II SA/Po 353/11

WyrokWSA w Poznaniu2011-06-28

Skład orzekający: Tomasz Świstak, Wiesława Batorowicz, Danuta Rzyminiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna skierowana do osoby fizycznej, która nie jest stroną postępowania, a jedynie reprezentuje spółkę cywilną będącą stroną, jest dotknięta wadą nieważności z powodu skierowania do niewłaściwego adresata?
Ratio decidendi
Decyzje administracyjne skierowane do osoby fizycznej, która jest jedynie wspólnikiem i reprezentantem spółki cywilnej, będącej faktycznym pracodawcą i stroną postępowania o dofinansowanie kosztów kształcenia pracownika młodocianego, są dotknięte wadą nieważności z powodu skierowania do osoby niebędącej stroną postępowania. Spółka cywilna, jako pracodawca, jest podmiotem praw i obowiązków w zakresie stosunków pracy i może być stroną postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Spółka cywilna złożyła wniosek o dofinansowanie kosztów kształcenia pracownika młodocianego. Organ pierwszej instancji odmówił dofinansowania M. H., wskazując na złożenie wniosku po terminie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podzielając argumentację o przekroczeniu terminu. Skarżący M. H. zarzucił naruszenie przepisów ustawy o systemie oświaty, wskazując na alternatywne sposoby określenia terminu złożenia wniosku. Sąd administracyjny stwierdził nieważność obu decyzji, uznając, że zostały one skierowane do M. H., który nie był stroną postępowania, a stroną była spółka cywilna "A" s.c.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Gminy i Miasta R. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi M. H. - współwłaściciela [...] spółka cywilna w O.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2011r. Nr [...] w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia pracownika; I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Gminy i Miasta R. z dnia [...] 2010r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącego kwotę 200,- zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. W dniu 1 grudnia 2010 r. do Urzędu Gminy i Miasta w R. wpłynął nadany w Urzędzie Pocztowym w O. W. w dniu 30 listopada 2011 r. wniosek spółki cywilnej Bistro Bravo s.c. reprezentowanej przez wspólnika M. H. o dofinansowanie kosztów kształcenia pracownika młodocianego B. K.. Do wniosku dołączono między innymi kopię umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego zawartej w dniu 23 września 2008 r. przez B. K., i pracodawcę - spółkę cywilną "A" s.c. w O. W. reprezentowaną przez wspólnika G. H., kopię dyplomu potwierdzającego uzyskanie z dniem 27 sierpnia 2010 r. przez B. K. kwalifikacji zawodowych w zawodzie kucharz małej gastronomii i zdanie egzaminu potwierdzającego te kwalifikacje oraz kopię umowy spółki cywilnej z dnia 30 grudnia 1999 r., na mocy której spółkę cywilną pod nazwą "A" s.c. zawarli M. H. i G. H.. Nadto w dniu 23 grudnia 2010 r. złożono w Urzędzie Gminy i Miasta w R. zaświadczenie pracodawcy – "A" s.c. w O. W. poświadczające, iż uczennica B. K. wykonywała pracę w celu przygotowania zawodowego do dnia 31 sierpnia 2008 r. Burmistrz Gminy i Miasta R. decyzją z dnia [...] 2010 r., nr [...]wydaną na podstawie art. 70b ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty, § 2, § 3, § 6 i § 11 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania, § 10 ust. 4 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu oraz art. 104, art. 107 Kodeksu Postępowania Administracyjnego, odmówił M. H. – współwłaścicielowi "A" s.c. dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika – B. K.. Uzasadniając rozstrzygnięcie Burmistrz wskazał, iż zgodnie z art. 70b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli: 1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, 2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał egzamin. Dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu. Do wniosku należy dołączyć kopie dokumentów potwierdzających posiadanie wymaganych kwalifikacji przez pracodawcę lub osobę prowadzącą zakład w imieniu pracodawcy albo osobę zatrudnioną u pracodawcy, kopię umowy o pracę z młodocianym pracownikiem w celu przygotowania zawodowego oraz kopię dyplomu, świadectwa lub zaświadczenia potwierdzającego ukończenie nauki zawodu i zdanie właściwego egzaminu. Dalej organ stwierdził, że wniosek M. H. o dofinansowanie kosztów nauki zawodu pracownika młodocianego wpłynął do siedziby organu w dniu 1 grudnia 2010 r. Z załączonych do wniosku dokumentów wynika, że B. K. zdała egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie kucharz małej gastronomii w dniu 27 sierpnia 2010 r. Organ zaznaczył, iż zgodnie z art. 70b ust. 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie 3 miesięcy od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy. Natomiast stosownie do treści § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 maja 1996r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania nauka zawodu młodocianego kończy się egzaminem. W tej sytuacji organ stwierdził, iż wniosek nie został złożony w terminie jaki przysługuje pracodawcy, tak więc odmowa dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika jest uzasadniona. M. H. złożył odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, iż decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. 70b ust. 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Powołany przepis wskazuje, iż dofinansowanie jest przyznawane na wniosek pracodawcy złożony w terminie trzech miesięcy od ukończenia przez młodocianego pracownika nauki zawodu lub przyuczenia do wykonywania określonej pracy. Odwołujący wskazał, iż wniosek o dofinansowanie złożył w urzędzie pocztowym w dniu 30 listopada 2010 roku dołączając wszystkie wymagane przepisem dokumenty niezbędne do otrzymania dofinansowania, w tym umowę o pracę oraz zaświadczenie, że w dniu 31 sierpnia 2010 roku B. K. ukończyła pracę przyuczającą do zawodu, Ponadto dołączył świadectwo, potwierdzające, iż w dniu 27 sierpnia B. K. zdała egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie kucharz małej gastronomii. Według M. H. art. 70b ustawy o systemie oświaty wskazuje alternatywnie dokumenty potwierdzające termin ukończenia nauki zawodu lub przyuczenia do określonej pracy. Dokumentami takimi może być dyplom, świadectwo lub zaświadczenie potwierdzające spełnienie warunku określonego w ust. 1 pkt 2. Zdaniem skarżącego B. K. zakończyła naukę w dniu ukończenia szkoły zawodowej, a z uwagi na fakt iż umowa o pracę została zakończona w dniu 31 sierpnia 2010 roku, zatem w tym przypadku nauka zawodu zakończyła się wraz z rozwiązaniem umowy o pracę. Oznacza to, że wskazany termin do złożenia wniosku biegł od dnia 1 września 2010 roku i zakończył się z dniem 1 grudnia 2010 roku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] 2011 r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania M. H. orzekło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. Organ odwoławczy powołując się na treść art. 70b ust 1 i ust. 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty oraz treść § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania stwierdził, iż B. K. zdała egzamin końcowy w dniu 27 sierpnia 2010 r. - w tym dniu uzyskała dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe - i tym samym w dniu 27 sierpnia 2010 r. ukończyła naukę zawodu. Organ odwoławczy, powołując się również na treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1198/07 wyjaśnił, iż trzymiesięczny termin do złożenia przez stronę wniosku o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika rozpoczął swój bieg z dniem 28 sierpnia 2010 r., skoro młodociany pracownik ukończył naukę zawodu tj. zdał egzamin końcowy w dniu 27 sierpnia 2010 r. Koniec biegu trzymiesięcznego terminu nastąpił natomiast w dniu 28 listopada 2010 r. Wniosek został przez skarżącego złożony w Urzędzie Miasta i Gminy R. w dniu 1 grudnia 2010 r., a więc po upływie terminu trzech miesięcy, o jakim mowa w art. 70b ust. 7 ustawy o systemie oświaty. Dodatkowo Kolegium zaznaczyło, że termin określony w art. 70b ust. 7 ustawy o systemie oświaty jest terminem prawa materialnego. Tylko w tak zakreślonym terminie pracodawca, który zawarł z młodocianym pracownikiem umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego może złożyć wniosek o dofinansowanie kosztów jego kształcenia. Upływ terminu oznacza dla pracodawcy brak możliwości złożenia wniosku o dofinansowanie i nie jest dopuszczalne jego przywrócenie na podstawie art. 58 - 60 k.p.a. Możliwości przywrócenia tego terminu nie przewidują również przepisy ustawy o systemie oświaty. Skargę od decyzji organu odwoławczego M. H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji Burmistrza Gminy i Miasta R. z dnia [...] 2010 r. Zdaniem skarżącego obie decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 70b ustawy dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty a także art. 5 Kodeksu cywilnego. Skarżący powtórzył argumentacje zawartą w jego odwołaniu od decyzji organu I instancji podkreślając, iż art. 70b ustawy o systemie oświaty wskazuje alternatywnie dokumenty potwierdzające termin ukończenia nauki zawodu lub przyuczenia do określonej pracy. Dokumentami takimi może być dyplom, świadectwo lub zaświadczenie potwierdzające spełnienie warunku określonego w ust. 1 pkt 2. B. K. zakończyła naukę w dniu ukończenia szkoły zawodowej, a praktyczną naukę zakończyła u skarżącego w dniu 31 sierpnia 2010 r., uzyskując z tym dniem stosowne zaświadczenia o okresie wykonywania pracy w celu przygotowania zawodowego. Zdaniem skarżącego z uwagi na fakt, iż umowa o pracę została zakończona w dniu 31 sierpnia 2010 roku, zatem w tym przypadku nauka zawodu zakończyła się wraz z rozwiązaniem umowy o pracę. Tym samym termin do złożenia wniosku o dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika biegł od dnia 1 września 2010 r. i zakończył się z dniem 1 grudnia 2010 r. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednakże z innych powodów niż w niej podniesione. Zauważyć w pierwszym rzędzie należy, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż podniesione w skardze zarzuty i ich uzasadnienie nie są wyłącznym kryterium badania legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd ma bowiem obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2004 r. sygn. akt I SA 2027/02, publ. LEX nr 146756 i z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt I SA 2819/02, publ. LEX nr 146750). Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania ich z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Skarga podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja są dotknięte wadą nieważności określoną w art. 156 par. 1 pkt 4 k.p.a., bowiem skierowane zostały do osoby nie będącej stroną w sprawie, to jest M. H., a nie do strony postępowania jaką była spółka cywilna "A" s.c. M. H., G. H. w O. W., którą to stronę jedynie reprezentować mogli zgodnie z umową spółki wspólnicy M. H. i G. H.. Stroną postępowania administracyjnego, odpowiednio do przepisu art. 28 k.p.a. jest ten, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek Zgodnie zaś z art. 70b ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty dofinansowanie kosztów kształcenia przysługuje pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, ust. 7 tego samego artykułu wskazuje, iż wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania dofinansowania nastąpić może wyłącznie na wniosek pracodawcy. Z przepisu tego wynika zatem w sposób jednoznaczny, iż to pracodawca jest stroną postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników zatrudnianych w celu przygotowania zawodowego. Wobec braku definicji legalnej pojęcia pracodawcy w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty odwołać się w tym zakresie należy do norm prawa pracy. Zgodnie z art. 3 kodeksu pracy pracodawcą jest jednostka organizacyjna, choćby nie posiadała osobowości prawnej, a także osoba fizyczna, jeżeli zatrudniają one pracowników. Na temat spółki prawa cywilnego jako pracodawcy wielokrotnie wypowiadał się Sąd Najwyższy, w tym między innymi w wyroku z dnia 10 maja 1996 r., sygn. I PRN 63/95 (publ. OSNAPiUS 1996, nr 23, poz. 355), w którym stwierdził, że spółka cywilna, mimo iż nie ma osobowości prawnej, może być pracodawcą w rozumieniu art. 3 kodeksu pracy. Jednakże za zobowiązania spółki cywilnej wspólnicy odpowiadają solidarnie (art. 864 k.c.), a do egzekucji ze wspólnego majątku tej spółki konieczny jest tytuł egzekucyjny wydany przeciwko wszystkim wspólnikom (art. 778 k.p.c). Analogiczne stanowisko Sąd Najwyższy zajął w wyroku z dnia 6 lutego 1997 r., sygn. I PKN 77/96 (publ. OSNP 1997/18/340). Pogląd takowy znalazł także potwierdzenie w orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 1995 r., sygn. I PRN 84/95 (publ. OSP 1996, nr 9 poz. 158), zgodnie z którym wyodrębniona jednostka organizacyjna spółki cywilnej zatrudniająca pracowników jest zakładem pracy w rozumieniu art. 3 Kodeksu pracy i ma zdolność sądową i procesową, jak też w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 18 lutego 1998 r., sygn. II UKN 525/97 (publ. OSP 1999/7-8/130), gdzie wskazano, iż spółka cywilna jest podmiotem gospodarczym, który może zatrudniać pracowników i być w związku z tym pracodawcą. Jak w związku z powyższym wskazuje się w nauce prawa jednostka organizacyjna (w tym także. spółka cywilna) może być uznana za pracodawcę, gdy spełnia jednocześnie dwa wymagania: posiada odpowiadającą zakładowi pracy formę organizacyjną oraz ma zdolność zatrudniania pracowników i dokonywania czynności prawnych w zakresie stosunków pracy. Gdyby zaś nie było art. 3 kodeksu pracy, pracodawcami byliby poszczególni wspólnicy spółki cywilnej, a pracownik musiałby zawierać umowy o pracę z kilkoma pracodawcami (por. W. Cajsel Konsekwencje likwidacji spółki cywilnej w sferze stosunku pracy. Prawo Spółek 2002/3/31). Reasumując za pracodawcę pracowników spółki cywilnej należy uważać jednostkę organizacyjną, jaka została utworzona w wyniku umowy spółki (art. 860 k.c.) i zatrudnia pracowników pod własną firmą. W tym wypadku podmiotem zatrudniającym nie są sami wspólnicy (por. R. Celeda, E. Chmielek-Łubińska, L. Florek, G. Goździewicz, A. Hintz, A. Kijowski, Ł. Pisarczyk, J. Skoczyński, B. Wagner, T. Zieliński, Kodeks pracy. Komentarz, LEX, 2009, wyd. V, komentarz do art. 3 teza 11, R. Sadlik, Sytuacja pracowników w razie śmierci pracodawcy. Służba Pracownicza 2009/5/26, J. Skroczyński, Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1993 r., II UZP 21/92, Praca i Zabezpieczenie Społeczne 1993/12/82). Z taką sytuacją mamy zaś do czynienia w niniejszej sprawie albowiem jak wynika z treści umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego zawartej w dniu 23 września 2008 r., pracodawcą młodocianej była spółka cywilna "A" s.c. w O. W., a nie poszczególni wspólnicy. Jak wynika z powyższych rozważań za pracodawcę w rozumieniu art. 70b ust.1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty a co za tym idzie stronę prowadzonego na podstawie tego przepisu postępowania uznać należy w realiach niniejszej sprawy - gdy pracownik młodociany zawarł umowę o pracę ze spółką cywilną, a nie z którymkolwiek z jej wspólników - tą właśnie spółkę cywilną, a nie poszczególnych jej wspólników. Gwoli wszechstronnego wyjaśnienia sprawy zauważyć w tym miejscu należy, iż nauce prawa pojawiają się także głosy o braku możliwości przyznania spółce cywilnej przymiotu bycia pracodawcą i potrzebie uznawania za pracodawców wszystkich tych wspólników którzy zawarli umowę spółki cywilnej (na przykład L. Miroszewski, Wspólnicy spółki cywilnej jako pracodawcy. Praca i Zabezpieczenie Społeczne 2000/11/19, J. Kneć, Problematyka zdolności sądowej spółki cywilnej w świetle zmian w prawie gospodarczym, handlowym i cywilnym. Studia Iuridica Lublinensia 2004/3/67), jednakże poglądów tych Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela, albowiem mają one charakter incydentalny i stoją w sprzeczności z utrwaloną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego. Wskazać nadto trzeba, iż zgodnie z art. 29 k.p.a. stroną postępowania może być zarówno osoba fizyczna, jak i osoba prawna, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne – również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. Redakcja omawianego przepisu sugeruje, że poza zakresem regulacji znalazły się podmioty gospodarcze nie mające osobowości prawnej (m.in. spółki cywilne, spółki jawne). Należy jednak zastrzec, iż przepisy prawa procesowego nie mogą ograniczać zdolności jednostki organizacyjnej do bycia podmiotem praw i obowiązków, jeżeli ustawodawca wyposażył je w zdolność prawną w pewnym zakresie materialnego prawa administracyjnego. Na tę okoliczność zwracano uwagę w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego uznając, że stroną postępowania administracyjnego może być również spółka cywilna niemająca osobowości prawnej, jeżeli przepisy szczególne przyznają jej status strony (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2000 r., sygn. akt V SA 2021/99, publ. LEX nr 50150 oraz z dnia z 12 kwietnia 2000 r., sygn. akt V SA 1935/99, publ. LEX nr 41775 ). Oznacza to, że także jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, a takimi są spółki cywilne, mogą być stronami postępowania administracyjnego, jeżeli przepisy szczególne przyznają im taki status. Takim przepisem szczególnym jest stanowiący podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia przepis art. 70b ustawy o systemie oświaty wskazujący, iż stroną postępowania w sprawie o przyznanie dofinansowania jest pracodawca, a nie przedsiębiorca prowadzący zakład pracy, którego to statusu, to jest statusu przedsiębiorcy spółka cywilna niewątpliwie nie posiada (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2008 r., sygn. II GSK 366/08 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zarówno decyzja organu I instancji jak i zaskarżona decyzja samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. skierowane zostały zatem do osoby nie będącej stroną w sprawie, to jest do M. H. będącego jedynie osobą upoważnioną do reprezentowania strony to jest spółki cywilnej "A" s.c. w O. W. O skierowaniu obydwu decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie świadczy w sposób jednoznaczny zawarte w nich sformułowanie, iż dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika odmówiono M. H. – współwłaścicielowi "A" s.c. (a nie spółce cywilnej "A" s.c.), a Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznało nie odwołanie pracodawcy, to jest spółki cywilnej "A" s.c., lecz odwołanie M. H., któremu też (a nie spółce "A" s.c.) doręczono - jak wynika z zawartego w decyzji rozdzielnika - decyzję organu II instancji. Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji jak i na podstawie art. 135 p.p.s.a. poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie wydanie decyzji uwzględniającej poglądy prawne Sądu wyrażone w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Zauważyć przy tym należy, iż w ocenie Sądu wniosek z dnia 29 listopada 2010 o dofinansowanie kosztów kształcenia pracownika młodocianego uznany być winien za złożony przez osobę uprawnioną, to jest pracodawcę. Z treści tegoż wniosku oraz z faktu dołączenia do niego umowy spółki cywilnej wynika bowiem w sposób jednoznaczny, że został on złożony przez będącą pracodawcą młodocianego pracownika spółkę cywilną "A" s.c. reprezentowaną (na podstawie §§ 8 i 9 umowy spółki) przez jednego ze wspólników - M. H.. Jednocześnie należy zaznaczyć, że wskazane uchybienia w procedowaniu jakich dopuścił się zarówno Burmistrz Gminy i Miasta R. jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uniemożliwiło Sądowi dokonanie merytorycznej oceny zarzutów skargi. Ocena taka byłaby bowiem na obecnym etapie postępowania przedwczesna i skutkowała by przesądzeniem o treści rozstrzygnięcia skierowanego do prawidłowo ustalonej strony postępowania, a co za tym idzie byłaby równoznaczna z zastąpieniem przez sąd jurysdykcji zastrzeżonej organom administracyjnym, których działanie sąd administracyjny jedynie kontroluje pod względem zgodności z prawem, a których w rozstrzyganiu spraw nie zastępuje. Podejmując niniejsze rozstrzygnięcie Sąd miał też na uwadze, iż skarżący, to jest działający w imieniu własnym M. H. był na podstawie art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawniony do wniesienia skargi, gdyż był adresatem decyzji podjętej w warunkach określonych w art. 156 par. 1 pkt 4 k.p.a. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sąd nie określił w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżony akt nie może być wykonany. W ocenie Sądu wykładnia celowościowa art. 152 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że przepis ten odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis niniejszego przepisu wskazuje, iż jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku, aktu uchylonego przez Sąd. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy lub zakazy, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony. W niniejszej sprawie Sąd stwierdził nieważność decyzji utrzymującej w mocy decyzję o odmowie przyznania dofinansowania kosztów kształcenia pracownika młodocianego. Z uwagi zatem na charakter prawny wyeliminowanego z obrotu prawnego aktu, który to akt miał charakter wyłącznie odmowny i nie wiązał się z nałożeniem na stronę jakiegokolwiek obowiązku, bądź przyznaniem uprawnienia, uznać należy, iż jako taki nie nadawał się on do wykonania (nie miał przymiotu wykonalności). Co za tym idzie nie znaleziono podstaw do orzekania w przedmiocie wstrzymania jego wykonania w trybie art. 152 p.p.s.a. Również sposób sformułowania przez ustawodawcę art. 152 p.p.s.a. wskazuje, że choć obligatoryjnym jest każdorazowe dokonanie przez sąd w przypadku uwzględnienia skargi na akt lub czynność oceny dopuszczalności ich wykonania, to jednocześnie przepis ten nie determinuje treści konkretnego rozstrzygnięcia, na co wskazuje sformułowanie, iż "sąd w wyroku określa, czy (...) zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonywane", co wyraźnie wskazuje na dopuszczenie przez ustawodawcę do sytuacji, gdy nawet w przypadku uwzględnienia skargi nie zostanie wydane orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło