II OZ 795/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 20 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 czerwca 2011 r., IV SA/Wa 612/11 wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z. P. i N. P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2011 r., Nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2011 r., IV SA/Wa 612/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej jako: WSA) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. P. i N. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z. P. i N. P. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2011 r., Nr [...] w przedmiocie wymeldowania - wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu WSA wskazał, że Z. P. działając w imieniu własnym oraz jako przedstawiciel ustawowy małoletniej córki N. P. pismem z dnia 11 marca 2011 r. wniósł do WSA skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania wymienionego wraz z małoletnią córką N. P. z miejsca pobytu stałego z budynku położonego przy ul. [...] w P., a do skargi dołączony został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż ze względu na konieczność zabezpieczenia podstawowych interesów dziecka tj. wyrobienie paszportu, złożenie dokumentów do gimnazjum, zabezpieczenie świadczeń z funduszu alimentacyjnego i stypendium dla córki, wnosi o wstrzymanie wykonania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego do czasu rozstrzygnięcia skargi przez sąd. Biorąc powyższe pod uwagę WSA uznał, że za wstrzymaniem wykonania decyzji wymeldowującej skarżącego wraz z jego małoletnią córką przemawia dobro małoletniej, gdyż pozbawienie meldunku małoletniej może spowodować w okolicznościach sprawy trudne do odwrócenia skutki, a uwzględniając wniosek skarżącego Sąd I instancji miał na uwadze ewentualne szkody oraz skutki wynikające z braku stałego meldunku związane z codzienną egzystencją skarżącego oraz jego małoletniej córki. W zażaleniu J. P. zaskarżyła ww. postanowienie WSA w całości, zarzucając mu błąd w stosowaniu prawa materialnego poprzez uznanie, że brak meldunku na pobyt stały może wywołać trudne do odwrócenia skutki wobec osób, dla których od 2007 roku centrum życia była miejscowość położona o kilkaset kilometrów od P. - miejscowości, z której zostali wymeldowani. W konsekwencji J. P. wniosła o uchylenie ww. postanowienia WSA. W uzasadnieniu wskazano, że wymeldowanie skarżącego wraz córką nie może wywołać trudnych do odwrócenia skutków dla niego i małoletniej N., gdyż meldunek jest czynnością rejestracyjną. Wnosząca zażalenie stwierdziła także, iż również niezrozumiałe jest stanowisko Sądu I instancji, który w uzasadnieniu swojej decyzji wskazuje, że za wstrzymaniem decyzji przemawia dobro małoletniej, ale nie wspomina o niebezpieczeństwie wyrządzenia szkody na rzecz Z. P. - a mimo to Sąd ten wstrzymał decyzje zarówno w stosunku do skarżącego jak i do małoletniej córki. Wnosząca zażalenie stwierdziła, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji zasłonił się córką, "co czyni zawsze, wiedząc, że to zwykle chwyta - tym razem rzeczywiście znów się udało". Sąd wstrzymał decyzję mimo że dobra małoletniej N. nie ucierpią w żaden sposób na tym działaniu i jeszcze objął ochroną ojca. Ojcu N. zależy bardzo na utrzymaniu tego adresu tylko po to aby wprowadzać w błąd kredytodawców i pożyczkodawców. Pożycza niewielkie sumy, a potem wszelkie upomnienia i wezwania przychodzą na adres pruszkowski. Natomiast w sprawach N. przez okres tych czterech lat, kiedy Z. P. wraz z córką się wyprowadził nie przyszłą ani razu żadna przesyłka. Odpowiadając na zażalenie Z. P. wniósł o oddalenie zażalenia wniesionego do WSA przez J. P. oraz utrzymanie w mocy postanowienia WSA. W uzasadnieniu podał, że wnosząca zażalenie J. P. nie ma racji i wykazuje nieznajomość prawa twierdząc, że możliwe jest załatwienie wszystkich spraw dotyczących egzystencji przez osobę samotnie wychowującą dziecko i nieposiadającą wraz z dzieckiem zameldowania. W Polsce istnieje obowiązek meldunkowy, dlatego urzędy przy załatwianiu spraw związanych z przyznaniem zasiłku rodzinnego, świadczeń z funduszu alimentacyjnego, pomocy stypendialnej itp. wymagają zameldowania na terenie danej gminy czy miasta. W dalszej części Z. P. podał, że w związku z wykonywaną pracą przebywał wraz z dzieckiem poza miejscem stałego zamieszkania i zameldowania. Pracował w powiecie sandomierskim gdzie jest zameldowany na pobyt czasowy. Zakończył pracę, córka ukończyła szkołę podstawową. Jego zameldowanie na pobyt czasowy kończy się 23 lipca 2011 r. i nie będzie przedłużone, ponieważ po zakończeniu pracy wraca do stałego miejsca zamieszkania. Po wygaśnięciu zameldowania na pobyt czasowy straci więc status bezrobotnego i ubezpieczenie zdrowotne dla siebie i dziecka w Urzędzie Pracy w S. gdzie jest zarejestrowany. W P. nie będzie się mógł zarejestrować jeżeli zostanie utrzymana decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego, i w konsekwencji pozostanie z córką bez prawa do ubezpieczenia zdrowotnego i bez możliwości otrzymania zasądzonych na córkę alimentów, ze statusem osób bezdomnych potwierdzonym w dowodach osobistych. Z. P. zarzucił J. P., że powodowana jest ona mściwością i chęcią uniemożliwienia powrotu do stałego miejsca zamieszkania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zmianami - dalej jako: ppsa), wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże, w myśl art. 61 § 3 ppsa, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, Sąd może na jego wniosek wstrzymać wykonanie tego aktu lub czynności w całości lub w części, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z powyższego wynika zatem, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego do Sądu aktu jest instytucją o charakterze wyjątkowym - odstępstwem od ogólnej reguły, w myśl której wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu -, a skorzystać z niej można tylko, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak wynika z powyższego, do oceny Sądu należy czy w sprawie zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa, a więc niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odnosząc się do zarzutów zażalenia należy wskazać, że są one niezasadne. Kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej jako: NSA) ogranicza się do oceny czy Sąd I instancji nie naruszył przepisów prawa. Jak trafnie wskazał NSA w postanowieniu z dnia 30 września 2008 r. (I OZ 730/08, LEX nr 493787) "dokonana przez Sąd ocena wniosku o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu postanowienia. Z uzasadnienia musi zatem wynikać to, co miało wpływ na stanowisko Sądu; czy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków zachodzi tylko po stronie skarżącego lub uczestników postępowania, czy też dotyczy wszystkich podmiotów biorących w nim udział. Jednocześnie w przypadku ustalenia, że przesłanki wymienione w art. 61 § 3 ppsa mogą dotyczyć kilku podmiotów biorących udział w postępowaniu i stwierdzenia, że w tym zakresie występuje kolizja interesów stron postępowania, Sąd zobowiązany jest do wyważenia tych interesów, poprzez ocenę stopnia zachodzącego niebezpieczeństwa w stosunku do każdej ze stron. Dopiero na tej podstawie Sąd może rozstrzygnąć, czy w świetle stanu faktycznego sprawy zasadne jest zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej (art. 141 § 4 w związku z art. 166 ppsa). Zdaniem NSA, Sąd I instancji zastosował odpowiednie przepisy ppsa i prawidłowo uzasadnił ich zastosowanie. Argumentacja Sądu I instancji wskazuje, że WSA wziął pod uwagę całokształt okoliczności sprawy a ważąc argumenty słusznie uznał, że skarżący uprawdopodobnili we wniosku okoliczności uzasadniające możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (dobro małoletniej, gdyż pozbawienie meldunku małoletniej może spowodować w okolicznościach sprawy trudne do odwrócenia skutki związane z codzienną egzystencją skarżącego oraz jego małoletniej córki). Wydając zaskarżone orzeczenie Sąd I instancji skorzystał ze swojego prawa, bowiem wydanie postanowienia oczekiwanego przez stronę zależy od uznania Sądu. Podsumowując powyższe, zdaniem NSA, skoro zastosowanie ochrony tymczasowej nie wiąże się z koniecznością udowodnienia, że wykonanie zaskarżonego aktu spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a jedynie ze wskazaniem na prawdopodobieństwo nastąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to biorąc to pod uwagę Sąd I instancji zgodnie z przepisami prawa zadecydował o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. NSA podkreśla także, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 10 października 2008 r., II OZ 741/08, LEX nr 493666). Tym samym, ani zaskarżone orzeczenie WSA ani niniejsze postanowienie NSA nie przesadzają o ostatecznym wyniku oceny zaskarżonej decyzji przez Sąd administracyjny. W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie WSA należy uznać za zgodne z przepisami prawa, dlatego NSA, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ppsa orzekł jak w sentencji.