II SA/Po 164/11

WyrokWSA w Poznaniu2011-06-08

Skład orzekający: Elwira Brychcy, Barbara Drzazga, Jakub Zieliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu pierwszej instancji wydane na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów w celu legalizacji samowolnej rozbudowy, podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia?
Ratio decidendi
Na postanowienie organu pierwszej instancji wydane na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów w celu legalizacji samowolnej rozbudowy, nie przysługuje zażalenie. Zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. zażalenie służy tylko wtedy, gdy przepisy wyraźnie to przewidują. Ustawa Prawo budowlane nie zawiera takiej normy dla postanowień wydanych na podstawie art. 48 ust. 2. Strona może kwestionować prawidłowość takiego postanowienia jedynie w odwołaniu od decyzji kończącej postępowanie.
Stan faktyczny
W sprawie rozpatrywanej przez WSA w Poznaniu, organ pierwszej instancji (Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego) wydał postanowienie nakładające na K. D. obowiązek przedłożenia dokumentów w celu legalizacji samowolnej rozbudowy budynku. Pełnomocnik K. D. złożył zażalenie na to postanowienie, zarzucając błędy w ustaleniu stanu faktycznego i naruszenie przepisów postępowania. Organ drugiej instancji (Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego) stwierdził niedopuszczalność zażalenia, uznając, że na postanowienie organu pierwszej instancji nie przysługuje zażalenie. K. D. wniosła skargę do WSA na postanowienie organu drugiej instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi K. D. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] 2010r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] 2009 roku (sygn. [...]) Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla miasta K., działając na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.; dalej jako "k.p.a.") po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego znajdującego się na terenie nieruchomości położonej w K. przy ul. Ż. (dz. nr [...]) tzw. II etap (powstałej w końcówce lat 90., najprawdopodobniej 1998/1999) nakazał K. D. w terminie 60 dni od dnia doręczenia postanowienia przedłożenie następujących dokumentów: 1. ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, 2. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, 3. projektu zagospodarowania działki, 4. czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, aktualnym na dzień opracowania projektu. Jednocześn w przedmiotowym postanowieniu Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego zobowiązał K. D. do: 1. wystąpienia do Prezydenta Miasta K. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na nieruchomości położonej w K. przy ul. Ż. (dz. nr [...]) 2. wystąpienia z wnioskiem do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta K. o zawieszenie prowadzonego postępowania do momentu uzyskania ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w trybie art. 97 § pkt 4 k.p.a., dołączając kopię potwierdzającą fakt złożenia wniosku o uzyskanie warunków zabudowy. Na powyższe postanowienie nr [...], w dniu [...] 2010 roku złożył zażalenie pełnomocnik K. D., wnosząc o jego uchylenie i zarzucając Organowi błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, że rozbudowa istniejącej ścianki (ścianek) przed wejściem do budynku powstała najprawdopodobniej w latach 1998-1999, co nie przekonuje o rzeczywistej dacie rozbudowy. W zażaleniu sformułowano również zarzut naruszenia przez Organ I instancji przepisów postępowania, tj. art. 7 i 8 k.p.a., polegające na pominięcia przez ten Organ faktu, że rozbudowa wskazanej nieruchomości nastąpiła w okresie, gdy nieruchomość ta stanowiła współwłasność K. D., małżonków K. i Miasta K. i na wszystkich tych podmiotach spoczywał obowiązek współdziałania w zarządzie rzeczą wspólną. Postanowieniem z dnia [...] 2010 roku (sygn. [...]) Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 134 w związku z art. 141 § 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, po rozpatrzeniu zażalenia K. D. reprezentowanej przez adwokata Z. K., stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Organ Odwoławczy wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 141 § 1 k.p.a. zażalenie służy wyłącznie od postanowień wskazanych w kodeksie i tylko wtedy, gdy kodeks tak stanowi. Stosowanie zaś do art. 142 k.p.a. zarzuty przeciwko postanowieniom, na które nie przysługuje zażalenie, można podnieść w odwołaniu od decyzji. Organ ten podkreślił, że zaskarżone postanowienia zostało wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane, a w przepisie tym brak jest wzmianki, aby na przedmiotowe postanowienia przysługiwało zażalenie. Skargę na powyższe postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2010 roku do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Poznaniu wniosła K. D.. Skarżąca zarzuciła w skardze naruszenie przez Organ Odwoławczy przepisów postępowania , tj. art. 6 k.p.a. i art. 141 § 1 k.p.a., polegające na dowolnym przyjęciu, że skarżącej nie przysługuje środek zaskarżenia w postaci zażalenia na postanowienie organu I instancji, podczas gdy do środków zaskarżenia w procesie budowlanym stosuje się przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane. W związku z tym strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał w pełni swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd rozpatrując sprawę, bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego orzeczenia i uwzględnia również uchybienia, których nie wskazano w treści samej skargi. W przedmiotowej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez Organ Odwoławczy naruszenia przepisów prawa. Tymczasem uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Sądu, Organ Odwoławczy trafnie przyjął, że na postanowienie w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów, wydane na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, nie przysługuje stronie zażalenie. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. zażalenie przysługuje tylko wówczas, gdy Kodeks tak stanowi. Oznacza to, że zażalenie przysługuje tylko wówczas, kiedy z przepisu wyraźnie wynika, że zażalenie jest dopuszczalne. Ustawa - Prawo budowlane zawiera zamknięty katalog przypadków, w których na postanowienie wydane w pierwszej instancji służy prawo złożenia zażalenia do Organu Odwoławczego. Przepis art. 48 ustawy - Prawo budowlane nie zawiera normy, która uprawniałaby adresata postanowienia wydanego na jego podstawie do wniesienia zażalenia. Powyższy pogląd znajduje również potwierdzenie w judykaturze (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2010 roku, sygn. akt II OSK 1779/09 oraz postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2010 roku, sygn. akt II OSK 1169/10, Lex nr 643638). Z uwagi na powyższe, zaskarżone postanowienie Organu Odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność zażalenie jest zgodne z prawem. Postanowienie wydane na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego należy zakwalifikować jako wydane w toku postępowania incydentalnego, nie rozstrzygające sprawy co do istoty (por. postanowienie NSA z dnia 24 października 2006 r., sygn. akt II OSK 1541/06). W myśl art. 142 k.p.a. postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. W konkluzji stwierdzić zatem należy, że prawidłowość zaskarżonego postanowienia może być przez stroną skutecznie kwestionowana dopiero gdy sprawa zostanie rozstrzygnięta decyzją administracyjną - w odwołaniu od tej decyzji. Z powyższych względów, Sąd uznał zaskarżone postanowienia za zgodne z obowiązującymi przepisami prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło