II OSK 2285/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-04-09
Skład orzekający: Paweł Miładowski, Alicja Marzenna Linska-Wawrzon, Zbigniew Ślusarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ architektoniczno-budowlany ma kompetencje do oceny merytorycznej rozwiązań technicznych zawartych w projekcie architektoniczno-budowlanym, czy też jego rola ogranicza się do sprawdzenia zgodności projektu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu?Ratio decidendi
Organ architektoniczno-budowlany nie ma uprawnień do nakazywania wprowadzenia konkretnych treści do projektu budowlanego ani do oceny merytorycznej rozwiązań technicznych zawartych w projekcie architektoniczno-budowlanym. Jego zadaniem jest sprawdzenie projektu budowlanego w ramach wymogów ściśle określonych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, w tym zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami techniczno-budowlanymi. Rozszerzająca interpretacja uprawnień organu w tym zakresie oznaczałaby naruszenie zasady związania organów administracji publicznej prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę rozbudowy Filharmonii Śląskiej. Po uchyleniu przez WSA decyzji organów niższych instancji, organy ponownie rozpoznały sprawę, uwzględniając wskazania sądu. Ostatecznie wydano pozwolenie na budowę, które zostało zaskarżone przez B. N. Skarżąca podnosiła liczne zarzuty dotyczące m.in. naruszenia przepisów proceduralnych, braku uzasadnienia, niewyjaśnienia problemów technicznych i prawnych. WSA oddalił skargę, a następnie NSA oddalił skargę kasacyjną B. N.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie sędzia NSA Alicja Marzenna Linska-Wawrzon /spr./ sędzia del. WSA Zbigniew Ślusarczyk Protokolant starszy asystent sędziego Konrad Młynkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. N.-G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 1233/10 w sprawie ze skargi B. N.-G. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 6 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/GI 1233/10, oddalił skargę B. N. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] sierpnia 2010 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy:
Prezydent Miasta Katowice decyzją z dnia [...] maja 2009 r, nr [...], po rozpoznaniu wniosku Filharmonii Śląskiej, udzielił pozwolenia na budowę oraz zatwierdził projekt budowlany pn. "Projekt budowlany rozbudowy Filharmonii Śląskiej przy ul. Sokolskiej 2 w Katowicach" opracowany przez mgr inż. arch. M. K. oraz zespół projektantów wymienionych na stronie tytułowej projektu. Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu skargi B. N., wyrokiem z dnia 21 stycznia 2010 r., sygn. akt II SA/GI 832/09, uchylił decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] lipca 2009 r. oraz poprzedzające ją decyzje Prezydenta Miasta Katowice z dnia [...] maja 2009 r. Zdaniem Sądu obie decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. przez brak dostatecznego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Organ I instancji nie ustosunkował się do wniosków i zarzutów zgłaszanych w szczególności przez B. N., co nie uprawniało organu odwoławczego do jej utrzymania w mocy; organ odwoławczy naruszył także zasadę dwuinstancyjności przeprowadzając tzw. gabinetowe spotkanie z projektantami w dniu 30 czerwca 2009 r., w trakcie którego sporządzono protokół, który stał się między innymi podstawą uzasadnienia części skarżonej decyzji jaka odnosiła się do zarzutów skarżącej zgłaszanych w całym postępowaniu. W omawianym uzasadnieniu wskazano także na brak udziału w postępowaniu właścicieli nieruchomości nr 54 (KW 21661) i konsekwencję przewidzianą w k.p.a. braku udziału bez własnej winy strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. W uzasadnieniu - po wskazaniu naruszeń w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego - Sąd wskazał na potrzebę dokonania w tym zakresie stosownych uzupełnień. Zalecenia te między innymi wskazywały na konieczność rozszerzenia i uszczegółowienia badań gruntu pod nadbudowanym budynkiem Filharmonii i budynkiem przy Placu Wolności 3 (zarządca B. N.); bezpieczeństwa konstrukcji to jest zapewnienia
Sygn. akt II OSK 2285/11
nieprzekroczenia stanów granicznych nośności oraz stanów granicznych przydatności do użytkowania obu budynków; określenia sposobu zabezpieczenia budynków objętych inwestycją na wpływy po dokonaniu eksploatacji górniczej; uzasadnienia braku konieczności oddyiatowania budynków, kwestii związanych z potrzebą uzyskania dla spornej inwestycji decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodności planowanej inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy, uzasadnienia udzielenia zgody na odstępstwo od § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z kwietnia 2002 r.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji - w związku z nieprawidłowościami i brakami w projekcie budowlanym, wezwał inwestora postanowieniem z dnia 12 maja 2010 r. do ich usunięcia, określając szczegółowo w zakres zobowiązania. W terminie określonym w postanowieniu inwestor dokonał usunięcia wskazanych braków w projekcie budowlanym, a sposób i zakres wprowadzonych zmian sprecyzował w piśmie przewodnim z dnia 31 maja 2010 r..
W celu uzgodnienia interesów stron w dniu 8 czerwca 2010 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną, na której skarżąca zgłosiła wątpliwości i zastrzeżenia co do dokonanych uzupełnień przez inwestora, a projektanci i inwestor złożyli w tym zakresie wyjaśnienia (protokół rozprawy z 8 czerwca 2010 r.). Nadto strony złożyły pisma procesowe - skarżąca z dnia 16 czerwca 2010 r., a inwestor ( do wiadomości organu) pismo z dnia 22 czerwca 2010 r.) i pismo do organu orzekającego z dnia 25 czerwca 2010 r.
Organ orzekający w postępowaniu ponownym dokonał weryfikacji podmiotów, którym przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu, w oparciu o wykaz właścicieli i władających oraz działek, aktualny na dzień 12 maja 2010 r.
Prezydent Miasta Katowice decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...], wydaną na podstawie m.in.: art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), powołując się na wyrok z dnia 21 stycznia 2010 r. sygn. akt SA/GI 832/09, zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na przebudowę, nadbudowę i rozbudowę budynku Filharmonii Śląskiej wraz z przebudową i budową instalacji wewnętrznych oraz rozbiórkę istniejącego garażu w obszarze działki nr 52, karta mapy 26, obręb: Dzielnica Śródmieście - Załęże, przy ul. Sokolskiej 2 w Katowicach. W decyzji określono warunki, które inwestor obowiązany jest zachować przy realizacji pozwolenia.
W uzasadnieniu organ wskazał na uzupełnienie postępowania w sposób określony w wyroku wydanym w sprawie II SA/GI 832/09. Następnie podał, że dokonał
Sygn. akt II OSK 2285/11
czynności określonych w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego i stwierdził, że projekt budowlany spełnia wymagania powyższego przepisu (w decyzji przywołano ustalenia w tym zakresie). Uzasadniono także objętą postanowieniem Prezydenta Miasta Katowice z dnia 10 lutego 2009 r. zgodę na odstępstwo od warunków technicznych w stosunku do działek sąsiednich - nr 51/1 i nr 54.
Zdaniem organu orzekającego dołączone przez inwestora dokumenty, sporządzone w następstwie wyroku z dnia 21 stycznia 2010 r.: dokumentacja geotechniczna dla rozbudowy budynku Filharmonii (suplement) z marca 2010 r., opracowana przez inż. L. G. i inż. Z. R. oraz opracowanie dotyczące analizy i oceny wzmocnienia podłoża gruntowego budynku przy ul. Sokolskiej 2, w związku z przebudową poddasza na pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi i podwyższeniem budynku o dodatkową kondygnację w aspekcie bezpiecznego użytkowania tego obiektu i przyległego budynku przy Placu Wolności 3, sporządzone w maju 2010 r. przez prof. dr hab. inż. M. G. wyczerpują wymóg § 206 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych (...), stanowiący o sporządzeniu ekspertyzy technicznej obiektu istniejącego, stwierdzając jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania. Opracowanie to wraz z projektem budowlanym dowodzi, że projektowana inwestycja nie spowoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowników sąsiedniego budynku ani nie obniży jego przydatności do użytkowania (§ 204 ust. 5 rozporządzenia), a także wykazuje spełnienie wymagań § 203 rozporządzenia.
Dalej organ podał, że ekspertyza budowlana stanowi jedynie bazę do dalszego projektowania, ale nie obliguje projektanta do zastosowania proponowanych w niej rozwiązań, o tym bowiem decyduje projektant, który ponosi za to pełną odpowiedzialność. Nadto wskazano, że inwestycja została przez projektantów zaliczona do II kategorii geotechnicznej w rozumieniu rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 września 1998 r. w sprawie geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych (Dz.U. Nr 126, poz. 839), co wymaga opracowania dokumentacji geotechnicznej, która została wykonana. W takim wypadku nie jest natomiast wymagane sporządzenie dokumentacji geologiczno-inżynieryjnej (§ 8 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia).
Także § 205 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych (...) w sprawie nie znajduje zastosowania bowiem teren planowanej inwestycji nie jest obecnie oraz nie będzie w przyszłości w zasięgu wpływu eksploatacji
Sygn. akt II OSK 2285/11
górniczej ( postanowienie Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego z 5 kwietnia 2004 r.).
Wskazując na uchylenie ust. 2 art. 35 Prawa budowlanego (Dz.U. Nr 80, poz. 718) organ podał, że nie posiada on kompetencji do oceny poprawności przyjętych w projekcie budowlanym rozwiązań projektowych.
Ponieważ - po uzupełnieniu postępowania projekt budowlany spełnia wymogi prawa (art. 35 ust. 1), zaistniały także w sensie pozytywnym okoliczności, o których mowa w art. 32 ust. 4 i 39 ust. 1 Prawa budowlanego, wnioskowane pozwolenie zostało wydane.
Od decyzji organu I instancji odwołania złożyli: B. N. i K. M..
B. N. podniosła następujące zarzuty:
* naruszenia art. 7 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a., a także art. 10 § 1 k.p.a.,
* braku uzasadnienia przyjęcia za miarodajną ekspertyzę budowlaną prof.
M. G., a pominięcia ekspertyzy budowlanej inż. J. K.,
* niewyjaśnienia w projekcie budowlanym problemu nasłonecznienia i
przesłaniania budynku odwołującej się przez projektowaną nadbudowę i rozbudowę,
* niedostateczne wyjaśnienie niezgodności projektu z decyzją o warunkach
zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie wskaźnika zabudowy,
* naruszenia przepisów proceduralnych w związku z odczytaniem i podpisaniem
protokołu rozprawy administracyjnej,
* braku nakazu bieżącego monitoringu robót fundamentowych,
* pominięcia wpływu eksploatacji górniczej,
niewłaściwy przebieg granicy między działkami nr 52 i 53 na załączniku
mapowym w konsekwencji czego wspólna ściana budynków jest usytuowana w całości
na działce Filharmonii,
braku określenia w projekcie budowlanym materiału użytego do przeszklenia
ściany nadbudowy w granicy działek,
* nieuzyskanie zgody na drogę ewakuacyjną przez teren działki nr 53,
brak dostatecznego przedstawienia w projekcie budowlanym sposobu
odprowadzania wód deszczowych z dachu budynku Filharmonii na teren działki nr 52,
* naruszenie art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego,
* nieprawidłowe ustalenie stron postępowania.
* Sygn. akt II OSK 2285/11
K. M. zarzucił decyzji zezwolenie na budowę w granicy działki stanowiącej jego własność oraz pozbawienie tejże działki możliwości wjazdu od strony ul. Opolskiej.
Wojewoda Śląski nie uwzględnił złożonych odwołań i zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu po przedstawieniu dotychczasowego postępowania oraz zarzutów odwołań i powołania się na analizę całości dokumentacji uznał, że stan faktyczny został przez organ I instancji zgromadzony w całości, jego ocena i kwalifikacja prawna są prawidłowe. Organ szczegółowo ustosunkował się do zarzutów odwołań. Jego zdaniem nie doszło do naruszenia art. 10 k.p.a. ani art. 7 k.p.a.. Strony brały udział w rozprawie administracyjnej i wielokrotnie (pisma) wyrażały swoje stanowisko w sprawie. W ocenie organu uchybienia formalne związane z odczytaniem i podpisaniem protokołu z dnia 10 czerwca 2010 r. nie są istotne skoro jego treść nie była podstawą wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia. Strony postępowania zostały ustalone w oparciu o wykaz właścicieli i władających oraz odpisy z ksiąg wieczystych na dzień 12 maja 2010 r. Odnośnie ekspertyzy prof. dr hab. G. organ stwierdził, że ekspertyza ta nie wyklucza ekspertyzy inż. J. K. bowiem dotyczą one odrębnych przedmiotów. Dalej organ podał, że projekt budowlany zawiera analizę nasłonecznienia i wpływu zacienienia na budynki sąsiednie, a budynek przy Placu Wolności 3 zlokalizowany jest od strony południowej planowanej inwestycji i nie podlega tym wpływom. Za niezasadny uznał organ zarzut niezgodności wydanego pozwolenia z decyzją o warunkach zabudowy w której wielkość wskaźnika zabudowy została określona "około 94,5%" przy wynikającej z zatwierdzonego projektu budowlanego wartości 95,6%).
Również pozostałe zarzuty zostały uznane za nieuzasadnione.
Odnosząc się do zarzutów K. M. organ podał, że lokalizacja projektowanego budynku w granicy jego działki jest zgodna z odstępstwem udzielonym przez Prezydenta Miasta Katowice postanowieniem z dnia 10 lutego 2009 r. Dostęp do posesji jest zapewniony z drogi publicznej - Placu Wolności, natomiast komunikacja działki z ul. Opolską była nieformalna.
B. N. w skardze na powyższą decyzję wniosła ojej uchylenie w całości lub stwierdzenie, że została wydana z naruszeniem prawa.
Skarżąca powtórzyła znaczną część zarzutów, a nadto podniosła, że doszło do naruszenia art. 78 § 1 k.p.a. przez nieuwzględnienie żądania przeprowadzenia ekspertyzy technicznej odnoszącej się do wprowadzenia nowej technologii "jet grouting"
Sygn. akt II OSK 2285/11
i § 206 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. przez nieuwzględnienie w ekspertyzie technicznej obiektu istniejących oddziaływań wywołanych nadbudową budynku w technologii "jet grouting". Skarżąca zarzuciła nadto naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez zaniechanie zawieszenia postępowania w sytuacji w której wydanie decyzji zależało od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, a mianowicie ustalenia niespornego przebiegu granic przy Placu Wolności 3 i Sokalskiej 2, a także art. 5 ust. 9 Prawa budowlanego poprzez niezapewnienie poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich, a w szczególności prawa współwłasności przysługującego skarżącej do nieruchomości - działka nr 53.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że w związku z wyrokiem z dnia 21 stycznia 2010 r. II SA/GI 832/09, organy orzekające obecnie w sprawie i Sąd - zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "p.p.s.a.") - związane są oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu z dnia 21 stycznia 2010 r.
W tym zakresie Sąd stwierdził, że organ I instancji uzupełnił postępowanie w sposób wskazany w wyroku II SA/GI 832/09. Świadczy o tym uzupełnienie projektu budowlanego stosownie do postanowienia z dnia 12 maja 2010 r., zweryfikowanie podmiotów, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniu, uzasadnienie udzielonego przez Prezydenta Miasta Katowice odstępstwa od warunków technicznych (postanowienie z dnia 10 lutego 2009 r.).
Zaskarżoną decyzją udzielono pozwolenia na budowę (przebudowa, nadbudowa, rozbudowa) budynku Filharmonii Śląskiej wraz z przebudową i budową instalacji wewnętrznych na działce nr 52 przy ul. Sokalskiej 2. Zgodnie z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego spełnienie wymagań określonych w ust. 1 art. 35 oraz w art. 32 ust. 4 tej ustawy obliguje organ do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W przedmiotowej sprawie z uwagi na zabytkowy charakter obiektu objętego decyzją wymagane było spełnienie warunku z art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego. Warunek ten został spełniony, co dokumentuje pozwolenie Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Katowicach (decyzja z dnia [...] lipca 2008 r.).
Uzupełniony projekt budowlany (projekt zagospodarowania działki, projekt architektoniczno-budowlany, dokumentacja geotechniczna) spełnia zdaniem Sądu wymagania art. 35 ust. 1 ustawy. Projekt zagospodarowania działki został opracowany na podstawie mapy zasadniczej zaktualizowanej dla celów projektowych w ramach
Sygn. akt II OSK 2285/11
KERG-u 639-83/2007 i potwierdzonej przez Urząd Miasta Katowice. Mapa ta wykazuje przebieg granicy między działkami nr 52 (Filharmonia) i nr 53 (skarżąca). To z tej mapy wynika, że budynek Filharmonii objęty decyzją znajduje się w całości na działce nr 52. Ściana tego budynku od strony nieruchomości Plac Wolności 3, określona przez skarżącą "wspólną ścianą" znajduje się w całości na działce nr 52, objętej Księgą wieczystą [...], której użytkownikiem wieczystym jest inwestor. W tej sytuacji należy przyjąć, że inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. O tym bowiem czy inwestor ma tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, decyduje treść przysługującego mu prawa. Natomiast rozstrzygnięcie sporów czy to między uprawnionymi z różnych tytułów, w tym kwestionowanie zasięgu prawa inwestora przez kwestionowanie przebiegu granicy, nie należy do organu budowlanego. Za nieuzasadnione należy uznać żądanie skarżącej zawieszenia postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę z uwagi na kwestionowanie przez nią przebiegu granicy, a więc w istocie prawidłowo wykazanego przez inwestora tytułu do dysponowania nieruchomością dla celów budowlanych.
W ocenie Sądu kontrolowana decyzja jest zgodna z wydaną dla niej decyzją Prezydenta Miasta Katowice nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. o warunkach zabudowy. Otóż ta ostatnia decyzja dopuszcza wskaźnik zabudowy na poziomie "około 94,5%", natomiast w projekcie wskaźnik zabudowy dla planowanej inwestycji wynosi 95,6%, Skoro wskaźnik został określony z tolerancją, niewielką rozbieżność tego wskaźnika (1,1%) Sąd uznał za zgodną z decyzją o warunkach zabudowy.
Zdaniem Sądu projekt budowlany, projekt zagospodarowania działki jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Odstępstwo udzielone postanowieniem Prezydenta Miasta Katowice w postanowieniu z dnia 10 lutego 2009 r. zostało zgodnie z zaleceniami Sądu w wyroku z dnia 21 stycznia 2010 r. uzasadnione. W uzupełnionym projekcie budowlanym odniesiono się do dylatacji ściany, a projektanci wskazali na brak potrzeby rozdzielania budynku przy Placu Wolności 3 i budynku Filharmonii przez wykonanie ściany dylatacyjnej opartej na niezależnej ławie fundamentowej.
Ten fakt został uzasadniony w projekcie budowlanym ("ocena oddziaływania nadbudowy na budynek sąsiedni przy Placu Wolności 3"). Zastosowanie technologii "jet grouting" i wzmocnienie fundamentów zgodnie z projektem minimalizuje do zera wpływ nadbudowy budynku Filharmonii na budynek na działce nr 53 (ekspertyza prof. dr hab. M. Grymczańskiego z maja 2010 r.). Projektanci uzasadnili przy tym w projekcie budowlanym przyjęcie tej ekspertyzy jako podstawy rozstrzygnięcia projektowego.
Sygn. akt II OSK 2285/11
Sąd stwierdził, że ekspertyza z 10 maja 2010 r. nie wyklucza ekspertyzy inż, J. Krasnowskiego. Ta ostatnia dotyczy budynku przy Placu Wolności 3 i zawiera ocenę jego stanu technicznego, wskazanie zagrożeń mogących powstać w wyniku inwestycji na działce nr 52, a ekspertyza prof. dr hab. M. G. określa sposób wzmocnienia podłoża budynku Filharmonii przez wykonanie kolumn cementowo-gruntowych metodą iniekcji strumieniowej (technologia "jet grouting"), co eliminuje wpływ spornej inwestycji na budynek przy Placu Wolności 3. Oznacza to także, wypełnienie zaleceń zawartych w wyroku w sprawie sygn. akt II SA/GI 832/09.
Spełnione zostały także wymogi § 206 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych (....) co wynika ze zgromadzonej dokumentacji: dokumentacja geotechniczna z czerwca 2007 r., suplement do tej dokumentacji z sierpnia 2007 r., ekspertyza techniczna ze stycznia 2006 r., ekspertyza techniczna z sierpnia 2007 r. (inż. J. K.) dokumentacja geotechniczna z marca 2010 r., opracowanie prof. dr hab. M. G. z maja 2010 r.. Powyższe dokumenty wraz z projektem budowlanym świadczą o spełnieniu wymagań § 204 i § 203 rozporządzenia (stany graniczne nośności i strony graniczne przydatności do użytkowania).
Zatwierdzony projekt budowlany zawiera analizę nasłonecznienia i wpływu zacienienia na budynki sąsiednie, wykazującą spełnienie wymagań § 13 ust. 1 i 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W projekcie budowlanym zawarty jest zapis dotyczący bieżącego monitoringu robót fundamentowych. Odnosząc się do wpływu eksploatacji górniczej Sąd stwierdził, że organ I instancji uwzględnił postanowienie Dyrektora Urzędu Górniczego w Katowicach oraz decyzję o warunkach zabudowy. Na terenie ul. Sokolskiej 2, a także Placu Wolności 3 wpływy eksploatacji górniczej wygasły, a nieruchomości te nie będą także w przyszłości podlegały tym wpływom.
Rodzaj przeszklenia ściany nadbudowy zlokalizowanej w granicy (na podstawie odstępstwa) określa § 232 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r., a zatwierdzony projekt budowlany te wymagania związane z problemem oddzieleń przeciwpożarowych spełnia.
Odnośnie drogi ewakuacyjnej Sąd wskazał, że Prawo budowlane nie przewiduje obowiązku uzyskania zgody na wykorzystanie wyjścia prowadzącego na teren skarżącej (w celach ewakuacyjnych). Natomiast kwestię odprowadzenia wody z nieruchomości inwestora projekt budowlany reguluje w sposób zgodny z prawem, co zostało opisane w części dotyczącej instalacji sanitarnych.
Sygn. akt II OSK 2285/11
Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
B. N. w skardze kasacyjnej od powyższego orzeczenia wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła:
naruszenie prawa procesowego art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez odstąpienie od
orzekania na podstawie akt sprawy, czego konsekwencją było naruszenie art. 153
p.p.s.a. przez uznanie, że organ I instancji uzupełnił postępowanie w sposób wskazany
w wyroku z dnia 21 stycznia 2010 r, II SA/GI 832/09, uzupełniając projekt budowlany,
podczas gdy nie nastąpiło uzupełnienie projektu zgodnie z ww. wyrokiem;
naruszenie prawa procesowego art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez odstąpienie od
orzekania na podstawie akt sprawy, czego konsekwencją było naruszenie art. 153
p.p.s.a. przez uznanie, że organ I instancji uzupełnił postępowanie w sposób wskazany
w wyroku z dnia 21 stycznia 2010 r., II SA/GI 832/09, uzasadniając udzielone przez
Prezydenta Miasta Katowice odstępstwa od warunków technicznych zgodnie z
postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r., podczas gdy brak jest uzasadnienia dla
udzielonych przez Prezydenta odstępstw;
naruszenie prawa procesowego art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez odstąpienie od
orzekania na podstawie akt sprawy, czego konsekwencją było naruszenie art. 153
p.p.s.a. przez uznanie, że organ I instancji uzupełnił postępowanie w sposób wskazany
w wyroku z dnia 21 stycznia 2010 r., II SA/GI 832/09, podczas gdy organ nie
przeprowadził niezbędnych ekspertyz;
naruszenie prawa procesowego art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez odstąpienie od
orzekania na podstawie akt sprawy, czego konsekwencją było naruszenie art. 153
p.p.s.a. przez uznanie, że organ I instancji uzupełnił postępowanie w sposób wskazany
w wyroku WSA z dnia 21 stycznia 2010 r., II SA/GI 832/09 spełniając wymagania § 204
i 203 rozporządzenia o warunkach technicznych budynku, przez eliminację wpływu
spornej inwestycji na budynek przy Placu Wolności 3 dzięki zastosowaniu nowej
technologii jet grouting i wzmocnienie fundamentów zgodnie z projektem, podczas gdy
wprowadzenie nowej technologii nie wyeliminowało wpływu inwestycji na budynek przy
Placu Wolności 3 w Katowicach;
naruszenie prawa procesowego art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez odstąpienie od
orzekania na podstawie akt sprawy, czego konsekwencją było naruszenie art. 153
p.p.s.a. przez uznanie, że organ I instancji uzupełnił postępowanie w sposób wskazany
Sygn. akt II OSK 2285/11
w wyroku WSA z dnia 21 stycznia 2010 r. wydanym w sprawie II SA/GI 832/09, uznając, że na terenie ul. Sokolskiej 2 a także na Placu Wolności 3, wpływy eksploatacji górniczej wygasły a nieruchomości te nie będą także w przyszłości podlegały takim wpływom, podczas gdy nieruchomości pozostają pod wpływem tej eksploatacji;
naruszenie prawa procesowego art. 133 § 1 p.p.s.a, poprzez odstąpienie od
orzekania na podstawie akt sprawy, czego konsekwencją było naruszenie art. 153 w
zw. z art. 134 ust. 1 p.p.s.a. przez uznanie, że organ I instancji uzupełnił postępowanie
w sposób wskazany w wyroku z dnia 21 stycznia 2010 r., II SA/GI 832/09, podczas gdy
organ I instancji nie skontrolował trafności postanowienia Prezydenta Miasta Katowice z
dnia 17 kwietnia 2009 r. przesądzającego o braku konieczności wydania decyzji
środowiskowej, co doprowadziło do oddalenia skargi;
naruszenie prawa procesowego, a to art. 141 ust. 4 w związku z art. 133 § 1
p.p.s.a. przez brak należytego uzasadnienia wyroku będącego odzwierciedleniem
błędnego ustalenia stanu faktycznego prowadzącego do przyjęcia, że inwestor wykazał
prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, podczas gdy projekt
zagospodarowania działki został opracowany na podstawie mapy zasadniczej,
określającej sporny przebieg działek, co doprowadziło do naruszenia art. 35 ust. 4 w
związku z art. 3 ust. 11 ustawy prawo budowlane, bowiem inwestor nie złożył
oświadczenia o dysponowaniu całą nieruchomością do celów budowlanych;
naruszenie prawa materialnego, art. 5 ust. 1 pkt 9 oraz art. 35 ust. 4 w związku
z art. 32 ust. 4 oraz art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane w zakresie zarzutu
związanego z wykorzystaniem wyjścia ewakuacyjnego jako wychodzącego na grunt
skarżącej przez przyjęcie, że prawo budowlane nie przewiduje obowiązku uzyskania
zgody na wykorzystanie wyjścia prowadzącego na teren skarżącej w celach
ewakuacyjnych, podczas gdy pozwolenie na budowę zatwierdzające projekt budowlany
o określonej treści ze skonkretyzowanymi rozwiązaniami technicznymi wydaje się
osobie, która posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
naruszenie prawa materialnego art. 35 ust. 4 w związku z art. 35 ust. 1 pkt. 2
oraz § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia
24 września 1998 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania
obiektów budowlanych, przez przyjęcie, że dla obiektów budowlanych
zaklasyfikowanych do II kategorii geotechnicznej nie należy wykonywać dokumentacji
geologiczno-inżynierskiej;
10
Sygn. akt II OS K 2285/11
10. naruszenie prawa materialnego art. 39 ust. 1 ustawy prawo budowlane przez nieuzgodnienie zmienionego, o zastosowanie nowej technologii, projektu budowlanego z Konserwatorem zabytków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Jako niezasadny należało uznać zarzut naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 153 p.p.s.a. przez uznanie, że "organ I instancji uzupełnił postępowanie w sposób wskazany w wyroku WSA z 21 stycznia 2010 r. - uzupełniając projekt budowlany, podczas gdy nie nastąpiło uzupełnienie projektu zgodnie z ww. wyrokiem".
Na wstępie podkreślenia wymaga, że już samo sformułowanie zarzutu wskazuje na błędne założenie strony skarżącej co do zakresu oraz istoty rozpoznawania przez sąd administracyjny sprawy w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz pozwolenia na budowę.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny orzekając co do legalności zaskarżonej decyzji musi uwzględnić kompetencje organu administracji wyznaczające jego uprawnienia i obowiązki w ramach rozpoznawanej sprawy.
Zaznaczyć zatem należy, że organ architektoniczno budowlany oceniając merytorycznie wniosek o pozwolenie na budowę sprawdza projekt budowlany w ramach wymogów ściśle określonych w art. 35 ust. 1 pkt 1-4 Prawa budowlanego. W razie spełnienia wymagań właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4). Natomiast w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie ustawowych wymogów, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia
11
Sygn. akt II OSK 2285/11
wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 3). Z przytoczonej regulacji wynika, że organ architektoniczno-budowlany nie ma uprawnień do nakazania wprowadzenia konkretnych treści do projektu budowlanego (zmian, uzupełnień), lecz może nałożyć obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości po to, aby projekt budowlany odpowiadał wymogom ustawowym. W konsekwencji także Sąd Wojewódzki orzekając w niniejszej sprawie po raz pierwszy, nie był uprawniony do nałożenia obowiązku "uzupełnienia projektu", zwłaszcza niedopuszczalne byłoby, aby takim obowiązkiem obciążyć organ administracji. Wobec powyższego przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez Sąd Wojewódzki nie mogła stanowić kryterium legalności zaskarżonej decyzji okoliczność, czy "nastąpiło uzupełnienie projektu zgodnie z wyrokiem".
Jak słusznie przyjął Sąd Wojewódzki w zaskarżonym wyroku, zbadania wymagało natomiast to, czy organy obu instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy uzupełniły postępowanie w sposób wskazany w wyroku z dnia 21 stycznia 2010 r.
Dla oceny, czy organy administracji, a następnie Sąd Wojewódzki zastosowały się do wymagań ustanowionych przepisem art. 153 p.p.s.a. - konieczne jest właściwe określenie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w pierwszym wyroku wydanym w niniejszej sprawie.
W tym miejscu konieczne jest zatem zaakcentowanie, że wytyczne zawarte w wyroku z 21 stycznia 2011 r. należy odczytywać w kontekście przepisów wyżej omówionych, wyznaczających właściwym organom zakres merytorycznej oceny wniosku i postępowania wyjaśniającego koniecznego do wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
Mianowicie zauważyć trzeba, że ustawodawca ściśle określił zakres badania przez organ poszczególnych części projektu, tj. projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego. W związku z wprowadzoną do ustawy Prawo budowlane zasadą wyłącznej odpowiedzialności za projekt architektoniczno-budowlany projektanta oraz osoby sprawdzającej, ograniczone zostały uprawnienia kontrolne organu administracji. Zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę organ sprawdza: zgodność projektu budowlanego z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także wymaganiami ochrony środowiska (pkt 1), kompetentność projektu budowlanego i
12
Sygn. akt II OSK 2285/11
posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz stosownej informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (pkt 3), wykonanie a także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się wymaganym zaświadczeniem (pkt 4).
Z kolei w myśl art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Z przytoczonego unormowania wynika, że organ administracji nie jest uprawniony do badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami techniczno-budowlanymi. Rozróżnienia wymaga bowiem badanie kompletności projektu budowlanego od oceny, czy zgodne są z przepisami prawa rozwiązania przyjęte w projekcie architektoniczno-budowlanym co do: formy obiektu budowlanego, jego konstrukcji oraz funkcji, proponowanych rozwiązań technicznych, czy materiałowych.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 sierpnia 2008 r., II OSK 940/07, zakres badania podejmowanego przez organ administracji architektoniczno-budowlanej w odniesieniu do projektu budowlanego nie obejmuje m.in. kwestii warunków i sposobu posadowienia budynku, prawidłowości ustalenia kategorii geotechnicznej obiektu budowlanego. Zaznaczył również, że rozszerzająca interpretacja uprawnień organu w zakresie kontroli na podstawie art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego oznaczałaby w istocie przywrócenie uchylonej zasady oceny materialnych rozwiązań projektu budowlanego przez organ (uchylony art. 35 ust. 2 Prawa budowlanego) i stanowiłaby naruszenie wynikającej z art. 7 k.p.a. zasady związania organów administracji publicznej prawem.
Odnosząc powyższe uwagi do rozpatrywanej sprawy zauważyć należy że Sąd Wojewódzki w wyroku z 21 stycznia 2010 r. zasadniczo wskazał na potrzebę usunięcia uchybień proceduralnych związanych ze sprawdzaniem projektu budowlanego, w tym wyjaśnienia rozbieżności w materiale dowodowym, szczególnie w treści ekspertyz technicznych.
Sąd Wojewódzki nie nakazywał jednak organowi dokonania oceny co do prawidłowości przyjętych w projekcie rozwiązań technicznych i zagospodarowania przestrzennego, lecz stwierdził potrzebę usunięcia określonych braków w dokumentacji projektowej i wyjaśnienia rozbieżności w ekspertyzach oraz oświadczeniach projektantów, którzy uznali zgodność projektowanej inwestycji z obowiązującymi przepisami, w szczególności w zakresie zabezpieczenia fundamentów i ewentualnego wpływu nadbudowy obiektu na budynek sąsiedni, a ponadto w kwestii wspólnej ściany i
13
Sygn. akt II OSK 2285/11
dylatacji między sąsiadującymi obiektami, wpływów eksploatacji górniczej, wskaźnika zabudowy oraz wymogów związanych z ochroną środowiska.
Jak wynika z akt sprawy, organ pierwszej instancji w dalszym toku sprawy podjął działania w kierunku wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności, a w szczególności postanowieniem z 12 maja 2010 r. zobowiązał inwestora do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących dokumentacji projektowej. Następnie organ zweryfikował uzupełniony przez inwestora projekt budowlany oraz pozostały materiał dowodowy, a nadto podjął czynności w celu uzgodnienia stanowisk zajmowanych przez strony postępowania, składanych przez nie uwag, zastrzeżeń i wyjaśnień.
W konsekwencji, Sąd Wojewódzki w zaskarżonym wyroku trafnie ocenił, że organ pierwszej instancji uzupełnił postępowanie zgodnie z wytycznymi Sądu zawartymi w wyroku z 21 stycznia 2010 r.
Odnosząc się do dalszych zarzutów kasacyjnych, stwierdzić należy, że niezasadnie podniosła strona skarżąca brak wymaganego uzasadnienia dla udzielonej przez Prezydenta Miasta zgody na odstępstwa w zakresie usytuowania realizowanego obiektu.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd Wojewódzki stwierdził, że odstępstwo udzielone postanowieniem z 10 lutego 2009 r. zostało - zgodnie z zaleceniami zawartymi w wyroku z 21 stycznia 2010 r. - uzasadnione, a argumenty przytoczone przez organ Sąd podzielił.
Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej fakt, że w tej kwestii wypowiedź Sądu jest lakoniczna, nie świadczy o braku analizy przez Sąd tych okoliczności, które były istotne dla oceny przesłanek warunkujących udzielenie zgody na odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych w trybie art. 9 Prawa budowlanego. Zgodzić się należało z Sądem Wojewódzkim, że przytoczona w uzasadnieniu decyzji argumentacja organu pierwszej instancji jest przekonująca, a zatem zasługiwała na akceptację.
Za niezasadne należało również uznać zarzuty dotyczące projektu budowlanego w części dotyczącej zabezpieczenia fundamentów i ewentualnego wpływu nadbudowy obiektu na budynek sąsiedni, a ponadto w zakresie wspólnej ściany i dylatacji między sąsiadującymi obiektami.
Sąd Wojewódzki zasadnie przyjął, że zebrany i uzupełniony materiał dowodowy pozwolił na wyjaśnienie powyższych kwestii, zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku z 21 stycznia 2010 r. Mianowicie w uzupełnionym projekcie wyjaśniono brak potrzeby dylatacji ściany oraz wykazano, że zastosowanie określonej technologii wzmocnienia podłoża gruntowego wyeliminuje oddziaływanie inwestycji na budynek skarżącej.
14
Sygn. akt II OSK 2285/11
Jak wynika z zawartej w projekcie oceny oddziaływania nadbudowy na budynek według zespołu projektantów, przewidziane w dokumentacji technicznej rozwiązania konstrukcyjno-budowlane i sposób prowadzenia robót gwarantują brak wpływu planowanej nadbudowy na budynek sąsiedni. Stwierdzono przy tym, że w wyniku przeanalizowania przez zespół projektowy wielu schematów funkcjonalno-przestrzennych dostosowano obiekt do wymogów określonych obowiązującymi przepisami tak, aby prowadzone prace nie wywierały niekorzystnego wpływu na zabytkowy budynek i otoczenie, w tym budynki sąsiednie. Zastrzeżono też, że w trakcie realizacji zadania prowadzona będzie stała obserwacja elementów konstrukcyjnych budynku, a w przypadku wystąpienia zjawisk naruszenia stabilności budynku prace zostaną przerwane.
Istotnym dokumentem dla weryfikacji projektu budowlanego było opracowanie prof. dr hab, inż. M. G. na temat analizy wzmocnienia podłoża gruntowego przebudowywanego budynku w aspekcie bezpiecznego użytkowania tego budynku i przyległego budynku przy Pl. Wolności 3. W ocenie autora przyjęte w projekcie budowlanym rozwiązania gwarantują spełnienie warunków stanów granicznych nośności i przemieszczeń z dużym zapasem bezpieczeństwa.
Wobec takiej treści stanowiska projektantów oraz ekspertyzy technicznej organy administracji a następnie Sąd Wojewódzki zasadnie uznały, że wyjaśnione zostały istotne okoliczności związane z wymaganiami przewidzianymi w § 203, § 204 i § 206 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2001 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Sąd Wojewódzki w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odniósł się trafnie do sporządzonych w sprawie ekspertyz, przy uwzględnieniu całości dokumentacji zebranej w sprawie, stanowiącej podstawę do sprawdzenia przez właściwy organ projektu budowlanego w zakresie przewidzianym w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. W rezultacie spełnione zostały przesłanki do zaakceptowania przez Sąd Wojewódzki stanowiska organów obu instancji, zgodnie z którym projektowana inwestycja nie spowoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowników sąsiedniego budynku, ani nie obniży jego przydatności do użytkowania.
Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, oceny Sądu nie podważa złożony w toku postępowania kasacyjnego protokół kontroli pięcioletniej stanu technicznego budynku położonego przy Pl. Wolności 3 z grudnia 2012 r. Mimo opisanych w tym dokumencie uszkodzeń w budynku związanych z wykonywaniem robót budowlanych, rzeczoznawca
15
Sygn. akt II OSK 2285/11
w konkluzji stwierdził, że stan techniczny budynku należy uznać jako dobry, przydatny do użytkowania i niezagrażający bezpieczeństwu użytkowania.
Podobnie okoliczność wydania decyzji z 14 października 2011 r. o zmianie decyzji z 2 lipca 2010 r. zatwierdzającej projekt budowlany nie uprawnia do wnioskowania o wadliwości stanowiska organów administracji oraz Sądu Wojewódzkiego. Po pierwsze - zaznaczyć należy, że kontrola legalności zaskarżonych w sprawie decyzji dokonywana była przez Sąd Wojewódzki na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego na moment orzekania przez organ odwoławczy. Po drugie w projekcie budowlanym zastrzeżono ewentualną potrzebę zmiany rozwiązań technicznych w trakcie realizacji inwestycji i w tym właśnie celu przewidziano prowadzenie stałej obserwacji elementów konstrukcyjnych budynku.
Z faktu późniejszej zmiany projektu budowlanego w trybie przewidzianym prawem (art. 36a Prawa budowlanego) nie można automatycznie wywodzić niezgodności z prawem decyzji zatwierdzającej projekt pierwotny.
Jako chybiony należało uznać kolejny zarzut, dotyczący kwestii pozostawania terenu przedmiotowej inwestycji w zasięgu wpływu eksploatacji górniczej. Trafnie przyjęły organy orzekające w sprawie i Sąd Wojewódzki, że wobec treści postanowienia Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w Katowicach z 5 kwietnia 2007 r. i decyzji o warunkach zabudowy - nie istniała potrzeba wprowadzenia w projekcie budowlanym zabezpieczeń przed skutkami eksploatacji górniczej, a tym samym przepis § 205 cyt. rozporządzenia nie miał w sprawie zastosowania.
Kolejnym zagadnieniem podniesionym w zarzutach kasacyjnych jest wykazanie przez inwestora prawa do dysponowania oznaczoną nieruchomością na cele budowlane.
Sąd Wojewódzki przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku argumentację wykazującą, że z mapy zasadniczej zaktualizowanej dla celów projektowych oraz wpisów w księdze wieczystej wynika, że planowana inwestycja zlokalizowana jest w całości na działce gruntu, która pozostaje w użytkowaniu wieczystym inwestora. W okolicznościach konkretnej sprawy zasadnie uznał Sąd Wojewódzki, że kwestionowanie przez skarżącą przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 52 i 53 nie mogło stanowić podstawy do zawieszenia postępowania prowadzonego w przedmiocie pozwolenia na budowę.
Całkowicie nietrafny jest wywód skargi kasacyjnej wskazujący na obowiązek ustalania przez organ architektoniczno-budowlany rzeczywistego stanu prawnego nieruchomości przeznaczonej pod planowaną inwestycję, w szczególności obowiązku
16
Sygn. akt II OSK 2285/11
wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego w związku z prowadzoną sprawą w przedmiocie pozwolenia na budowę.
Wymienione sporne kwestie mogą być rozstrzygane w odrębnych postępowaniach cywilnych, do prowadzenia których właściwe są sądy powszechne. Jednocześnie zauważyć należy, że nie każdy przypadek kwestionowania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane obliguje organ budowlany do podejmowania czynności wyjaśniających w tym zakresie. Rzeczą organu prowadzącego sprawę w przedmiocie pozwolenia na budowę jest każdorazowa ocena, czy twierdzenia innych uczestników postępowania - dotyczące tytułu inwestora do nieruchomości przeznaczonej pod inwestycję - znajdują oparcie w stosownych dowodach, a w konsekwencji wymagają dalszego prawnego zweryfikowania.
Zgodzić się należało z oceną Sądu Wojewódzkiego, że w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji zasadnie oceniły, że wymóg co do wykazania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane został spełniony (art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego).
Takiego wnioskowania w żaden sposób nie podważa złożony w postępowaniu kasacyjnym dokument w postaci zawiadomienia o zmianie wpisów w ewidencji gruntów i budynków. Natomiast roszczenia cywilnoprawne skarżącej wobec inwestora wynikające z ewentualnego naruszenia jej praw właścicielskich mogą być przez nią dochodzone w postępowaniu przed sądem powszechnym.
Jako niezasadne należało również uznać zarzuty sformułowane w punktach 6, 8, 9 i 10 petitum skargi kasacyjnej.
Jak wynika z treści decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ kierując się treścią art. 35 ust. 1 pkt 1 sprawdził zgodność projektu budowlanego w zakresie wymagań ochrony środowiska, opierając się w tej mierze na decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia, w której orzeczono o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko.
Z kolei w zakresie ustalenia geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych organy administracji architektoniczno-budowlanej, a w konsekwencji również Sąd Wojewódzki, nie miały - jak zaznaczone zostało we wcześniejszych uwagach - kompetencji do weryfikowania dokumentacji geotechnicznej opracowanej na potrzeby projektu budowlanego.
Odnośnie wymogu określonego w art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego prawidłowo przyjął Sąd Wojewódzki, że uzyskana przez inwestora decyzja Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Katowicach z 15 lipca 2008 r. była
17
Sygn. akt II OSK 2285/11
wystarczająca do wydania pozwolenia na budowę. Niewątpliwie zakres zmian wprowadzonych do projektu budowlanego nie skutkował potrzebą wystąpienia przez inwestora o wydanie nowego pozwolenia na prowadzenie robót budowlanych.
Jako trafną należało uznać ocenę Sądu Wojewódzkiego, zgodnie z którą brak jest podstaw prawnych na gruncie Prawa budowlanego i przepisów wykonawczych do konstruowania wymogu uzyskania przez inwestora zgody na wykorzystanie wyjścia prowadzącego na teren skarżącej w celach ewakuacyjnych. Natomiast cywilnoprawny aspekt wykorzystania drogi ewakuacyjnej pozostaje poza ramami postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
18
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło