II OSK 2042/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-02-27

Skład orzekający: sędzia NSA Włodzimierz Ryms, sędzia NSA Wojciech Mazur, sędzia del. WSA Robert Sawuła

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wspólnota Mieszkaniowa może być adresatem postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w sytuacji, gdy obowiązek nałożony decyzją administracyjną dotyczy części wspólnych nieruchomości, a jego wykonanie napotyka trudności związane z zachowaniem poszczególnych właścicieli lokali?
Ratio decidendi
Wspólnota Mieszkaniowa, jako podmiot zobowiązany na mocy decyzji administracyjnej do wykonania obowiązku dotyczącego części wspólnych nieruchomości, może być adresatem postępowania egzekucyjnego, w tym postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Trudności w wykonaniu obowiązku wynikające z zachowania poszczególnych właścicieli lokali lub kwestie techniczne nie stanowią o niewykonalności obowiązku w rozumieniu przepisów prawa egzekucyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej od wyroku WSA oddalającego jej skargę na postanowienie Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Grzywna została nałożona w związku z niewykonaniem przez Wspólnotę obowiązku usunięcia wykładzin podłogowych z dróg ewakuacyjnych. Wspólnota podnosiła, że nie może być adresatem grzywny, gdyż obowiązek ten wynika z działań poszczególnych właścicieli lokali, a próby jego wykonania przez Wspólnotę napotkały przeszkody prawne i faktyczne, w tym interwencję Policji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 27 lutego 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Włodzimierz Ryms sędzia NSA Wojciech Mazur /spr./ sędzia del. WSA Robert Sawuła Protokolant starszy sekretarz sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej A. 35 w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 750/11 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej A. 35 w Warszawie na postanowienie Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 czerwca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 750/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej A. w Warszawie na postanowienie Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] grudnia 2010 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Mazowiecki Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem z [...] grudnia 2010 r., na podstawie art. 23 § 1 i art. 122 § 3 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 110 poz. 968 ze zm., dalej "u.p.e.a."), oraz art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej, ul. A. w W-wie utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m.st. W-wy z dnia [...] listopada 2010 r. nakładające grzywnę w celu przymuszenia. Organ odwoławczy wskazał, że nałożenie grzywny w celu przymuszenia było następstwem niewykonania obowiązków wynikających z decyzji Komendanta Miejskiego PSP m.st. W-wy z dnia [...] czerwca 2009 r. oraz upomnienia z dnia 20 listopada 2009 r. Kontrola sprawdzająca stan realizacji obowiązków wykazała, że nie zostały one wykonane. Organ II instancji nie znalazł podstaw do uchylenia lub zmiany zaskarżonego postanowienia wobec braku uchybień proceduralnych i merytorycznych przy wydawaniu decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r., upomnienia oraz w trakcie realizacji egzekucji. Z protokołu kontroli z dnia 30 września 2010 r. jednoznacznie wynika, że obowiązku nie zrealizowano w całości, gdyż na drogach ewakuacyjnych przy lokalach nr 7 i 9 nadal ułożona jest wykładzina podłogowa. Nie przedstawiono również dokumentacji potwierdzającej cechy co najmniej trudnej zapalności wykładziny. Odnosząc się do zarzutu zażalenia, że Wspólnota nie posiada "mocy wykonawczej w stosunku do ludzi, którzy anektują przestrzeń wspólną" organ stwierdził, że Wspólnota Mieszkaniowa jest stroną właściwą, zobowiązaną do realizacji ww. obowiązku, gdyż dotyczy on części wspólnych budynku (dróg ewakuacyjnych). Tak więc wskazanie każdego właściciela lokalu jako strony postępowania byłoby niezasadne i mogłoby doprowadzić do niewykonalności decyzji. Organ powołał art. 17 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) wskazując, że za zobowiązania dotyczące nieruchomości wspólnej odpowiada wspólnota bez ograniczeń, a każdy właściciel w części odpowiadającej jego udziałowi w tej nieruchomości. Stosownie do art. 6 tej ustawy wspólnota mieszkaniowa, którą tworzy ogół właścicieli lokali wchodzących w skład określonej nieruchomości, może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Może więc brać udział w postępowaniu administracyjnym. W tym stanie rzeczy organ uznał, że grzywna jest obecnie jedynym możliwym sposobem zobligowania podmiotu odpowiedzialnego za bezpieczeństwo obiektu i przebywających w nim osób, do wyeliminowania nieprawidłowości naruszających zasady bezpieczeństwa pożarowego. Skargę na powyższe postanowienie złożyła Wspólnota Mieszkaniowa A. w W-wie i wnosząc o jego uchylenie zarzuciła naruszenie: - art. 119 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia pomimo podjęcia przez Wspólnotę wszelkich możliwych czynności dla usunięcia lub dostosowania do wymagań techniczno-budowlanych wykładzin podłogowych; - brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i pominięcie okoliczności, że podjęto wszelkie dopuszczalne czynności w celu usunięcia lub dostosowania do wymagań techniczno - budowlanych wykładzin podłogowych; - art. 17 ustawy o własności lokali poprzez jego zastosowanie, podczas gdy przepis ten dotyczy zobowiązań w rozumieniu kodeksu cywilnego, a nie obowiązków w sferze prawa administracyjnego. Skarżąca podniosła, że po otrzymaniu upomnienia podjęła szereg czynności w celu wykonania ww. obowiązku. Już w piśmie z dnia 27 listopada 2009 r. informowała organ o usunięciu większości wykładzin podłogowych oraz problemie związanym z wykładzinami przy mieszkaniach, do których utrudniony był dostęp ze względu na zakratowane korytarze. Pomimo ww. trudności Wspólnota doprowadziła do usunięcia drzwi w kratach na korytarzach zainstalowanych przez właścicieli lokali oraz wykładzin podłogowych. Zgromadzone mienie zdeponowała w piwnicy. Efektem tych czynności była wizyta Policji wezwanej przez właścicieli lokali, którzy zgłosili kradzież mienia. Policja nakazała zwrócić mienie. Część właścicieli ponownie umieściła wykładziny przy swoich mieszkaniach (lokal nr 7 i 9), a dostęp do tych lokali jest utrudniony ze względu na kraty odgradzające korytarz od klatki schodowej. Podniesiono, iż Wspólnota Mieszkaniowa podjęła zatem wszelkie możliwe działania w celu wykonania decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. Wspólnota nie ma żadnych innych prawnych i faktycznych środków i narzędzi do zapewnienia przestrzegania w części nieruchomości wspólnej przepisów przeciwpożarowych. Nałożenie grzywny na Wspólnotę nie rozwiązuje problemu, gdyż wykładziny kładą lokatorzy, co podniosła w trakcie kontroli z dnia 30 września 2010 r. oraz zażaleniu i nie zostały one rozpatrzone przez organ. Ponadto art. 17 o własności lokali powołany przez organ dotyczy zobowiązań cywilnoprawnych a nie publicznoprawnych, gdyż zgodnie z art. 1 ust. 2 ww. ustawy w zakresie nieuregulowanym ustawą o własności lokali stosuje się kodeks cywilny. Zatem zobowiązanie z ww. przepisu polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić (art. 353 k.c.). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 czerwca 2011 r. uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Sąd I instancji wyjaśnił, iż zobowiązanemu zgodnie z art. 122 § 3 u.p.e.a. służą zróżnicowane środki zaskarżenia tj. prawo zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 ww. ustawy) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Prawo do równoległego zgłoszenia zarzutów oraz wniesienia zażalenia na postanowienie o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia, wskazuje na konieczność rozgraniczenia podstaw do wniesienia tych dwóch środków zaskarżenia. Jeśli zatem zobowiązany złoży zażalenie na postanowienie o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia, to nie jest dopuszczalne powoływanie w nim przesłanek wymienionych w art. 33 u.p.e.a., gdyż zażalenie takie byłoby w istocie zgłoszeniem zarzutów (vide M. Mincer-Jaśkowska: Glosa do postanowienia NSA OZ we Wrocławiu z 28 grudnia 1990 r. SA/Wr 1180/90 - OSP 1992, nr 4, poz. 92, P. Przybysz: Postępowanie egzekucyjne w administracji; Komentarz. Wydanie 2. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, W-wa 2006 str. 381). Sąd I instancji zaznaczył, że zobowiązanej doręczono postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia zawierające pouczenie o przysługującym prawie zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, z przytoczeniem przesłanek z art. 33 u.p.e.a., mogących stanowić podstawę takiego zarzutu. Ponadto, pouczono skarżącą o możliwości złożenia zażalenia na podstawie art. 122 § 3 u.p.e.a. Skarżąca prawidłowo pouczona złożyła zażalenie na postanowienie organu I instancji podnosząc brak mocy wykonawczej w stosunku do osób anektujących część wspólną budynku i wnosząc o nałożenie grzywny na lokatorów, którzy zamontowali kraty i umieścili za nimi rzeczy łatwopalne, a zatem kwestionując podmiot zobowiązany do wykonania obowiązku (art. 33 pkt 4 u.p.e.a.) oraz w istocie wskazując na jego niewykonalność (art. 33 pkt 5 u.p.e.a.). W ocenie Sądu I instancji w świetle przedstawionego stanowiska zarzuty te, nie mogły stanowić podstawy do uwzględnienia zażalenia. Sąd I instancji dodał, iż nawet gdyby zażalenie skarżącej potraktować jako zgłoszenie zarzutów, w rozumieniu art. 33 u.p.e.a., to i tak byłyby one chybione. Nie mogło być bowiem kwestionowane na etapie postępowania egzekucyjnego to, że w decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r. egzekwowany obowiązek został nałożony na Wspólnotę, a nie na poszczególnych właścicieli lokali. Błąd co do osoby zobowiązanego, o którym mowa w art. 33 pkt 4 u.p.e.a. może dotyczyć tylko kwestii formalnych. Zobowiązanym jest na gruncie u.p.e.a. adresat decyzji, który nie wykonał nałożonego w niej obowiązku. Sąd I instancji wyjaśnił, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony w świetle art. 29 § 1 u.p.e.a. do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Nie może zatem w żadnym zakresie oceniać legalności decyzji nakładającej obowiązek. W przeciwnym wypadku organ egzekucyjny orzekałby o meritum sprawy, a to należy do organu wydającego rozstrzygnięcie będące podstawą egzekucji administracyjnej. Podobnie na niewykonalność egzekwowanego obowiązku zobowiązany może powołać się tylko wtedy, kiedy przeszkody w jego wykonaniu mają charakter przeszkód nieusuwalnych, a takimi niewątpliwie nie są trudności techniczne, na które powoływała się Wspólnota. Co do zarzutu dotyczącego braku podstaw do zastosowania art. 119 u.p.e.a. w związku z podjęciem przez zobowiązaną wszelkich możliwych czynności w celu wykonania obowiązku, Sąd I instancji wyjaśnił, że w myśl art. 119 § 1 ww. ustawy grzywnę w celu przymuszenia nakłada się wówczas, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, w szczególności, gdy ze względu na charakter tej czynności nie może jej spełnić za zobowiązanego inna osoba. Tak więc grzywna w celu przymuszenia stanowi rodzaj nacisku mającego skłonić zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. W ocenie Sądu I instancji w rozpatrywanej sprawie organ zobowiązany był do wyegzekwowania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego MS 5591/8069/10 tj. usunięcia lub dostosowania do przepisów techniczno – budowlanych wykładzin podłogowych ułożonych na drogach ewakuacyjnych. Nie jest sporne, że obowiązek ten nie został wykonany w całości. Szereg podejmowanych czynności, jak wskazywała skarżąca, nie doprowadził w efekcie do zamierzonego skutku, co w konsekwencji obligowało organ do zastosowania środka egzekucyjnego. Z tego względu Sąd I instancji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Wspólnota Mieszkaniowa A. reprezentowana przez radcę prawnego. Wyrok zaskarżono w całości zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania tj.: - art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na nieważność wydanych w sprawie postanowień o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, z tego względu, iż zostały one skierowane do Wspólnoty Mieszkaniowej nie będącej stroną w sprawie, a w konsekwencji naruszenie prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj. art. 6 oraz art. 17 ustawy o własności lokali poprzez uznanie, iż Wspólnota Mieszkaniowa winna być adresatem wydanych postanowień w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia w sytuacji, gdy adresatem w/w postanowień winni być poszczególni Członkowie Wspólnoty Mieszkaniowej; - prawa materialnego tj. art. 33 pkt 5 u.p.e.a. poprzez uznanie, że obowiązek usunięcia wykładzin był wykonalny, w sytuacji gdy powyższe było niemożliwe do zrealizowania bowiem stanowiło wykroczenie polegające na przywłaszczeniu mienia członków Wspólnoty, którzy o popełnieniu wykroczenia poinformowali Policję. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skarżąca nie może być adresatem wydanych postanowień, bowiem wprawdzie ma za zadanie realizować wspólny interes właścicieli przejawiający się m.in. w utrzymaniu należytego stanu nieruchomości wspólnej, nie może jednak działać naruszając prawo własności poszczególnych członków wspólnoty, poprzez zabór ich mienia. W rozpoznawanej przez Sąd sprawie to poszczególni właściciele lokali mieszkalnych położyli przed wejściem do swoich lokali wykładzinę i inne zakwestionowane przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej przedmioty. Wprawdzie poszczególne przepisy ustawy o własności lokali dają Wspólnotom Mieszkaniowym szereg uprawnień, ale nie ma żadnych podstaw aby Wspólnota odpowiadała za niewłaściwe zachowanie poszczególnych jej członków. Wspólnoty Mieszkaniowe reprezentują swoich członków nie zmienia to jednak faktu, iż w stosunkach zewnętrznych występują wszyscy właściciele lokali. A tym samym egzekucja winna być skierowana nie wobec Wspólnoty Mieszkaniowej, a poszczególnych lokatorów. W efekcie działań Zarządu Wspólnoty, które miały na celu realizację upomnienia Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej, a polegały na usunięciu wskazanych przez niego przedmiotów i zdeponowaniu ich w piwnicy, członkowie wspólnoty - właściciele usuniętych ruchomości, zawiadomili Policje, która nakazała Wspólnocie zwrot zabranego mienia prawowitym właścicielom. O powyższym informowano przedstawiciela Komendy Miejskiej, wskazując mu na niniejszą argumentację, jednakże przedmiotowe twierdzenia nie zostały w żaden sposób uwzględnione. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 33 pkt 5 u.p.e.a. wskazano, że usunięcie wykładzin było niemożliwe do zrealizowania bowiem stanowiło wykroczenie polegające na przywłaszczeniu mienia członków Wspólnoty. Zgodnie z przepisami podstawą zarzutu może być niewykonalność obowiązku. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z niewykonalnoscią, która wynika z faktu, że wykładzina do usunięcia której została zobowiązana Wspólnota nie była jej własnością, a własnością poszczególnych właścicieli lokali. Wspólnota nie ma prawa ingerowania we władanie rzeczami ruchomymi będącymi własnością nie jej, a poszczególnych właścicieli lokali. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia, a to z poniższych względów. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), oraz naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. W przedmiotowej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej zostały oparte na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a. Na wstępie podkreślić należy, iż skarga kasacyjna dotyczy prawidłowości postępowania egzekucyjnego w administracji w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Odnosiła się więc do sytuacji związanej z wykonalnością prawomocnej decyzji. Zastosowana instytucja grzywny w celu przymuszenia jest środkiem stosowanym w postępowaniu egzekucyjnym, którego celem jest doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego obowiązków o charakterze niepieniężnym. Jako środek przymuszający, jak już sama nazwa tego środka wyjaśnia jego charakter, ma na celu doprowadzenie do wykonania przez zobowiązanego określonego obowiązku. W badanej sprawie źródłem tego obowiązku jest ostateczna decyzja Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] czerwca 2009 r. zobowiązująca Wspólnotę Mieszkaniową do usunięcia wykładzin podłogowych na drogach ewakuacji. Nie ulega wątpliwości, że dopóki istnieje w obrocie prawnym wymieniona decyzja, wynikające z niej obowiązki muszą być wykonane, a w razie bezczynności zobowiązanego wierzyciel obowiązany jest, na mocy art. 6 ustawy egzekucyjnej, uruchomić środki prawne niezbędne do realizacji określonych obowiązków. Z poczynionych przez organy egzekucyjne ustaleń bezsprzecznie wynika, że obowiązek określony w tytule wykonawczym nie został przez stronę skarżącą wykonany. Fakt ten nie jest również kwestionowany przez stronę skarżącą. W takiej sytuacji organ I instancji wystosował do strony upomnienie wraz z wezwaniem do wykonania obowiązku i zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Pomimo upomnienia, organ stwierdził, że obowiązek nadal nie został wykonany (wizja lokalna). W tej sytuacji organ I instancji skierował do strony postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, działania organów egzekucyjnych były zgodne z przepisami prawa. Uprzednio poczynione przez organy ustalenia uprawniały do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego, w tym do nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Grzywna w celu przymuszenia nie jest środkiem egzekucyjnym zaspokajającym - jest środkiem zmierzającym pośrednio do wykonania nałożonego obowiązku, który z uwagi na dolegliwość natury finansowej skłania zobowiązanego do wykonania tego obowiązku. Nie można podzielić stanowiska skarżącej Wspólnoty co do tego, że okoliczności rozpoznawanej sprawy uzasadniały wydanie przez Sąd I instancji orzeczenia opartego na art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Analiza zarzutów skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, iż istotą skargi kasacyjnej jest wykazanie, że skarżąca Wspólnota nie mogła być adresatem egzekucji, lecz właściciele poszczególnych lokali. Przepis art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi, że "organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie". Z przepisu tego wynika, że organ ma obowiązek stwierdzić nieważność decyzji w każdej sytuacji, gdy została ona skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie tego przepisu można stosować tylko do kwalifikowanego naruszenia prawa przez skierowanie decyzji do jednostki, która w świetle przepisów prawa nie jest stroną postępowania w danej sprawie. Zaznaczyć należy, iż adresat decyzji administracyjnej będący stroną postępowania administracyjnego jest podstawowym elementem decyzji, gdyż do niego są kierowane obowiązki nakładane przez organ bądź uprawnienia wynikające z decyzji. Podmiotem zobowiązanym do wykonania obowiązku zgodnie z treścią decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] czerwca 2009 r. jest Wspólnota Mieszkaniowa. Podstawą nakazu był przepis § 12 ust. 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów zgodnie, z którym to właściciel lub zarządca budynku o którym mowa w ust. 1, powinien zastosować rozwiązania zapewniające spełnienie wymagań bezpieczeństwa pożarowego w sposób określony w przepisach techniczno-budowlanych. Nie można się zgodzić ze skarżącą kasacyjnie, iż grzywna w celu przymuszenia powinna być nałożona na właścicieli poszczególnych lokali, bowiem nie są oni zarządcą obiektu. Przysługuje im wprawdzie prawo własności poszczególnych lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku przy ulicy A. wraz z udziałem w prawie własności części wspólnych nieruchomości, jednak nie można z tego wnosić, że powinni być adresatami przedmiotowych postanowień. Swoistym wyrazicielem tego interesu faktycznego (jak i interesów faktycznych innych swoich członków) jest właśnie wspólnota mieszkaniowa. Zgodnie z treścią art. 1a pkt 20 u.p.e.a., zobowiązanym jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym. Wobec powyższego, skoro podmiotem zobowiązanym do wykonania obowiązku jest Wspólnota Mieszkaniowa, to tylko ten podmiot może być stroną postępowania egzekucyjnego i tylko na ten podmiot mogą być w jego toku nałożone obowiązki. Przechodząc do oceny zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego tj. art. 33 pkt 5 u.p.e.a. poprzez uznanie, iż obowiązek usunięcia wykładzin był wykonalny, stwierdzić należy, że zarzut ten jest również nieusprawiedliwiony. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1603/10, (dostępne na http://cbois.nsa.gov.pl). iż o niewykonalności obowiązku można mówić wyłącznie wówczas gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Trudności ekonomiczne czy techniczne związane z wykonaniem nałożonego obowiązku nie świadczą natomiast o niewykonalności tegoż obowiązku. Skoro obowiązki nałożone na skarżącą kasacyjnie zostały określone w sposób pozwalający na ich wykonanie to zarzut naruszenia w/w przepisu nie zasługiwał na uwzględnienie, tym bardziej, iż większość członków Wspólnoty zastosowała się do nałożonych obowiązków. Kwestia w jaki sposób skarżąca kasacyjnie wyegzekwuje nałożone obowiązki nie jest w sferze zainteresowania organów egzekucyjnych ani też sądu administracyjnego. Podstawową kwestią jest fakt, iż obowiązki zostały nałożone zgodnie z przepisami prawa i na właściwego podmiot. Trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów lub innych osób i zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności obowiązku. Konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia jak też względy techniczne i ekonomiczne, utrudniające wykonanie decyzji, nie mogą być uznane za przesłankę niewykonalności decyzji. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło