VII SA/Wa 694/11
WyrokWSA w Warszawie2011-08-09
Skład orzekający: Bożena Więch – Baranowska, Daria Gawlak – Nowakowska, Agnieszka Wilczewska – Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, który ogranicza możliwość odliczenia punktów karnych po odbyciu szkolenia, został wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego i jest niezgodny z ustawą Prawo o ruchu drogowym?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia MSWiA, ograniczający możliwość odliczenia punktów karnych po odbyciu szkolenia, został wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego i jest niezgodny z ustawą Prawo o ruchu drogowym. Regulacja ta ingeruje w sferę praw i wolności obywatelskich, która powinna być zastrzeżona dla regulacji ustawowej. W związku z tym, decyzje organów wydane na podstawie tego przepisu zostały uznane za wydane z naruszeniem prawa materialnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skierowania M. R. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii A, B z powodu przekroczenia 25 punktów karnych. M. R. odbył szkolenie mające na celu zmniejszenie liczby punktów, jednak organy administracji nie odliczyły mu 6 punktów, powołując się na § 8 ust. 6 rozporządzenia MSWiA, który wyłączał taką możliwość, jeśli suma punktów przekroczyła 24 przed rozpoczęciem szkolenia. M. R. kwestionował zastosowanie tego przepisu, wskazując na jego niezgodność z prawem.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w części wyznaczającej termin poddania się sprawdzeniu kwalifikacji, a w pozostałej części uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, , Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka (spr.), Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. znak [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii A, B. I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w części wyznaczającej termin poddania się sprawdzeniu kwalifikacji, II. w pozostałej części uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, IV. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego M. R. kwotę 200 zł (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie miało następujący przebieg:
Pismem z dnia 8 października 2010 r., L.dz. Rdx [...] Komendant [...] Policji wystąpił do Starostwa Powiatu G. z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień przez M. R. (prawo jazdy [...] kat. B+A), który w okresie od 22 września 2009 r. (8 pkt.), 26 września 2009 r. (2 pkt.) do 24 kwietnia 2010 r. (15 pkt.) wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego i otrzymał łącznie 25 punktów karnych.
Pismem z dnia 8 listopada 2010 r. Starosta G. zawiadomił M. R. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wniosku o sprawdzenie kwalifikacji za wielokrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego. Zawiadomienie doręczone zostało M. R.w dniu 16 listopada 2010 r.
Pismem z dnia 17 listopada 2010 r. M. R. wystąpił o zawieszenie wszczętego postępowania, z uwagi na to, iż pismem z 30 października 2010 r. wystąpił do Komendanta [...] Policji z odwołaniem od wniosku L.dz. Rdx [...] o sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami.
W dniu 24 listopada 2010 r. Komendant [...] Policji przekazał do Starosty G. odpowiedź udzieloną M. R. o nie uwzględnieniu jego pisma z 30 października 2010 r., gdyż dokonane ustalenia wykazały, że w dniach 22 i 26 września 2009 r. nastąpiło ukaranie mandatami karnymi kredytowymi i zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. Nr 236, poz. 1998 z późn. zm. – zwanego dalej rozporządzeniem MSWiA) powoduje to dokonanie wpisu ostatecznego do ewidencji. Natomiast wykroczenie z 24 kwietnia 2010 r. wywołało wpis tymczasowy, który stał się ostateczny po wyroku Sądu Rejonowego w O. wydanym w sprawie o sygn. akt II [...]. Poinformowano także, iż zgodnie z § 8 ust. 6 rozporządzenia szkolenie w celu zmniejszenia liczby punktów nie powoduje ich zmniejszenia, jeżeli przed jego ukończeniem liczba punktów karnych przekroczyła 24.
W dniu 25 listopada 2010 r. Starosta G., działając na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 Nr 108, poz. 908 z późn. zm. – zwanej dalej ustawą Prawo o ruchu drogowym), skierował M. R. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii A, B w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w terminie do 7 stycznia 2011 r.
Od tego skierowania odwołał się M. R. wnosząc o jego uchylenie, a także uchylenie wniosku Komendanta [...] Policji, umorzenie postępowania i zwrot kosztów postępowania. Uzasadniając odwołanie wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2009 r., wydany w sprawie o sygn. akt VIII SA/Wa 15/09, w którym wskazano m.in., że "§ 8 ust. 6 rozporządzenia MSWiA, na podstawie którego organy orzekające nie uwzględniły skarżącemu odliczenia 6 punktów karnych w związku z odbytym w dniu 13 sierpnia 2008 r. szkoleniem, został wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego i przesądza o niezgodności rozporządzenia w tym zakresie z ustawą". Zdaniem odwołującego się nieprawidłowo nie uwzględnieniono odjęcia punktów karnych po odbyciu przez niego szkolenia w dniu 29 kwietnia 2010 r. Natomiast kontynuowanie postępowania narazi odwołującego się na dolegliwość w postaci przystąpienia do powtórnego egzaminu na prawo jazdy.
Po rozpoznaniu wymienionego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., sygn.[...], działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – zwanej dalej k.p.a. - w związku z § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego,
- uchyliło decyzję organu I instancji z dnia 25 listopada 2010 r. w części wyznaczenia terminu do złożenia egzaminu i ustaliło go do dnia 22 marca 2011 r., jednocześnie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji stwierdził, iż w art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym ustalono istnienie rocznego okresu zliczania punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Natomiast przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego przewidują w § 8 ust. 4, że kierowcy wpisanemu do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, po przedstawieniu zaświadczenia o odbyciu szkolenia, organ zmniejsza o 6 liczbę posiadanych punktów, odejmując je według kolejności wpisów, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6 rozporządzenia.
W tym przypadku istotnym jest zastrzeżenie zawarte w ustępie 6, gdzie zapisano, że odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24.
Kiedy więc w dniu 29 kwietnia 2010 r. M. R. odbył szkolenie zmniejszające liczbę punktów karnych, to w okresie rocznym miał już naliczone 25 punktów karnych i zgodnie z przywołaną wyżej dyspozycją § 8 ust. 6, nie było podstawy do uznania, że wystąpienie w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym było nieuzasadnione.
W ten sposób została zrealizowana dyspozycja zawarta w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym i w przypadku kiedy Komendant [...] Policji w swoim wniosku wskazał liczbę 25 punktów uzyskanych w okresie od 22 września 2009 r. do 24 września 2010 r., to nie ma żadnych podstaw prawnych do uwzględnienia możliwości odjęcia w tym okresie punktów karnych w oparciu o szkolenie przeprowadzone w dniu 29 kwietnia 2010 r. Ponieważ jednak postępowanie odwoławcze spowodowało wydłużenie postępowania administracyjnego, należało wziąć pod uwag wyznaczenie w pierwszej instancji terminu poddania się sprawdzeniu kwalifikacji przez M. R. do dnia 7 stycznia 2011 r. i dla zachowania jego możliwości działania w realnym czasie należało wyznaczyć nowy obowiązujący termin - 20 marca 2011 r.
Odnosząc się do argumentu niekonstytucyjności stosowanego w tej sprawie przepisu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że dopóki stan prawny nie ulegnie zmianie, obowiązkiem organów władzy publicznej - zgodnie z dyspozycją art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - jest wykonywanie dyspozycji obowiązujących przepisów, które nie zostały prawnie zakwestionowane. Nie do organów administracji należy bowiem ocena obowiązującego prawa, lecz tylko ich wykonywanie. Obowiązkiem organów jest śledzenie opracowań dotyczących stosowania prawa i orzecznictwa, jednakże nie mogą one dokonywać analiz merytorycznej istnienia przepisów prawnych (mogą tylko formalnej). Jeżeli więc rozporządzenie z dnia 20 grudnia 2002 r. wydał Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, któremu takie uprawnienie przysługuje i jeżeli w rozporządzeniu przywołano dyspozycję art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, to organ administracyjny nie może przesądzać czy zapis § 8 ust. 6 mieści się w granicach upoważnienia zapisanego w punkcie 2. albo 4. tej dyspozycji ustawowej, czy też w żadnym z nich.
Natomiast w orzeczeniach sądów dokonywana jest wykładnia stosowania prawa w konkretnych sprawach. Oczywiście wprowadza to element niespójności do systemu stosowania prawa w Polsce, gdyż z uzyskania rozstrzygnięcia ad casum praktycznie mogą skorzystać tylko niektóre osoby - nie może to jednak zmieniać sposobu działania organów administracji publicznej. Jak to bowiem wskazał - w przywoływanym przez odwołującego się - wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt VIII SA/Wa 15/09 "Ponownie rozpoznając sprawę organ będąc, zgodnie z art. 153 p.p.s.a. związany oceną prawną wyrażoną w wyroku Sądu, uwzględni stanowisko, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy przepis § 8 ust. 6 cyt. rozporządzenia nie ma zastosowania i wyda stosowne rozstrzygnięcie"; a więc zastosowania takiej wykładni "niekonstytucyjności" przepisu prawa nabiera mocy wiążącej dla organu rozpoznającego sprawę administracyjną dopiero w wyniku ingerencji sądu.
Odnosząc się do drugiego zarzutu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało, że - zgodnie z dyspozycją art. 17 pkt 1 k.p.a. - to żądanie uchylenia wniosku Komendanta [...] Policji z dnia 8 października 2010 r. pozostaje poza zakresem kognicji samorządowych kolegiów odwoławczych, zaś prawidłowe czynności w tym zakresie już zostały przez stronę zainteresowaną dokonane i nie podlegają ocenie Kolegium.
Zdaniem organu II instancji, w takim stanie faktycznym i prawnym Starosta G. właściwie wykonał dyspozycje obowiązującego prawa i dlatego należało utrzymać zaskarżone skierowanie w mocy, jednakże z ingerencją Kolegium dotyczącą umożliwienia realnego działania w czasie M.R.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. złożył M. R. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty G. o skierowaniu na poddanie się sprawdzeniu kwalifikacji (nr skierowania [...]), gdyż nie został spełniony przewidziany w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym wymóg przekroczenia 24 punktów.
Uzasadniając skargę M.R. zauważył, że w dniu odbycia szkolenia, tj. dnia 29 kwietnia 2010 r. nie miał przekroczonych 24 punktów, ale tylko 10, (8 + 2 punkty za wykroczenia z dnia 22 i 26 września 2009 r.). Gdy chodzi bowiem o wykroczenie z dnia 24 kwietnia 2010 r. za które naliczono 15 punktów toczyło się postępowanie sądowe. Dopiero w dniu 16 czerwca 2010 r. uprawomocnił się wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w O. (sygn. akt [...]). Okoliczność, że w dniu odbycia szkolenia nie miał przekroczonych 24 punktów potwierdza dopuszczenie skarżącego do szkolenia powodującego zmniejszenie ilości punktów. Przyjęcie innego rozwiązania, tj. uznanie, że skarżący miał już naliczone punkty pomimo braku w tym momencie prawomocnego wyroku, oznaczałoby naruszenie podstawowych zasad procedury wykroczeniowej, tj. art. 8 kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, który nakazuje stosowanie odpowiednie art. 5 § 1 Kodeksu postępowania karnego.
Uzasadniając skargę wskazał także, że jego zdaniem brak jest delegacji ustawowej do wydania przepisu § 8 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Z przepisu art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie wynika również uprawnienie do dalszego zawężenia kręgu uprawnionych do korzystania z zapisów art. 130 ust. 3 tej ustawy. Treść § 8 ust. 6 rozporządzenia bez wątpienia reguluje sferę praw i wolności obywatelskich, a więc materię która na podstawie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, zastrzeżona jest do regulacji wyłącznie w drodze ustawowej. Zastosowanie zaś tego przepisu rozporządzenia, spowodowało, że Komendant Policji odmówił skarżącemu prawa do skorzystania z zapisu art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym i pomimo, że skarżący odbył stosowne szkolenie i nie odliczył mi 6 punktów od liczby 25 punktów karnych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny, sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś, do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2011 r. i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia [...] listopada 2010 r., w zakresie określenia terminu do złożenia egzaminu sprawdzającego kwalifikacje zostały wydane bez podstawy prawnej, co wyczerpuje dyspozycje art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.
Zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MSWiA, Komendant Wojewódzki Policji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy w razie przekroczenia przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
W przedmiotowej sprawie, w wyniku zawiadomienia dokonanego przez Komendanta [...] Policji z dnia 8 października 2010 r. M. R. skierowany został przez Starostę G. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. Skierowanie to nastąpiło na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, który stanowi, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdami, skierowana decyzją starosty na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Zauważyć trzeba, że w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy Prawo o ruchu drogowym mowa jest wyłącznie o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzanie jego kwalifikacji. Przepis ten, nie określa terminu sprawdzenia kwalifikacji ani też nie przyznaje organowi uprawnień do decydowania, w jakim czasie dana osoba zobowiązana jest poddać się stosownemu egzaminowi. Ponadto dopuszczalność określenia przez organ administracyjny terminu egzaminu nie wynika również z innych przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Brak podstawy prawnej do ustalenia terminu wykonania nałożonego obowiązku oznacza, że decyzja w zakresie określającym taki termin musi być uznana za wydaną bez podstawy prawnej zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Takie też jest orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1217/08, LexPolonica nr 2077282; z dnia 13 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OSK 1371/08, LexPolonica nr 2077328).
Z tego względu należy uznać, że zarówno decyzja Starosty G. z dnia [...] listopada 2010 r. Nr [...], jak i zaskarżona decyzja, utrzymująca w całości decyzję organu I instancji wydane zostały, bez podstawny prawnej w zakresie terminu sprawdzenia kwalifikacji, co skutkuje stwierdzeniem nieważności wskazanych decyzji w części dotyczącej terminu sprawdzenia kwalifikacji. Zatem Sąd orzekł jak w pkt I wyroku.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [... stycznia 2011 r. i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia [...] listopada 2010 r. w pozostałym zakresie zostały wydane z naruszeniem § 8 ust. 6 rozporządzenia MSWiA i art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, które miało wpływ na wynik sprawy.
Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Zaznaczyć trzeba, że w przedmiotowej sprawie skarżący nie kwestionował, iż wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, otrzymując za ich naruszenie łącznie 25 punktów karnych. Kwestią sporną było ustalenie, czy okoliczność uczestnictwa skarżącego w dniu 29 kwietnia 2010 r. w szkoleniu, uzasadniała odliczenie 6 punktów karnych, co w konsekwencji miało zasadniczy wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie.
Organy orzekające stwierdziły, że fakt odbycia przez skarżącego przedmiotowego szkolenia nie dawał podstaw organowi prowadzącemu ewidencję do zmniejszenia o 6 liczby posiadanych punktów. Zgodnie bowiem z przepisem § 8 ust. 6 ww. rozporządzenia MSWiA odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24.
Przywołany przepis rozporządzenia został wydany na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Wskazać należy, że rozporządzenie, aby mogło zostać uznane za zgodne z Konstytucją, musi spełniać kilka istotnych warunków. Po pierwsze - musi być wydane na podstawie wyraźnego, tj. opartego nie tylko na domniemaniu czy wykładni celowościowej, szczegółowego upoważnienia ustawy w zakresie określonym w upoważnieniu. Po drugie - brak stanowiska ustawodawcy w jakiejś sprawie, przejawiającego się w nieprecyzyjności upoważnienia, musi być interpretowane jako nieudzielenie w danym zakresie kompetencji normodawczej. Po trzecie - jeżeli rozporządzenie określa tryb postępowania, to winno to czynić w taki sposób, aby zachowana została spójność z postanowieniami ustawy. Po czwarte - akt tego rodzaju oprócz niesprzeczności z aktem ustawodawczym, z którego wynika delegacja i na podstawie którego został wydany, nie może być sprzeczny z normami konstytucyjnymi ani z aktami ustawodawczymi, które pośrednio lub bezpośrednio dotyczą materii będącej przedmiotem rozporządzenia. Po piąte - sfera praw i wolności stanowi materię konstytucyjną, w której zakresie dopuszczalna jest jedynie ingerencja ustawowa. Nie może ona jednak być uregulowana w aktach podstawowych (orzeczenie TK w sprawie z dnia 5 marca 2001r. P 11/00, OTK 2001/2/33).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd stwierdza, że § 8 ust. 6 rozporządzenia MSWiA, na podstawie którego organy orzekające nie uwzględniły skarżącemu odliczenia 6 punktów karnych w związku z odbytym w dniu 29 kwietnia 2010 r. szkoleniem, został wydany z przekroczeniem upoważnienia ustawowego i przesądza o niezgodności rozporządzenia w tym zakresie z ustawą. Przede wszystkim, jak wynika z wyraźnego upoważnienia ustawowego, rozporządzenie miało określać liczbę punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia. W ocenie Sądu, w tak skonstruowanym upoważnieniu nie mieści się regulacja § 8 ust. 6 rozporządzenia MSWiA, która określa dodatkowe ograniczenia w zakresie odejmowania punktów, których liczba zgodnie z upoważnieniem ustawowym została określona w § 8 ust. 4 na "6". Zapis, iż odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24 - wykracza poza delegację ustawową wynikającą z art. 130 ust. 4 pkt 4 ustawy Prawo o Ruchu drogowym ingerując w sferę praw i wolności stanowiących materię ustawową. Na podkreślenie zasługuje również fakt, iż zgodnie z art. 130 ust. 3 tej ustawy, kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Interpretacja tego przepisu prowadzi zdaniem Sądu do wniosku, że ustanawia on zasadę, zgodnie z którą uczestnictwo w szkoleniu powoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Jedyne ograniczenie wynikające z tego przepisu dotyczy tylko kierowców w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Tylko to ograniczenie może wpływać na fakt odliczania punktów z uwagi na odbycie szkolenia (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 czerwca 2009 r., sygn. akt VIII SA/Wa 15/09, Lex nr 564146) Zatem Sąd orzekł jak w pkt II wyroku.
Niedopuszczalne jest zdaniem Sądu, aby przepisy rozporządzenia, które mają charakter wykonawczy ( a więc ze swej istoty mających "wykonywać", uzupełniać ustawę ) regulowały materię w sposób samodzielny. W takiej sytuacji utracony zostaje wykonawczy charakter rozporządzenia, które staje się nie dość, że samodzielnym źródłem prawa to i wykracza w ten sposób poza granice upoważnienia ustawowego.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w punkcie II wyroku.
Stwierdzając w pkt III wyroku, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a, o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło