II SA/Gd 464/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant Sekretarz Sądowy Dorota Kotlarek po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. L. na decyzję Kolegium Odwoławczego w z dnia 24 lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta z dnia 10 maja 2010 roku, nr [...]. Decyzją z dnia 10 maja 2010 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 15, art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 36 pkt 1 lit. b, art. 38 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 pkt 1, art. 106 ust. 1 i art. 47 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 roku, nr 179, poz. 1362 ze zm.) Burmistrz Miasta odmówił przyznania A. L. zasiłku okresowego za okres od dnia 1 lutego 2010 roku z powodu nie spełnienia kryterium dochodowego. W uzasadnieniu organ stwierdził, że odmowa przyznania zasiłku podyktowana jest przekroczeniem kwoty kryterium dochodowego rodziny, które wynosi 702 zł, albowiem dochód rodziny wnioskodawczyni składającej się z wnioskodawczyni oraz jej matki - J. L. wynosi 1049,82 zł. Organ wyjaśnił, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania i wywiadu środowiskowego ustalił, że wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, utrzymuje się ze środków z pomocy społecznej, zamieszkuje wraz z matką, która otrzymuje świadczenia z ZUS w wysokości 1049,82 zł. Wnioskodawczyni jest osobą zdrową. Według oświadczenia wnioskodawczyni, nie jest ona na utrzymaniu matki, która zapewnia jej mieszkanie, a wnioskodawczyni - w miarę swoich możliwości finansowych, daje matce na opłaty mediów oraz "za zamieszkiwanie". W ocenie organu I instancji, wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką, przez które rozumie się wspólne zamieszkiwanie tych osób wraz ze wspólnym zaspokajaniem potrzeb życiowych. Wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego to bowiem nie tylko ponoszenie kosztów utrzymania lecz także czerpanie korzyści z tego gospodarstwa przez poszczególnych członków rodziny, np. korzystanie ze wspólnych urządzeń technicznych. W odwołaniu od powyższej decyzji A. L. wskazała, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Jedyne środki pieniężne, które otrzymywała pochodziły z MOPS. Matka użyczyła jej lokal mieszkalny, w zamian za co ma dokładać się do opłacania rachunków oraz żywić się we własnym zakresie. Decyzją z dnia 24 lutego 2011 roku, nr 2556/10, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako k.p.a.) oraz art. 38 ust. 1-3 ustawy o pomocy społecznej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że odwołująca się jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku i bez własnego dochodu. Choć twierdzi, że prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, bo utrzymuje się ze środków pomocy społecznej, to słusznie organ I instancji przyjął, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z matką. Poza niewielkimi środkami z pomocy społecznej, odwołująca się nie ma bowiem żadnych środków na utrzymanie własne i ponoszenie opłat związanych z mieszkaniem, a więc prowadzi nie tyle własne, co wspólne gospodarstwo domowe z matką, która uzyskuje dochód w kwocie 1049,82 zł. Gdyby było inaczej to mogłaby odwołująca się bez dochodu utrzymywać swoją własną egzystencję. Zatem dochód w gospodarstwie domowym odwołującej się prowadzonym wspólnie z matką wynoszący 524,91 zł na osobę i przekracza kryterium dochodowe na osobę w rodzinie w kwocie 351 zł. W tym stanie rzeczy prawo do świadczeń z pomocy społecznej nie przysługuje. W skardze na powyższą decyzję A. L. przedstawiła swoją sytuację zawodową, w tym przebieg swojego zatrudnienia, wskazując, że obecnie pracodawcy poszukują osób z doświadczeniem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi zaś, iż Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Podstawą prawną rozstrzygnięć zapadłych w przedmiotowym postępowaniu był przepis art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz.U. z 2009 roku, nr 175, poz. 1362 ze zm. – dalej jako ustawa). Zgodnie z tym przepisem zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycie uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Z treści cytowanego przepisu ustawy wynika, że przyznanie zasiłku okresowego jest uzależnione od spełniania przez stronę określonego kryterium dochodowego, przy czym wysokość kryteriów dochodowych jest uzależniona od ich rodzajów. Kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej stosuje się, jeżeli w wyniku przeprowadzonego postępowania zostanie ustalone, że osoba wnioskująca o przyznanie świadczenia gospodaruje samotnie. Obecnie wynosi ono 477 zł (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy). Jeżeli zaś poczynione zostaną ustalenia, że osoba wnioskująca o przyznanie świadczenia funkcjonuje w rodzinie, wówczas stosuje się kryterium dochodowe rodziny, które obecnie wynosi 351 zł (art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy). Z powyższego wynika, że niezwykle istotną okolicznością faktyczną, która winna zostać prawidłowo ustalona w toku postępowania w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego, jest sposób w jaki wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe. W tym zakresie podstawowe znaczenie mają definicje ustawowe zawarte w ustawie. Zgodnie z art. 6 pkt 10 ustawy użyte w niej określenie osoby samotnie gospodarującej oznacza osobę prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zgodnie zaś z art. 6 pkt 14 ustawy użyte w niej określenie rodziny oznacza osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Oznacza to, że uznanie za rodzinę wymaga udowodnienia faktu nie tylko wspólnego zamieszkiwania, ale również gospodarowania. Przesłanki te muszą być bowiem spełnione łącznie, aby można było mówić o rodzinie w kontekście ustawy o pomocy społecznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 1998 roku, sygn. akt I SA 1997/97, Baza Orzeczeń LEX nr 45807, wydany na gruncie nieobowiązującej ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej, lecz zachowujący swą aktualność w obecnym stanie prawnym). Wspólne zamieszkiwanie jest przesłanką uznania za rodzinę osób zamieszkujących ze sobą, jeżeli równocześnie z tym zamieszkiwanie występuje element wspólnego gospodarowania (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 marca 2011 roku, sygn. akt II SA/Lu 71/11 oraz sygn. akt II SA/Lu 81/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przytoczone definicje odwołują się do pojęcia prowadzenia gospodarstwa domowego, czy też gospodarowania (jednoosobowego lub wspólnego). Ustawa nie definiuje, w jaki sposób należy pojęcie to rozumieć. Z wykładni językowej wynika jednak, że gospodarować oznacza: zarządzać jakimiś zasobami i środkami, decydować o sposobie wykorzystania tego, co się ma (vide: Słownik Języka Polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, http://sjp.pwn.pl). Oznacza to, że na potrzeby ustawy o pomocy społecznej pojęcie rodziny nie jest oparte wyłącznie na więzach pokrewieństwa. Bardziej istotne jest tworzenie wspólnoty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2008 roku, sygn. akt I OSK 1429/07 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeżeli osoby gospodarują wspólnie, oznacza to, że razem czymś zarządzają, dysponują. Chodzi więc o przyczynianie się do funkcjonowania wspólnoty poprzez wykonywanie na jej rzecz konkretnych czynności. Możliwość zarządzania oznacza w istocie uprawnienie do współdecydowania o przeznaczeniu dochodu rodziny, wykonywanie części czynności związanych z codziennymi zajęciami, jak sprzątanie, gotowanie, pranie itp. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 181/08, Baza Orzeczeń LEX nr 504809). W celu przeprowadzenia prawidłowego postępowania wyjaśniającego w sprawie dotyczącej przyznania zasiłku okresowego, organ pomocy społecznej obowiązany jest zatem uczynić przedmiotem swych ustaleń faktycznych okoliczności dotyczące sposobu prowadzenia przez stronę jej gospodarstwa domowego. Okoliczności te powinny zostać udowodnione, a nie wynikać z zastosowanych przez organ domniemań faktycznych. Czynienie tychże ustaleń musi być bowiem oparte o kodeksowe zasady postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej jako k.p.a.) w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zgodnie zaś z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ustalenia faktyczne powinny stanowić element uzasadnienia faktycznego decyzji zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. W przedmiotowej sprawie postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji nie spełniało ww. wymogów, a mimo to organ odwoławczy je zaakceptował. Okoliczność wspólnego gospodarowania przez wnioskodawczynię wraz z jej matką nie została przez organ I instancji prawidłowo udowodniona. W oświadczeniu z dnia 12 lutego 2010 roku (k. 1 akt administracyjnych) wnioskodawczyni wskazała, że jest osobą samotnie gospodarującą oraz że mimo wspólnego zamieszkiwania z matką prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, żyje bowiem na własny rachunek, zaś odrębność polega na robieniu zakupów, gotowaniu i płaceniu rachunków. W toku postępowania przeprowadzona została w dniu 7 kwietnia 2010 roku aktualizacja rodzinnego wywiadu środowiskowego. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 107 ust. 4 ustawy w przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż skarżąca dotychczas otrzymywała świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłków celowych i zasiłku okresowego. W ramach aktualizacji wywiadu środowiskowego (aktualizacji sytuacji rodzinnej wnioskodawczyni), na podstawie oświadczenia skarżącej, do formularza wpisano, iż wnioskodawczyni prowadzi własne gospodarstwo domowe, utrzymuje się ze środków pomocy społecznej, matka pomaga jej w ten sposób, że daje mieszkanie. W miarę swoich możliwości finansowych wnioskodawczyni daje matce na opłaty. Ta część wywiadu została podpisana przez skarżącą w dniu 7 kwietnia 2010 roku. Następnie organ I instancji uzyskał w dniu 22 kwietnia 2010 roku informację od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział - Inspektorat o wysokości dochodów uzyskiwanych przez matkę skarżącej. W części III formularza aktualizacji wywiadu zatytułowanej: "Ocena sytuacji osoby/rodziny oraz wnioski pracownika socjalnego" wpisano, iż skarżąca jest nadal osobą bezrobotną, nie posiada stałego źródła utrzymania, przy czym z jej oświadczenia wynika, iż nie jest na utrzymaniu matki, która pomaga jej w ten sposób, że zapewnia jej mieszkanie. Stwierdzono również, iż sytuacja skarżącej nie zmieniła się. Pracownik socjalny w tej części wywiadu zawarł jednak wniosek, że skarżąca nie jest w stanie utrzymać się z niskich świadczeń z pomocy społecznej, dlatego też wystąpiono do ZUS o wskazanie wysokości dochodu uzyskiwanego przez matkę skarżącej. W konsekwencji odmówiono skarżącej przyznania zasiłku okresowego z uwagi na przekroczenie kwoty kryterium dochodowego, mimo iż w trakcie wywiadu przeprowadzonego w dniu 7 kwietnia 2010 roku ustalono, że skarżąca nie uzyskuje dochodu (por. pierwotny wpis w rubryce I.9. formularza aktualizacji wywiadu). Wpis ten został następnie zastąpiony wpisaniem dochodu matki skarżącej, przy czym z dokumentu nie wynika, aby skarżąca o tej zmianie wpisów w formularzu została powiadomiona. Zmiany tej dokonano bowiem dopiero po wpłynięciu informacji z ZUS-u, tj. w dniu 23 kwietnia 2010 roku, podczas gdy skarżąca aktualizację wywiadu podpisała dnia 7 kwietnia 2010 roku. Reasumując, z akt administracyjnych sprawy jednoznacznie wynika, iż przed złożeniem wniosku o przyznanie zasiłku okresowego skarżąca była objęta pomocą społeczną w postaci zasiłków celowych i zasiłku okresowego. Objęcie skarżącej pomocą w tej postaci oznaczało, że dotychczas organ pomocy społecznej oceniał jej sytuację rodzinną inaczej niż w toku przedmiotowego postępowania. Ponadto w formularzu aktualizacji wywiadu środowiskowego, podpisanym przez skarżącą w dniu 7 kwietnia 2010 roku, stwierdzono początkowo, iż skarżąca prowadzi własne gospodarstwo domowe, a jej sytuacja nie zmieniła się. Dopiero później, bez udziału strony, uznano, iż skarżąca nie jest w stanie utrzymać się z niskich świadczeń z pomocy społecznej, a więc prowadzi wspólne gospodarstwo z matką. Zdaniem Sądu, ta ocena sposobu gospodarowania przez skarżącą została dokonana bez dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i w oparciu o zbyt wąski materiał dowodowy. Jak to już bowiem wyżej wykazano, ustalenia dotyczące prowadzenia gospodarstwa domowego muszą być szczegółowe i precyzyjne, tak aby można udowodnić stronie, czy gospodaruje jednoosobowo, czy też wspólnie z innymi osobami. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, w jakiej znajduje się skarżąca. Z bezspornych okoliczności sprawy wynika bowiem, że nie osiąga ona żadnego dochodu, utrzymując się wyłącznie ze świadczeń z pomocy społecznej. Ponadto bezspornym było, że zamieszkuje wspólnie z matką, jednakże (zdaniem skarżącej) nie prowadzą razem wspólnego gospodarstwa domowego. Organ I instancji nie dokonał ustaleń faktycznych na okoliczność sposobu zamieszkiwania przez skarżącą w mieszkaniu matki. W tym zakresie niezbędnym było ustalenie, czy skarżąca zajmuje osobne pomieszczenie w mieszkaniu, czy też korzysta wspólnie z matką z pomieszczeń przeznaczonych do wspólnego użytku domowników (kuchnia, łazienka, przedpokój), czy skarżąca korzysta wspólnie z matką z tych samych urządzeń gospodarstwa domowego (pralka, lodówka, kuchenka, odkurzacz, odbiorniki RTV), czy wykonuje zwykłe prace domowe na rzecz matki, czy tylko we własnym zakresie (sprzątanie, gotowanie, zakupy), a co równie istotne, czy skarżąca bierze udział w zarządzaniu, czy dysponowaniu środkami pieniężnymi składającymi się na domowy budżet (dochód matki z renty), czy też matka samodzielnie dysponuje swym dochodem. Poczynienie ustalenia, że skarżąca wraz z matką prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, wyłącznie na podstawie stwierdzenia, iż skarżąca nie jest w stanie utrzymywać się z niskich świadczeń z pomocy społecznej, nie stanowi prawidłowego ustalenia faktycznego, lecz jest ustaleniem dowolnym, dokonanym na podstawie domniemania faktycznego, które nie znajduje oparcia w nieprawidłowo zebranym materiale dowodowym. Wsparcie materialne, czy pomoc materialna nie oznacza prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. Ustalenie czy skarżąca prowadzi wspólnie z matką, czy odrębnie, gospodarstwo domowe nie może być oparte na domniemaniach, lecz musi znajdować potwierdzenie w konkretnych dowodach (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego oz. we Wrocławiu z dnia 17 września 1998 roku, sygn. akt II SA/Wr 791/97, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tak przeprowadzone postępowanie dowodowe naruszało art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a w konsekwencji nie pozwalało organowi na przedstawienie w sposób prawidłowy uzasadnienia faktycznego decyzji, co stanowiło z kolei naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Jednocześnie wskazać należy, że ustalenia faktyczne, które nie wynikają z wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego, są ustaleniami dowolnymi i stanowią przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów określonych w art. 80 k.p.a. Ponadto wskazać należało, że zgodnie z art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2. Wskazana reguła postępowania dowodowego wiąże się z obowiązkiem organu administracji publicznej zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz umożliwienia jej przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.). W tym zakresie podkreślić należało, że udział skarżącej w przedmiotowym postępowaniu został ograniczony właściwie wyłącznie do przeprowadzenia aktualizacji wywiadu w dniu 7 kwietnia 2010 roku, kontaktu telefonicznego w dniu 8 kwietnia 2010 roku oraz zgłoszenia się do Ośrodka w dniu 13 kwietnia 2010 roku w celu powiadomienia o niemożności przedstawienia dowodu na okoliczność wysokości dochodów matki. Kolejne czynności dowodowe, a w szczególności – uzyskanie dowodu w postaci informacji z ZUS o wysokości renty matki skarżącej i dokonanie skreśleń w formularzu wywiadu w zakresie aktualnej wysokości dochodu, dokonane w dniu 23 kwietnia 2010 roku, zostały przeprowadzone bez udziału skarżącej, przy czym organ I instancji nie wykonał obowiązku określonego w art. 10 § 1 k.p.a. W takiej sytuacji skarżąca mogła pozostawać w uzasadnionym przeświadczeniu o złożeniu w toku aktualizacji wywiadu wyjaśnień, które będą stanowić podstawę wydania decyzji przyznającej wnioskowany zasiłek okresowy. Poczynienie następnie odmiennych, niepełnych oraz wewnętrznie sprzecznych ustaleń faktycznych, bez zawiadomienia strony, i w konsekwencji wydanie decyzji odmownej narusza art. 8 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa, jak również art. 9 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Wskazane wyżej naruszenia przepisów procesowych uzasadniały uchylenie decyzji organu I instancji, jak również utrzymującej ją w mocy decyzji organu odwoławczego, albowiem uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego organy mogą bowiem ustalić w sposób odmienny stan faktyczny sprawy i podjąć odmienne rozstrzygnięcie. Jeżeli bowiem organy ustaliłyby, iż skarżąca nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego wraz z matką, dochody osiągane przez jej matkę nie mogłyby zostać uwzględnione przy ustalaniu dochodu skarżącej, co w konsekwencji stanowiłoby podstawę ustalenia, że skarżąca nie osiąga żadnego dochodu, a co za tym idzie - nie przekracza kryterium dochodowego. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pomocy społecznej dokona prawidłowych ustaleń faktycznych na podstawie wyczerpująco zebranego materiału dowodowego i wyda decyzję z uwzględnieniem treści art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.