IV SAB/Po 58/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Bożena Popowska (spr.) WSA Karol Pawlicki Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Zwykłego Mieszkańców Wsi R. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie niewydania decyzji, 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. do załatwienia sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. Nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia Zwykłego Mieszkańców Wsi R. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr.1-sentencja wyroku IV SAB/Po 58/10 UZASADNIENIE Pismem z dnia 30 sierpnia 2010 r. Stowarzyszenie Zwykłe Mieszkańców Wsi R. (dalej Stowarzyszenie), reprezentowane przez radcę prawnego G.W., wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. (dalej SKO) w załatwieniu wszczętego urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. NR [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. o warunkach zabudowy dla zakładu przetwórstwa mięsnego. Skarżący wniósł o wydanie stosownej decyzji przez SKO (art. 54 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - ppsa; alternatywnie o uwzględnienie skargi na bezczynność przez WSA w Poznaniu i o zasądzenie od SKO w P na rzecz skarżącego kosztów postępowania w kwocie [...] zł, w tym -wynagrodzenia pełnomocnika - [...] zł. Skarżący wskazał na naruszenie art. 35 par. 3 kpa, polegające na niezałatwieniu sprawy w terminie dwóch miesięcy. W uzasadnieniu skarżący podał, iż w dniu 07 maja 2010 r. SKO wydało postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S NR [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. o warunkach zabudowy dla zakładu przetwórstwa mięsnego na działce nr[...] położonej w R. przy ul. B. Od tego dnia do dnia wniesienia skargi, tj. przez okres ponad 3 miesięcy, SKO nie podjęło jakiejkolwiek czynności. Skarżący dodał, iż w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 37 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ podał, iż dniu 07 maja 2010 r., na podstawie art. 156 par. 1 kpa, wydał postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. NR [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. o warunkach zabudowy dla zakładu przetwórstwa mięsnego, dopuszczając do udziału w postępowaniu Stowarzyszenie. Wcześniej (30 kwietnia 2010 r.) Stowarzyszenie złożyło skargę do WSA w Poznaniu na bezczynność SKO w przedmiocie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. NR [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. o warunkach zabudowy dla zakładu przetwórstwa mięsnego. Akta sprawy zostały przekazane do WSA w Poznaniu, który umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie (sygn. akt IV SAB/Po 25/10). Wobec powyższych faktów, skarga - zdaniem organu -jest bezzasadna; SKO nie mogło merytorycznie rozpoznać sprawy, ponieważ akta znajdują się w dalszym ciągu w WSA w Poznaniu. W piśmie procesowym z dnia 08 października 2010 r. skarżący, w odpowiedzi na skargę podniósł, iż postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. WSA w Poznaniu umorzył postępowanie w sprawie bezczynności organu w załatwieniu żądania Stowarzyszenia z dnia 10 lutego 2010 r. Powodem umorzenia było wydanie w dniu [...] maja 2010 r. SKO w Poznaniu postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. NR [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. o warunkach zabudowy dla zakładu przetwórstwa mięsnego. Tymczasem skarga z dnia 30 sierpnia 2010 r. dotyczy bezczynności organu w załatwieniu wszczętego z urzędu w dniu 07 maja 2010 r. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Burmistrza. Skarga jest zasadna, bowiem organ ani nie załatwił sprawy co do meritum, ani nie zawiesił postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W przypadku skarg na bezczynność organów, kontrola sprawowana przez sądy administracyjne ogranicza się do zbadania, czy postępowanie organu zaskarżane jako bezczynność nie narusza przepisów postępowania administracyjnego. W tym zakresie kwestia bezczynności organu administracji publicznej zdeterminowana jest określoną w art. 12 Kodeksu postępowania administracyjnego (ustawa z 14 czerwca 1960 r., t. jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) zasadą szybkości postępowania, a także terminami załatwiania spraw określonymi w przepisach art. 35 § 3 i § 4 kpa oraz instytucją zawiadamiania stron o przypadkach niezałatwienia spraw w terminie z podaniem przyczyny zwłoki i wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy - art. 36 kpa (wyrok wsa z 02 lutego 2008 r.; IV SAB/Wr 6/08 - LEX nr 498298). Orzekając w sprawie dotyczącej skargi na bezczynność organu, sąd nie przeprowadza kontroli określonego aktu lub czynności danego organu, lecz biorąc za podstawę stan faktyczny i prawny danej sprawy rozstrzyga, czy istotnie organ pozostaje w bezczynności (wyrok NSA z 20 stycznia 2009r.; I OSK 812/08 - LEX nr 478295). W przypadku uznania zasadności skargi na bezczynność sąd administracyjny może orzec jedynie o obowiązku wydania rozstrzygnięcia w sprawie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego (wyrok z 11 sierpnia 2008 r. ; VI SAB/Wa 54/08 - LEX nr 516005). W niniejszej sprawie Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy, tj. tok zdarzeń jest bezsporny. Dotyczy to wniosku Stowarzyszenia o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. NR [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. o warunkach zabudowy dla zakładu przetwórstwa mięsnego na działce nr [...] położonej w R. przy ul. B., wniesienia skargi na bezczynność SKO do WSA w Poznaniu, wydania postanowienia SKO o wszczęciu postępowania w ww. sprawie, wydania postanowienia WSA o umorzeniu postępowania sądowego z uwagi na wszczęcie postępowania przez SKO; po wniesienie niniejszej skargi na bezczynność SKO w załatwieniu wszczętego urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. z [...] stycznia 2008 r. Spór dotyczy tego, czy fakt, iż akta administracyjne sprawy były w posiadaniu Sądu, ma wpływ na ocenę postępowania prowadzonego przez SKO po jego wszczęciu, pod kątem wymogów unormowanych w art. 35-36 kpa. Sąd ustalił, iż w dniu [...] maja 2010 r. SKO w P. wydało postanowienie o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. NR [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. o warunkach zabudowy dla zakładu przetwórstwa mięsnego. Skarga na bezczynność w załatwieniu sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z [...] stycznia 2008 r. została wniesiona pismem z 30 sierpnia 2010 r. Organ nie wskazuje na żadne działania, które w międzyczasie podjął, powołując się na fakt, iż akta administracyjne sprawy były w WSA w Poznaniu. Sądowi znane jest z urzędu, iż akta administracyjne sprawy wraz z odpisem prawomocnego postanowienia WSA w Poznaniu z dnia 26 sierpnia 2010 r. zostały doręczone organowi w dniu 25 października 2010 r. (k-49 akt sądowych -sygn. IV SAB/Po 25/10). Zdaniem Sądu, powyższy fakt nie zwalnia SKO z obowiązków nałożonych na organy administracji publicznej przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl art. 35 kpa: "Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§1). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania" (§ 3). Zgodnie z art. 36 kpa: "O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (§1). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu." ( § 2). Jak z powyższych unormowań wynika, kpa wyznacza terminy załatwienia spraw i obowiązki informacyjne organu w sytuacji, gdy ustawowy termin nie zostanie zachowany. Należy dodać, że w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, iż z punktu widzenia dopuszczalności skargi na bezczynność organu administracji obojętne jest, czy organ nie wydał decyzji z powodu opieszałości w załatwieniu sprawy, czy wobec uznania, że występują przesłanki negatywne dla jej załatwienia. W analizowanym zakresie nie ma zatem znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienia, inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została określona, a w szczególności, czy bezczynność organu została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu (m. in. wyrok wsa z 20 maja 2008 r.; II SA/Bk 8/08 - LEX nr 499774). Tak samo powszechnie prezentowany jest pogląd, że organ pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu postanowienia (m. in. wyrok wsa z 21 sierpnia 2008 r.; I SAB/Wwa 73/08 -LEX 524133). Przy czym, okoliczności zwalniające organ administracji z zarzutu bezczynności muszą mieć charakter prawny, proceduralny, a nie faktyczny (wyrok wsa z 19 grudnia 2007 r.; VIII SAB/Wa 22/07 - LEX nr 445179). Akceptując powyższe poglądy Sąd stwierdza, iż sam fakt, że przez jakiś czas akta administracyjne sprawy o sygnaturze IV SA/Po 25/10 były w WSA w Poznaniu, nie może stanowić uzasadnienia dla niepodejmowania żadnych działań przez organ prowadzący postępowanie, np. zwrócenia się do WSA o nadesłanie akt, podjęcia działań w oparciu o posiadane duplikaty akt, oraz zawiadomienia strony o niezałatwieniu sprawy w terminie. Należy podkreślić, iż ten ostatni obowiązek wprost wynika z normy zawartej w art. 36 kpa (przepis stanowi o "każdym przypadku niezałatwienia sprawy") i żadna okoliczność nie może organu zwolnić od jego realizacji. W tym kontekście, w odniesieniu do niniejszej sprawy, Sąd podziela pogląd prawny wyrażony w wyroku wsa z 21 listopada 2007 r., II SAB/Wa 49/07 - LEX nr 445367), iż bierne oczekiwanie na załatwienie sprawy przez sąd administracyjny i zwrot akt może być oceniane tylko jako bezczynność organu (por. też wyrok wsa z 12 marca 2008 r.; II SAB/Sz 2/08 - LEX 500607). Podsumowując, z uwagi na to, że SKO w P. nie załatwiło sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. NR [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. o warunkach zabudowy dla zakładu przetwórstwa mięsnego na działce nr [...] położonej w R. przy ul. B. w terminie ustawowym i nie dopełniło wymogu zawiadomienia o zwłoce strony, podając jej przyczyny i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, Sąd uznał skargę za zasadną. Za takim rozstrzygnięciem przemawia zasada legalizmu, o jakiej mowa w art. 6 kpa. Obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli, a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa. Wobec powyższego, Sąd działając na podstawie art. 149 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa), orzekł jak w pkt 1 sentencji. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie na rzecz skarżącego niezbędnych kosztów w wysokości [...] zł. stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 200 ppsa, w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W świetle powyższego, oczywistym jest zasadność przyznania skarżącemu zwrotu kosztów obejmujących wpis od skargi wynoszący 100 zł. oraz kwotę uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Odnosząc się do wniosku dotyczącego zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika, stwierdzić należy, że zasady ustalania wysokości zwrotu niezbędnych kosztów postępowania uregulowane są w art. 205 ppsa, który w § 2 przewiduje, iż do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednakże nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach. Stosownie do treści art. 205 § 3 ppsa, zawierającego delegację do stosowania odrębnych przepisów w zakresie ustalania wysokości przysługujących należności stronie, do określania stawek opłat za czynności radców prawnych reprezentujących stronę stosuje się przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm. - dalej rozporządzenie). Zgodnie z treścią § 2 cytowanego rozporządzenia, zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynieniu się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Podstawę zasądzenia opłaty, o której mowa w cytowanym powyżej przepisie, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-4, przy czym opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż nakład pracy radcy prawnego, ograniczający się do wniesienia skargi i pisma procesowego, jak i rodzaj oraz stopień zawiłości sprawy uzasadnia, w ocenie Sądu, przyznanie wynagrodzenia w wysokości stawki minimalnej określonej w §14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia. Sąd działając na podstawie art. 200 ppsa orzekł więc jak pkt 2 sentencji postanowienia.