I SA/Sz 454/11
WyrokWSA w Szczecinie2011-07-13
Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Joanna Wojciechowska, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek i grunt rolny, będące własnością osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, ale wynajęte przedsiębiorcy prowadzącemu w nich działalność gospodarczą, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawek właściwych dla działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że fakt wynajęcia nieruchomości (budynku i gruntu rolnego) przedsiębiorcy prowadzącemu w niej działalność gospodarczą, skutkuje opodatkowaniem tej nieruchomości według stawek właściwych dla działalności gospodarczej, niezależnie od tego, czy właściciel nieruchomości sam ją prowadzi. Kluczowe jest faktyczne wykorzystanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej, a nie status właściciela.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r. w zakresie podatku od nieruchomości i rolnego. Właścicielka nieruchomości, osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, wynajęła budynek położony na gruncie rolnym przedsiębiorcy, który prowadził w nim działalność gospodarczą. Organy podatkowe uznały, że nieruchomość ta, ze względu na jej wykorzystanie przez przedsiębiorcę, powinna być opodatkowana według stawek właściwych dla działalności gospodarczej. Właścicielka kwestionowała tę interpretację, argumentując, że to jej status jako osoby nieprowadzącej działalności gospodarczej powinien decydować o sposobie opodatkowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 lipca 2011 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] . nr [...] w przedmiocie zmiany wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r. oddala skargę
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. decyzją
z dnia [...] r., nr [..] Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w K. utrzymało w mocy wydaną [...] r. decyzję W.G.R. nr [....] zmieniającą decyzję ostateczną W.G.R. z dnia [...] r., ustalającą M.P. (poprzednie nazwisko M. S. - skrócony akt małżeństwa USC w S. z dnia [...] r.) łączne zobowiązanie pieniężne na ][[...] r. w wysokości [...] zł, poprzez ustalenie nowej kwoty zobowiązania podatkowego w wysokości [...] zł.
Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że nakazem płatniczym W.G.R. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok [...] ustalono M.P. zobowiązanie pieniężne za rok [...] w kwocie [...] zł, w tym podatek rolny [...] zł i podatek od nieruchomości [...] zł. Za podstawę opodatkowania przyjęto deklarowane przez podatniczkę grunty rolne o powierzchni [...] ha oraz budynek zakwalifikowany do kategorii "pozostały" o powierzchni [...] położone w miejscowości R. nr [...]
Mając na uwadze posiadaną z urzędu informację o tym, że osoba trzecia,
t.j. A.T., zadeklarowała prowadzenie od [...] r. działalności gospodarczej na przedmiotowej nieruchomości, stanowiącej własność M. P. , organ podatkowy pierwszej instancji, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie, decyzją z dnia [...] r. nr[...] , zmienił decyzję ostateczną W.G.R. z dnia [...] r. nr [...] poprzez ustalenie nowej kwoty zobowiązania podatkowego w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu wskazano, że w okresie od [...] r. do [...] r. nastąpiła zmiana sposobu wykorzystywania nieruchomości będącej własnością podatnika, t.j. z dniem[...] r. na nieruchomości, stanowiącej własność podatnika, podjęta została działalność gospodarcza przez A.T.
W odwołaniu od decyzji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania, podatniczka zarzuciła:
1) naruszenie art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych poprzez wadliwe przyjęcie, że:
- opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości wedle skali przyjętej dla budynków związanych z działalnością gospodarczą podlega budynek o powierzchni [...] m² oddany w najem przez skarżącą w ramach tzw. najmu prywatnego, jako że skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej,
- grunt rolny pod ww. budynkiem podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według zasad dla nieruchomości wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej, jako "zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej",
2) naruszenie art. 2 ust. 1a ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne poprzez uznanie, że określony tym przepisem "najem prywatny" jest prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, ustawy o swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej oraz przepisów o podatkach i opłatach lokalnych oraz o podatku rolnym,
3) naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez niewskazanie
w zaskarżonej decyzji przepisów prawa materialnego, na których decyzja została oparta,
4) brak wszechstronnego rozważenia istotnych okoliczności faktycznych sprawy, a zwłaszcza okoliczności, że skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej.
Podatniczka wskazała nadto w odwołaniu, że nie jest przedsiębiorcą, utrzymuje się z renty, a na podstawie jednorazowo zawartej umowy wynajęła budynek położony na działce rolnej innej osobie na cele prowadzenia działalności gospodarczej. Podniosła, że, w odpowiedzi na wezwanie do złożenia korekty deklaracji, złożyła stosowną informację i dołączyła odpis umowy oraz deklaracji w zakresie podatku zryczałtowanego.
Podniosła też, że organ nie wskazał z jakiego powodu i na jakiej podstawie faktycznej i prawnej przyjął, że zachodzą przesłanki do zmiany wysokości łącznego zobowiązania podatkowego.
W dalszej części odwołania, M.P. przywołała przepisy prawa, orzecznictwo, interpretacje organów podatkowych, wykazując, że otrzymuje przychód
z najmu lokalu położonego w R. i nie jest przedsiębiorcą.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymując w mocy opisaną powyżej decyzję organu pierwszej instancji, stwierdziło, w oparciu o zgromadzony
w sprawie materiał dowodowy oraz okoliczności sprawy, że organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo zmienił wydaną w stosunku do M. P. decyzję
w zakresie wymiaru podatku od nieruchomości na [..] rok.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych ustawodawca określił co jest przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości oraz zróżnicował stawki podatkowe w odniesieniu do gruntów i budynków w zależności od rodzaju, charakteru i sposobu ich wykorzystywania. Wyjaśnił dalej, że zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 2 opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają użytki rolne, grunt zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Zgodnie natomiast z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Organ odwoławczy podkreślił również, że o związku budynków, gruntów i budowli z działalnością gospodarczą przesądza sam fakt posiadania ich przez przedsiębiorcę lub podmiot prowadzący działalność gospodarczą. W przypadku gruntów "sklasyfikowanych gleboznawczo", przesądzającą okolicznością jest faktyczne zajęcie gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej.
W dalszej części swojego uzasadnienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że pomimo tego, że M.P. nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi działalności gospodarczej, okoliczność posiadania należącej do niej nieruchomości przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą (A. T. prowadząca działalność w zakresie handlu odzieżą używaną) oznacza, że nieruchomość ta jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy). Wyjaśniono dalej, że również zajęty przez nieruchomość budynkową grunt rolny, należy zakwalifikować jako grunt zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej i dlatego nie podlega już zwolnieniu od opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Fakt objęcia nieruchomości we władanie przez przedsiębiorcę lub podmiot prowadzący działalność gospodarczą, powoduje, jak wskazał organ odwoławczy,
że podmiot taki staje się jej posiadaczem w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy
o podatkach i opłatach lokalnych.
Ustalenie takiej okoliczności w sprawie uzasadniało zatem uznanie przez organ podatkowy, że w sprawie opodatkowania należących do podatniczki gruntów
i budynków istnieją podstawy do zmiany decyzji. Zdaniem organu odwoławczego, dokonana zmiana wymiaru podatku została dokonana zgodnie z przepisami prawa, szczególnie z art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 2 ust. 1a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Słusznie, zdaniem organu, przyjęto dla należącego do Podatniczki budynku o pow. [...] w okresie 6 miesięcy stawki właściwe dla budynków pozostałych, zaś w okresie kolejnych 6 miesięcy stawki właściwe dla budynków związanych
z działalnością gospodarczą, a dla gruntu – w okresie 6 miesięcy podatek rolny od całej powierzchni [. ..]ha, zaś w okresie kolejnych 6 miesięcy, w odniesieniu do [...]podatek jak od gruntu zajętego na prowadzenie działalności gospodarczej, a od powierzchni [...]ha - podatek rolny.
W kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skardze na wyżej opisaną decyzję, skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj.:
1. art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu tych przepisów, wyrażające się w przyjęciu, że pojęcie "posiadania", o którym mowa w pierwszym z tych przepisów, używa się dla określenia korzystania z nieruchomości przez przedsiębiorcę lub podmiot prowadzący działalność gospodarcza bez względu na istnienie i rodzaj tytułu prawnego do władania nieruchomością, podczas gdy podatnikiem tego podatku jest osoba będąca właścicielem budynku i gruntu, w związku z czym pojęcie to powinno odnosić się do tej osoby;
2. art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu tych przepisów, wyrażające się w przyjęciu, że grunt rolny pod ww. budynkiem podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według zasad przyjętych dla nieruchomości wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej, podczas gdy nie ustalono, że został on "zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej";
3. art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U.
Nr 78, poz. 483 ze zm.) poprzez definiowanie pojęć odnoszących się do przedmiotu opodatkowania, w oparciu o przepisy prawa regulujące stosunki cywilnoprawne;
4. art. 2 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych polegające na błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu, wyrażające się w przyjęciu, że budynek o powierzchni [...]m2 stanowiący własność skarżącej podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości w skali przyjętej dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy budynek ten został oddany przez skarżącą w najem w ramach tzw. najmu prywatnego, który nie jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Zdaniem skarżącej prowadzenie działalności gospodarczej przez posiadacza zależnego, w budynku stanowiącym własność osoby fizycznej, która takiej działalności nie prowadzi, nie powoduje opodatkowania budynku podatkiem od nieruchomości
w skali przyjętej dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wyższa stawka podatku może być naliczana jedynie w przypadku, gdyby to podmiot zobowiązany do uiszczenia należnego podatku, zgodnie z art. 3 ustawy o podatkach
i opłatach lokalnych, prowadził działalność gospodarczą. Tym samym, w ocenie skarżącej pojęcie "posiadanie", o którym mowa w art. 1a ust. 1 pkt. 3 ustawy
o podatkach i opłatach lokalnych powinno być interpretowane w kontekście art. 3 tej ustawy, który wymienia podmioty będące podatnikami podatku od nieruchomości. Oznacza to, że wysokość należności podatkowych powinna być ustalana w oparciu
o sytuację, która dotyczy skarżącej, nie zaś osoby, która zawarła z nią umowę najmu lokalu.
Skarżąca podniosła również, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera definicji pojęcia "posiadanie nieruchomości przez przedsiębiorcę lub podmiot prowadzący działalność gospodarczą". W ocenie skarżącej, nie znajdzie w tym przypadku zastosowania definicja wskazana w art. 336 Kodeksu cywilnego, ponieważ przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wprost się do niej nie odnoszą.
W prawie podatkowym obowiązuje ogólna zasada interpretacji ścisłej wszystkich przepisów prawnych, a szczególności zakaz stosowania wykładni rozszerzającej na niekorzyść podatnika. Jej zdaniem, przepisy prawa podatkowego należy wykładać ściśle oraz zgodnie z ich literalnym brzmieniem i nie jest dopuszczalne tworzenie w drodze wykładni, czy analogii nowych stanów podatkowych.
Skarżąca zaznaczyła też, przywołując art. 217 Konstytucji, że pojęcie ustawy
w przedmiotowej sprawie należy odnieść jedynie do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Niedopuszczalne jest zatem interpretowanie pojęć, które odnoszą się do przedmiotu opodatkowania, poprzez odnoszenie się do przepisów regulujących stosunki cywilnoprawne pomiędzy osobami fizycznymi i osobami prawnymi.
Dlatego też sam fakt władania gruntem rolnym, nawet przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, nie jest wystarczający do jego opodatkowania według stawki przewidzianej dla działalności gospodarczej. W każdym przypadku konieczne jest wykazanie, że grunt taki został zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej, co
w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. W ocenie skarżącej dopiero od momentu zmiany zapisu w ewidencji gruntów i budynków może ulec zmianie wysokość podatku od nieruchomości w przedmiotowym zakresie.
W dalszym ciągu uzasadnienia skargi podkreślono, że fakt, iż posiadacz zależny wykonuje działalność gospodarczą w wynajmowanym od skarżącej budynku, nie oznacza, że ma on prawo dysponować gruntem, na którym ten budynek jest usytuowany. Skarżąca podkreśliła następnie, że A.T. wykonuje swoją działalność jedynie w należącym do niej lokalu, co nie wpływa na sposób wykorzystywania gruntu, na którym budynek został usytuowany, a zatem użyte w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych pojęcie gruntów "zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej" należy rozumieć faktyczne podejmowanie na nim czynności w ramach działalności gospodarczej. Dlatego też nie istnieją jakiekolwiek podstawy, aby grunt rolny, na którym znajduje się budynek należący do skarżącej, został uznany za "zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej".
W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało argumentację, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji
z prawem.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia,
że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby
w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1
lit. a)-c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a.
Istotą sporu jest ocena, czy w sprawie zaistniały okoliczności mające wpływ na zmianę decyzji ostatecznej w zakresie podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego za 2010 r. , to jest, czy będący własnością skarżącej (nie będącej przedsiębiorcą) budynek, położony na gruncie rolnym, znajdujący się od [...]r. w posiadaniu zależnym innej osoby fizycznej, prowadzącej w tym budynku działalność gospodarczą w zakresie handlu odzieżą używaną, powinien być opodatkowany, wraz z gruntem pod tym budynkiem, według stawek podatku od nieruchomości jak dla budynków i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, czy też okoliczność posiadania budynku przez posiadacza zależnego będącego przedsiębiorcą nie ma wpływu na opodatkowanie tej nieruchomości (budynku i gruntu), skoro jej właściciel nie jest przedsiębiorcą, i czy zasadne jest w takim przypadku opodatkowanie budynku stawką podatku jak od budynków w kategorii "pozostałe", natomiast gruntu rolnego pod tym budynkiem podatkiem rolnym.
Zdaniem Sądu, decyzje organów podatkowych odpowiadają prawu, a podjęte rozstrzygnięcie nie narusza przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak też przepisów prawa materialnego.
Na wstępie wyjaśnić należy, że podatek od nieruchomości, rolny i leśny to podatki realne, których przedmiotem jest władanie nieruchomością. Można doszukać się w ich konstrukcjach pewnych elementów charakterystycznych dla podatków personalnych. Widoczne jest to zwłaszcza w katalogu ulg i zwolnień podatkowych, ale nie jest to podstawa do twierdzenia, że podatki te nie są podatkami rzeczowymi.
"Fizycznym" przedmiotem tych podatków jest nieruchomość, która jest obciążona odpowiednim podatkiem, bez względu na to kto w danym momencie jest jej właścicielem lub posiadaczem. O tym, jaki podatek jest właściwy w konkretnym podatku, decydują nie cechy osobowe podatnika, a jedynie rodzaj nieruchomości gruntowej i sposób jej wykorzystania. Powstanie obowiązku podatkowego we wszystkich tych podatkach związane jest z samym władaniem nieruchomością.
Przedmiotem opodatkowania tych podatków jest władanie majątkiem w postaci nieruchomości. Są to więc podatki majątkowe, chociaż można w ich konstrukcji odnaleźć rozwiązania charakterystyczne dla podatków przychodowych.
Zgodnie z art. 254 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.), dalej: O.p.; decyzja ustalająca lub określająca wysokość zobowiązania podatkowego na dany okres, może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji.
Kwestie opodatkowania gruntów rolnych zostały uregulowane w następujący sposób:
zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U.
z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.
W ustawie z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U.
z 2010r. Nr 95, poz. 613 ze zm.), dalej: u.p.o.i.l., wprowadzono regulację, zgodnie
z którą, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej (art. 2 ust. 2 u.p.i.o.l.).
Zatem, użytki rolne, lasy oraz grunty zadrzewione i zakrzewione są opodatkowane podatkiem od nieruchomości tylko w jednym przypadku, a mianowicie gdy są "zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej".
Prawodawca nie stworzył definicji ustawowej pojęcia gruntów "zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej". Niezbędne jest więc ustalenie znaczenia tego pojęcia w procesie wykładni. Naczelny Sąd Administracyjny dokonał wykładni pojęcia "budynków lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej
w zakresie świadczeń zdrowotnych" (vide: wyrok NSA z dnia 20.07.2006r. sygn. akt
II FSK 1101/05, Wyrok NSA z dnia 5.09.2006r. sygn. akt II FSK 1081/05, wyrok NSA
z dnia 28.02.2007r. sygn. akt II FSK 305/06, wyrok NSA z dnia 28.09.2006r. sygn. akt II FSK 1223/05 ). Częściowo uwagi Sądu zachowują swoją aktualność również dla wyjaśnienia znaczenia pojęcia "zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej". Zdaniem Sądu, z wykładni językowej przepisu art. 2 ust. 2 u.p.i.o.l. wynika, że zajęcie, a więc zgodnie z potocznym rozumowaniem tego określenia "zapełnienie, wzięcie w użytkowanie, w posiadanie" (Słownik języka polskiego pod red. St. Szymczaka, Warszawa 1981 r., t. III, s. 910-911) gruntu na prowadzenie czegoś, czyli "wiedzenie kogoś, coś do jakiegoś miejsca, celu, realizowanie, kontynuowanie tego co jest wyrażone w rzeczowniku będącym dopełnieniem działalności gospodarczej" (Słownik języka polskiego pod red. S. Szymczaka, Warszawa 1979, t. II, s. 945), oznacza opodatkowanie tego gruntu wyższą stawką podatku. Powyższa wykładnia daje jednoznaczne wnioski, co do tego, że tylko faktyczne zajęcie gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej prowadzi do możliwości jego opodatkowania wyższą stawką, a więc nie jest wystarczające do jej zastosowania, tylko posiadanie tego gruntu przez podmiot świadczący działalność gospodarczą.
Niewątpliwie pojęcie "związanych z działalnością gospodarczą" jest pojęciem szerszym od pojęcia "zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej"(vide: wyrok NSA z 16 czerwca 2009 r. sygn. akt II FSK 667/09, opubl. w internetowej bazie orzeczeń NSA: www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
Przyjąć zatem należy, że grunty "zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej" to grunty, na których w rzeczywistości wykonywane są czynności składające się na prowadzenie działalności gospodarczej.
Zdaniem Sądu, słusznie przyjęły organy podatkowe w sprawie, że grunt pod budynkiem będącym w posiadaniu przedsiębiorcy, prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie handlu odzieżą, jako zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Wskazać też należy, że stosownie do art. 2 ust. 1 u.p.i.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:
1) grunty;
2) budynki lub ich części;
3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Z kolei podatnikami podatku od nieruchomości, zgodnie z art. 3 u.p.i.o.l. są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:
1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;
2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;
3) użytkownikami wieczystymi gruntów;
4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:
a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa(2) lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych nie stanowiących odrębnych nieruchomości,
b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2 (ust. 1).
Obowiązek podatkowy dotyczący przedmiotów opodatkowania wchodzących
w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe - ciąży odpowiednio na jednostkach organizacyjnych Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa(3) i jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych, faktycznie władających nieruchomościami lub obiektami budowlanymi (ust. 2), jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym (ust. 3).
Zdaniem Sądu, nieuzasadniony jest podniesiony w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego, t.j. art. 217 Konstytucji RP, poprzez definiowanie pojęć odnoszących się do przedmiotu opodatkowania w oparciu o przepisy prawa regulujące stosunki cywilnoprawne. Zgodnie z art. 217 Konstytucji RP nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. Artykuł 217 kładzie kres możliwościom nakładania podatków i danin publicznych, ustalania stawek podatkowych, zasad przyznawania ulg i umorzeń, jak również zwolnień od podatku w innej formie niż w drodze ustawy. Wskazany przez Skarżącą przepis Konstytucji RP dotyczy zatem tworzenia prawa, a nie, jak mylnie przyjmuje skarżąca, stosowania prawa.
Należy w tym miejscu stwierdzić, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu podatkowego pierwszej instancji w przedmiocie zobowiązań podatkowych została wydana w oparciu o prawidłowo przywołane przepisy ustaw podatkowych.
Odnosząc się do kwestionowanej przez Skarżącą wykładni przepisów prawa podatkowego, to jest zarzutu definiowania pojęć odnoszących się do przedmiotu opodatkowania w oparciu o przepisy regulujące stosunki cywilnoprawne, należy wyjaśnić, że zgodnie z poglądem doktryny ( B. Brzeziński, Podstawy wykładni prawa podatkowego, Gdańsk 2008), który Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela, definicje "obce" występujące w innych aktach prawnych niż ustawy podatkowe, wiążą także na gruncie prawa podatkowego w sytuacji milczenia ustawy podatkowej, gdy definiują one pojęcia występujące wyłącznie w językach konwencjonalnych, np. są definicjami pojęć prawnych. Jeśli w prawie cywilnym pojawia się pojęcie posiadacza i posiadania w pewnym znaczeniu, to te same pojęcia występujące na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych powinny być – co do zasady – interpretowane identycznie jak w prawie cywilnym. Są to bowiem pojęcia stricte prawne. Nawet jeżeli funkcjonują na gruncie języka potocznego, to jako pojęcia przejęte z języka prawnego. Trudno więc tu mówić nawet o odrzuceniu domniemania języka potocznego, skoro terminy te w tym języku nie posiadają utrwalonego znaczenia. Jeżeli jednak w ustawie "obcej" prawodawca zdefiniuje pojęcie wywodzące się z języka potocznego, to taka definicja nie wiąże w ogóle na gruncie podatkowym, o ile odbiega od potocznego znaczenia danego pojęcia. Co najwyżej może ona mieć znaczenie pomocnicze, pozwalające na sprecyzowanie znaczenia potocznego wyrażenia.
Ponieważ powołana powyżej ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje pojęć "właściciel", "posiadacz samoistny i zależny" oraz "użytkownik wieczysty", należy posiłkować się przepisami kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 140 k.c. właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. Posiadacz samoistny to osoba, która faktycznie włada rzeczą jak właściciel, zaś posiadacz zależny to m.in. użytkownik, zastawnik, najemca lub dzierżawca czyli osoba mająca określone władztwo nad cudzą rzeczą (art. 336 k.c).
Zasadniczo, podatnikiem podatku od nieruchomości jest właściciel gruntu (gdy tytuł własności i stan faktycznego posiadania związane są z tym samym podmiotem), natomiast w sytuacji, gdy występują dwa podmioty - właściciel i posiadacz samoistny, podatnikiem jest posiadacz samoistny. Nakaz płatniczy może być jednak skierowany do posiadacza samoistnego, tylko wówczas, gdy zostanie ustalone w sposób nie budzący wątpliwości, że nieruchomość znajduje się w posiadaniu samoistnym innej osoby niż właściciel. Posiadanie, w tym posiadanie samoistne, jest stanem faktycznym, polegającym na faktycznym władztwie, przez które rozumie się samą możność władania rzeczą. Według panującego poglądu doktryny posiadanie występuje przy równoczesnym istnieniu fizycznego elementu władania rzeczą określanego jako corpus possessionis oraz psychicznego elementu animus rem sibi habendi, rozumianego jako zamiar władania rzeczą dla siebie. Posiadaczem samoistnym jest ten, kto włada rzeczą jak właściciel. Rozstrzygające znaczenie ma więc rozległy zakres władania rzeczą, na wzór prawa własności, chociażby nawet nie poparty przysługującym posiadaczowi prawem własności.
Słusznie zatem przyjęły organy podatkowe, za deklaracją skarżącej, że jest ona, jako właściciel, podatnikiem podatku od nieruchomości od przedmiotowego budynku
i części gruntu pod budynkiem, pomimo, że od [...]r. budynek ten znajdował się w posiadaniu zależnym A. T. na podstawie umowy najmu.
Okolicznością niekwestionowaną w sprawie jest bowiem wynajęcie przedmiotowego budynku w celu prowadzenia przez A.T. od 1 lipca 2010 r. działalności gospodarczej pod nazwą "H. o. u. T. A.
Okoliczność ta ma wpływ na ustalenie stawki podatku pod nieruchomości, zarówno dla budynku, jak i gruntu związanego z budynkiem (pod budynkiem).
Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.i.o.l., rada gminy określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, między innymi dla budynków lub ich części:
a) mieszkalnych, b) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
Definicję pojęcia "grunty, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" zawiera art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.i.o.l., stanowiąc, że pod pojęciem tym należy rozumieć grunty, budynki będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Skoro będący przedmiotem opodatkowania budynek, wraz z gruntem pod tym budynkiem, jest w posiadaniu przedsiębiorcy, prowadzącym handel odzieżą używaną, co jest okolicznością niekwestionowaną w sprawie, prawidłowo organy stwierdziły, że budynek taki należy opodatkować stawką podatku właściwego dla budynku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Przedstawione regulacje prowadzą do wniosku, że nie ma znaczenia kto jest przedsiębiorcą i posiada nieruchomości ( grunt i budynek) związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, czy jest nim podatnik, czy osoba wynajmująca nieruchomość. Przywołane wyżej przepisy art. 3 u.p.i..o.l. jednoznacznie wskazują,
że podatnikiem może być tylko właściciel lub posiadacz samoistny, wykluczając tym samym możliwość ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości wobec posiadacza zależnego nieruchomości, niestanowiącej własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Z kolei przepisy określające stawki podatku od nieruchomości uzależniają zastosowanie odpowiedniej stawki podatku jedynie od sposobu wykorzystania nieruchomości.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sad uznał, że organy podatkowe prawidłowo uznały, że w zakresie opodatkowania posiadanej przez skarżącą w roku [...] nieruchomości, zaistniały okoliczności faktyczne mające wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego, zaskarżona decyzja nie narusza prawa, podniesione zarzuty okazały się nieuzasadnione, wobec czego orzeczono
o oddaleniu skargi jako bezzasadnej, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło