II SA/Bd 373/11
WyrokWSA w Bydgoszczy2011-06-09
Skład orzekający: sędzia NSA Wiesław Czerwiński, sędzia WSA Anna Klotz, sędzia WSA Renata Owczarzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ zarządzający może negatywnie ocenić wniosek o dofinansowanie projektu, jeśli wnioskodawca prowadzi księgowość w oparciu o podatkową księgę przychodów i rozchodów i nie sporządza bilansu oraz rachunku zysków i strat, a także czy narusza zasadę równego traktowania, jeśli osoby zaangażowane w pierwszą ocenę wniosku brały udział w jego ponownej ocenie?Ratio decidendi
Ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, ponieważ organ zarządzający błędnie interpretował wymogi dotyczące analizy finansowej dla wnioskodawców prowadzących uproszczoną księgowość. Ponadto, naruszono przepisy dotyczące wyłączenia osób oceniających projekt, które brały udział w jego wcześniejszej ocenie, co uzasadnia uwzględnienie skargi i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o dofinansowanie projektu z funduszy UE. Instytucja Zarządzająca negatywnie oceniła wniosek, wskazując na błędy w analizie finansowej i ekonomicznej, w tym nieprawidłowe wypełnienie tabel finansowych i brak bilansu. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ podtrzymał negatywną ocenę. Skarżący wniósł skargę, zarzucając błędną interpretację wytycznych i zasad rachunkowości oraz naruszenie zasady równego traktowania. Sąd uwzględnił skargę, stwierdzając naruszenie prawa przy ocenie projektu.Rozstrzygnięcie
Uwzględnia skargę, stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Instytucję Zarządzającą. Zasądza od Marszałka Województwa na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 czerwca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Wiesław Czerwiński (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant: Magdalena Gadecka-Kauczor po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 9 czerwca 2011 roku sprawy ze skargi P. S. na pismo Zarządu Województwa [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania projektu z budżetu Unii Europejskiej 1. uwzględnia skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Instytucję Zarządzającą, 2. zasądza od Marszałka Województwa [...] na rzecz skarżącego kwotę [...] (słownie: [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Bd 373/11
UZASADNIENIE
Pismem z [...] października 2009 r. Instytucja Zarządzająca poinformowała P. S., że wniosek o dofinansowanie projektu pt. "Reorganizacja pracy [...]" złożony w ramach konkursu Osi Priorytetowej 4. Rozwój infrastruktury społeczeństwa informacyjnego, Działanie 4.3 Rozwój komercyjnych e-usług, Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata [...], został negatywnie oceniony pod względem merytorycznym przez zespół oceniający komisji konkursowej. Instytucja Zarządzająca wskazała, że wnioskodawca nie spełnił kryterium B.1.3 dotyczącego poprawności przeprowadzonej analizy finansowej i ekonomicznej przedsięwzięcia.
Pismem z [...] grudnia 2009 r. Instytucja Zarządzająca rozpatrzyła negatywnie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ustosunkowując się do stanowiska wnioskodawcy organ wskazał, że skoro wnioskodawca wsparcie projektu opiera o zasady obowiązujące w ramach regionalnej pomocy inwestycyjnej na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z 11 października 2007 r. w sprawie udzielania regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz.U. Nr 193, poz. 1399 ze zm.), to przeznaczając dotację na zakup środków trwałych zobowiązany jest (zgodnie z § 12 ust. 1 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach RPO WK-P na lata 2007-2013; dalej Wytyczne) przedmiotowe środki trwałe ująć w rejestr środków trwałych zgodnie z zasadami rachunkowości. W związku z tym wnioskodawca powinien, na tej podstawie, opracować harmonogram amortyzacji, która powinna zostać wykazana w części finansowanej przez dotację w tabeli F-1 rachunek zysków i strat, jako pozostałe przychody operacyjne. Natomiast w tabeli F-3 rachunek przepływów środków pieniężnych powinna zostać wykazana dotacja w części C przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej. Ponadto, jeśli wnioskodawca prowadzi księgowość w oparciu o książkę przychodów i rozchodów, może nie wypełnić tabeli F-2 bilans.
Organ wskazał ponadto, że komisja konkursowa popełniła błąd powołując się na zapisy Szczegółowego opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata [...], mówiący o obowiązku wypełnienia w biznes planie tabel F-2 bilans i F-4 wskaźniki finansowe przez każdego wnioskodawcę ubiegającego się o wsparcie w ramach działania 4.3 Rozwój komercyjnych e-usług, ponieważ przywołany dokument nie zawiera takiej regulacji. Jednocześnie przedmiotowy błąd, zdaniem organu, nie ma wpływu na realizację procesu odwołania i ostateczny wynik tej procedury.
Na informację instytucji zarządzającej P. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. Zaskarżonej informacji zarzucił błędną interpretację wytycznych i zasad składania oraz oceny wniosków w ramach Osi Priorytetowej 4. Rozwój Infrastruktury Społeczeństwa Informacyjnego, Działanie 4.3 Rozwój komercyjnych e-usług Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata [...] oraz błędną interpretację zasad rachunkowości mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Strona wniosła o uwzględnienie skargi, stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że instytucja zarządzająca negatywnie oceniając wniosek w zakresie części finansowej biznes planu nie wzięła pod uwagę faktu, że wnioskodawca jest osobą fizyczną, która prowadzi księgowość w oparciu o podatkową księgę przychodów i rozchodów i nie ma obowiązku sporządzania bilansu oraz rachunku zysków i strat w wariancie porównawczym z rozbiciem ponoszonych kosztów operacyjnych na kategorie rodzajowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z dnia 26 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 972/09 uwzględnił skargę podnosząc, że podmioty gospodarcze nie prowadzą jednakowej rachunkowości. Niektóre prowadzą tzw. pełną rachunkowość i sporządzają sprawozdania finansowe, a inne działają w oparciu o księgowość uproszczoną. Zdaniem Sądu wymogi stawiane przedsiębiorcom w zakresie sporządzenia załączników do biznes planu powinny być dostosowane do prowadzonej przez nich rachunkowości.
Sąd stwierdził, że jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia Instytucja Zarządzająca wskazała § 12 ust. 1 pkt 1 Wytycznych, w myśl którego wydatek na zakup środka trwałego, który będzie na stałe zainstalowany w projekcie może być uznany za kwalifikowalny, jeżeli środek ten będzie włączony w rejestr środków trwałych beneficjenta zgodnie z zasadami rachunkowości.
Zdaniem Sądu z przepisu tego wynika jedynie, że skarżący powinien ująć środek trwały, którego zakup zostanie sfinansowany z dotacji, w rejestrze środków trwałych zgodnie z zasadami rachunkowości. Z przepisu tego nie wynika natomiast, że skarżący, prowadząc książkę przychodów i rozchodów, powinien - jak wymaga tego instytucja zarządzająca - zaksięgować dotację według zasad rachunkowości.
Zdaniem Sądu § 12 ust. 1 pkt 1 Wytycznych, jak i wskazane rozporządzenie z 11 października 2007 r. nie może być podstawą nałożenia na skarżącego obowiązku takiego ujęcia w załącznikach do biznes planu dotacji, jak to zaprezentowała Instytucja Zarządzająca.
W konsekwencji Sąd za niezgodną z prawem uznał ocenę, że skarżący nie spełnił kryterium B.1.3. Wykonalność finansowa projektu - pkt b/ Czy analiza finansowa i ekonomiczna przedsięwzięcia została przeprowadzona poprawnie?, kryterium wskazanego w załączniku nr 5 - Kryteria oceny projektów Szczegółowego opisu osi priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] za lata [...], stanowiącego załącznik do uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...] z [...] lutego 2009 r. (ze zm.).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Instytucja Zarządzająca Województwa [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 marca 2010 r., sygn. akt II GSK 296/10 oddalił skargę kasacyjną wskazując, że wskazany w petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. jest niezasadny.
Pismem z [...] lutego 2011 r. Instytucja Zarządzająca poinformowała P. S., że wniosek o dofinansowanie projektu pt. "Reorganizacja pracy w firmie poprzez zastosowanie telepracy i platformy wymiany informacji z klientami" złożony w ramach konkursu Osi Priorytetowej 4. Rozwój infrastruktury społeczeństwa informacyjnego, Działanie 4.3 Rozwój komercyjnych e-usług, Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata [...], został negatywnie oceniony pod względem merytorycznym przez zespół oceniający komisji konkursowej. Instytucja Zarządzająca wskazała, że wnioskodawca nie spełnił kryterium B.1.3 dotyczącego poprawności przeprowadzonej analizy finansowej i ekonomicznej przedsięwzięcia. Instytucja Zarządzająca podkreśliła m.in., że tabele F1-F4 ujęte w załączniku do wniosku o dofinansowanie projektu są nieprawidłowo wypełnione (np. wartości przychodów ze sprzedaży w rachunku zysków i strat nie obejmuje przychodów ze zrealizowanym projektem, przez co sporządzone dokumenty nie dają obrazu sytuacji finansowej wnioskodawcy po zrealizowaniu projektu, a także wartość przychodów ze sprzedaży w rachunku zysków i strat nie obejmuje przychodów ze zrealizowanego projektu, przez co sporządzone dokumenty nie odzwierciedlają sytuacji finansowej Wnioskodawcy po zrealizowanym projekcie). Ponadto Instytucja zarządzająca podkreśliła, że Wnioskodawca nie wypełniając wszystkich tabel finansowych, powinien przedstawić informacje umożliwiające ocenić sytuację finansową przedsiębiorcy, a czego Wnioskodawca nie dopełnił, przez co uniemożliwił prawidłową ocenę sytuacji finansowo-ekonomicznej.
Wnioskiem z dnia [...] lutego 2011 r. P. S. wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wnioskodawca wskazał, że analiza ekonomiczno-finansowa projektu została wykonana zgodnie z zaleceniami punktu informacyjnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] oraz z obowiązującymi wytycznymi w ramach konkursu. Zdaniem skarżącego przedstawił on wszystkie niezbędne informacje umożliwiające ocenę sytuacji finansowej przedsiębiorcy – nie tylko w tabelach finansowych stanowiących załącznik do biznes planu, ale również w załączniku nr 12 do wniosku "Dokumenty potwierdzające sytuację finansową beneficjenta". Skarżący podkreślił także, że w tabeli E.2 przychody generowane w wariancie z projektem, co całkowicie burzy argument ekspertów o braku możliwości weryfikacji projektu, w tym przychodów z projektu.
W odczuciu skarżącego, negatywna ocena wniosku skutkuje naruszeniem przez Instytucję Zarządzającą zasady równej konkurencji i równego traktowania wnioskodawców, jakże istotnej z punktu widzenia funkcjonowania Unii Europejskiej i samej idei funduszy strukturalnych.
Pismem z [...] grudnia 2009 r. Instytucja Zarządzająca rozpatrzyła negatywnie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, iż Tabele F1-F4 wypełnione są nieprawidłowo – wartość przychodów ze sprzedaży w rachunku zysków i strat nie obejmuje przychodów ze zrealizowanym projektem, przez co sporządzony plan finansowy Wnioskodawcy nie daje obrazu sytuacji finansowej Wnioskodawcy po zrealizowaniu projektu.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Wnioskodawca przytoczył informację, znajdującą się w Biznes planie, dotyczącą przygotowania tabel E1-E2: "Tabele powinny być zgodne z danymi zawartymi w rachunku zysków i strat". Jako, że w sekcji E znajdują się dwie tabele: E-1 bez realizacji projektu oraz E-2 z realizacja projektu, Wnioskodawca stwierdził, iż nie jest możliwe zachowanie zgodności rachunku zysków i strat z obiema tabelami. Na tej podstawie Wnioskodawca dokonał interpretacji dotyczącej możliwości przedstawienia w rachunku zysków i strat (a w następstwie we wszystkich tabelach F1-F4, gdyż nie jest możliwe sporządzenie sprawozdań w oparciu o różne założenia) sytuacji finansowej przedsiębiorstwa bez efektu dotacji wpływającej na jego wyniki. W ocenie Departamentu Polityki Regionalnej taka interpretacja jest nieuzasadniona. Zdaniem Departamentu Wnioskodawca potraktował wymóg zgodności danych w rachunku zysków i strat (F1) z prognozą sprzedaży (E1-E2) jako wytknięcie sprzeczności w dokumentach konkursowych, stwierdzając, iż "nie jest możliwe zapewnienie zgodności z obiema tabelami. W ocenie Departamentu informacja ta ma na celu zwrócić uwagę wnioskodawców, żeby szczególnie zadbali o zgodność danych prognozy finansowej i rachunku zysków i strat.
Ponadto, jak podkreślił Departament Polityki Regionalnej, twierdzenie Wnioskodawcy, iż mógł stosować dowolny sposób przedstawiania informacji w tabelach finansowych, z uwzględnieniem realizacji projektu lub w sytuacji braku jego realizacji, prowadziłoby do sytuacji, iż dane przedstawione przez wnioskodawców byłyby nieporównywalne. Taka sytuacja nie pozwoliłaby na jednakową ocenę wszystkich wnioskodawców, a więc naruszałoby zasadę równego traktowania wnioskodawców oraz uczciwości konkurencji.
Na informację instytucji zarządzającej P. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. Zaskarżonej informacji zarzucił błędną interpretację wytycznych i zasad składania oraz oceny wniosków w ramach Osi Priorytetowej 4. Rozwój Infrastruktury Społeczeństwa Informacyjnego, Działanie 4.3 Rozwój komercyjnych e-usług Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata [...] oraz błędną interpretację zasad rachunkowości mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Strona wniosła o uwzględnienie skargi, stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że instytucja zarządzająca negatywnie oceniając wniosek w zakresie części finansowej zarzuciła, iż przedstawione informacje w biznes planie uniemożliwiają ocenę sytuacji finansowej przedsiębiorcy. Zarzuca się, iż nie wykazano przychodu ze zrealizowanym projektem oraz że w tabelach F1-F4 wartości przychodów ze sprzedaży w rachunku zysków i strat nie obejmują przychodów ze zrealizowanym projektem. Zarzuca się też brak wypełnienia bilansu. Powyższe zarzuty, zdaniem skarżącego nie znajdują uzasadnienia, bowiem analiza finansowa została wykonania zgodnie z wytycznymi. Rachunek zysków i strat jest zgody z tabelami dotyczącymi przychodów, dokładniej z tabelą E.1. Wytyczne do wypełnienia biznes planu dopuszczają swobodę w umieszczaniu przychodów w rachunku zysków i strat wersji z projektem lub bez projektu z tabeli E.1. lub E.2. Nie jest zatem możliwe zapewnienie zgodności z obiema tabelami.
Odnosząc się do stwierdzenia braku wypełnienia tabeli bilansu skarżący wskazał, że na wcześniejszym etapie oceny formalnej instytucja zarządzająca nie stwierdziła, że niewypełnienie tabeli bilansu jest uchybieniem. Obowiązek wypełnienia tabeli F.2 bilans oraz F.4 wskaźniki finansowe nie wynika również z Uszczegółowienia Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata [...], na które powołali się eksperci oceniający wniosek. W żadnym fragmencie wytycznych nie jest zapisane, że wnioskodawca ma zastosować w rachunku zysków i strat wariant z projektem. Wnioskodawca nie może się takich rzeczy domyślać, tzn. jakie są aktualne i niepisane wymagania Urzędu Marszałkowskiego.
Skarżący zwrócił uwagę, że w zakresie analizy finansowo-ekonomicznej uwzględnił najważniejsze założenia dotyczące sprawozdań finansowych: zmiany w przychodach ze sprzedaży, zmiany w kosztach oraz kierunki tych zmian. Ponadto zauważył, że wskaźniki finansowo-ekonomiczne nie stanowią w tym przypadku o jakości projektu, co potwierdza brak punktów w kryteriach oceny projektów w Działaniu 4.3. Rozwój komercyjnych e-usług. W przypadku wątpliwości związanych z analizą ekonomiczno-finansową, zgodnie z § 12 Trybu składania wniosków o dofinansowanie w ramach działania 4.3, na etapie oceny merytorycznej na wniosek zespołów oceniających komisji konkursowej, Departament Wdrażania RPO wzywa wnioskodawcę do wyjaśnienia lub uszczegółowienia informacji zawartych we wniosku o dofinansowanie projektu, bądź załącznikach w ciągu 5 dni roboczych. W ocenie strony, wyłącznie brak chęci wyjaśnienia czy uszczegółowienia rzekomo brakujących informacji ekonomiczno-finansowych spowodował, że łatwiej było wniosek ocenić negatywnie, co wskazuje wprost na naruszenie procedury rozpatrywania wniosków.
Zdaniem strony, negatywna ocena wniosku skutkuje naruszeniem przez instytucję zarządzającą zasady równej konkurencji i równego traktowania wnioskodawców. Skarżący podniósł, że prowadzi działalność w sferze doradztwa gospodarczego i przygotował szereg wniosków aplikacyjnych o dofinansowanie z funduszy UE, w tym do Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata [...]. Kilka z przygotowanych projektów dotyczyło podmiotów, które prowadzą księgowość uproszczoną w oparciu o podatkową księgę przychodów i rozchodów - nie sporządzając bilansu oraz rachunku zysków i strat. Analiza ekonomiczno-finansowa tychże projektów została wykonana według tej samej metodologii, jaka została użyta w przygotowaniu przedmiotowej analizy ekonomiczno-finansowej. Przygotowane projekty zostały pozytywnie ocenione na etapie oceny formalnej i merytorycznej (bez jakichkolwiek zastrzeżeń, co do analizy ekonomiczno-finansowej) oraz rekomendowane do dofinansowania w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uwzględnić.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] maja 2009 r. skarżący złożył wniosek o dofinansowanie projektów ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Działania 4.3. Rozwój komercyjnych e-usług, Oś priorytetowa 4. Rozwój infrastruktury społeczeństwa informacyjnego, Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata [...]. W piśmie przewodnim wskazano, że firma nie jest zobowiązana do sporządzenia bilansu oraz rachunku zysków i strat, w załączniku do biznes planu – Formularze wyliczeniowe, uzupełniono te tabelki, w których możliwe było umieszczenie danych o przychodach i kosztach.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. Urząd Marszałkowski zwrócił się o uzupełnienie wniosku o dofinansowanie projektu. Wniosek ten został uzupełniony. W tym miejscu należy ustosunkować się do zarzutów skarżącego, że powinien być wezwany do uzupełnienia lub wyjaśnienia czy uszczegółowienia danych finansowych. Zapis § 12 ust. 4 Trybu składania wniosków o dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata [...] dla osi priorytetowej 4. Rozwój infrastruktury społeczeństwa informacyjnego. Działanie 4.3 Rozwój komercyjnych e-usług, wskazuje, że na etapie oceny merytorycznej na wniosek zespołów oceniających Komisji Konkursowej, Departament Wdrażania RPO wzywa wnioskodawcę do wyjaśnienia lub uszczegółowienia informacji zawartych we wniosku o dofinansowanie projektu, bądź załącznikach w ciągu 5 dni roboczych, bądź też informuje o konieczności zlecenia ekspertyzy przez Departament Polityki Regionalnej. W ocenie Marszałka Województwa [...] nie skorzystano z tej możliwości, ponieważ wnioskodawca błędnie wypełnił tabele finansowe. Należy jednak zauważyć, że tego rodzaju stwierdzenie nie stało na przeszkodzie aby w wezwaniu z dnia [...] sierpnia 2009 r. zażądać uzupełnienia błędnych danych. Zaznaczono co prawda, że żądanie tych danych dotyczy oceny formalnej, ale jak wskazuje cytowany § 12 ust. 4 Trybu składania wniosków także na etapie oceny merytorycznej możliwe jest uzupełnienie wniosku poprzez "wyjaśnienie" i "uszczegółowienie wniosków". W ocenie Sądu nie było przeszkód aby, zażądać " wyjaśnienia i uszczegółowienia" danych zawartych we wniosku, tym bardziej, że Regionalny Program Operacyjny WKP stanowi, że projekty o charakterze indywidualnym są przyjmowane do realizacji przez Instytucję Zarządzającą w oparciu o otwarte konsultacje z partnerami (pkt 3.4). Rację ma zatem skarżący, że w tym punkcie naruszono obowiązujące zasady.
W toku dalszego postępowania anonimowi eksperci dokonali oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu współfinansowego ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata [...] w ramach 4 Osi Rozwój infrastruktury społeczeństwa informacyjnego. Jak się można domyślać trzej eksperci, oceniając podstawowe kryteria merytoryczne, negatywnie ocenili wykonalność finansową projektu – punkt B 1.3 b) – czy analiza finansowa i ekonomiczna przedsięwzięcia została przeprowadzona poprawnie. Pozostałe elementy nie budziły zastrzeżeń. W ocenie pierwszego oceniającego wniosek został odrzucony z powodu błędów merytorycznych uniemożliwiających analizę ekonomiczno – finansową. Podniesiono, że zgodnie z uszczegółowieniem do RPO WKP każdy wnioskodawca w działaniu 4.3. ma obowiązek wypełniania tabel F2 – Bilans, F4 wskaźniki finansowe: wskaźniki bieżące i szybka (?) i wskaźniki rentowności i tabela E-2 wskaźnik zyskowności aktywów ROA. W tabeli F 3 rachunek przepływów środków pieniężnych w pozycji C 3 nie ujęto dotacji z tytułu realizacji projektu.
Drugi i trzeci oceniający podnieśli, że wnioskodawca otrzymał negatywną ocenę poprawności przeprowadzenia analizy finansowej albowiem nie wypełniono całości (m.in. brakuje bilansu, błędnie wypełniono tabele F 2, F3, F 4 b. planu) Uznano to za błąd merytoryczny.
Pismem z dnia [...] października 2009 r. poinformowano skarżącego o negatywnej ocenie wniosku, nie omawiając na czym ta negatywna ocena wynika, a w załączeniu przesłano skarżącemu kserokopie indywidualnej karty oceny merytorycznej z uzasadnieniem ekspertów. Od tej informacji skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a po podtrzymaniu stanowiska przez marszałka WKP skierował skargę do tut. Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 26 stycznia 2010 r. sygn. I SA/Bd 972/09 uwzględnił skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez instytucję zarządzającą.
W uzasadnieniu tego wyroku wskazano m.in., że § 12 ust. 1 pkt 1 Wytycznych jak i rozporządzenie z dnia 11 października 2007 r. w sprawie udzielenia regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. Nr 193, poz. 1399 ze zm.) nie mogą być podstawą nałożenia na skarżącego obowiązku takiego ujęcia w załącznikach do biznes planu dotacji, jak to zaprezentowała instytucja zarządzająca. Za niezgodną z prawem uznano ocenę, że skarżący nie spełnił kryterium B.1.3 Wykonalność finansowa projektu – pkt b) Czy analiza finansowa i ekonomiczna przedsięwzięcia została przeprowadzona poprawnie?
Zgodnie z art. 30e ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 ze zm.) w zakresie nie uregulowanym w ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 z wyłączeniem art. 52-55, 61 § 3-6, art. 115-122, 146, 150 i 152 ustawy. Wśród tych przepisów nie jest wymieniony przepis art. 153 ustawy, który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia (także przewlekłe prowadzenie postępowania – Dz. U. Nr 6, poz. 18 z 2011 r. – nowe brzmienie art. 153 ustawy).
W toku dalszego postępowania Marszałek [...] winien dostosować się do tej oceny. Należy nadmienić, że kasacja od tego wyroku, wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 marca 2010 r. sygn. II GSK 296/10 została oddalona.
Tymczasem Marszałek Województwa [...], nie czekając na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, "orzekł" po raz drugi w tej samej sprawie – w dniu [...] stycznia 2011 r. skierowano pismo do skarżącego o negatywnej ocenie wniosku na etapie oceny merytorycznej. Tym razem szerzej przedstawiono uzasadnienie odmowy, powtarzając jednak błędne stanowisko co do znaczenia bilansu. Na to pismo skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Marszałek Województwa [...] podtrzymał swoje stanowisko, na które złożono skargę będącą przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 168 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy. Z kolei art. 170 ustawy wskazuje, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W świetle tych przepisów nie budzi wątpliwości, że orzeczenie WSA w Bydgoszczy stałe się ostateczne z dniem wydania wyroku przez NSA, czyli [...] marca 2010 r.
Zachodzi zatem pytanie, czy obecnie rozpatrywana sprawa nie została prawomocnie osądzona, i czy w związku z czym ponowne jej rozpatrywanie jest w ogóle dopuszczalne.
Należy ocenić, czy mamy do czynienia z innymi aspektami przedmiotu sprawy.
Obie sprawy – obecnie rozpatrywana jak i sprawa prawomocnie rozstrzygnięta o sygn. I SA/Bd 972/09 – dotyczy oceny projektu w punkcie niespełnienia kryterium B.1.3. Wykonalność finansowa projektu – pkt b) Czy analiza finansowa i ekonomiczna przedsięwzięcia została przeprowadzona poprawnie?
Z pisma z dnia [...] grudnia 2009 r. Dyrektora Departamentu Polityki Regionalnej, stanowiącego odpowiedź na wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, wynika, że Komisja Konkursowa zarzuciła Wnioskodawcy nie wypełnienie w Biznes Planie tabel F-2 Bilans i F-4 Wskaźniki finansowe. Komisja stwierdziła, że każdy Wnioskodawca w działaniu 4.3. Rozwój komercyjnych e-usług ma obowiązek wypełnić w/w tabele. Ponadto eksperci wskazali, że w Biznes planie w tabeli F-3 Rachunek przepływów środków pieniężnych w poz. C.3 Wnioskodawca nie ujął dotacji z tytułu realizacji projektu.
Departament Polityki Regionalnej stanął na stanowisku, że skoro Wnioskodawca wsparcie projektu opiera o zasady obowiązujące w ramach regionalnej pomocy inwestycyjnej (rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 października 2007 r. w sprawie udzielenia regionalnej pomocy inwestycyjnej w ramach regionalnych programów operacyjnych (Dz. U. z 2007 r., Nr 193, poz. 1399 ze zm.) to uznano, że przeznaczając dotację na zakup środków trwałych Wnioskodawca zobowiązany jest przedmiotowe środki trwałe ująć w rejestr środków trwałych zgodnie z zasadami rachunkowości. Na tej podstawie Wnioskodawca powinien opracować harmonogram amortyzacji. Amortyzacja ta powinna zostać wykazana w części finansowej przez dotację w tabeli F-1 rachunek zysków i strat jako pozostałe przychody operacyjne. Natomiast w tab. F-3 Rachunek przepływów środków pieniężnych powinna zostać wykazana dotacja w cz. C Przepływy środków pieniężnych z działalności finansowej. Jeśli wnioskodawca prowadzi księgowość w oparciu o książkę przychodów i rozchodów może nie wypełnić tabeli F-2 Bilans. Jednocześnie Departament Polityki Regionalnej ocenił, że nie każdy podmiot ubiegający się o wsparcie w ramach działania 4.3. Rozwój komercyjnych e-usług nie musi wypełniać w Biznes Planie tabel F-2 bilans i F-4 wskaźniki finansowe.
Tego rodzaju zarzuty były przedmiotem pierwotnej oceny projektu, a następnie przedmiotem rozpoznania sprawy przez tutejszy Sąd w sprawie I SA/Bd 972/09. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zapadł w dniu 26 stycznia 2010 r. Został on zaskarżony kasacją przez Zarząd Województwa. Wyrok NSA oddalający kasację zapadł w dniu 24 marca 2011 r., co jednak nie przeszkodziło, aby w dniu 2 lutego 2011 r. skierować do skarżącego pisma informującego o negatywnym rozpatrzeniu jego wniosku o dofinansowanie projektu pn "Reorganizacja pracy w firmie poprzez zastosowanie telepracy i platformy wymiany informacji z klientami" złożony w ramach działania 4.3. Rozwój komercyjnych e-usług Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata [...].
W piśmie tym omówiono stanowiska ekspertów. Nie zajęto własnego stanowiska, co wskazuje na pełne podzielenie opinii ekspertów. Nie uwzględniono oceny Sądu. Można uznać, że ocena ta nie musiała być uwzględniona, ponieważ wyrok Sądu nie był prawomocny. Nie trudno zauważyć, że w przypadku uwzględnienia kasacji w obrocie prawnym funkcjonowałyby dwa stanowiska na ten sam temat.
Ocena zawarta w piśmie z dnia [...] lutego 2011 r. jest szersza i kładzie akcent na inne okoliczności, niż w piśmie z dnia [...] grudnia 2009 r. W tym ostatnim piśmie zajęto stanowisko, że nie każdy podmiot musi wypełniać tabelę F-2 bilans i F-4 wskaźniki finansowe. Wskazuje to na rozbieżność ocen.
Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zajęto stanowisko w piśmie z dnia [...] marca 2011 r., a więc jeszcze przed wydaniem wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 24 marca 2010 sygn. II GSK 296/10. Zajęcie stanowiska w sytuacji, gdy był znany termin rozpoznania kasacji przez NSA, w ocenie Sądu, świadczy o chęci uniknięcia kierowania się, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, wiążącym stanowiskiem Sądu.
Obecnie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 stycznia 2010 r. sygn. I SA/Bd 972/09 jest prawomocny i przy dalszym rozpatrywaniu sprawy należy kierować się jego wytycznymi. W wyroku tym za niezgodną z prawem uznano ocenę, że skarżący nie spełnił kryterium B.1.3. Wykonalność finansowa projektu – pkt b) Czy analiza finansowa i ekonomiczna przedsięwzięcia została przeprowadzona poprawnie.
Wynik sprawy, zwłaszcza w kontekście ustaleń faktycznych, to nie tylko treść rozstrzygnięcia (sama sentencja orzeczenia), ale treść całego orzeczenia – sentencji i uzasadnienia – jakie zapada w konkretnej sprawie (uchwala NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. II FPS 8/09, lex nr 552012). Dlatego dla oceny stopnia związania stanowiskiem Sądu należy sięgnąć do jego uzasadnienia. Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd nie zajmował się wszystkimi nieprawidłowościami podnoszonymi przez ekspertów, a skupił się na rozliczeniu amortyzacji środków trwałych. Obowiązujące uregulowania nie mogą być podstawą nałożenia na skarżącego obowiązku takiego ujęcia w załącznikach do biznes planu dotacji, jak to zaprezentowała instytucja zarządzająca.
Należy podzielić pogląd Departamentu Polityki Regionalnej zawarty w odpowiedzi na skargę, że tylko w tym zakresie sąd uznał, że ocena w ramach ww. kryterium (amortyzacja w przypadku zakupu środków trwałych z dotacji) nie została przeprowadzona poprawnie. Przedmiotem postępowania przed sądem nie była natomiast ocena, czy na podstawie danych zawartych w tabelach finansowych (F-1 – F-4) stanowiących załączniki do Biznes Planu możliwa jest weryfikacja sytuacji finansowej Wnioskodawcy z uwzględnieniem dotacji na realizacje projektu. Z treści uzasadnienia wyroku tut. Sądu nie wynika, że Wnioskodawca w sposób właściwy wypełnił tabele finansowe.
W piśmie, które jest obecnie przedmiotem rozpoznania podnosi się inne okoliczności niż poprzednio. Wskazuje się, iż tabele finansowe powinny zawierać prognozę na pełny rok złożenia wniosku o dofinansowanie projektu, okres realizacji projektu oraz okres 3 lat od jego zakończenia. Ustosunkowano się do interpretacji wnioskodawcy dotyczącej możliwości przedstawienia w rachunku zysków i strat sytuacji finansowej przedsiębiorstwa bez efektu dotacji wpływającej na jego wyniki. Wskazano na niekonsekwencje argumentacji Wnioskodawcy dotyczącej wskazywania w tabelach F -1, F - 2 danych finansowych bez realizacji projektu. Nie jest możliwa ocena finansowa przedsiębiorstwa w wyniku realizacji projektu w oparciu o prognozę sprzedaży ze zrealizowanym projektem (tabela E 2). W przypadku niewypełnienia tabeli F 2 Bilans, na bazie których bazowały pozostałe wskaźniki, Wnioskodawca nie miał możliwości przedstawienia pozostałych wskaźników w tabeli F-4. Widać wyraźną ewolucję argumentacji.
W tym miejscu należy odwołać się do wytycznych dotyczących przygotowania Biznes planu dla wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata [...]. Odnośnie punktu E. prognoza sprzedaży zawarte jest pouczenie m.in., że informacje NT. prognozowanej wartości sprzedaży należy wypełnić w dwóch wariantach tj. tak jakby projekt nie był realizowany (tabela E-1) oraz w wariancie z realizacją projektu (tabela E-2).
Jakkolwiek instrukcja nie jest konstytucyjnym źródłem prawa, to jednak jest ona pewnym wzorcem do którego należy się odnieść i do jej odczytania można stosować ogólne reguły interpretacji teksów prawnych. Generalnie można powiedzieć, że wykładnia językowo - logiczna (zwana także gramatyczną) polega na odkodowaniu norm postępowania na podstawie znaczenia wyrazów i wyrażeń zawartych w treści aktu prawnego, przy uwzględnieniu zasad gramatyki i składni językowej oraz zasad logiki. Słowna percepcja pouczenia jest jednoznaczna i nie nasuwa wątpliwości interpretacyjnych. Należało wypełnić obie tabele, czego skarżący nie uczynił. Sąd nie podziela poglądu skarżącego o możliwości wyboru tabel do wypełnienia. Wytyczne używają tutaj trybu oznajmującego "wypełnia". W konsekwencji należy uznać, że nie jest możliwa ocena sytuacji finansowej przedsiębiorstwa. Należy podzielić pogląd, że niemożliwym jest ocenienie przez ekspertów sytuacji finansowej przedsiębiorstwa w wyniku realizacji projektu w oparciu o prognozę sprzedaży ze zrealizowanym projektem, gdyż nie ma informacji o kosztach działalności, jakie się wiążą z realizację projektu. Należy także podzielić pogląd Departamentu Polityki Regionalnej, że wskaźniki finansowe (tabela F-4) mają służyć ocenie projektu w ramach kryterium B.1.3 Wykonalność finansowa i ekonomiczna projektu, a fakt, iż w ramach oceny projektu nie są przyznawane punkty za poszczególne wskaźniki nie stanowi o braku konieczności ich przedstawienia.
O naruszeniu zasady równej konkurencji i równego traktowania można mówić wówczas, gdy wszystkie podmioty znajdują się w jednakowej sytuacji faktycznej i prawnej. Wniosek skarżącego nie został dopuszczony do dalszej procedury, że względu na błędy merytoryczne wniosku. Stąd też nie może być porównywany z wnioskami, które błędów nie zawierają i zostały dopuszczone do dalszych etapów.
Sąd nie podziela twierdzenia skarżącego o dowolnym sposobie przedstawienia informacji w tabelach finansowych. Skorzystanie z możliwości, jakie daje Regionalny Program Operacyjny [...] jest uprawnieniem skarżącego. Korzystając z tego uprawnienia musi się dostosować do jego wymogów. Jeżeli program stawia określone wymagania, to należy je spełnić, aby skorzystać z możliwości dofinansowania projektu. Zasady mają charakter normatywny i wiążą wnioskodawców biorących udział w konkursie.
Mimo tych ocen Sąd stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo. W ocenie Sądu naruszono przepis art. 30b ust. 3 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, który stanowi, że przy rozpatrywaniu środków odwoławczych nie mogą brać udziału osoby, które na jakimkolwiek etapie dokonywały czynności związanych z określonym projektem, w tym były zaangażowane w jego ocenę. Naruszenie tego przepisu miało miejsce przy ponownym rozpatrywaniu sprawy (druga ocena). Przy pierwszej i drugiej ocenie (w toku postępowania odwoławczego) stanowisko zajmowały te same osoby. Osoby, które podpisywały pierwszą odmowę, były zaangażowane w jego drugą ocenę. W drugim postępowaniu również wyraziły negatywną ocenę. Stanowi to naruszenie art. 30b ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.
Z akt sprawy jakie przedstawił skarżący wynika, że nazwiska ekspertów zostały zamazane. Ponieważ skarżący potwierdził przesłane odpisy "za zgodne z oryginałem" sąd uznaje, że takie dokumenty skarżący otrzymał. Tymczasem art. 31 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju stanowi, że przy korzystaniu z usług świadczonych przez ekspertów stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego dotyczące wyłączenia pracownika oraz organu. Skarżący, wskutek zamazania nazwisk ekspertów, faktycznie nie mógł skorzystać z uprawnienia dotyczącego możliwości wyłączenia ekspertów. Stanowi to naruszenie prawa.
Uzasadnia to wydanie orzeczenia w oparciu o przepis art. 30c ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 ze zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło