II FSK 2588/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia WSA (del.) Krzysztof Winiarski (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. "S. [...]" w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Wr 725/11 odrzucającego skargę w sprawie ze skargi S. "S. [...]" w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 28 lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2007 r. p o s t a n a w i a: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 4 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 725/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę S. "S. [...]" w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 28 lutego 2011 r., nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2007 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że powodem odrzucenia skargi było uchybienie formalne w postaci braku prawidłowego pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego doradcy podatkowemu P. S., pomimo wezwania do usunięcia tego braku. Z akt sprawy wynika, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 maja 2011 r., pismem z dnia 12 maja 2011 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej (doradcę podatkowego P. S.) do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych skargi przez złożenie: pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: "ppsa") oraz dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej – odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, zgodnie z art. 29 ppsa. W wezwaniu zaznaczono, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie spowoduje odrzucenie skargi. Jednocześnie, zarządzeniem z dnia 10 maja 2011 r. wezwano pełnomocnika strony do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500,00 zł. Wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi oraz odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, doręczono P. S. w dniu 17 maja 2011 r. W odpowiedzi na wezwanie (pismem z dnia 23 maja 2011 r.), P. S. przedłożył odpis z Krajowego Rejestru Sądowego oraz odpis pełnomocnictwa, udzielonego na podstawie art. 136 i art. 137 ustawy Ordynacja podatkowa, do reprezentowania strony w sprawach postępowań podatkowych i kontrolnych przed właściwymi organami podatkowymi pierwszej i drugiej instancji, Urzędem Kontroli Skarbowej, Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz innymi urzędami i instytucjami. Uiszczono również wpis sądowy od skargi w kwocie 500,00 zł. Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu uznał, że skarga podlega odrzuceniu, ze względu na brak umocowania pełnomocnika do działania w imieniu strony skarżącej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Przywołując treść art. 37 § 1 ppsa Sąd I instancji stwierdził, że jeżeli pierwszą czynnością procesową dokonywaną przez pełnomocnika strony skarżącej było wniesienie skargi, to należało do niej dołączyć pełnomocnictwo (lub jego wierzytelny odpis) stosownie do art. 46 § 3 w związku z art. 57 § 1 ppsa, nawet wówczas, gdy zostało złożone w postępowaniu administracyjnym. Sąd podkreślił, że niedopełnienie przez pełnomocnika obowiązku, o jakim mowa w powołanej regulacji, podlega konwalidacji w trybie art. 49 § 1 ppsa, w drodze wykonania wezwania do usunięcia braku formalnego skargi przez dołączenie pełnomocnictwa. Jednakże zgodnie z art. 34, w związku z art. 37 § 1 ppsa, pełnomocnikiem w postępowaniu sądowo-administracyjnym może być osoba, która legitymuje się dokumentem stwierdzającym udzielenie jej pełnomocnictwa do reprezentowania strony przed sądem administracyjnym. Tym samym dokument pełnomocnictwa musi zawierać stwierdzenie, że udzielone pełnomocnictwo obejmuje swoim zakresem działanie przed tym sądem. Odnosząc powyższe rozważania do ustalonego stanu faktycznego stwierdzono, że z akt sprawy nie wynika, aby takie pełnomocnictwo zostało udzielone dor. pod. P. S. Zauważono, że w dokumencie pełnomocnictwa z dnia 29 maja 2009 r., które odpowiada swą treścią pełnomocnictwu złożonemu w toku postępowania podatkowego, nie ma zapisu o reprezentowaniu skarżącego S. przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Znajduje się natomiast zapis o reprezentowaniu strony przed właściwymi organami podatkowymi pierwszej i drugiej instancji, Urzędem Kontroli Skarbowej, Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz innymi urzędami i instytucjami. Sąd I instancji podniósł, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest ani organem podatkowym, czy urzędem kontroli skarbowej, ani też innym urzędem rozumianym jako organ władzy publicznej o określonym zakresie działania czy jako zespół osób wykonujący określone zadania, ani instytucją rozumianą jako zakład o charakterze publicznym zajmujący się określonym zakresem spraw, działającym w jakiejś dziedzinie. Wojewódzki sąd administracyjny nie jest Naczelnym Sądem Administracyjnym. Mając powyższe na względzie Sąd skonstatował, że skoro w odpowiedzi na wezwaniu Sądu z dnia 12 maja 2011 r. pełnomocnik złożył pismo o treści przywołanej powyżej, to dokument ten nie stanowi udzielonego przez skarżące S. pełnomocnictwa, co oznacza, że strona nie uzupełniła braku formalnego skargi. Zwrócono też uwagę, że pełnomocnictwo zostało udzielone na podstawie przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa. Z tych też powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ppsa, odrzucił skargę, ponieważ pomimo wezwania nie uzupełniono jej braków formalnych. O zwrocie wpisu od skargi Sąd postanowił w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 ppsa, zgodnie z którym zwraca się cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego W skardze kasacyjnej na powyższe postanowienie zarzucono, na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa, naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 34 w związku z art. 37 § 1, art. 35 i art. 46 § 3 w związku z art. 57, poprzez nieuznanie pełnomocnictwa procesowego dostarczonego przez stronę. Zdaniem strony pełnomocnictwo, w terminie doręczone na wezwanie Sądu, jest prawidłowe. W jej ocenie użyte w pełnomocnictwie określenie "innymi urzędami i instytucjami" odnosi się m.in. do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Strona skarżąca podkreśliła, że wojewódzki sąd administracyjny jest instytucją inną od wyliczonych w pełnomocnictwie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a zatem należało ją oddalić. W art. 36 ppsa przewidziano trzy rodzaje pełnomocnictw uprawniających pełnomocnika do występowania w imieniu strony w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Najszersze z nich, pełnomocnictwo ogólne obejmuje, stosownie do art. 36 pkt 1 ppsa prowadzenie spraw przed sądami administracyjnymi. Drugie, węższe, uprawnia zgodnie z art. 36 pkt 2 tej ustawy do prowadzenia poszczególnych spraw, zaś trzecie może dotyczyć, jak wskazuje treść art. 36 pkt 3 ppsa, niektórych tylko czynności w postępowaniu. Należy zauważyć, że skoro jest tak, że w pełnomocnictwie ogólnym, o którym jest mowa w art. 36 pkt 1 ppsa winno być wskazane przed jakim sądem pełnomocnik jest umocowany do działania, to tym bardziej udzielając pełnomocnictwa obejmującego swym zakresem uprawnienie do działania tylko w poszczególnych sprawach, konieczne jest określenie sądu przed którym pełnomocnik miałby występować albo przed którym toczy się postępowanie w konkretnej sprawie, czy też ma być podjęta wymieniona w pełnomocnictwie czynność, w przypadku pełnomocnictwa o którym mowa w art. 36 § 3 ppsa (por. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2008 roku I FSK 516/08). Oznacza to, mając na uwadze treść norm art. 36 ppsa, że aby pełnomocnik mógł skutecznie działać w imieniu i na rzecz strony w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, musi legitymować się pełnomocnictwem którego treść określa nie tylko sprawę czy rodzaj czynności do podejmowania których pełnomocnik jest umocowany. Treść pełnomocnictwa musi też precyzyjnie określać sąd, przed którym pełnomocnik ten może czynności tych w tej sprawie dokonywać (por. postanowienie NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt II FSK 1992/08). W świetle natomiast art. 37 § 1 ppsa pełnomocnik zobowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Zatem niedołączenie pełnomocnictwa do skargi stanowi brak formalny, który może być usunięty w trybie art. 49 § 1 ppsa. W niniejszej sprawie na skutek zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 maja 2011 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany, w terminie 7 dni od dnia otrzymania przedmiotowego wezwania, do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej m.in. przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego S. "przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi [...]". Pomimo prawidłowo dostarczonego wezwania w dniu 17 maja 2011 r., pełnomocnik przedłożył odpis pełnomocnictwa udzielonego mu przez stronę dwa lata wcześniej, tj. 29 maja 2009 r., na podstawie art. 137 i 137 ustawy Ordynacja podatkowa. Zakresem pełnomocnictwa objęto reprezentowanie skarżącego S. "przed właściwymi organami podatkowymi pierwszej i drugiej instancji, Urzędem Kontroli Skarbowej, Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz innymi urzędami i instytucjami" w sprawach "postępowań podatkowych i kontrolnych dotyczących S.". Co do zasady można zatem uznać, iż wobec nie wskazania konkretnych, tj. zindywidualizowanych spraw lub konkretnych czynności procesowych, przedłożone pełnomocnictwo ma charakter ogólny (art. 36 pkt 1 ppsa), jednakże zawierając umocowanie do zastępowania strony w sprawach podatkowych przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, nie wskazuje jednocześnie, że jego zakresem objęte jest również prowadzenie spraw przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub ogólnie przed sądami administracyjnymi. Podkreślenia wymaga, że Sąd I instancji w wezwaniu do usunięcia braku wyraźnie określił, że pełnomocnictwo powinno obejmować uprawnienie do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, zgodnie z art. 35 ppsa. Dostarczone natomiast pełnomocnictwo zostało oparte na ww. przepisach Ordynacji podatkowej oraz – wymieniając podmioty przed którymi pełnomocnik może skarżącego reprezentować – nie wskazuje wojewódzkiego sądu administracyjnego, ani też ogólnie sądów administracyjnych. W ocenie natomiast Naczelnego Sądu Administracyjnego, objęcie zakresem podmiotowym pełnomocnictwa - udzielonego uprzednio dla potrzeb postępowania podatkowego – "innych urzędów i instytucji", żadną miarą nie pozwala wyprowadzić wniosku, że P. S. był uprawniony na jego podstawie do reprezentowania S. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu. Potwierdza to również fakt, że w pełnomocnictwie wymieniony został expressis verbis Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd pierwszej instancji uzasadniając swe rozstrzygnięcie w przedmiocie odrzucenia skargi, której braków strona nie uzupełniła, prawidłowo powołał przepisy ustawy – ppsa dotyczące obowiązków pełnomocnika procesowego w postępowaniu sądowo-administracyjnym (art. 37 § 1, art. 46 § 3 ustawy) i w sposób właściwy uznał, że na gruncie omawianej sprawy pełnomocnik strony z obowiązków tych się nie wywiązał. Pełnomocnictwo z dnia 29 maja 2005 r. nie zawiera bowiem upoważnienia do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Zarzuty skargi kasacyjnej wskazujące na naruszenie powyższych przepisów są zatem bezzasadne. Reasumując, skoro skarga została wniesiona (sporządzona i podpisana) przez profesjonalnego pełnomocnika strony – doradcę podatkowego, który mógłby reprezentować spółkę w postępowaniu sądowo-administracyjnym, jednakże na wezwanie sądu w zakreślonym terminie nie przedłożył dokumentu pełnomocnictwa obejmującego zakresem umocowania reprezentowanie strony przed wojewódzkim sadem administracyjnym i tym samym nie wywiązał się z obowiązków nałożonych nań ustawowo (art. 37 § 1 ppsa), a także w wezwaniu WSA we Wrocławiu, Sąd I instancji prawidłowo, zgodnie ze wskazanym w wezwaniu rygorem, odrzucił skargę stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd przy tym nie był zobligowany do wystosowania kolejnego wezwania do uzupełnienia braków skargi osobiście przez stronę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt I FSK 1261/11). Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa w orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia.