II SA/Op 227/11

WyrokWSA w Opolu2011-07-07

Skład orzekający: Jerzy Krupiński, Elżbieta Naumowicz, Daria Sachanbińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy anulowanie numeru identyfikacyjnego producenta rolnego, nadanego zaświadczeniem, jest równoznaczne z uchyleniem czynności wpisu do ewidencji producentów i czy organ może odmówić wpisu do ewidencji bez wcześniejszego wyeliminowania istniejącej rejestracji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że anulowanie numeru identyfikacyjnego producenta rolnego nie jest równoznaczne z uchyleniem czynności wpisu do ewidencji. Wpis do ewidencji jest odrębną czynnością od nadania numeru identyfikacyjnego. Organ nie może odmówić wpisu do ewidencji bez wcześniejszego skutecznego wyeliminowania istniejącej rejestracji, co powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej uchylającej wadliwą czynność wpisu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o anulowaniu numeru identyfikacyjnego producenta rolnego M. S. i odmowie wpisu do ewidencji. Kierownik Biura ARiMR anulował numer nadany M. S. w 2007 r., argumentując, że jej mąż posiadał już numer od 2004 r., a zgodnie z prawem małżonkom nadaje się jeden numer. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. M. S. zaskarżyła decyzję, podnosząc, że w momencie nadania jej numeru miała rozdzielność majątkową i prowadziła odrębne gospodarstwo rolne, co potwierdzają dokumenty.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędzia WSA Daria Sachanbińska – spr. Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 lipca 2011 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wpisu do ewidencji producentów 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia [...], nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu na rzecz M. S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją o numerze [...] z dnia [...] w sprawie wpisu do ewidencji producentów, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu - działając na podstawie art. 13 ust. 1, art. 12 ust. 4 i 6 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy dotyczącej numeru identyfikacyjnego - anulował numer [...], nadany zaświadczeniem z dnia 6 listopada 2007 r., i jednocześnie odmówił wpisu do ewidencji producentów oraz nadania numeru identyfikacyjnego M. S.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że 1 marca 2004 r. K. S., mąż M. S., złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w Opolu wniosek o wpis do ewidencji producentów rolnych, na podstawie którego - zaświadczeniem z dnia 3 marca 2004 r. - nadano mu numer identyfikacyjny ([...]). Małżonka K. S. wyraziła zgodę na dokonanie powyższego wpisu, o czym świadczy jej podpis złożony na wniosku. Dalej organ wyjaśnił, że podstawę prawną do wydania takiego zaświadczenia stanowił art. 13 ust. 2 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, oraz że numer identyfikacyjny jest niepowtarzalny i nie przechodzi na następcę, jest niezbędnym elementem do tego, aby ubiegać się o jakąkolwiek pomoc z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W dniu 6 listopada 2007 r. M. S. także złożyła wniosek o wpis do ewidencji producentów rolnych, na podstawie którego - zaświadczeniem z dnia 6 listopada 2007 r. - przyznano jej numer identyfikacyjny: [...]. We wniosku nie została wypełniona rubryka odnośnie zgody na wpis do ewidencji producentów współmałżonka/współposiadacza. Następnie organ odwołał się do treści art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który stanowi, że w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny, przy czym numer ten nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę. Z uwagi na brzmienie tego przepisu oraz w związku z tym, że organ posiada informację, iż M. S. i K. S. są małżeństwem, a mimo to posiadają dwa odrębne numery identyfikacyjne, pismem z dnia 5 stycznia 2011 r. zawiadomiono pełnomocnika M. S. - K. S. o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie anulowania numeru identyfikacyjnego, nadanego zaświadczeniem z dnia 6 listopada 2007 r., a w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego poinformowano go również o obowiązujących regulacjach prawnych. We wniesionych pisemnych uwagach pełnomocnik strony wskazał na istnienie pomiędzy małżonkami rozdzielności majątkowej oraz na prowadzenie przez nich dwóch niezależnych gospodarstw, co potwierdzają wystawione odrębnie dla każdego z małżonków faktury kupna/sprzedaży, deklaracje rozliczeniowe ZUS P DRA z kilku lat, decyzje w sprawie wymiaru podatku rolnego oraz nakazy płatnicze wystawione na K. S. z tytułu podatku od nieruchomości. Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy oraz definicję gospodarstwa rolnego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Opolu uznał, iż strona nie udowodniła, że prowadzi z mężem odrębne gospodarstwa rolne pod względem technicznym i ekonomicznym. Nie przedstawiła bowiem żadnego dowodu na okoliczność odrębnego zatrudnienia siły roboczej, posiadania oddzielnego sprzętu technicznego oraz ekonomicznego wyodrębnienia jednostek. Ponadto, ustawa o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności nie wskazuje okoliczności, których wystąpienie uzasadniałoby nadanie małżonkom odrębnych numerów identyfikacyjnych, takich jak np. rodzaj stosunków majątkowych łączących małżonków w związku z posiadanymi gospodarstwami rolnymi, czy przynależność gospodarstw rolnych do majątków osobistych małżonków. Z powyższego należy wyprowadzić wniosek, że elementami rozstrzygającymi o nadaniu jednego numeru identyfikacyjnego małżonkom jest istnienie stosunku małżeństwa oraz zgoda współmałżonka na nadanie numeru identyfikacyjnego małżonkowi, który złożył wniosek o wpis do ewidencji producentów. W opinii Kierownika, zaświadczenie o nadaniu numeru identyfikacyjnego dla M. S. było wadliwe i powinno zostać usunięte z obiegu prawnego, gdyż zostało wydane osobie nieuprawnionej. Końcowo organ wyjaśnił, że w komentowanej ustawie z dnia 18 grudnia 2003 r. został ustalony tryb nadania numeru identyfikacyjnego w ewidencji producentów, a więc analogicznie do odmowy w drodze decyzji administracyjnej wpisu do ewidencji producentów, należy - w niniejszej sprawie - wydać decyzję na podstawie art. 13 ust. 1 tej ustawy o anulowaniu numeru identyfikacyjnego nadanego zaświadczeniem. W odwołaniu od powyższej decyzji M. S. wniosła o jej uchylenie. Wskazała, że w dniu składania przez męża wniosku o wpis do ewidencji producentów rolnych małżonkowie objęci byli wspólnotą majątkową, zatem złożenie przez nią zgody na wpis wydawało się uzasadnione. Natomiast w dniu 6 listopada 2007 r., tj. w momencie składania wniosku przez odwołującą się, ustanowiona została rozdzielność majątkowa, a małżonkowie posiadali dwa niezależne - pod względem podatkowym, technicznym oraz ekonomicznym - gospodarstwa rolne, zatem wyrażenie zgody współmałżonka na formularzu wniosku było zbędne. Słuszność takiego rozumowania została potwierdzona zaświadczeniem, na mocy którego odwołująca otrzymała numer identyfikacyjny własnego gospodarstwa rolnego. M. S. nie zgodziła się z zarzutem nieudowodnienia faktu prowadzenia dwóch samodzielnych gospodarstw. W czasie weryfikacji, będąc w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR, jej pełnomocnik posiadał dokumenty potwierdzające niezależne zatrudnianie siły roboczej (dokumenty DRA) oraz dowody rejestracyjne jednoznacznie potwierdzające posiadanie odrębnego sprzętu technicznego. Jednak osoba prowadząca przedmiotowe postępowanie stwierdziła, że złożenie powyższych dokumentów jest zbędne. Na koniec M. S. podkreśliła, że wraz z mężem posiadają dwie różne siedziby gospodarstw rolnych, stanowią w urzędzie skarbowym dwa niezależne podmioty, zatrudniają odrębną siłę roboczą, wystawiają odrębne faktury, prowadzą własne ewidencje podatkowe, a ponadto w momencie wydania decyzji o nadaniu numeru gospodarstwa stan faktyczny i prawny był identyczny, jak w momencie wydania decyzji anulującej numer identyfikacyjny gospodarstwa. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu decyzją o numerze [...] z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania w sprawie wskazał, że warunki nadawania numerów identyfikacyjnych producentom rolnym reguluje ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Przedstawił regulacje art. 2, art. 4, art. 5, art. 7 ust. 1, art. 11 ust. 1, art. 12 oraz art. 13 ust. 1 i 2, i na tej podstawie wyjaśnił, że każdy rolnik ubiegający się o płatności realizowane w ramach Wspólnej Polityki Rolnej musi uzyskać wpis do ewidencji producentów. Wpisu tego dokonuje się na podstawie złożonego wniosku, a jego rezultatem jest nadanie producentowi systemowo 9-cyfrowego, niepowtarzalnego numeru identyfikacyjnego, którym powinien posługiwać się w kontaktach z Agencją. Numer nie może być zmieniony w czasie istnienia podmiotu (producenta) i nie przechodzi na jego następcę prawnego, a jego nadanie następuje poprzez wydanie stosownego zaświadczenia, czyli czynności materialno-technicznej. Akt ten nie ma charakteru prawotwórczego, albowiem nie tworzy, nie zmienia, ani też nie znosi stosunków prawnych. Z kolei, odmowa wpisu do ewidencji następuje w drodze decyzji administracyjnej. Dalej organ odwoławczy tłumaczył, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, że wprawdzie ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. nie reguluje wprost możliwości wykreślenia z ewidencji producentów, ani pozbawienia numeru identyfikacyjnego, jednakże nie może to oznaczać dowolności co do trybu i formy rozstrzygnięcia powyższej kwestii. Dlatego przyjąć należy, że pomimo braku jednoznacznej regulacji w w/w zakresie możliwe jest wzruszenie raz przyznanego numeru poprzez jego anulowanie. Jednakże, aby umożliwić stronie obronę jej interesów, eliminacja wadliwego zaświadczenia z obrotu prawnego powinna nastąpić poprzez wydanie decyzji, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy, tj. decyzji o odmowie wpisania do ewidencji producentów. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy organ podał, że powodem anulowania zaświadczenia o nadaniu numeru identyfikacyjnego M. S. był fakt posiadania takiego numeru (od 2004 r.) przez męża strony - K. S.. Z brzmienia art. 12 ust. 4 przedmiotowej ustawy wynika bowiem, że w przypadku małżonków nadaje się jeden numer identyfikacyjny temu małżonkowi, co do którego współmałżonek wyraził pisemną zgodę. Przepis ten nie odwołuje się do stosunków majątkowych istniejących między małżonkami, dlatego małżonkowie powinni otrzymywać jeden numer identyfikacyjny, niezależnie od tego czy współposiadają lub wspólnie prowadzą gospodarstwo, czy posiadają odrębne gospodarstwa rolne niezwiązane ze sobą funkcjonalnie, organizacyjnie, ekonomicznie. Powyższe stanowisko znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 8 lipca 2009 r., sygn. akt II GSK 1092/08). Z tych przyczyn uznano, że anulowanie numeru identyfikacyjnego M. S., a w konsekwencji odmowa wpisu do ewidencji producentów prowadzonej przez Agencję, było uzasadnione i zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Końcowo, organ odwoławczy dostrzegł pewne wady uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej, polegające na uznaniu, iż małżonkom nadaje się jeden numer identyfikacyjny bez względu na charakter stosunków materialno-prawnych istniejących pomiędzy nimi i jednoczesnym zarzucaniu stronie, że nie udowodniła, by prowadziła z mężem odrębne gospodarstwa rolne, jednak błąd ten uznał za nieistotny, pozbawiony wpływu na wynik sprawy. W skardze na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu M. S., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i utrzymanie numeru identyfikacyjnego nadanego jej gospodarstwu rolnemu. Zażądała także zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych lub złożonego spisu kosztów. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego polegającego na: 1) błędnej wykładni art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, poprzez przyjęcie, że numer identyfikacyjny producenta rolnego nadaje się zawsze obojgu małżonkom, niezależnie od tego czy są współposiadaczami gospodarstwa rolnego, czy też nie; 2) braku zastosowania przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 1444/2002 z dnia 24 lipca 2002 r. zmieniającego decyzję Komisji 2000/115/WE odnoszącą się do charakterystyk, wyjątków od definicji oraz regionów i okręgów, dotyczących przeglądów struktury gospodarstw rolnych, w szczególności załącznika nr I w punktach I - wskazanie definicji gospodarstwa rolnego i pkt II podpunkt 1, jak również w podpunkcie II.2.1.a, z których wynika jednoznacznie, że o tym, że gospodarstwo rolne jest wspólne stanowi brak samodzielności w zarządzaniu oraz samodzielności technicznej i ekonomicznej, a nie fakt, iż podmioty je prowadzące pozostają w związku małżeńskim, tym bardziej, że skarżąca wykazała samodzielność w prowadzeniu swojego gospodarstwa poprzez odpowiednią dokumentację. Uzasadniając stawiane zarzuty skarżąca podniosła, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego, gdyż od czasu nadania jej mężowi numeru identyfikacyjnego zmienił się stan faktyczny. Małżonkowie znieśli bowiem wspólność majątkową małżeńską i zaczęli prowadzić osobne gospodarstwa rolne. Z wykładni gramatycznej art. 12 ust. 4 przedmiotowej ustawy i zastosowanej w nim koniunkcji (oraz) wynika jednoznacznie, że jeden numer dla gospodarstwa rolnego nadaje się tylko tym małżonkom, którzy są jednocześnie współposiadaczami takiego gospodarstwa. W przypadku odrębności majątkowych, kiedy gospodarstwa stanowią odrębną całość ekonomiczną, techniczną i pod względem zarządu, nie można nadać jednego numeru identyfikacyjnego tym gospodarstwom tylko dlatego, że ich właściciele są małżonkami. Przemawia za tym pozostała treść ustawy, z której wynika, że różne podmioty mogą ubiegać się o nadanie numeru identyfikacyjnego (art. 3), przy czym nie można uznać, iż prawidłowa byłaby odmowa nadania takiego numeru przykładowo podmiotowi prowadzącemu zakład utylizacyjny, tylko dlatego, że jego małżonek - prowadząc gospodarstwo rolne - już posiada taki numer, a pomiędzy nimi nie zachodzi rozdzielność majątkowa. Taka wykładnia jest sprzeczna z logiką oraz zdrowym rozsądkiem, zatem nie można jej stosować również w przypadku, gdy małżonek prowadzi odrębną produkcję rolną. Tym bardziej, że z przedstawionych przez skarżącą dokumentów wynika niezbicie, iż w momencie wnioskowania o nadanie numeru identyfikacyjnego małżonkowie mieli rozdzielność majątkową, a grunty posiadane przez skarżącą nie stanowiły wcześniej jej własności. Nadto Agencja nie uwzględniła w żadnej mierze przepisów cyt. wcześniej rozporządzenia Komisji Europejskiej, mających pierwszeństwo w zastosowaniu w krajowym obrocie prawnym, a z których jasno wynika definicja gospodarstwa rolnego, w szczególności ma ono stanowić jednostkę samodzielną technicznie i ekonomicznie oraz samodzielną pod względem zarządu, co zostało przez skarżącą wykazane. W tej sytuacji prawidłowe było pierwotne nadanie numeru identyfikacyjnego, natomiast decyzje anulujące tę czynność i odmawiające wpisania skarżącej do ewidencji producentów rolnych pod osobnym numerem są błędne. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniósł, że redakcja przepisu art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności jest jednoznaczna i wyraźnie wskazuje na dwa rodzaje podmiotów, którym nadaje się jeden numer identyfikacyjny. Taką interpretację spornego przepisu potwierdza orzecznictwo sądowoadministracyjne oraz treść ust. 6 komentowanego artykułu, w którym mówi się o zgodzie współmałżonka, współposiadacza i wspólnika. Z kolei, odnośnie zarzutu niezastosowania przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 1444/2002 organ odwoławczy wyjaśnił, że podziela i przyjmuje dokonaną w nim charakterystykę gospodarstwa rolnego, jednak powyższe nie ma wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż przepisy przedmiotowej ustawy nie uzależniają przyznania numeru ewidencyjnego od stosunków majątkowych panujących pomiędzy małżonkami. Ponadto, w dacie podejmowania decyzji w niniejszej sprawie przywołane przez skarżącą rozporządzenie już nie obowiązywało. W trakcie rozprawy sądowej strony postępowania sądowoadministracyjnego podtrzymały dotychczasowe stanowiska w sprawie wraz z ich argumentacją. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić, jednak z innych powodów niż w niej wywiedzione. W pierwszej kolejności odnotować trzeba, że stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ponadto, zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd administracyjny winien dokonać kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego w całokształcie rozpoznawanej sprawy, zatem może uwzględnić skargę z uwagi na okoliczności, których skarżący nie podnosił, i tak właśnie się stało w kontrolowanej sprawie. Dokonując pod wskazanym kątem oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że decyzje organów obu instancji wydano z naruszeniem prawa, przy czym ujawnione naruszenia są tego rodzaju, że spowodowały konieczność uchylenia podjętych aktów. Dla uporządkowania rozważań w tym zakresie celowe jest przypomnienie, że przedmiot rozpoznania orzekających w sprawie organów administracji dotyczył weryfikacji wniosku M. S., w którym domagała się dokonania wpisu do ewidencji producentów, o jakiej mowa w przepisach ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.), zwanej dalej ustawą. W wyniku rozpatrzenia tego wniosku, w dniu 6 listopada 2007 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Opolu dokonał żądanego wpisu, nadając jednocześnie wnioskodawczyni numer identyfikacyjny - [...], co potwierdził zaświadczeniem wydanym w tym samym dniu. Po ujawnieniu informacji o pozostawaniu przez wnioskodawczynię w związku małżeńskim z K. S., któremu w 2004 r. nadano już numer identyfikacyjny, organ pierwszej instancji zawiadomił pismem z 5 stycznia 2011 r. M. S. o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie anulowania numeru identyfikacyjnego, nadanego - jak stwierdził - zaświadczeniem z dnia 6 listopada 2007 r., i po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wydał w dniu [...] decyzję o anulowaniu tego numeru, odmawiając jednocześnie stronie dokonania wpisu do ewidencji producentów oraz nadania numeru identyfikacyjnego. W dniu [...] decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu. Organy obu instancji, powołując się głównie na treść art. 13 ust. 1 i art. 12 ust. 4 i 6 ustawy, zgodnie uznały, że małżonkom przyznaje się tylko jeden numer identyfikacyjny, nawet w sytuacji gdy prowadzą dwa odrębne gospodarstwa rolne. W ocenie Sądu, stanowisko organów decyzyjnych odnośnie braku podstaw do przyznania małżonkom dwóch odrębnych numerów identyfikacyjnych, a w konsekwencji takiego stanowiska także wydanie M. S. decyzji odmownej, jest przedwczesne. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, przed podjęciem kwestionowanej decyzji nie doszło bowiem do skutecznego uchylenia czynności materialno-technicznej polegającej na wpisaniu skarżącej w dniu 6 listopada 2007 r. do ewidencji producentów, co winno spowodować wykreślenie stosownych wpisów w prowadzonej przez Agencję ewidencji. Dla pełnego wyjaśnienia powyższego poglądu niezbędne jest wskazanie na przepisy ustawy regulujące kwestie związane z dokonaniem omawianego wpisu do ewidencji i przyznaniem producentowi indywidualnego numeru, który w świetle postanowień ustawy jest niepowtarzalny i nie przechodzi na następcę prawnego (art. 12 ust. 2). I tak, po myśli art. 11 ust. 1 ustawy, producent podlega komentowanemu wpisowi na jego wniosek złożony do kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę wnioskodawcy. Jednocześnie z wpisem producentowi nadaje się numer identyfikacyjny (art. 12 ust. 1 ustawy), co zostaje potwierdzone wydanym przez kierownika biura powiatowego Agencji zaświadczeniem (art. 13 ust. 2 ustawy). Zaświadczenie to - zgodnie z brzmieniem art. 13 ust. 3 ustawy - należy wydać niezwłocznie po dokonaniu wpisu do ewidencji producentów, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia wpłynięcia wniosku o wpis. Natomiast stosownie do treści art. 13 ust. 1 ustawy, kierownik biura powiatowego Agencji odmawia, w drodze decyzji administracyjnej, wpisu do ewidencji producentów, jeżeli wnioskodawca nie jest producentem lub został mu już uprzednio nadany numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12. Odnosząc przytoczone regulacje do niniejszej sprawy podkreślenia wymaga, że pomimo wydania kontrolowanych decyzji wciąż aktualny pozostał wpis M. S. do ewidencji producentów, dokonany w dniu 6 listopada 2007 r. W ocenie Sądu, brak jest bowiem podstaw prawnych do zaakceptowania poglądu organu pierwszej i drugiej instancji, że anulowanie (właściwszą formułą, znaną prawu administracyjnemu wydaje się być "uchylenie") nadanego skarżącej numeru identyfikacyjnego jest równoznaczne z uchyleniem czynności wpisu do ewidencji, co -w efekcie - powoduje wykreślenie z ewidencji producentów. Wniosek taki wynika nie tylko z faktu, że anulowanie numeru i uchylenie czynności wpisu określają dwa różne zachowania organu, wymagające podjęcia odmiennych działań, ale stanowisko Sądu potwierdza przede wszystkim wiele regulacji ustawy, chociażby wskazywany wcześniej ust. 1 art. 12, wyraźnie odróżniający czynność dokonania wpisu od czynności nadania numeru, która jest następstwem pierwszej z nich; także art. 13 ust. 1, na mocy którego organ odmawia wpisu do ewidencji producentów, a nie odmawia nadania numeru identyfikacyjnego; czy też art. 7, w którym wśród szeregu obligatoryjnych danych jakie winny znaleźć się w ewidencji wymienia się i te dotyczące numeru identyfikacyjnego, tak więc poprzestanie tylko na uchyleniu numeru budzi wątpliwości co do losów pozostałych danych wpisu. W świetle powiedzianego dotąd, zasadny jest zarzut o nieuprawnionym utożsamianiu przez organy administracji uchylenia numeru ewidencyjnego z wykreśleniem producenta z ewidencji, natomiast popełnionego przez organy błędu, zważywszy na jego skutki, nie można traktować jako błędu redakcyjnego. Ponadto w rozstrzygnięciach organów obu instancji wyrażono nieuprawniony pogląd, że nadania producentowi numeru identyfikacyjnego dokonuje się w drodze zaświadczenia, podczas gdy wskazane w art. 12 ust. 2 ustawy zaświadczenie potwierdza jedynie fakt nadania tego numeru. Powyższe spowodowało, że uzasadnienia podjętych decyzji są w omawianym zakresie nie tylko wadliwe, ale również mylące, bo wewnętrznie sprzeczne, co stanowi o naruszeniu art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., ale także zasad ogólnych prawa procesowego, w szczególności zasady legalizmu i praworządności oraz pogłębiania zaufania do organów państwa, które w swym działaniu winny kierować się m.in. słusznym interesem obywateli (art. 6, art. 7 i art. 8 K.p.a.). Zaprezentowane powyżej stanowisko Sądu ma istotne znaczenie dla dalszej oceny legalności wydanych w sprawie decyzji, bowiem dowodzi, że "anulowanie" nadanego skarżącej numeru identyfikacyjnego nie pozbawiło jej statusu producenta rolnego wynikającego ze stosownej rejestracji. Skoro tak, to organy obu instancji w sposób nieuprawniony skorzystały z art. 13 ust. 1 ustawy, odmawiając M. S. wpisu do ewidencji producentów. W tym miejscu, podzielając poglądy orzecznictwa sądowego, odnotować należy, że w sytuacji gdy organ uzna za uzasadnione przeprowadzenie weryfikacji wniosku, na podstawie którego dokonano czynności materialno-technicznej wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego, powinien wszcząć z urzędu - na podstawie art. 61 § 1 K.p.a. - postępowanie dotyczące wyeliminowania z obrotu prawnego tej czynności (w orzecznictwie dopuszczono również rozstrzygnięcie: "wykreślenie z ewidencji i anulowanie nadanego numeru identyfikacyjnego" - por. np. wyrok NSA z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt II GSK 802/09, dostępny na stronie internetowej - https://cbois.nsa.gov.pl), a następnie uchylić wadliwą czynność w drodze decyzji, przy zastosowaniu - na zasadzie analogii - art. 13 ust. 1 ustawy, co dopiero pozwoli na podjęcie rozstrzygnięcia o odmownym załatwieniu weryfikowanego wniosku (por. np. cytowany przez organ odwoławczy wyrok WSA w Poznaniu z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. akt III SA/Po 608/07, LEX nr 510374). Tak się nie stało w rozpoznawanej sprawie. Organ - jak sygnalizowano już wcześniej - wadliwie określił przedmiot wszczętego z urzędu postępowania (anulowanie numeru identyfikacyjnego), w efekcie czego podjął błędną decyzję o odmowie wpisu do ewidencji producentów oraz nadania numeru identyfikacyjnego M. S., bez wcześniejszego wyeliminowania istniejącej już rejestracji. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze fakt, że stwierdzone powyżej naruszenia prawa niewątpliwie miały wpływ na wynik sprawy, Sąd postanowił o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 P.p.s.a. Rozstrzygnięcie Sądu, a zwłaszcza przedstawione podstawy tego rozstrzygnięcia, czynią zbędnym dalsze badanie tych samych aktów pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym, co w konsekwencji zwalnia również Sąd od ustosunkowania się do - w gruncie rzeczy tylko merytorycznych - zarzutów skargi. Wobec wyeliminowania z obiegu prawnego obu wydanych w sprawie decyzji, zarzuty te będą jeszcze przedmiotem oceny w postępowaniu, jakie powinien przeprowadzić organ pierwszej instancji. Ponownie rozpoznając sprawę, organ ten uwzględni wywody zawarte w uzasadnieniu niniejszego wyroku, oczywiście przy założeniu, że podtrzyma stanowisko co do sposobu wykładni art. 12 ust. 4 ustawy. Rozstrzygniecie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji oparto o przepis art. 152 P.p.s.a., natomiast o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło