II OZ 967/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 26 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Bk 44/11 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego NSA Grażyny Gryglaszewskiej w sprawie ze skargi J. W. na bezczynność Wojewody Podlaskiego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Bk 44/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił wniosek J. W. o wyłączenie sędziego NSA Grażyny Gryglaszewskiej od orzekania w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podniósł, że na przeszkodzie w orzekaniu sędziego w sprawie ze skargi na bezczynność nie stoi, w oparciu o art. 18 § 1 pkt 6 "a" p.p.s.a., fakt orzekania przez niego we wcześniejszych sprawach tej samej strony, zarówno ze skargi na bezczynność, jak i na akty lub czynności organu. Zdaniem Sądu pierwszej instancji nie ma również znaczenia z punktu widzenia art. 18 § 1 pkt 6 "a" p.p.s.a. sytuacja wcześniejszego orzekania przez sędzię G. Gryglaszewską w "podobnej" (zdaniem strony skarżącej) sprawie o sygnaturze II SAB/Bk 10/10, z udziałem tego samego organu (Wojewody Podlaskiego). Przedmiotem tamtego postępowania była bezczynność Wojewody w załatwieniu wniosku J.W. z [...].12.2008 r. o wznowienie postępowania dotyczącego decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenie na budowę. Obecna sprawa dotyczy bezczynności Wojewody po przekazaniu mu przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...].09.2009 r. pisma J. W. i W. K. z [...].05.2009 r. zawierającego, jak wskazał organ w odpowiedzi na skargę, wniosek o stwierdzenie nieważności spornego pozwolenia na budowę. Zatem poprzednie postępowanie II SAB/Bk 10/10 i obecne II SAB/Bk 44/11 nie są tożsamymi, mają inny przedmiot, a zatem – mimo identyczności organu - nie są tą samą sprawą. Jak podkreślono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w sprawach, w których postępowanie sędzi G. Gryglaszewskiej wzbudziło nieufność strony – bądź nie brała ona udziału (II SA/Bk 337/07), bądź NSA nie podzielił jej zarzutów (II SAB/Bk 10/10) lub też profesjonalny pełnomocnik strony nie widział podstaw do skarżenia orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie (II SA/Bk 647/08). Te okoliczności zaprzeczają, w ocenie składu rozstrzygającego wniosek o wyłączenie, twierdzeniom skarżącej o działaniu wymienionej sędzi na jej szkodę. Ponadto wskazano, że przedmiotem postępowania ze skargi na bezczynność (jak w sprawie niniejszej, w której złożono wniosek o wyłączenie) nie jest merytoryczna kontrola działania organu, ale ocena czy był on obiektywnie zobowiązany do określonego działania i czy to działanie w ustawowym terminie podjął. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła J. W. wnosząc o uchylenie tego postanowienia w całości oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przepis art. 18 § 1 ustawy zawiera zamknięty katalog ustawowych przesłanek wyłączenia sędziego. Wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest natomiast w art. 19 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku niewadliwie ocenił, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego NSA Grażyny Gryglaszewskiej od orzekania w sprawie ze skargi J.W. na bezczynność Wojewody Podlaskiego. Zgodnie z treścią art. 22 § 2 p.p.s.a. wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Sędzia, którego wniosek w niniejszej sprawie dotyczył, złożył wymagane oświadczenie w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku wskazując, że nie istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności tego sędziego. Wobec stanowiska, jakie zaprezentował Sąd Najwyższy, że "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25.08.1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55), a skarżąca nie wskazała, ani też nie udowodniła żadnych okoliczności, które uzasadniałyby jej wniosek, należało uznać zarzuty w tej kwestii za nietrafne. Podkreślić należy, że Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, iż przyczyna wyłączenia sędziego od udziału w niniejszej sprawie opisana w art. 18 § 1 pkt 6a p.p.s.a. nie odnajduje w niniejszej sprawie zastosowania bowiem przesłanka ta ma zastosowanie wyłącznie w sprawach skarg na decyzje i postanowienia, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie sędzia brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Tymczasem rozpoznawana w niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności organu, nie zaś aktu lub czynności, która była już przedmiotem toczącego się wcześniej postępowania. (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2011 r., sygn. akt I OZ 489/11). Nie bez znaczenia dla oceny czy zachodzi tożsamość przedmiotowa wskazywanych przez skarżącą spraw, w których orzekała sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska pozostaje przy tym fakt, iż we wskazanej przez skarżącą sprawie o sygn. akt II SA/Bk 10/10 w postanowieniu w którego wydaniu brała udział sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska Sąd nie rozstrzygał merytorycznie sprawy, ograniczając się do kontroli formalnej, której skutkiem było umorzenie postępowania sądowego w sprawie ze skargi na bezczynność Wojewody Podlaskiego z uwagi na to, iż w dniu rozpoznawania skargi organ nie pozostawał w zwłoce. Nie jest także dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego tylko z tego powodu, iż wnioskodawca kwestionuje zasadność rozstrzygnięć wydanych w innych sprawach z udziałem tego sędziego (por. postanowienia NSA: z dnia 18 września 2008 r. sygn. akt II OZ 979/08, Lex nr 527666; z dnia 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt I OZ 612/08, Lex nr 527814). Skarżąca nie przedstawiła przy tym żadnej racjonalnej argumentacji, która wskazywałaby na uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego NSA Grażyny Gryglaszewskiej w sprawie o sygn. akt II SAB/Bk 44/11. Odnosząc się do argumentacji jaką przedstawiła skarżąca w uzasadnieniu zażalenia podkreślić należy, że rozpoznający objęte kontrolą instancyjną postanowienie z dnia 11 sierpnia 2011 r. sędzia WSA Mirosław Wincenciak wbrew twierdzeniom skarżącej nie podlegał wyłączeniu od orzekania w niniejszej sprawie. Sędzia ten brał udział w wydaniu wyroku Sądu pierwszej instancji, który następnie został uchylony do ponownego rozpoznania. Zgodnie z treścią art. 185 § 2 p.p.s.a. w razie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sąd rozpoznaje ją w innym składzie. Podkreślić jednakże należy, że zasada ta oznacza, że Sąd pierwszej instancji, zawsze w innym składzie, powinien rozpoznać sprawę w takim zakresie, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając skargę kasacyjną bądź zażalenie uchyla sprawę do ponownego rozpoznania (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: I OZ 769/08 z dnia 8 października 2008 r., I GZ 34/05 z dnia 15 marca 2005 r. oraz II FZ 419/07 z dnia 26 września 2007 r.). O ile zatem w niniejszej sprawie sędzia WSA Mirosław Wincenciak podlega wyłączeniu od ponownego merytorycznego rozpoznania skargi J. W., o tyle nie stanowi to przeszkody do rozpoznania jej wniosku o wyłączenie sędziego. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie nie dopatrzył się podstaw do uznania, iż wyłączeniu z mocy prawa podlegała sędzia NSA Elżbieta Trykoszko. Zgodnie zaś z treścią art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. nieważność postępowania zachodzi wówczas gdy w składzie sądu brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy. Tymczasem sędzia NSA Elżbieta Trykoszko nie podlegała wyłączeniu na żadnej z podstaw wskazanych w treści art. 18 § 1 p.p.s.a Biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy oraz złożone przez sędziego oświadczenie Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.