II SA/Go 508/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.G. na czynność Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie udzielenia informacji postanawia: odrzucić skargę. II SA/Go 508/11 UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2008r. Z.G. wystąpił do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego o ponowne ustalenie wysokości świadczeń emerytalnych wypłacanych przez Wojskowe Biuro Emerytalne twierdząc, że wysokość pobieranej przez niego emerytury wojskowej jest zaniżana w wyniku błędnie przeprowadzonej waloryzacji dokonanej po 1 stycznia 1999r. Równocześnie Z.G. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji waloryzacyjnych wydanych po 1 stycznia 1999r. i wypłatę różnicy, która powstała w związku z tym, że organ waloryzował wypłacane żołnierzom zawodowym świadczenia, zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (DZ.U. z 2004r., nr 8, poz. 66 ze zm.), w brzemieniu nadanym przez art. 159 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. – o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DZ.U. z 1998r., nr 162, poz. 1118). Zainteresowany w obszernym uzasadnieniu wskazywał, iż sposób naliczania uposażenia emerytalnego po 1 stycznia 1999r. jest dla niego krzywdzący. Skarżący argumentował, iż zarówno ustawodawca, jak i Trybunał Konstytucyjny nie pozbawił go praw słusznie nabytych do waloryzacji świadczeń metoda uposażeniową. Wojskowe Biuro Emerytalne decyzją z dnia [...] grudnia 2008r., nr [...], działając na podstawie art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (DZ.U. z 2004r., nr 8, poz. 66 ze zm.) odmówiło wznowienia postępowania w sprawach określonych wnioskiem z dnia [...] grudnia 2008r., a zakończonych prawomocnymi decyzjami wojskowego organu emerytalnego. W pisemnych motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, iż decyzje wojskowego biura emerytalnego wydane po 1 stycznia 1999r. dotyczące waloryzacji emerytury wojskowej z dnia [...] marca 1999r., nr [...], a ostatnia z dnia [...] lutego 2008r., nr [...]) są prawomocne. W ocenie organu brak było podstaw prawnych od różnicowania sytuacji prawnej żołnierzy, którzy uzyskali zwolnienie ze służby wojskowej przed 1 styczniem 1999r. Wojskowe Biuro Emerytalne polemizując ze stanowiskiem wyrażonym przez wnioskodawcę stwierdziło, iż ci żołnierze nie nabyli uprawnienia do bezterminowej waloryzacji opartej na nieistniejącej od dnia 1 stycznia 1999r. treści art. 6 ustawy z dnia 10 grudnia 1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. Sąd Okręgowy prawomocnym wyrokiem z dnia [...] czerwca 2009r., sygn. akt IXU [...] oddalił odwołanie Z.G. od powyższej decyzji Wojskowego Biura Emerytalnego. W dniu [...] czerwca 2010r. Z.G. skierował do Wojskowego Biura Emerytalnego wniosek o ponowne ustalenie wysokości świadczeń emerytalnych wypłacanych przez wojskowe organy emerytalne po 1 styczniu 1999 roku, które zostały przyznane decyzją Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia [...] lutego 1998r. wraz z odsetkami. Równocześnie wniósł o wypłacenie kwoty 60 000 zł. tytułem rekompensaty za powstałe naruszenie jego praw, z tytułu wypłacania mu zaniżonych świadczeń pieniężnych w okresie od dnia 1 lipca 2004r do dnia rozpatrzenia wniosku oraz rekompensaty w wysokości 40 000 zł. tytułem rekompensaty finansowej za szkody niematerialne powstałe w wyniku obniżenia zainteresowanemu i jego rodzinie poziomu. Ponadto domagał się stwierdzenia nieważności decyzji waloryzacyjnych, które zostały wydane po 1 stycznia 1999r. z rażącym naruszeniem prawa, co w ocenie zainteresowanego wyczerpywało przesłanki określone w art. 156 k.p.a. Wojskowe Biuro Emerytalne pismem z dnia [...] czerwca 2010r. wyjaśniło zainteresowanemu, iż jego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji waloryzacyjnych po 1 stycznia 1999r., ponowne ustalenie wysokości emerytury wojskowej należnej po dniu 31 grudnia 1998r., a ponadto o wypłatę kwoty 60 000 zł. tytułem rekompensaty za naruszenie praw oraz kwoty 40 000 zł. tytułem rekompensaty finansowej za szkody niematerialne powstałe po 1 lipca 2004r. został już załatwiony decyzją organu z dnia [...] grudnia 2008r., nr [...]. Od wymienionej decyzji strona wniosła odwołanie do Sądu Okręgowego Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, który prawomocnym wyrokiem z dnia [...] czerwca 2009r. odwołanie oddalił. Mając na względzie tożsamość sprawy zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oraz sprawy wniosku z dnia [...] czerwca 2010r., wojskowy organ emerytalny uznał, iż postępowanie w tej sprawie nie może wszczęte. Dyrektor Biura Emerytalnego powołując się na dyspozycję art. 156§ 1 pkt. 3 k.p.a. stwierdził, iż decyzja administracyjna wydana w sprawie poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, dotknięta byłaby sankcją nieważności. Dodatkowo Biuro Emerytalne wskazało, iż przywołane przez stronę orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2010r., sygn. akt II UZP 3/10 nie wnosi nowych okoliczności do sprawy, które stanowiłyby podstawę do jej ponownego rozpatrzenia. W ocenie organu emerytalnego stwierdzenie, że w sprawie odwołania od Wojskowego Biura Emerytalnego od decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji tego Biura, podjęta po 1 stycznia 1999r. droga sądowa przed sądem powszechnym jest niedopuszczalna, nie zmienia faktu, że decyzja podjęta w jego sprawie jest ostateczna. W dniu [...] czerwca 2011r. Z.G. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższe pismo, zarzucając Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego art. 156 k.p.a. w związku z art. 1 i 2 k.p.c. naruszenie: art. 156 k.p.a. w związku z art. 2 k.p.c., art. 180 k.p.a. i art. 181 k.p.a. w związku z art. 11 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy i ich rodzin (Dz.U. z 1994r., nr 10, poz. 36), art. 3 § 1 i § 2 punkt 1, art. 13 § 2, art. 50 § 1 i art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz uchwały Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2010r., sygn. akt UZP 3/10. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o: - uchylenie w całości zaskarżonej decyzji wojskowego biura emerytalnego w związku z naruszeniem przez nią praw materialnych oraz pozbawienie praw nabytych; - stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z przyczyn określonych w przepisach art. 156 § 1 punkty 2, 3 i 7 k.p.a.; - uznanie przez Sąd istnienia dla wojskowego organu emerytalnego obowiązku wynikającego z przepisów art. 53 i art. 3 ust. 1 punkt 8 wojskowej ustawy emerytalnej wraz z ustaleniem z urzędu na nowo od dnia 1 lipca 2004r. podstawy wymiaru moich świadczeń emerytalnych, poprzez zastąpienie zastosowanych stawek do wyliczenia aktualnej podstawy wymiaru emerytury wojskowej nową stawką zaszeregowania do grupy uposażenia 15-, która jest adekwatna do uposażenia zasadniczego należnego żołnierzowi zawodowemu zajmującemu w dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej brzmienie art. 3 ust. 1 punkt 8, tzn. 1 lipca 2004r. stanowiska analogicznego do zajmowanego przez skarżącego z okresu służby wojskowej z grupą uposażenia U-18; - stwierdzenie uprawnień skarżącego do podstawy wymiaru emerytury wojskowej od dnia 1 lipca 2004r. obliczonej według stawki uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego zaszeregowania do grupy uposażenia 15 C. - uznanie przez pełnych praw materialnych nabytych pierwszą prawomocną decyzją administracyjną Wojskowego Biura Emerytalnego o przyznaniu emerytury wojskowej z tytułu wysługi lat z dnia [...] sierpnia 1984r., nr [...] na podstawie takich przepisów, jak art. 5, art. 6 ust. 1 i 2, art. 40 ustawy z dnia 10 grudnia 1993r. zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz.U. z 1994r., nr 10, poz. 36) w brzmieniu z 1994r., jak również uznanie aktualności innych zapisów zawartych w pierwszej decyzji administracyjnej z dnia 2 stycznia 1992r., której treść od chwili wydania nie uległa zmianie i z którą jest związany organ administracji publicznej ją wydający, co reguluje art. 110 k.p.a. - zasądzenia według przepisów art. 77 Konstytucji RP, art. 34 i art. 48a wojskowej ustawy emerytalnej od Wojskowego Biura Emerytalnego na rzecz skarżącego kwoty, która pokrywałaby szkody wynikające z wypłacenia zaniżonej od 1 lipca 2004r. emerytury, co jest skutkiem niewykonywania przez wojskowy organ emerytalny obowiązków wynikających z wojskowej ustawy emerytalnej opisanych w punkcie 3 oraz nienależytego wykonywania przez wojskowy organ emerytalny po 1 styczniu 1999r. postanowień zawartych w treści piątego i dziesiątego pouczenia decyzji administracyjnej z dnia [...] sierpnia 1984r., nr [...] w sprawie uposażeniowej waloryzacji emerytury i jej ograniczenia z tytułu osiągania wynagrodzenia. Wskazane szkody są głównie wyrazem wadliwego zastosowania przez wojskowej organ emerytalny po 1 styczniu 1999r. cenowej waloryzacji emerytury wojskowej skarżącego wbrew przepisom art. 1 ust. 2, art. 180 i art. 195 ust. 6 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (DZ.U. z 1998r., nr 162, poz. 1118) oraz wadliwego stosowania art. 40 wojskowej ustawy emerytalnej w brzmieniu z 1992r.; - Jednocześnie wniósł o wystąpienie do Sądu Okręgowego o kasację wyroku z dnia [...] czerwca 2008r. W odpowiedzi na skargę Wojskowe Biuro Emerytalne wniosło o odrzucenie skargi, podtrzymując w całości wcześniej zaprezentowaną argumentację. Strona przeciwna wywiodła, iż pismo z dnia [...] czerwca 2010r., określane przez skarżącego, jako decyzja administracyjna stanowi informację Wojskowego Bura Emerytalnego o brak możliwości ponownego rozpoznania sprawy z wniosku z dnia [...] czerwca 2010r. Organ podkreślił, ż wniosek skarżącego z dnia [...] grudnia 2008r. o ponowne ustalenie wysokości emerytury został załatwiony decyzją z dnia [...] grudnia 2008r. o odmowie ponownego ustalenia wysokości pobranej emerytury. Od powyższej decyzji skarżący odwołał się do Sądu Okręgowego Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, w który prawomocnym wyrokiem z dnia [...] czer4wca 2010r. oddalił powództwo Z.G. dotyczące wysokości emerytury wojskowej. W ocenie organu administracyjnego wniosek z dnia [...] czerwca 2010r. o ponowne ustalenie wysokości emerytury wojskowej dotyczy już sprawy rozstrzygniętej inną decyzją administracyjną z dnia [...] grudnia 2008r. Natomiast powołany przez skarżącego wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2010r., sygn. akt II UZP 3/10 nie spełnia tych przesłanek. Na marginesie Wojskowe Biuro Emerytalne wskazało, iż przedmiotowa sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych, skoro spór dotyczy sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych. Zdaniem organu takie stanowisko znajduje potwierdzenie w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2011r., sygn. akt I UZP 3/10. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Obowiązkiem sądu przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi jest zbadanie warunków formalnych, a przede wszystkim ocena dopuszczalności skargi. W tym aspekcie chodzi o zbadanie, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego. Właściwość sądu określa przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1269), który stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Natomiast, zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych jest wyznaczony poprzez katalog określonych form działania organów administracji publicznej. Zostały one enumeratywnie wymienione w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U z 2002r., nr 153, poz. 1271 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." Zgodnie zaś z ustępem 2 art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) (1) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) (2) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Zasadniczym problemem sprawy jest rozstrzygnięcie, czy pismo Wojskowego Biura Emerytalnego z dnia [...] czerwca 2010r. podlega kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. Odnosząc się do problemu prezentowanego w skardze należy zauważyć, iż z całą pewnością zaskarżone pismo wyjaśniające nie ma charakteru decyzji administracyjnej ani postanowienia. W tym miejscu należało wskazać, iż art. 3 §2 pkt. 4 p.p.s.a dopuszcza skargę do sądu administracyjnego na inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa. Przyjmuje się, iż dany akt lub czynność powinien ustalać (odmawiać ustalenia), stwierdzać (odmawiać stwierdzenia), potwierdzać (odmawiać potwierdzenia) określonych uprawnień i obowiązków określonych przepisami prawa administracyjnego. Ponadto musi istnieć ścisły związek pomiędzy ustaleniem, stwierdzeniem, potwierdzeniem oraz ich odmowami, a możliwością realizacji uprawnienia lub obowiązku, wynikającego z przepisu prawa. Przyjmuje się, iż zakresem właściwości sądów administracyjnych mieszczą się akty lub czynności zawierające element władztwa administracyjnego. Działanie władcze to takie, w którym o treści uprawnienia lub obowiązku przesądza jednostronnie organ administracji publicznej, a adresat jest związany tym jednostronnym działaniem. Z kolei jednostronne działanie jest zagwarantowane możliwością stosowania środków przymusu państwowego. (por. T.Woś w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. 3, Lexis Nexis, str. 63-64). Mając na uwadze powyższe uwagi należało stwierdzić, iż pismo Wojskowego Biura Emerytalnego nie jest "innych aktem lub czynnością" z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa. W ocenie sądu zaskarżone pismo stanowiło jedynie informację o braku możliwości rozpatrzenia sprawy dotyczącej ponownego ustalenia emerytury, skoro została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2008r., nr [...]. Wskazana okoliczność prowadzi do wniosku, iż jego treść nie zawiera konkretyzacji jakichkolwiek uprawnień lub obowiązków. Dlatego też skarga nie mogła podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Taki pogląd wyraził również NSA w postanowieniu z dnia 6 października 2010r., sygn. akt I OSK 1527/10 wskazując, iż zawiadomienie o sposobie załatwienia sprawy będącej przedmiotem skargi nie stanowi aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt. 4 p.p.s.a. Niedopuszczalna jest również skarga na bezczynność w tym zakresie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. na podstawie art. 58 §1 pkt. 1 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę odrzucił.