I SA/Ol 315/11
WyrokWSA w Olsztynie2011-07-21
Skład orzekający: Andrzej Błesiński, Włodzimierz Kędzierski, Zofia Skrzynecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest pomniejszenie dochodu ze sprzedaży papierów wartościowych o stratę poniesioną z tytułu udziału w funduszach kapitałowych?Ratio decidendi
Nie jest dopuszczalne pomniejszenie dochodu ze sprzedaży papierów wartościowych o stratę z tytułu udziału w funduszu kapitałowym. Przychodzy z tytułu udziału w funduszach kapitałowych oraz przychody ze zbycia papierów wartościowych podlegają odmiennym reżimom opodatkowania, co wyklucza możliwość ich łącznego rozliczania, nawet jeśli należą do tego samego źródła przychodów (kapitały pieniężne).Stan faktyczny
Podatnik złożył zeznanie PIT-38 za 2008 r., wykazując zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych. Następnie złożył korektę, wykazując stratę z tytułu udziału w funduszach kapitałowych i wnosząc o stwierdzenie nadpłaty. Organy podatkowe nie zgodziły się z możliwością pomniejszenia dochodu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych o stratę z funduszy kapitałowych. Podatnik wniósł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Błesiński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski, Sędzia WSA Zofia Skrzynecka, Protokolant Starszy specjalista Lidia Wachowska, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 21 lipca 2011 r., sprawy ze skargi S.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. oddala skargę .
W zeznaniu podatkowym PIT 38 , złożonym w dniu 28 kwietnia 2009 r., podatnik S. W. , zadeklarował zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych za 2008r. w kwocie 918 zł . Kwotę podatnik uiścił w tym samym dniu.
W dniu 23 kwietnia 2010r. , podatnik złożył korektę powyższego zeznania , wykazując brak kwoty do zapłaty , przy wystąpieniu straty w kwocie 62.517,02 zł. Z uzasadnienia tej korekty wynikało , że podatnik poniósł stratę z tytułu udziału w funduszach kapitałowych ( inwestycyjnych) i uważa , iż strata ta podlega odliczeniu od dochodu uzyskanego z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych (akcji). Podatnik wniósł także o stwierdzenie nadpłaty za 2008r. w kwocie 918 zł.
Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął w związku z powyższym postępowania w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008r. z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych. W jego wyniku , decyzją z dnia 29 października 201or. , określił podatnikowi zobowiązanie z tym podatku w kwocie 918 zł , tj. takiej samej wysokości jak w pierwotnym zeznaniu podatnika. Organ ten nie podzielił stanowiska podatnika co do dopuszczalności pomniejszenia dochodu o straty wynikające z udziału w funduszach inwestycyjnych.
Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji , Dyrektor Izby Skarbowej, zaskarżoną decyzją z dnia 9 lutego 2011r. , utrzymał w mocy decyzję organu I instancji . W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził ,że spór w sprawie dotyczy zakwestionowania przez organ podatkowy prawa podatnika do dokonanego w korekcie zeznania PIT -38 pomniejszenia dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia papierów wartościowych ( akcji) o stratę wynikającą z udziału w funduszach kapitałowych ( inwestycyjnych ). Organ odwoławczy zacytował treść przepisów art. 9 ust. 1 ,art. 10 ust. 1 pkt 7 i art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( t.j. D.U. z 2000r. , nr 14 , poz. 176 ze zm. ; dalej jako ustawa lub u.p.d.o.f. ) określające przedmiot opodatkowania . Przytoczył także treść art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o obrocie instrumentami finansowymi ( D.U. nr 183, poz. 1538 ze zm .) , zawierający definicje pojęcia "papiery wartościowe" oraz " inne zbywalne prawa majątkowe". Następnie organ zacytował art. 30b ust.2 pkt 1 oraz ust. 5 u.p.d.o.f. , w których określono co jest dochodem z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych i zakaz łączenia tych dochodów z dochodami opodatkowanymi na zasadach określonych w art. 27 i art. 30c. Zgodnie z art. 45 ust. 1a pkt 1 ustawy , w terminie określonym w ust.1 ( tj. do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym ) podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym odrębne zeznania podatkowe o wysokości osiągniętego dochodu ( straty) z kapitałów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30b i dokonać w tym terminie wpłaty należnego podatku ( art. 45 ust. 4 pkt 2 ustawy).
Natomiast przychody z tytułu udziałów w funduszach kapitałowych określa art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy .Zasady opodatkowania dochodów z tych funduszy reguluje art., 30a ust. 1 pkt 5 ustawy , stanowiąc ,że od uzyskanych dochodów pobiera się 19 % zryczałtowany podatek dochodowy z zastrzeżeniem art. 52a. Według art. 30a ust. 5 ustawy , dochodu z takich udziałów nie pomniejsza się o straty z tytułu udziału w funduszach kapitałowych oraz inne straty a kapitało pieniężnych i praw majątkowych ,poniesione w roku podatkowym oraz latach poprzednich . Nadto zgodnie z art. 30a ust.7 ustawy ,przychodów ( dochodów) takich nie łączy się z dochodami opodatkowanymi na zasadach określonych w art. 27 . Pobór podatku następuje w sposób określony w art. 41 ust. 1za pośrednictwem płatników, którzy są obowiązani do pobierania podatku od dokonywanych wypłat ( świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych z tytułów określonych w art. 29 ,art. 30 ust. 2,4,4a,5 i 13 oraz 30a ust. 1 z zastrzeżeniem ust. 5
Z przedstawionych regulacji organ wywiódł wniosek ,że przychody osiągane z tytułu udziału w funduszach kapitałowych są opodatkowane na podstawie innych przepisów niż przychody ze zbycia papierów wartościowych , pomimo ,że pochodzą z tego samego źródła . Art. 30a ust. 5 u.p.d.o.f. wskazuje na odmienność opodatkowania . Pobranie podatku przez płatnika ( podmiot wypłacający dochody) z reguły kończy rozliczenie tego podatku dla podatnika.
Według zaskarżonej decyzji zasad opodatkowania nie zmienia art.45 ust. 3b ustawy . Zobowiązuje on podatnika do wykazania podatku należnego w przypadku , jeżeli podatek nie został pobrany przez płatnika Określa on tylko wyjątek od reguły z art. 45 ust. 1a pkt 1 .Zgodnie z art. 45 ust. 1 a pkt 1 ustawy zeznania o wysokości osiągniętego dochodu ( stracie) w roku podatkowym składa się dla kapitałów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30b , a nie art.30a. Niedopuszczalna jest rozszerzająca interpretacja tych przepisów i wyprowadzanie z nich wniosków takich jak to czyni pełnomocnik skarżącego .
Organ nie uwzględnił także stanowiska podatnika , z treść art.30a ust. 7 pozwala na pomniejszenie dochodu ze sprzedaży papierów wartościowych o stratę z tytułu udziału w funduszach kapitałowych. Organ zwrócił uwagę na to , że art. 30a nie stanowi zasad określania dochodu uzyskanego ze sprzedaży papierów wartościowych lecz ze źródeł enumeratywnie wyliczonych w jego ust. 1. Stąd za niedopuszczalne należy uznać wywodzenie z jego brzmienia sposobu ustalania dochodu ze sprzedaży papierów wartościowych. Do obliczania dochodu czy też straty ze sprzedaży papierów wartościowych zastosowanie mają przepisy art. 30b , a nie art. 30 a . Nadto , w przeciwieństwie do art. 30 a ust. 5 ustawy , w art. 30 b nie wskazano o straty z jakich tytułów nie można pomniejszać dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych. Dlatego zastosowanie znajdują ogólne zasady rozliczania strat.
W dalszej części decyzji organ zinterpretował treść art. 9 ust. 3 i ust. 6 ustawy. Stwierdził , że wbrew stanowisku pełnomocnika podatnika , przepis art. 9 ust. 6 enumeratywnie wylicza straty ze źródeł kapitałowych, podlegające odliczeniu od dochodu z tego źródła przychodów i nie uwzględnia strat pochodzących z tytułu udziału w funduszach kapitałowych. Przepis ten zawiera zamknięty katalog strat ze źródeł kapitałowych i na gruncie obowiązujących przepisów ustawodawca nie przewidział możliwości obniżenia dochodu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych. Organ odwoławczy podniósł również , iż opodatkowanie z tytułu udziału w funduszach kapitałowych nie ma charakteru globalnego jak w przypadku , gdy podatek obliczany jest od podstawy opodatkowania ustalanej dla całego roku podatkowego i gdy można obliczyć dochód lub stratę z tego źródła .
Zaskarżona decyzja nie uwzględniła ponadto zarzutów odwołania co do naruszenia art. 120 , 191 , 121§1, 124 i 122w zw. z art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (D.U z 2005r. nr 8 , poz. 60 ze zm.).
Od decyzji powyższej skargę wniósł podatnik , reprezentowany przez pełnomocnika – doradcę podatkowego .
Skarga zarzuciła zaskarżonej decyzji:
1. Naruszenia art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa , poprzez błędną wykładnię i subsumcję art. 9 ust. 3 i 6 oraz art30 a ust. 1 pkt 5 i art. 30 b u.p.d.o.f.;
2. obrazę art. 121 §1 w związku z art. 191 Ordynacji podatkowej wobec przekroczenia granic uznania administracyjnego i zasady swobodnej oceny sprawy, a także prowadzenia postępowania w sposób naruszający zaufanie strony do praworządności działań organów oraz art. 122 wobec braku działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego , w tym okoliczności korzystnych dla skarżącego oraz braku należytej staranności w ocenie okoliczności sprawy;
3. naruszenie art. 122 w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędną a jednocześnie stronniczą ocenę zebranego materiału dowodowego , jak również brak rozpatrzenia kluczowych dla sprawy okoliczności i argumentów strony;
4. obrazę art. 124 Ordynacji podatkowej wobec zaniechania właściwego prawnie ustalenia stanu faktycznego okoliczności sprawy i prawidłowego umotywowania decyzji ,
co łącznie skutkowało rażącym naruszeniem norm naczelnych postępowania wywiedzionych z art. 2 , 7,8, 32 ,42 oraz 78 Konstytucji RP , jak i art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności ( D.U. 1993 r., nr 61 , poz. 284 ).
W uzasadnieniu skargi strona stwierdziła , że istota sporu dotyczy rozstrzygnięcia ,czy istnieje możliwość odliczenia straty z tytułu udziału w funduszach kapitałowych od dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia akcji , co w ocenie organów wyklucza art. 9 ust. 6 u.p.d.o.f. oraz odmienne uregulowania w zakresie sposobu rozliczania dochodów ze sprzedaży akcji i dochodu z udziału w funduszach kapitałowych.
Zdaniem skargi art. 9 ust. 6 w powiązaniu z art. 9 ust. 3 nie wyklucza możliwości spornego odliczenia . Przepisy art. 9 ust. 3 , co ma istotne znaczenie , stanowi bowiem o dopuszczalności rozliczania dochodu i straty pochodzących z tego samego źródła . Prawa tego nie pozbawia art. 9 ust. 6 , w którym nie ma zakazu stosowania zasady z ust. 3 do innych niż wymienione w ust. 6 dochodów z kapitałów pieniężnych . Wykluczenie takie nie może być domyślne . Wyjątki od zasady z art. 9 ust. 3 zawarte zostały w art. 9 ust. 3a u.p.d.o.f. , który nie odnosi się do sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie.
Według skargi niezasadne jest też przywoływanie przez organy podatkowe art. 30a u.p.d.o.f. , w szczególności ust. 5 i 7 tego artykułu. Skarżący nie chciał bowiem pomniejszyć dochodu z udziału w funduszach kapitałowych o stratę z akcji lecz odwrotnie , chciał pomniejszyć dochód ze sprzedaży akcji o stratę z udziału w funduszach kapitałowych. Nadto zakaz łączenia wymieniony w art. 30a ust. 7 dotyczy tylko dochodów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 27.
Zgodnie z art. 30b ust. 5 u.p.d.o.f. nie można natomiast łączyć dochodów uzyskanych m.in. ze zbycia papierów wartościowych z dochodami opodatkowanymi na zasadach określonych w art. 27 ( według skali podatkowej) oraz art. 30c (opodatkowanych podatkiem liniowym od działalności gospodarczej) . Nie dotyczy to więc połączenia dochodów , o których mowa w art. 30a z dochodami , o których mowa w art. 30b ustawy.
Zdaniem skargi spornego prawa do pomniejszenia dochodu nie pozbawiają również przepisy określające zasady poboru podatku , w szczególności art. 41 ust.4 i art.45 ust. 1a/ pkt 1 ustawy. Regulują one bowiem tylko rozliczania się podatnika z właściwym organem podatkowym i nie można z nich wywodzić zasad obliczania wysokości podatku. Organy podatkowe nie uwzględniły przy tym treści art. 45 ust. 3 ustawy , określającego wymaganą treść zeznania . Ustawodawca zdecydował w nim , które spośród wymienionych w ust. 1 i ust. 1a nie mogą obejmować dochodów opodatkowanych zgodnie z art. 30a i nie wymienił wśród nich zeznań o wysokości dochodu ( straty) z kapitałów z kapitałów opodatkowanych na zasadach art. 30b. Zatem nie wprowadził zakazu objęcia dochodów opodatkowanych zgodnie z art. 30a ( w tym z udziału w funduszach kapitałowych ) zeznaniem o wysokości dochodu (straty) z kapitałów opodatkowanych na zasadach art. 30b . Z treści art. 45 ust. 3b wynika ,że możliwość traka ustawodawca wręcz dopuścił , stanowiąc , iż w zeznaniu, o którym mowa w art. 29-30a należy wykazać podatek należny , o którym mowa w art. 29-30a, jeżeli podatek ten nie został pobrany przez płatnika.
W podsumowaniu skarga stwierdziła , że żaden przepis nie zakazuje wykazania w zeznaniu o wysokości dochodu ze sprzedaży akcji , dochodu ( straty) z udziału w funduszach kapitałowych. Wobec błędnego rozumienia właściwej dla sprawy normy prawa materialnego , organy podatkowe wywiodły błędne wnioski i wskutek tego wprowadziły do obrotu wadliwą decyzję , co spowodowało równocześnie naruszenie przepisów proceduralnych.
Skarga wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. W całości podtrzymał przy tym stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Podniósł, że treść skargi wskazuje na oparcie się na argumentacji nieprawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie , sygn. akt III SA/Wa 1147/09 z dnia 14.12.2009r., stojącej w opozycji do dotychczasowej interpretacji spornych przepisów prezentowanej w interpretacjach indywidualnych Ministra Finansów . Według organu interpretacja zawarta w skardze zawiera "znamiona prawotwórczości, gdyż nadaje podatnikowi uprawnienie nie przewidziane w konkretnym i jednoznacznym przepisie prawa".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :
I . Skarga jest bezzasadna . W wyniku kontroli zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z przepisami postępowania i prawem materialnym nie ma bowiem podstaw do przyjęcia, że spełnione zostały podstawy uwzględnienia skargi określone w art. 145 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( D. U. nr 153 , poz. 1270 ze zm. , dalej jako p.p.s.a.) .
II. Jak organ trafnie zauważył w odpowiedzi na skargę , skarżący opiera swoje stanowisko na rozstrzygnięciu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w wyroku z dnia 14 grudnia 2009r. , sygn. akt III SA/Wa 1147/09 . Niezależnie od faktu , że wyrok ten nie jest prawomocny ( skarga kasacyjna organu nie została jeszcze rozpoznana) , stwierdzić należy , że sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podziela zaprezentowanego w nim stanowiska . Wskazania wymaga przy tym , że w okresie późniejszym zapadło szereg wyroków dotyczących kwestii dopuszczalności łącznego rozliczania dochodów ( strat) z tytułu udziału w funduszach kapitałowych w zbiegu z przychodami (dochodami, stratami) z funduszy kapitałowych i innych kapitałów pieniężnych , nawet w ramach tego samego źródła przychodów . U podstaw przyjęcia , że takie rozliczanie nie jest dopuszczalne leży w tych wyrokach teza , iż nie pozwala na to odmienność zasad opodatkowania przychodów z tytułu udziału w funduszach kapitałowych od innych przychodów z kapitałów pieniężnych , w tym m.in. papierów wartościowych ( vide wyroki: WSA w Gdańsku z dnia 23.11.2010r. , sygn. akt I SA/Gd 766/10 ; WSA w Warszawie z dnia 23.05.2011r. , sygn. akt III SA/Wa 2848/10 ; WSA w Rzeszowie z dnia 15 .07.2010r. , sygn. akt I SA/Rz 326/10 ; NSA z dnia 21.01.2010r. , sygn. akt II FSK 1449/08 w zw. z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 07.05.2008r. , sygn.akt III SA/Wa 508/08 ) . Tę linie orzeczniczą podziela skład orzekający w niniejszej sprawie. W tej linii orzecznictwa mieści się także zaskarżone rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej.
III. Przechodząc do rozpoznawanej skargi , stwierdzić należy , iż nie są sporne istotne w sprawie okoliczności faktyczne . Spór dotyczy natomiast kwestii wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego regulujących dopuszczalność obniżenia dochodów z tytułu inwestycji w ramach jednego źródła przychodów (kapitałów pieniężnych) o stratę wygenerowaną w ramach tego samego źródła. W rozpoznawanej sprawie chodzi konkretnie o obniżenie dochodów ze sprzedaży papierów wartościowych ( akcji) o straty z tytułu udziału w funduszach kapitałowych (inwestycyjnych) .
Brak sporu o ustalenia faktyczne jednoznacznie wynika także z treści skargi . Mimo sformułowania zarzutów naruszenia przepisów postępowania , tj. art. 120 , art.121§1 w zw. z art. 191 , art.122 w zw. art. 187 § 1 oraz art. 124 Ordynacji podatkowej , treść uzasadnienia wskazuje , że naruszenia tych przepisów skarżąca upatruje właśnie w nieprawidłowej jej zdaniem wykładni iż zastosowaniu prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego . Wprost tak sformułowany został zarzut w pkt. 1. W uzasadnieniu skargi nie wykazano natomiast żadnych spornych okoliczności czy braków w ustaleniach faktycznych. Te zostały bowiem przez organy podatkowe prawidłowo ustalone i wszechstronnie , zgodnie z art.122,art. 187 §1 i art. 191 Ordynacji podatkowej rozważone. Wbrew zarzutowi skargi stanowisko organów zostało przy tym w sposób pełny i zgodny z art. 124 i art. 210 § 4 Ordynacji pod. przedstawione w uzasadnieniu decyzji . Z faktu , że organy nie podzieliły ocen i stanowiska podatnika nie można zaś zasadnie wywodzić naruszenia przywołanych w skardze zasad postępowania , w szczególności zasady zaufania. Całkowicie chybiony jest zarzut przekroczenia granic uznania administracyjnego , gdyż w sprawie decyzje niewątpliwie nie były wydawane w oparciu o tzw. uznanie administracyjne .
IV. Uregulowania ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w tej kwestii są następujące:
1. W art. 10 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. określono , że źródłami przychodów są kapitały pieniężne i prawa majątkowe , w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w punkcie 8 lit. a) – c) tego artykułu.
2. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.p.d.o.f. , za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się :
1/ odsetki od pożyczek,
2/ odsetki od wkładów oszczędnościowych i środków na rachunkach bankowych lub w innych formach oszczędzania , przechowywania lub inwestowania , z wyjątkiem środków pieniężnych związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą ,
3/ odsetki ( dyskonto) od papierów wartościowych ,
4/ dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych , których podstawą uzyskania są udziały ( akcje) w spółce mającej osobowość prawną lub spółdzielni , w tym również przychody wymienione w podpunktach a) –d) tego punktu,
5/ przychody z tytułu udziału w funduszach kapitałowych z zastrzeżeniem ust. 1c,
6/ należne , choćby nie zostały faktycznie otrzymane , przychody z:
a/ odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych,
b/ realizacji praw wynikających z papierów wartościowych , o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o obrocie instrumentami finansowymi,
7/ przychody z odpłatnego z bycia prawa poboru , w tym również za zbycia prawa poboru akcji nowej emisji przez pracowniczy fundusz emerytalny w imieniu członka funduszu,
8/ przychody członków pracowniczych funduszy emerytalnych z tytułu przeniesienia akcji złożonych na rachunkach ilościowych do aktywów tych funduszy,
9/ nominalną wartość udziałów ( akcji) w spółce mającej osobowość prawną albo wkładów w spółdzielni objętych w zamian za wkład niepieniężny ,
10/ przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacji praw z nich wynikających.
3. Ogólne zasady rozliczania strat w u.p.d.o.f. reguluje art. 9 ust. 3 . Według tego przepisu o wysokość straty ze źródła przychodów poniesionej w roku podatkowym można obniżyć dochód uzyskany z tego samego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych , z tym że wysokość obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50 % kwoty tej straty .
4. W art. 9 ust. 6 u.p.d.o.f. zawarto jednak szczególną w stosunku do ust. 3 regulację rozliczania strat z kapitałów pieniężnych . Ustawodawca postanowił w nim enumeratywnie wskazać katalog strat z kapitałów pieniężnych , które mogą podlegać odliczeniu od dochodu z tego źródła przychodów. Przepis ten stanowi , że ust. 3 ma zastosowanie do strat z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną , papierów wartościowych , w tym z odpłatnego zbycia pożyczonych papierów wartościowych ( sprzedaż krótka ) i odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacji praw z nich wynikających ,oraz z tytułu objęcia udziałów ( akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część. W cytowanym przepisie nie jest więc wymieniona strata pochodząca z tytułu udziału w funduszach kapitałowych.
V. Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma jednak odmienny reżim opodatkowania poszczególnych przychodów osiąganych przez skarżącego z kapitałów pieniężnych ( inwestycji kapitałowych) , na co trafnie wskazano w zaskarżonej decyzji. Inne są bowiem w ustawie zasady opodatkowania przychodów ze zbycia papierów wartościowych , a inne zasady opodatkowania przychodów z udziału w funduszach kapitałowych . Zgodnie z przedstawioną wyżej linią orzecznictwa sądów administracyjnych , poddanie danego przychodu ( dochodu) pod regulacje jednego przepisu ustawy wyklucza poddanie go jednocześnie pod regulację innego przepisu tejże ustawy.
VI. Opodatkowanie dochodów z tytułu udziału w funduszach kapitałowych (inwestycyjnych) reguluje art. 30 a ust. 1 pkt 5 , stanowiący , że od dochodów takich pobiera się 19 % zryczałtowany podatek dochodowy , z zastrzeżeniem art. 52a.
W art. 30a ust. 5 ustawa stanowi , że dochodów uzyskanych z tytułu udziału w funduszach kapitałowych ( art. 30 a ust. 1 pkt 5 ) nie pomniejsza się o straty z tytułu udziału w funduszach kapitałowych oraz inne straty z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych, poniesione w roku podatkowym i latach poprzednich . Ponadto dochodów ( przychodów ) tych nie łączy się z dochodami opodatkowanymi na zasadach określonych w art. 27 ( art. 30 a ust. 7u.p.d.o.f.) .
Istotne jest wskazanie na to , że od dochodów określonych w art. 30 a ust. 1 (w tym z udziału w funduszach kapitałowych) zryczałtowany podatek pobierany jest od każdej konkretnej wypłaty , niezależnie od ewentualnych aktualnych czy wcześniejszych strat podatkowych z tego źródła przychodu. Takie opodatkowanie nie ma bowiem charakteru globalnego, jak w przypadku podatku obliczanego dla całego roku podatkowego , co do którego stosuje się obniżenie dochody o ewentualne straty z tego źródła . Specyficzny jest także sposób ustalania dochodu z tytułu udziału w funduszach kapitałowych. Dochód ten powstaje w związku z umorzeniem jednostek uczestnictwa . Wielkość jego jest ustalana przez fundusz , dokonujący wyceny aktywów funduszu , poprzez ustalenie wartości aktywów netto oraz wartości aktywów netto przypadających na jednostkę uczestnictwa lub certyfikat inwestycyjny. Taki sposób określania wartości jednostek uczestnictwa w funduszu nie daje zatem podstawy do stworzenia możliwości odliczenia strat . Cyt. wyżej art. 30 a ust. 5 u.p.d.o.f. wprost zakazuje pomniejszania dochodu nawet w ramach dochodu osiąganego z tytułu udziału w funduszach kapitałowych oraz o inne straty z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych. Z przepisu tego nie można jednak wywodzić uprawnienia ( jak czyni to skarga) do odliczania tejże straty od dochodów innych niż dochody z udziałów w funduszach kapitałowych . Treść cyt. przepisu wskazuje jedynie na sposób postępowania ze stratą osiągniętą z tytułu udziału w funduszu kapitałowym i tylko dochodu z tego tytułu , statuując wspomniany zakaz rozliczania straty.
Omawiany podatek od udziału w funduszach kapitałowych pobierany jest u źródła . Co do zasady podatnik nie rozlicza tych dochodów samodzielnie . Czyni to za niego płatnik , a więc podmiot , który wypłaca te dochody( art. 41 ust. 4 u.p.d.o.f.) Pobranie podatku kończy jego rozliczenie , które nie następuje w zeznaniu podatkowym podatnika . W związku z zarzutami skargi i jej stanowiskiem co do interpretacji art. 45 ust. 3b ustawy , stwierdzić należy , że przepis ten nie zmienia istoty poboru podatku od udziału w funduszach kapitałowych i zasad jego poboru oraz rozliczania . W żadnej mierze nie daje on podstawy do pomniejszania dochodu o stratę z innych kapitałów pieniężnych. Reguluje on tylko wyjątkową sytuację , kiedy zryczałtowany podatek m.in. od dochodu z tytułu udziału w funduszu kapitałowym nie został pobrany przez płatnika wbrew ogólnym zasadom poboru. W takim przypadku podatnik ma obowiązek wykazać należny podatek dochodowy z tego źródła przychodu . Przepis mówi jednak tylko o wykazaniu podatku należnego , a nie wykazaniu przychodów z tego tytułu (a więc także ewentualnej straty).
VII. Przychody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych opodatkowane są według odrębnych reguł przewidzianych w art. 30b u.p.d.o.f. Przepisy te zostały trafnie przywołane w zaskarżonej decyzji celem wykazania odrębności w opodatkowaniu obu przedmiotowych przychodów z kapitałów pieniężnych . Tu wskazać zatem należy , że zgodnie z art. 30 b ust. 1 ustawy od dochodów m.in. z tytułu zbycia papierów wartościowych podatek dochodowy wynosi 19 % uzyskanego dochodu , przy czym dochód ten ustalany jest według zasad określonych w art. 30b ust. 2 , zakładających z zasady ustalanie go według osiągniętej w roku podatkowym różnicy pomiędzy przychodami z tego zbycia a kosztami uzyskania przychodów określonymi na podstawie art. 22 ust. 1f lub 1g lub art. 23 ust. 1 pkt 38 z zastrzeżeniem art. 24 ust. 13 i 14 u.p.d.o.f. Według art. 30 b ust. 5 ustawy , dochodów tych nie łączy się z dochodami opodatkowanymi na zasadach określonych w art. 27 i w art. 30c.
Inne są także zasady poboru podatku od odpłatnego zbycia papierów wartościowych . Stosownie do art. 45 ust. 1a pkt 1 ustawy w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym , podatnicy zobowiązani są składać urzędom skarbowym odrębne zeznania ( PIT-38) o wysokości osiągniętego w roku podatkowym dochodu (straty) z kapitałów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30 b . W tym też terminie powinna być dokonana wpłata wynikającego z zeznania należnego podatku (art. 45 ust.4 pkt 2 u.p.d.o.f.) .
VIII. Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić zatem należy , że z treści art. 9 ust. 3 i 6 oraz przepisów regulujących zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych oraz przychodów z tytułu udziału w funduszach kapitałowych nie można wywieść dopuszczalności łącznego rozliczania tych przychodów , mimo że zaliczane są one do tego samego rodzaju źródła przychodów ( kapitały pieniężne ) . Nie jest więc dopuszczalne pomniejszanie dochodu ze zbycia papierów wartościowych o stratę z tytułu udziału w funduszu kapitałowym. Wymienione rodzaje przychodów podlegają bowiem odmiennym reżimom opodatkowania , a nie jest możliwe stosownie różnych , szczególnych reguł opodatkowania do różnych typów( tytułów) przychodów , nawet jeśli należą do tego samego rodzaju źródła przychodów ( tj. z kapitałów pieniężnych).
IX. Wobec braku zasadności skargi co do wydania decyzji z naruszeniem praw , nie można podzielić zarzutów dotyczących naruszenia wymienionych w skardze norm Konstytucji R.P. oraz art. 6 ( bez wskazania jednostek redakcyjnych) Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności . Zarzuty te postawiono bowiem w sposób ogólny i pośredni, jako konsekwencję rzekomego rażącego naruszenia przepisów ustaw podatkowych . Skarga w żaden sposób nie powiązała okoliczności sprawy z przywołanymi poszczególnymi przepisami Konstytucji i konwencji .
X. Z przedstawionych względów , na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzec należało jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło