II OSK 2052/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-02-06
Skład orzekający: sędzia NSA Jerzy Bujko, sędzia NSA Barbara Adamiak, sędzia NSA Maciej Dybowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wykonaniu zastępczym, wydane w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może zostać uznane za wydane z rażącym naruszeniem prawa, jeśli nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego, a strona nie miała możliwości zgłaszania zastrzeżeń co do wyboru wykonawcy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zastosowanie wykonania zastępczego w sprawie zagrożenia epidemiologicznego salmonellozą było uzasadnione. Sąd stwierdził, że chociaż postanowienie organu pierwszej instancji mogło być wadliwe w zakresie uzasadnienia, organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał sprawę merytorycznie. Ponadto, sąd uznał, że brak możliwości zgłaszania zastrzeżeń co do wyboru wykonawcy nie stanowił naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, a samo zastosowanie wykonania zastępczego nie było rażącym naruszeniem prawa, gdyż było oparte na przepisach ustawy i wynikało z konieczności zapobieżenia zagrożeniu dla zdrowia publicznego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia o zastosowaniu wykonania zastępczego w celu przymusowego uboju drobiu z powodu zagrożenia epidemiologicznego salmonellozą. Strona skarżąca kwestionowała brak uzasadnienia postanowienia oraz brak możliwości zgłaszania zastrzeżeń co do wyboru wykonawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 lutego 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Bujko sędzia NSA Barbara Adamiak /spr./ sędzia NSA Maciej Dybowski Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Godlewski po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawie ze skargi kasacyjnej P. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 czerwca 2011r. sygn. akt II SA/Sz 325/11 w sprawie ze skargi P. M. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Szczecinie z dnia [...] stycznia 2011r., nr [...] w przedmiocie wykonania zastępczego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. M. na rzecz Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Szczecinie kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W dniu [...] listopada 2010 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w G. wydał postanowienie o zastosowaniu wykonania zastępczego, na podstawie art. 128 § 1 pkt 2 w zw. z art. 130 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm.) wzywające P. M. do wykonania w terminie do 2 grudnia 2010 r. obowiązku wymienionego pod poz. 1 w tytule wykonawczym nr 1/2010 z dnia 25 listopada 2010 r., wystawionym przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w G. W postanowieniu zawarto informację, że w przypadku niewykonania obowiązku w terminie, zostanie zlecone jego wykonanie innej osobie na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego.
P. M. wniósł na ww. postanowienie zażalenie do Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Szczecinie żądając jego uchylenia w całości. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, którego to warunku kwestionowane postanowienie nie spełnia. Ponadto, P. M. zarzucił organowi wydającemu postanowienie posłużenie się zwrotem "z późniejszymi zmianami" przy powoływaniu Dziennika Ustaw, bez precyzyjnego określenia o jakie zmiany chodzi.
Po rozpoznaniu sprawy w wyniku złożonego zażalenia Zachodniopomorski Wojewódzki Lekarz Weterynarii w Szczecinie, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], powołując się na art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz.U. z 2010 r. Nr 112, poz. 774) oraz art. 34 § 4 i 5 w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z ostatnią zmianą opublikowaną w Dz.U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1241), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
Uzasadniając zajęte stanowisko w sprawie organ podał, że powodem nakazu uboju wszystkich sztuk ze stada drobiu stanowiącego własność P. M. było zagrożenie epidemiologiczne salmonellozą. Codzienna obsługa stada w postaci czynności polegających na zapewnieniu kurom ciągłego dostępu do paszy i wody, jak również wykonywanie codziennych przeglądów stada, mogło spowodować bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia ludzi. Ponadto, istotnym faktem było to, iż według oświadczenia zawartego w Protokole aktualnej sytuacji w ognisku choroby zakaźnej z dnia 18 listopada 2010 r., jaja, w ilości 3.500 sztuk dziennie, sprzedawane są odbiorcom indywidualnym, co mogło wpływać na dalsze rozprzestrzenianie się choroby na szeroką skalę.
Dalej organ wyjaśnił, ze bakteria Salmonella jest patogenem chorobotwórczym dla ludzi i zwierząt. Źródłem zakażenia dla człowieka i zwierząt są zazwyczaj chore zwierzęta wydalające do środowiska dziesiątki milionów chorobotwórczych bakterii. Źródłem zarazka są również tzw. nosiciele bakterii, dotyczy to w jednakowej mierze człowieka i zwierząt. Nosiciel sam nie wykazuje objawów choroby lecz okresowo wydala ogromne ilości pałeczek Salmonella i może zakazić dziesiątki (setki) osób lub tysiące zwierząt. Pałeczki Salmonella dostają się do organizmu człowieka i zwierzęcia głównie drogą pokarmową wraz z pokarmem, paszą lub wodą. W przypadku obiektów gospodarskich, w których utrzymuje się zwierzęta lub przechowuje paszę, głównym winowajcą zanieczyszczenia paszy odchodami zawierającymi chorobotwórcze pałeczki Salmonella są myszy i szczury, szczególnie w takich obiektach, w których zabezpieczenia przed gryzoniami są na niskim poziomie lub ich nie ma wcale. Zatem przyczyną podjęcia postanowienia o wykonaniu zastępczym była okoliczności zapobieżenia powstaniu epidemii choroby. Organ przyznał, że co do zasady wadliwość uzasadnienia – jego niepełność, może skutkować wadliwością podjętego rozstrzygnięcia. Jednakże po przeanalizowaniu całokształtu okoliczności sprawy uznał, że wykonanie zastępcze z uwagi na fakt zagrożenia salmonellozą było uzasadnione.
Ponadto organ dodał, że postanowienie o wykonaniu zastępczym nałożonego obowiązku niezwłocznego uboju i zabicia wszystkich sztuk drobiu ze stada zakażonego było spowodowane brakiem realizacji obowiązku przez samego zobowiązanego w zakreślonym terminie i było powiązane z materiałem dowodowym sprawy.
P. M., działając poprzez pełnomocnika adwokata P. M. , zaskarżył opisane wyżej postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając mu rażące naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a mianowicie:
– art. 7 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez nieuzasadnione zastosowanie uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego, co doprowadziło także do powstania nieuzasadnionych wydatków egzekucyjnych;
– art. 130 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez uniemożliwienie stronie zgłaszania zastrzeżeń co do wyboru osoby, której zostało zlecone zastępcze wykonanie egzekwowanego obowiązku oraz brak zawiadomienia strony o tej osobie, a zarazem brak zachowania należytej staranności przy wyborze wykonawcy zastępczego;
oraz naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj.:
– art. 8 k.p.a., poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa;
– art. 9 k.p.a. – obowiązku organów należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego;
– art. 7, 77, oraz 80 k.p.a., poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego;
– art. 124 § 2 k.p.a., poprzez wydanie postanowienia nie zawierającego należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego;
– sprzeczność dokonanych ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym poprzez przyjęcie, że wykonanie zastępcze z uwagi na fakt zagrożenia salmonellozą było uzasadnione podczas gdy nie znajduje to potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz stwierdzenie nieważności postanowienia Powiatowego Lekarza Weterynarii w G. z dnia [...] listopada 2010 r. o zastosowaniu wykonania zastępczego w całości, jako postanowień wydanych z rażącym naruszeniem prawa – art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 126 k.p.a. W przypadku nieuwzględnienia ww. wniosków, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości wraz z poprzedzającym je postanowieniem Powiatowego Lekarza Weterynarii w G. z dnia [...] listopada 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 9 czerwca 2011 r. sygn. akt I SA/Sz 325/11, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. M. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Szczecinie z [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wykonania zastępczego, oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zgodnie z art. 127 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt. Stosownie do postanowień art. 128 § 1 pkt 2 tej ustawy, w celu zastosowania środka egzekucyjnego określonego w art. 127 organ egzekucyjny doręcza zobowiązanemu postanowienie, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo.
Z akt sprawy wynika, że w dacie wydawania postanowienia w sprawie wykonania zastępczego na skarżącym ciążył obowiązek wykonania nakazu niezwłocznego uboju lub zabiciu wszystkich sztuk drobiu ze stada zakażonego (stado kur rasy Ross-308 w wieku 29 tygodni, liczące 6220 kur i 704 koguty), wynikającego z decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w G. z dnia [...] listopada 2010 r., której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, utrzymanej następnie w mocy przez Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Szczecinie decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...]. Na mocy ww. decyzji został również wystawiony w dniu 25 listopada 2010 r. i doręczony skarżącemu tytuł wykonawczy nr 1/2010 dotyczący wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym w postaci m.in. niezwłocznego uboju lub zabicia wszystkich sztuk drobiu ze stada zakażonego kur rasy Ross-308, liczącego 6220 kur i 704 koguty (poz. nr 1).
W takich okolicznościach, istniały podstawy prawne do zastosowania przez organ trybu wynikającego z art. 127 i 128 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wydania postanowienie w sprawie zastosowaniu zastępczego wykonania obowiązku, wzywające skarżącego do wykonania obowiązku wymienionego w tytule wykonawczym z dnia 25 listopada 2010 r. nr 1/2010 pod poz. nr 1, pod rygorem zastępczego wykonania tego obowiązku przez inną osobę za zobowiązanego, na jego koszt i niebezpieczeństwo. Wbrew zarzutom skargi podejmując postanowienie w tym przedmiocie organ wykazał, w sposób przekonujący, także okoliczności faktyczne, które przemawiały za jego wydaniem.
Ryzyko zaniechania wykonania obowiązku przez P. M. wynikającego z dalszego braku wykonania obowiązku określonego w decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w G. z dnia [...] listopada 2010 r., tj. niezwłocznego uboju lub zabicia wszystkich sztuk drobiu ze stada zakażonego kur, nie tylko było realne, wobec kwestionowania przez stronę ustaleń faktycznych organów weterynaryjnych w sprawie i formułowanych w tym zakresie pism procesowych, ale przede wszystkim prowadziło do niedopuszczalnego utrzymywania stanu stwarzającego potencjalne zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzkiego. Uznanie, że stado kur rasy Ross-308 stanowi ognisko choroby zakaźnej – Salmonellozy drobiu, jako zakażone pałeczkami Salmonella Typhimurium, determinowało podjęcie niezwłocznych działań zmierzających do jego likwidacji, celem zapobieżenia ryzyka rozprzestrzeniania się choroby zakaźnej. Trudno sobie w takiej sytuacji wyobrazić, jakiż to inny środek egzekucyjny miałby być bardziej adekwatny dla usunięcia stanu tego zagrożenia. Takiego, mniej uciążliwego a zarazem skutecznego środka egzekucyjnego nie wskazał sam skarżący, zaś Sąd uznał, że w przedstawionych okolicznościach sprawy, wydanie postanowienia było w pełni uzasadnione.
Wobec sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia przez organ art. 7, art. 77 oraz 80 k.p.a., mającego polegać na naruszeniu zasady prawdy obiektywnej oraz obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i próby kwestionowania ustaleń odnoszących się do uznania przez organy stada kur stanowiącego własność skarżącego jako ogniska choroby zakaźnej – Salmonelloza drobiu, należy zauważyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 136/11 za zgodną z prawem uznał decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] utrzymującą w mocy orzeczenie Powiatowego Lekarza Weterynarii uznającego ww. stado kur za zarażone pałeczkami Salmonella Typhimurium. Wyrokiem z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt 326/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie za niewadliwy uznał również tytuł wykonawczy z dnia 25 listopada 2010 r. i określony w nim obowiązek, oddalając skargę w przedmiocie wniesionych zarzutów egzekucyjnych. Pomimo iż ww. orzeczenia są nieprawomocne, w zakresie który był przedmiotem ich rozpoznania wiążą one obecny skład orzekający i podważanie na obecnym etapie postępowania ustaleń faktycznych związanych z istnieniem choroby zakaźnej stada kur skarżącego jest nieuzasadnione na etapie badania prawidłowości wydania postanowienia w przedmiocie wykonania zastępczego.
W tym samym kontekście należy ocenić zarzut braku odwołania się w zaskarżonym postanowieniu do materiału dowodowego skoro wydanie postanowienia było konsekwencją wystawienia tytułu wykonawczego i uprzedniego wydania decyzji administracyjnej podlegającej natychmiastowemu wykonaniu i konkretyzującej określony obowiązek. Postanowienie o wykonaniu zastępczym nie stanowi etapu w którym organ dokonuje ponownych ustaleń faktycznych co do istotny i weryfikacji prawidłowości ustalonego już decyzją obowiązku.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 130 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji związanego z uniemożliwieniem skarżącemu zgłaszania zastrzeżeń co do wyboru osoby, której zostało zlecone zastępcze wykonanie egzekwowanego obowiązku, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 130 ww. ustawy, jeżeli w postanowieniu w sprawie wykonania zastępczego nie wskazano osoby, której zostało zlecone zastępcze wykonanie egzekwowanego obowiązku, organ egzekucyjny zleci wykonanie egzekwowanych czynności określonej przez siebie osobie w terminie nie dłuższym niż miesiąc i zawiadomi o tym zobowiązanego. Z przepisu tego nie wynika zatem obowiązek wskazania przez organ w postanowieniu w sprawie wykonania zastępczego osoby, której zostało zlecone zastępcze wykonanie egzekwowanego obowiązku. W takiej sytuacji przed faktycznym przystąpieniem do wykonania zastępczego przepis nakłada na organ obowiązek zawiadomienia zobowiązanego o fakcie wyboru osoby, której zostało zlecone zastępcze wykonanie egzekwowanego obowiązku.
Akcentowany w skardze brak uzasadnienia postanowienia organu I instancji jest niewątpliwie uzasadniony i za takowy został uznany również przez Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Szczecinie. Tym niemniej nie mógł on w tej sprawie okazać się skuteczny. Istotą postępowania administracyjnego jest to, że sprawa jest rozpoznawana w dwóch instancjach. Organ odwoławczy rozstrzyga sprawę na nowo, w pełnym jej zakresie i to jego rozstrzygnięcie, co do zasady, podlega kontroli sądu administracyjnego. Ponadto, uchybienia organu I instancji w zakresie naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. nie mogą stanowić bezwzględnej przesłanki do uchylenia takiej decyzji przez organ odwoławczy w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Brak takiej potrzeby obliguje organ odwoławczy do merytorycznego, ostatecznego w sensie administracyjnym, załatwienia sprawy.
W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie spełnia wymogi stawiane mu przez art. 107 § 3 k.p.a., wskazuje argumenty przemawiające za zajętym stanowiskiem, które zostało oparte na obowiązujących przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 128) w niewadliwie ustalonym stanie faktycznym sprawy.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.
P. M. wniósł od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparł na zarzutach:
- naruszenia przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z:
– art. 7 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), tj. nieuwzględnienie w treści zaskarżonego wyroku nieuzasadnionego zastosowania uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego, co doprowadziło także do powstania nieuzasadnionych wydatków egzekucyjnych;
– art. 130 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. nieuwzględnienie w treści zaskarżonego wyroku uniemożliwienia stronie możności zgłaszania zastrzeżeń co do wyboru osoby, której zostało zlecone zastępcze wykonanie egzekwowanego obowiązku poprzez brak zawiadomienia strony o tej osobie, a zarazem brak zachowania należytej staranności przy wyborze wykonawcy zastępczego;
– art. 124 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie w treści zaskarżonego wyroku rażącego naruszenia przez organy I i II instancji obowiązku sporządzenia należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego wydanych postanowień.
Na tych podstawach wnosił o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania;
2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych;
3) rozpoznanie sprawy również pod nieobecność skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 126 kodeksu postępowania administracyjnego nie jest zasadny. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: "Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach". Według art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego podstawą stwierdzenia nieważności decyzji, wyliczoną w pkt 2, jest wydanie decyzji (postanowienia) bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Stosowanie sankcji nieważności jest ograniczone do kardynalnych naruszeń prawa. Do takiego rodzaju naruszeń prawa zalicza się naruszenie przepisów prawa, które wyłączają dopuszczalność działania lub treść danego działania organu administracji publicznej. Do naruszenia przepisu prawa jako rażącego należy zaliczyć zatem naruszenie przepisu prawa, które wyłącza dopuszczalność podjęcia działania określonej treści. O rażącym naruszeniu prawa w zakresie zastosowania środka egzekucyjnego przesądza regulacja art. 7 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 19566 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. Obecnie obowiązuje tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1015). Według art. 7 § 1 tej ustawy "Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie". Art. 7 § 2 stanowi, że "Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego". Z rażącym naruszeniem prawa wiąże się regulacja art. 7 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Art. 7 § 1 stanowi bowiem expressis verbis nakaz stosowania wyłącznie środków przewidzianych w ustawie. Zastosowanie zatem środka egzekucyjnego nieuregulowanego w tej ustawie jest rażącym naruszeniem prawa. Art. 7 § 2 ustanawia zasady wyboru środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie, stanowiąc o obowiązku wyboru środka, który prowadzi do wykonania obowiązku, a w razie kilku środków zaspokajających przewidzianych w ustawie, zastosowanie środka najmniej uciążliwego. W razie gdy norma prawna pozostawia wybór środka egzekucyjnego organowi egzekucyjnemu nie można zarzucić rażącego naruszenia prawa.
Niezależnie od tego, że nie ma podstaw do kwalifikacji, że w sprawie doszło do naruszenia rażącego prawa dającego podstawę do zastosowania sankcji nieważności, to należy stwierdzić, że organy nie naruszyły art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z przedstawionych w zaskarżonym postanowieniu okolicznościach sprawy znajduje pełne umocowanie zastosowanego środka egzekucyjnego.
Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 130 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W okolicznościach sprawy nie jest to naruszenie, które można kwalifikować do naruszenia mającego wpływ na wynik sprawy.
Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 124 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd w zaskarżonym wyroku w pełni przeprowadził wykładnię i ocenę zastosowania tego przepisu prawa.
W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło