II OSK 1920/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędzia del. WSA Elżbieta Kremer Protokolant asystent sędziego Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Stowarzyszenia Zwykłego [...] z siedzibą w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt IV SAB/Po 20/11 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia Zwykłego [...] z siedzibą w R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu w przedmiocie nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt IV SAB/Po 20/11, oddalił skargę Stowarzyszenia Zwykłego [...] z siedzibą w R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu 11 lutego 2010 r. Stowarzyszenie Zwykłe [...] złożyło w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Poznaniu (dalej SKO w Poznaniu) wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku zakładu przetwórstwa mięsnego na działce nr [...] położonej w R. przy ul. [...], gmina S.. Stowarzyszenie wniosło też o dopuszczenie go do udziału w sprawie na prawach strony. Postanowieniem z dnia 7 maja 2010 r. SKO w Poznaniu wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji. Jeszcze przed wydaniem powyższego orzeczenia pełnomocnik Stowarzyszenia złożył skargę na bezczynność SKO w Poznaniu. Postępowanie w tej sprawie zostało umorzone postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 sierpnia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Po 25/10. W dniu 31 sierpnia 2010 r. pełnomocnik Stowarzyszenia ponownie złożył skargę na bezczynność SKO w Poznaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt IV SAB/Po 58/10 zobowiązał SKO w Poznaniu do załatwienia sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...], w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku. Postanowieniem z dnia 21 lutego 2011 r., stwierdzono prawomocność powyższego rozstrzygnięcia od dnia 22 stycznia 2011 r. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], na podstawie art. 156 § 1, 157 § 1 i 158 § 1 k.p.a. i art. 61 ust 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.) SKO w Poznaniu odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia [...] stycznia 2008r., nr [...] ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zakładu przetwórstwa mięsnego na działce nr [...] położonej w R. przy ul. [...], gmina S.. Pismem z dnia 10 marca 2011 r. pełnomocnik Stowarzyszenia wniósł skargę na bezczynność SKO w Poznaniu, w uzasadnieniu której domagał się zobowiązania SKO w Poznaniu do załatwienia sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności Burmistrza Miasta i Gminy S. tj. do wykonania wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r. w sprawie o sygn. akt IV SAB/Po 58/10. Wyrokiem z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt IV SAB/Po 20/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił powyższą skargę. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż skargę na bezczynność wniesiono już po sporządzeniu decyzji SKO w Poznaniu z dnia [...] lutego 2011 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. – w dniu 14 marca 2011 r. (data nadania przesyłki zawierającej skargę – 12 marca 2011 r.). Organ nadał decyzję listem poleconym w dniu jej wydania, to jest dnia [...] lutego 2011 r., a pełnomocnik skarżącego otrzymał ją w dniu 15 marca 2011 r. Oznacza to, że w dniu złożenia skargi, organ nie pozostawał w bezczynności. Wprawdzie decyzja została pełnomocnikowi doręczona, w dniu 15 marca 2011 r., a więc już po dniu, w którym złożył on skargę na bezczynność, jednak okoliczność ta nie powoduje zasadności skargi. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Stowarzyszenie Zwykłe [...] zaskarżając rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w całości i zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, tj. art. 9 k.p.a. polegające na jego niezastosowaniu oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na nie przedstawieniu w uzasadnieniu wyroku stanu sprawy zgodnie ze stanem faktycznym i art. 161 § 1 pkt 3, art. 54 § 3, art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi zamiast umorzenie postępowania i zasądzenie kosztów. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania sądowego oraz zasądzenie od SKO w Poznaniu na rzecz skarżącego Stowarzyszenia kosztów postępowania w kwocie 1397 zł. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż SKO w Poznaniu w żaden sposób nie poinformowało skarżącego Stowarzyszenia o tym, kiedy akta administracyjne wraz z odpisem prawomocnego wyroku wpłynęły do organu (informacji tej nie zawierała dopowiedź organu na skargę ani zaskarżony wyrok). Ponadto SKO w Poznaniu po otrzymaniu wyroku a przed otrzymaniem wezwania do wykonania orzeczenia (28 lutego 2011 r.), jak również i po jego otrzymaniu aż do czasu nadania skargi (12 marca 2011 r.) tj. przez prawie dwa tygodnie nie uczyniło nic, aby poinformować skarżące Stowarzyszenie o ewentualnych problemach w wydaniu oczekiwanej decyzji. Stowarzyszenie miało pełne prawo sądzić, a nawet mieć pewność, że nie istnieją jakiekolwiek okoliczności uniemożliwiające wykonanie wyroku, dlatego też wezwało do jego wykonania (wezwanie nadano w dniu 26 lutego 2011 r.), a następnie wniosło skargę na bezczynność i o wymierzenie grzywny (w dniu 12 marca 2011 r.). Zdaniem autora skargi kasacyjnej, gdyby SKO w Poznaniu faktycznie nadało decyzję w dniu jej wydania tj. [...] lutego 2011 r. (tak stwierdził WSA w Poznaniu), to również nie doszłoby do wniesienia skargi, gdyż decyzja z pewnością dotarłaby do adresata przed dniem wniesienia skargi tj. przed 12 marca 2011 r. Tymczasem decyzję SKO w Poznaniu nadało nie w dniu jej wydania, jak uznał WSA w Poznaniu, tylko dopiero w dniu 11 marca 2011 r. (data stempla pocztowego na przesyłce pocztowej nr [...]), a więc [...] dni po terminie rzekomego wydania decyzji i po [...] dniach od terminu załatwienia sprawy. W żaden sposób nie wyjaśniono, dlaczego organ zwlekał z wysłaniem (nadaniem) decyzji aż [...] dni (od [...] lutego 2011 r. do 11 marca 2011 r.). W ocenie skarżącego Stowarzyszenia, po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem przez Sąd pierwszej instancji, SKO w Poznaniu podjął czynności - w dniu 15 marca 2011 r. doręczył decyzję [...] i tym samym wykonał nakaz sądowy. Tym samym w chwili orzekania przez Sąd zaistniała bezprzedmiotowość postępowania sądowego. W tej sytuacji, gdy postępowanie przed Sądem pierwszej instancji po wniesieniu skargi na bezczynność organu stało się bezprzedmiotowe i to z uwagi na czynności przez organ podjęte Sąd winien był orzec o umorzeniu postępowania, a nie o oddaleniu skargi. W odpowiedzi na skargę kasacyjną SKO w Poznaniu wniosło o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę wyłącznie nieważność postępowania sądowego, która w niniejszej sprawie nie wystąpiła. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazać należy, iż zarzut ten nie jest zasadny. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera bowiem zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wskazać należy, iż Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że w niniejszej sprawie, w dniu wniesienia przez Stowarzyszenie skargi na bezczynność, tj. 12 marca 2011 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu nie pozostawało w bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., bowiem w dniu [...] lutego 2011 r. wydało decyzję odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. Zarzuty podnoszone w skardze kasacyjnej w żaden sposób nie podważają okoliczności wydania ww. decyzji we wskazanej dacie. Należy mieć na uwadze, iż zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. W okolicznościach przedmiotowej sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. w przedmiocie warunków zabudowy, a więc w momencie wnoszenia skargi na bezczynność organ nie był w bezczynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przesyłając SKO w Poznaniu w dniu 21 lutego 2011 r. prawomocny wyrok nie przesłał akt administracyjnych, które były konieczne do rozpoznania innej sprawy w tym Sądzie. SKO w Poznaniu pismem z dnia 21 lutego 2011 r. zwróciło się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o wypożyczenie akt administracyjnych celem wykonania wyroku. Wskazać należy, że dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy bez istotnego znaczenia pozostaje data nadania jak i doręczenia skarżącemu Stowarzyszeniu przedmiotowej decyzji. Datą wydania decyzji jest bowiem data wydania decyzji na piśmie lub data decyzji ogłoszenia decyzji ustnie, z tym, że datą wydania decyzji pisemnej jest dzień podpisania decyzji zawierającej wymagane prawem elementy. W razie wątpliwości co do daty podpisania należy przyjąć, że jest to data umieszczona na decyzji (vide wyrok NSA z 28 lutego 2008 r., I OSK 175/07, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarzut naruszenia art. 161 § 1 pkt 3 i art. 54 § 3 oraz art. 151 p.p.s.a. również uznać należy za nieuzasadniony. Art. 54 § 3 p.p.s.a. nie był w niniejszej sprawie podstawą rozstrzygnięcia bowiem SKO w Poznaniu wydało zaskarżoną decyzję jeszcze przed wszczęciem postępowania sądowego. Sytuacja procesowa rozpatrywana w niniejszej sprawie nie polega więc na uwzględnieniu skargi na bezczynność w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., które to uwzględnienie skutkuje umorzeniem postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. uchwała NSA z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08). Postanowienie o umorzeniu postępowania zapadłoby wówczas, gdyby organ administracji wydał przedmiotową decyzję z uchybieniem terminu i po wniesieniu skargi na bezczynność. Tak się jednak nie stało, bowiem SKO w Poznaniu wydało decyzję w terminie i przed wniesieniem skargi na bezczynność. Wobec tego należy podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o potrzebie zastosowania w tej sprawie art. 151 p.p.s.a. W związku z powyższym, z uwagi na to, iż skarga kasacyjna okazała się niezasadna, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.