III SA/Po 189/11

Dnia 8 czerwca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 4 stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 września 2010 r. Nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. Decyzją z dnia 21 czerwca 2010 r. o Nr [...] Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego odmówił spółce "A. Sp. z o.o." stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 68.154,00 zł. z tytułu umowy pożyczki udzielonej Spółce przez jej udziałowca. W dniu 5 lipca 2010 r. Spółka odwołała się od ww. decyzji podnosząc w niej m.in. zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego tj. Dyrektywy Rady 69/335/EWG z dnia 17 lipca 1969r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 21 września 2010 r., działając na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zawiesił z urzędu postępowanie odwoławcze w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu podniesiono, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 15 marca 2010 r., sygn. akt I SA/GL 731/09 skierował do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pytanie prawne dotyczące oceny zasadności ponownego wprowadzenia przez Państwo Członkowskie podatku kapitałowego w sytuacji, gdy w dacie akcesji do Unii Europejskiej zrezygnowało z jego pobierania. Zdaniem organu jest to zagadnienie wstępne, od którego uzależnione jest rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji. Skarżąca Spółka wniosła zażalenie kwestionując wskazaną przez organ podstawę prawną zawieszenia. W środku zaskarżenia podkreślono, iż przedmiot pytania prejudycjalnego jest jednym z kluczowych zagadnień istotnych dla sprawy, ale ocena pozostałych zagadnień pozwala na merytoryczne rozstrzygnięcie odwołania. Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania. Zdaniem organu rozstrzygnięcie sprawy stwierdzenia nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych jest związane z interpretacją przepisów Dyrektywy Rady nr 69/335/EWG z dnia 17 lipca 1969 r. Udzielenie odpowiedzi na zadane pytanie prejudycjalne będzie miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy będącej przedmiotem toczącego się postępowania odwoławczego. Z uwagi na istniejący związek między sprawą C-212/109 (sygnatura postępowania zawisłego przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości na skutek pytania prejudycjalnego skierowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach) a wniesionym odwołaniem uzasadnione jest zawieszenie postępowania w trybie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji Podatkowej. Od stanowiska ETS uzależniony jest bowiem sposób rozstrzygnięcia odwołania. Skarżąca Spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem organu i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 201 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej oraz wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zdaniem Skarżącej brak jest przesłanek do zastosowania art. 201 §1 pkt 2 Ordynacji podatkowej z uwagi na fakt, iż wskazane przez organ zapytanie prejudycjalne WSA w Gliwicach do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości nie może być uznane za "zagadnienie wstępne" w rozumieniu przepisów tej ustawy. Skarżąca podniosła, iż za zagadnienie wstępne uznaje się taki problem prawny, którego uprzednie rozstrzygnięcie przez uprawniony organ warunkuje z mocy prawa możliwość rozpatrzenia innego postępowania oraz, iż wskazana zależność między obydwoma postępowaniami musi wynikać z przepisów prawa. Zależność ta musi mieć charakter rzeczywisty, a nie jedynie potencjalny. Rozstrzygnięcie sprawy przez ETS ma jedynie potencjalny wpływ na toczące się postępowanie i nie tyle uniemożliwia zakończenie postępowania podatkowego, co jedynie może mieć wpływ na złożenie wniosku o wznowienie postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko wskazując, iż rozstrzygnięcie sprawy C-212/10 będzie miało bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie złożonego przez Spółkę odwołania. Podkreślono, iż zawieszenie postępowania w oczekiwaniu na stanowisko ETS jest najkorzystniejszym rozwiązaniem dla Spółki a przepis art. 203 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej ma jedynie charakter przepisu porządkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Przepis art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) pozwala na wyodrębnienie czterech istotnych elementów składających się na konstrukcję zagadnienia wstępnego: 1) wyłania się ono w toku postępowania podatkowego, 2) jego rozpatrzenie należy do innego organu lub sądu , 3) rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zatem zagadnienie wstępne musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy, 4) istnieje zależność miedzy rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Nadto z treści omawianego przepisu wynika, że rozstrzygniecie zagadnienia wstępnego ma nastąpić przez inny organ lub sąd. W ocenie Sądu Dyrektor Izby Skarbowej błędnie ustalił treść normy prawnej zawartej w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Pod pojęciem zagadnienia wstępnego rozumie się sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Ocena zaś tego zagadnienia należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 22 października 2009r, sygn. akt I SA/Po754/09). Oznacza to, że organ podatkowy zawiesza postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd jest wymagane dla zgodnego z prawem rozstrzygnięcia toczącego się postępowania. W orzecznictwie przyjęto, iż "innym organem" w rozumieniu Ordynacji podatkowej nie jest Europejski Trybunał Sprawiedliwości, który orzeka o wykładni przepisów prawa wspólnotowego (WSA w Szczecinie z dnia 19.04.2006 r., sygn. akt I SA/SZ 14/06, WSA w Warszawie z dnia 08.04.2008 r., sygn. akt III SA/Wa 149/08). Postępowanie przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości ma na celu ocenę zgodności ustawowego unormowania podatkowego z przepisami prawa wspólnotowego i wyjaśnianie wątpliwości prawnych. Interpretacja prawa zaś nie jest zagadnieniem wstępnym, o którym stanowi art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Dokonanie interpretacji nie stanowi kwestii prejudycjalnej, tzn. wywierającej wpływ na postępowanie podatkowe m in. dlatego, że nie mamy w tym przypadku do czynienia z rozstrzyganiem. Interpretacja nie polega na rozstrzyganiu, a na zajmowaniu stanowiska w kwestii wykładni przepisu wywołującego problemy interpretacyjne. Wnioskodawca wskazuje jedynie na hipotetyczny wpływ wnioskowanej interpretacji na sposób załatwienia sprawy podatkowej. Ustawodawca zaś wymaga, by tego rodzaju zależność nie miała charakteru potencjalnego, lecz była aprioryczna i oczywista. W ocenie Sądu organ podatkowy powinien samodzielnie dokonać ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz jego oceny w świetle obowiązujących przepisów prawa materialnego. Sąd za nieprawidłowe uznał działanie organu, w którym organ zwleka z dokonaniem subsumcji ustalonego stanu faktycznego sprawy z obowiązującymi przepisami prawa z powodu swoich wątpliwości odnośnie interpretacji i stosowania prawa. Za nietrafne należy uznać stanowisko organu, iż art. 203 Ordynacji podatkowej jest jedynie przepisem o charakterze porządkowym. Przeciwnie - jest on nie tylko przepisem kompetencyjnym, ale i nakazem wobec organu, by kierować do właściwego organu wnioski o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego. Fakt, iż przepisy art. 203 Ordynacji podatkowej nie odsyłają do instytucji zapytania prejudycjalnego skierowanego do ETS jest dodatkowym argumentem przemawiającym za przyjęciem iż przepisy art. 201 § 1 pkt 2 nie znajdują zastosowania w przypadku postępowania przed ETS. W tym miejscu wskazać należy również na treść przepisu art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, według którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli orzeczenie ETS ma wpływ na treść wydanej decyzji. Ustawodawca zatem przewiduje możliwość ochrony interesów strony w sytuacji, gdy orzeczenie ETS będzie mogło spowodować wydanie decyzji innej, niż została podjęta. Reasumując, uznać należy, iż w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do zawieszania postępowania oznaczonego w zaskarżonych postanowieniach Dyrektora Izby Skarbowej. Mając powyższe na uwadze i uznając, że zaskarżone postanowienia naruszają przepisy postępowania podatkowego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach sądowych i wstrzymaniu zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 200 i art. 152 powołanej ustawy.