 1998-2003 wyniosła łącznie 287.716,77 zł. Łączna kwota wydatków poniesionych przez małżonków w tym okresie wyniosła 309.589,17 zł. Tym samym wystąpiła nadwyżka wydatków na dochodami. Natomiast łączna kwota wydatków i wartości zgromadzonego mienia w 2004 r. wyniosła w ocenie organów 167.770,32 zł, natomiast przychody, które mogły stanowi źródło finansowania wydatków poniesionych w 2004 r. to kwota 106.535,56 zł. Nadwyżka wydatków i wartości zgromadzonego mienia nad mieniem zgromadzonym w roku 2004 r. i w latach poprzednich pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania wyniosła zatem 61.234,76 zł (167.770,32 zł -106.535,56 zł). Kwota przychodów nie znajdująca pokrycia w ujawnionych źródłach dochodu przypadająca na skarżącego wyniosła 30.617,38 zł (50% z kwoty 61.234,76 zł). Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że kwestią sporną w tej sprawie jest nieuznanie dochodów: ze sprzedaży mięsa na hali targowej w B. oraz w W. pochodzącego z hodowli trzody chlewnej we własnym gospodarstwie rolnym w wysokości zadeklarowanej przez skarżącego (według strony dochód z tej produkcji rolniczej w latach 1998-2004 wyniósł 465.690 zł) oraz z zaciągniętego długu wekslowego w kwocie 53.200 euro w T. w dniu [...] listopada 2003 r. Odnosząc się do pierwszej ze spornych kwestii organ odwoławczy zauważył, że w sprawie uznano, iż małżonkowie U. prowadzili hodowlę trzody chlewnej, natomiast zakwestionowano jej skalę i wysokość uzyskanego dochodu 465.690 zł. W celu zweryfikowania możliwości wytwórczych produkcji trzody chlewnej oraz sprzedaży mięsa przez stronę, organ pierwszej instancji przeprowadził dodatkowe postępowanie dowodowe. Wystąpił m.in. do Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w W. M. z zapytaniem, jakie obowiązki winien spełniać rolnik sprzedający na targowiskach w latach 1998-2005 mięso pochodzące z własnej hodowli świń. Z odpowiedzi na to zapytanie wynika, że sprzedaż przez rolnika na targowiskach (halach targowych) mięsa ze świń pochodzących z własnej hodowli podlegała nadzorowi służb weterynaryjnych. Zdaniem organu odwoławczego, podany w piśmie Powiatowego Inspektoratu Weterynarii sposób sprzedaży mięsa w halach targowych pozostaje w sprzeczności z wyjaśnieniami małżonków, z których wynika, że uboju zwierząt dokonywano sposobem gospodarskim (najczęściej w stodole przy pomocy współmałżonka i ojca K. U.) i mięso w formie półtusz było dowożone do miejsca sprzedaży. W trakcie postępowania strona nie przedstawiła żadnego dowodu, który podważyłby wiarygodność informacji zawartych w tym piśmie. Za niewiarygodne uznano, więc twierdzenia strony, iż dopiero po akcesji Polski do Wspólnoty Europejskiej zaczęły obowiązywać rygorystyczne przepisy dotyczące uboju i małżonkowie U. mogli dokonywać uboju sposobem gospodarskim i sprzedawać mięso bez jakiegokolwiek nadzoru weterynaryjnego. Organ pierwszej instancji ustalił ponadto, że małżonkowie U. nie mają założonej siedziby stada oraz że nie składali do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosku o wydanie Księgi Rejestracji Stada. Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że z informacji pozyskanej od Agencji wynika, że obowiązek identyfikacji rejestracji zwierząt hodowlanych został wprowadzony od 1 maja 2004 r. Nieuprawnione jest więc twierdzenie strony, iż powyższe ustalenia nie mają dla niej znaczenia, ponieważ nie była producentem trzody chlewnej i na sprzedaż nie musiała rejestrować stada, skoro w trakcie postępowania wyjaśniała, iż w 2004 r. uzyskała wraz z mężem dochód ze sprzedaży trzody chlewnej. Kolejny argument kwestionujący skalę prowadzonej produkcji trzody chlewnej to w ocenie organu odwoławczego ilość zużytej energii w gospodarstwie rolnym małżonków. W gospodarstwie tym było bardzo małe zużycie energii - od 9 do 12 razy mniejsze niż w miejscu zamieszkania małżonków U. w W. M. Organy ustaliły również, że skarżący w latach 1999 - 2002 przekraczał granicę kraju ponad 100 razy, nie mógł więc w tym czasie pracować w gospodarstwie rolnym. Ponadto zwróciły uwagę, że małżonka skarżącego w latach 2002-2003 prowadziła działalność gospodarczą, co też w znacznym stopniu ograniczało jej możliwości pracy w tym gospodarstwie. Ponadto organy nie stwierdziły na posiadanych przez małżonków rachunkach bankowych przepływu środków pieniężnych z tytułu sprzedaży mięsa pochodzącego z uboju trzody chlewnej lub regulowania należności w związku z zakupem potrzebnych do hodowli towarów lub usług. Strona nie przedłożyła w trakcie postępowania żadnego dowodu na zakup paszy lub potwierdzenia poniesienia kosztów z tytułu np. opłaty targowej lub zapłaty leczenia weterynaryjnego. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, w świetle zeznań T. S., posiadającego podobne gospodarstwo do małżonków U., który zeznał, że hodował rocznie około 20 sztuk świń i żywił je paszami pochodzącymi z własnego gospodarstwa, ale także kupował zboże, bo własna produkcja nie wystarczała - trudno dać wiarę wyjaśnieniom małżonków, że z posiadanego gospodarstwa pozyskiwali taką ilość zboża, która wystarczała na wyhodowanie w ciągu roku ponad 100 sztuk trzody chlewnej do wagi nawet 150 kg. Organ powołał się również na informację [...] Ośrodka Doradztwa Rolniczego w S. oraz Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej Państwowego Instytutu Badawczego. Wskazał, że dochody z hodowli trzody chlewnej w okresie 1998-2004 nie były wysokie, a podobne wielkości dochodów z hodowli trzody chlewnej podali podczas zeznań świadkowie S. P. i H. M. W związku z powyższymi okolicznościami w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej organ pierwszej instancji zasadnie nie uznał za wiarygodne wyjaśnienia strony, że w latach 1998-2004 uzyskała dochód z tytułu sprzedaży mięsa pochodzącego z własnej hodowli w łącznej kwocie 465.690 zł. Odnosząc się do drugiej ze spornych kwestii organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny dokumentu umowy pożyczki zawartej z firmą T. Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że dokument umowy pożyczki zawartej ze szwajcarską firmą nie odzwierciedla faktycznie dokonanej operacji przepływu środków finansowych i został przedłożony przez stronę celem obniżenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2004 r. Przede wszystkim organy zwróciły uwagę, że z przedłożonej umowy wynika, że pożyczkobiorcy są obowiązani w terminie do 31 grudnia 2015 r. jedynie do zwrotu kwoty pożyczki bez odsetek. Umowa nie zawiera informacji, na jakie korzyści liczy pożyczkodawca. Przyjęcie takiej formy umowy oznaczałoby, iż szwajcarska instytucja finansowa przekazuje do dyspozycji osoby fizycznej kwotę 53.200 euro na okres 12 lat nie mając z tego tytułu żadnych korzyści. Przeczą temu zasady doświadczenia życiowego i ogólnie przyjęte reguły postępowania instytucji finansowych udzielających pożyczek. Mimo wezwań strona nie przedłożyła żadnego dowodu potwierdzającego fakt otrzymania pożyczki. Nie stawiła się również na przesłuchanie celem wyjaśnienia okoliczności związanych z pożyczką otrzymaną z firmy T. Ponadto organ pierwszej instancji nie miał prawnych możliwości dokonać weryfikacji, w ramach pomocy prawnej, przedłożonej umowy pożyczki zawartej ze szwajcarską firmą. Dodatkowo organ stwierdził, że małżonkowie U. w znacznym zakresie korzystali z rachunków bankowych i podejmowali działania, aby z lokat bankowych uzyskiwać dochód z odsetek bankowych, a otrzymanej pożyczki wbrew oświadczeniu nie przeznaczyli na budowę ubojni. Trudno, zatem wytłumaczyć fakt, iż tak znaczną kwotę małżonkowie przetrzymywaliby poza systemem bankowym tracąc odsetki. Zwłaszcza w sytuacji wielokrotnego występowania i otrzymywania zasiłków rodzinnych na dzieci. Organ zwrócił też uwagę, że przedłożenie dowodu z umowy pożyczki nastąpiło dopiero na etapie odwołania, kiedy znana była wysokość wydatków nie znajdujących pokrycia w dochodach z ujawnionych źródeł. W skardze do Sądu pełnomocnik skarżącego wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji lub alternatywnie uchylenie tych decyzji, zarzucając rażące naruszenie: art. 20 ust. 3 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm. (dalej w skrócie: "u.p.d.o.f.") - poprzez błędne ustalenie, że skarżący w 2004 r. uzyskał przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzące ze źródeł nieujawnionych, wbrew oczywistym dowodom znajdującym się w aktach sprawy, że takich przychodów nie było; art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. - poprzez bezpodstawne zastosowanie tego przepisu do wyliczenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł lub nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, przez odrzucenie przy ocenie zdarzenia dowodów zebranych w aktach sprawy a przemawiających na korzyść skarżącego, dowodzących o posiadanych przychodach z ujawnionych źródeł opodatkowanych lub wolnych od takiego podatku; art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f. - poprzez bezpodstawne zastosowanie tego przepisu jako podstawy prawnej ustalenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych z innych źródeł niż ujawnione przez skarżącego jako źródła opodatkowane lub wolne od takiego podatku; konstytucyjnej zasady praworządności wyrażonej w art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej - poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. W ocenie autora skargi skarżona decyzja rażąco narusza ponadto art. 122 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) - dalej w skrócie: "o.p." oraz art. 120 o.p., art. 191 o.p., art. 233 w zw. z art. 235 o.p. W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że w latach 1998-2004, powszechnym było nie dokonywanie w halach targowych żadnej kontroli sposobu uboju trzody chlewnej. Skarżący miał więc prawo do dokonywania uboju "gospodarskiego" i sprzedaży mięsa na targowiskach. Pełnomocnik zwrócił też uwagę, że hodowlę i obrót trzodą chlewną można prowadzić bez rejestracji stada w ARiMR. Ponadto nie zgodził się z argumentami dotyczącymi wyjazdów skarżącego poza granice kraju i prowadzenia działalności gospodarczej przez jego małżonkę, co miało uniemożliwiać w ocenie organów hodowlę świń w podanych przez stronę rozmiarach. Wskazał, że błędny jest wniosek, że 7 wyjazdów w ciągu roku do Czech uniemożliwia prowadzenie hodowli świń. Pełnomocnik dodał również, że organy nie podały, w jakiej skali C. U. prowadziła działalność gospodarczą i czy zatrudniała pracowników. Podniósł, że właśnie prowadzenie hodowli świń spowodowało konieczność zatrudnienia pracownika do prowadzonej działalności gospodarczej. Zdaniem pełnomocnika, skarżący uzyskiwał dochody ze sprzedaży mięsa większe od tych wynikających z pisma [...] Ośrodka Doradztwa Rolniczego oraz Instytutu Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej Państwowego Instytutu Badawczego. Małżonkowie nie sprzedawali świń jako żywiec tylko jako mięso w elementach. Autor skargi nie zgodził się poza tym z argumentami dotyczącymi zużycia energii elektrycznej. Ponadto zakwestionował ustalenia dotyczące długu wekslowego błędnie uznanego przez organy za umowę pożyczki. Poddał również w wątpliwość podstawę, na jakiej organy uznały, że udzielone zobowiązanie wekslowe nie jest odpłatne. W kwocie długu wekslowego 53.200 euro jest odpłatność w kwocie 8.200 euro na rzecz wierzyciela wekslowego. Kwota 45.000 euro została wywieziona przez skarżących w trzech ratach. W toku dokonywania oceny zgromadzonych środków pieniężnych, organy pominęły również fakt sfinansowania części wydatków ze sprzedaży w dniu [...] maja 2002 r. bonów skarbowych o wartości 300.000 zł przy rocznej stopie procentowej 9,40%. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Dokonując kontroli skarżonej decyzji Sąd nie dostrzegł, aby rozstrzygnięcie organu naruszało przepisy postępowania oraz przepisy materialnoprawne, będące podstawą wydanej decyzji. Jak wynika z akt sprawy zebrany materiał dowodowy pozwalał na wydanie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu osiągnięcia przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Tym samym za niezasadny uznano zarzut naruszenia konstytucyjnej zasady praworządności wyrażonej w art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej podniesiony z uwagi na wydanie zdaniem autora skargi, zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Oceniając przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe na wstępie, poczynić należy kilka uwag dotyczących specyfiki ustalenia dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzącego ze źródeł nieujawnionych. I tak zgodnie z art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., wysokość przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Stosownie zaś do art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. od dochodów (przychodów) z nieujawnionych źródeł przychodów lub nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach - w wysokości 75% dochodu pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy. Na gruncie cytowanych przepisów ugruntowany jest już pogląd, że w postępowaniu dotyczącym przychodów ze źródeł nieujawnionych organy podatkowe dowodzą istnienia i wysokości przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych, zaś podatnik powinien wskazać dochody jako źródła pokrycia swoich wydatków i wartości zgromadzonego mienia. Z istoty rzeczy to na podatniku spoczywa, więc ciężar wykazania, że suma poniesionych w roku podatkowym wydatków i wartość zgromadzonych w tymże roku zasobów finansowych znajdują pokrycie w już opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania źródłach przychodu oraz w posiadanych przedtem zasobach majątkowych. Tylko on jest, bowiem dysponentem pełnej wiedzy na temat przychodów w tych latach uzyskanych. Stanowisko takie jest prezentowane m.in. w wyrokach NSA: z 30 września 2008 r. sygn. akt II FSK 944/07, LEX nr 446991; z 2 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FSK 120/07, LEX nr 389445; z 21 marca 2008 r., sygn. akt II FSK 437/06, LEX nr 351005; z 13 października 2010 r., sygn. akt II FSK 882/09, dostępnyw Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych i podziela je także Sąd rozpoznający niniejszą sprawę. Niemniej jednak takie usytuowanie ciężaru dowodu nie zwalnia organu od obowiązku kompleksowej analizy wszelkich posiadanych i zgromadzonych danych i informacji w zakresie ustalenia wysokości wydatków oraz wartości zgromadzonego przez podatnika mienia. Z zasady prawdy materialnej wynika bowiem obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, czemu towarzyszy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 122 i 187 o.p.). Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy jest zarówno zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, a także ich prawidłowa ocena. Dowodem w sprawie podatkowej jest przy tym wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, o ile nie jest to sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 o.p.). Oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego organ dokonuje natomiast na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a o jej prawidłowości decyduje to, czy, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie (art. 191 o.p.). W realiach omawianej sprawy spór toczył się głównie wokół dwóch wątków. Pierwszy z nich dotyczy twierdzeń skarżącego o wysokości dochodów ze sprzedaży mięsa na hali targowej w B. oraz w W. pochodzącego z hodowli trzody chlewnej we własnym gospodarstwie rolnym. Drugi zaś to kwota 53.200 euro uzyskana rzekomo z długu wekslowego zaciągniętego w T. W skardze powołano się również na finansowanie w 2004 r. wydatków ze środków pochodzących ze sprzedaży [...] maja 2002 r. bonów skarbowych o nominalnej wartości 300.000 zł, przy rocznej stopie procentowej 9,40%. Odnosząc się do ustaleń dotyczących pierwszej ze spornych kwestii, Sąd stwierdza, że wywody organu w tym zakresie są logiczne i znajdują potwierdzenie w zebranych dowodach. Okolicznością nie bez znaczenia w sprawie jest, że skarżący źródło i wielkość dochodu z produkcji i sprzedaży trzody chlewnej na przestrzeni lat 1998-2004 ujawnił dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Niemniej jednak przeprowadzono szczegółowe postępowanie dowodowe weryfikujące możliwość osiągnięcia wskazanego przez stronę dochodu z tego tytułu. Wynik tej weryfikacji potwierdza, że skarżący nie prowadził produkcji i sprzedaży trzody chlewnej w deklarowanym rozmiarze. Przemawiają za tym przede wszystkim okoliczności dotyczące możliwości wytwórczych gospodarstwa małżonków U., które nie pozwalały na osiągnięcie dochodów w wielkościach wskazanych przez skarżącego. Organy słusznie poddały w wątpliwość hodowlę trzody chlewnej tak dużej ilości, głównie w oparciu o produkty pochodzące z własnego gospodarstwa rolnego o powierzchni ok. 6 ha, składającego się przeważnie z gleb o niskich klasach. Zwłaszcza, że przesłuchany w sprawie świadek - T. S. - posiadający w tej samej miejscowości podobny areał i hodujący rocznie około 20 sztuk świń (tak więc kilkakrotnie mniej niż zadeklarowana przez stronę wielkość hodowli) zeznał, że musiał dokupować zboże, gdyż własna produkcja nie wystarczała na wyżywienie trzody. Dodatkowo wątpliwości organów potwierdza mała opłacalność hodowli. Wymieniony świadek twierdził, że z uwagi na nieopłacalność zaprzestał hodowli trzody chlewnej już w latach 1997-1998. Podobnie zeznali inni producenci rolni z tego terenu. Kolejnym argumentem poddającym w wątpliwość wysokość dochodów uzyskanych przez małżonków z hodowli trzody chlewnej jest okoliczność, że sprzedaż przez rolnika na targowiskach (halach targowych) mięsa ze świń pochodzących z własnej hodowli podlegała w badanym przez organy okresie nadzorowi służb weterynaryjnych. Takie informacje organy uzyskały z Powiatowego Inspektoratu Weterynarii, skarżący zaś skutecznie nie podważył ich wiarygodności. Również w kontekście braku zarejestrowania stada w ARiMR organy słusznie podważyły wiarygodność twierdzeń strony o wielkości hodowli trzody chlewnej. Posiadanie dużej hodowli trzody chlewnej musi łączyć się poświęceniem sporej ilości czasu na jej prowadzenie. Tymczasem organy ustaliły, że w latach 1999-2002 skarżący często wyjeżdżał zagranicę, a jego żona prowadziła w latach 2002-2003 działalność gospodarczą. W świetle stanu zdrowia rodziców, wskazane okoliczności również mają znaczenie dla oceny rozmiarów prowadzonej hodowli. Znamienne jest ponadto, że skarżący, ubiegając się w latach 1998-2004 o zasiłek rodzinny nie wykazał w składanych do KRUS wnioskach tak znacznego dochodu, jak ten z produkcji i sprzedaży trzody chlewnej w podanej przez siebie skali (k. 237-287 tom II akt adm.). Wszystkie te okoliczności, traktowane łącznie i we wzajemnym powiązaniu pozwalały na sformułowanie wniosku, że małżonkowie w latach 1998-2004 nie mogli uzyskać z hodowli trzody chlewnej deklarowanych dochodów. Wobec braku możliwości ustalenia rzeczywistej skali dochodów z tego tytułu organy prawidłowo odwołały się do danych statystycznych dotyczących przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na jedną osobę w złotych w pięcioosobowych gospodarstwach domowych rolników w Polsce w latach 1998-2004. Podobnie należy również ocenić twierdzenia strony o otrzymaniu kwoty 53.200 euro tytułem długu wekslowego zaciągniętego w T. Analiza akt sprawy dała organom podstawę do przyjęcia, że dokument umowy zawartej ze szwajcarską firmą nie odzwierciedla faktycznie dokonanej operacji przepływu środków pieniężnych. Znamiennym w sprawie jest również i to, że na fakt uzyskania ww. kwoty skarżący powołał się dopiero w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji z [...] stycznia 2010 r. W celu wykazania posiadania takich środków na dzień 1 stycznia 2004 r. skarżący przedłożył jedynie kserokopię dokumentu sporządzonego w języku angielskim oraz jego tłumaczenie. Organ podatkowy podjął próbę weryfikacji tego źródła przychodów jednakże z pisma Biura Wymiany Informacji Podatkowej w Koninie wynika, że brak jest podstawy prawnej do wystąpienia do władz szwajcarskich z taką prośbą. Realizując zasadę podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, organ wezwał małżonków celem przesłuchania w charakterze strony m.in. na okoliczność uzyskania ww. kwoty. Dodatkowo zwrócił się do opisania okoliczności uzyskania tej kwoty i przedłożenia stosownych dokumentów. Małżonkowie nie zgłosili się jednak na przesłuchanie, ani nie dostarczyli żadnych nowych informacji i dokumentów. Dysponując jedynie wspomnianym dokumentem organ dokonał więc jego oceny w kontekście innych dowodów znajdujących się w aktach. Z dokumentu tego wynika, że szwajcarska firma udzieliła [...] grudnia 2003 r. małżonkom U. nie oprocentowanej pożyczki z terminem spłaty do 31 grudnia 2015 r. Słusznie organy zauważyły, że zasady doświadczenia życiowego i reguły udzielania pożyczek przez instytucje finansowe sprzeciwiają się udzielaniu długoterminowych nie oprocentowanych pożyczek. Poza tym strona skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu potwierdzającego otrzymanie tej kwoty, ani dowodu wskazującego na to, że umowa zawarta ze szwajcarską firmą miała, jak twierdzi, odpłatny charakter. Budzi to uzasadnione wątpliwości w kontekście aktywności małżonków w uzyskiwaniu dodatkowych profitów z lokat bankowych, na których lokowane były środki pieniężne z różnych tytułów, w tym nawet niewielkie, uzyskane z zasiłków rodzinnych. Dysponując jedynie dokumentem umowy pożyczki organy miały pełną słuszność uznając, że nie odzwierciedla on rzeczywistych przepływów finansowych między stronami umowy. Ocena ta logicznie podważa wiarygodność tego dokumentu, przedłożonego, jak trafnie zauważył organ odwoławczy wówczas, gdy znana już była wysokość wydatków nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach dochodów małżonków. Nietrafny okazał się również zarzut pominięcia sfinansowania części wydatków małżonków ze sprzedaży w dniu [...] maja 2002 r. bonów skarbowych o wartości 300.000 zł. Analiza rachunku bankowego małżonki skarżącego wskazuje, że wskazana przez stronę kwota nie mogła służyć do pokrycia wydatków poniesionych przez małżonków w 2004 r. W dniu [...] maja 2002 r. na ten rachunek wpłacona została kwota 300.000 zł. W tym samym dniu wypłacono jednak 296.981,19 zł (k. 678 akt adm.). Z kolei [...] grudnia 2003 r. na konto C. U. wpłynęła kwota 319.449,55 zł. Jednak dzień później wypłacono kwotę 320.000 zł (k. 673 akt adm.), z której tego samego dnia sfinansowany został zakup papierów wartościowych o wartości 300.000 zł. Sprzedaż papierów wartościowych nastąpiła natomiast dopiero [...] grudnia 2005 r. (k. 580 akt adm.). Zdaniem Sądu organy podjęły niezbędne czynności dla prawidłowego i w pełni obiektywnego ustalenia dochodów i wydatków, a zgromadzone w sprawie dowody zostały poddane wszechstronnej i wnikliwej ocenie. W tym stanie rzeczy, rozpoznając sprawę w jej granicach, Sąd nie dostrzegł naruszenia przez organy przepisów prawa, w szczególności wskazanych w skardze przepisów art. 2 Konstytucji RP, art. 20 ust. 3 u.p.d.o.f., art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. oraz art. 120, art. 122, art. 191, art. 233 i 235 o.p. Dlatego też na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło