IV SA/Wa 585/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. N. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2010 r. znak: [...] w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 ppsa osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 ppsa stanowi, iż jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie powyższy warunek dopuszczalności przyznania prawa pomocy nie został spełniony. W. N., wezwana pismem z dnia 15 czerwca 2011 r., doręczonym w dniu 1 lipca 2011 r. (karta nr 36 akt sprawy), do złożenia w terminie 14 dni dokumentów źródłowych oraz dodatkowych oświadczeń potwierdzających jej stan majątkowy i możliwości płatnicze, to jest: dokumentu potwierdzającego aktualną wysokość otrzymywanej przez nią emerytury, wyciągów z posiadanych przez nią rachunków bankowych, oświadczenia wskazującego, gdzie i w ramach jakiego stosunku prawnego skarżąca aktualnie mieszka, kopii umowy kredytu "własny kąt", kopii umów, na podstawie których udzielono skarżącej pozostałych spłacanych obecnie kredytów, dokumentów potwierdzających aktualną wysokość rat kredytów, oświadczenia o aktualnej wysokości niezbędnych, miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym oraz oświadczenia wskazującego, czy posiadana przez nią nieruchomość rolna przynosi dochód - złożyła jedynie część wymaganych dokumentów. Po pierwsze, wnioskodawczyni nie wykonała opisanego wezwania w zakresie, w jakim służyło ono wyjaśnieniu wątpliwości, które budzi zawarte we wniosku oświadczenie o majątku. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podaje, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i nie ma jakichkolwiek nieruchomości mieszkaniowych, a jednocześnie jako jedno ze źródeł wydatków podaje spłatę kredytu "własny kąt". W piśmie z dnia 12 lipca 2011 r. wskazuje kolejne wydatki na spłatę kredytów zaciągniętych na drzwi wejściowe, drzwi wewnętrzne, umywalkę, sedes i wannę. Jako adres zamieszkania podaje lokal nr [...], znajdujący się w W. przy ul. [...], to jest lokal, którego dotyczy postępowanie w sprawie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania W. N., w którym wydano zaskarżone postanowienie. Inny adres skarżącej - w innej miejscowości - podany jest na fakturze VAT z kwietnia bieżącego roku, nadesłanej na potwierdzenie wysokości ponoszonych przez stronę opłat za energię elektryczną. Pisma złożone do akt postępowania administracyjnego przez skarżącą i M. L. (np. pismo skarżącej z dnia 24 października 2008 r. - na karcie nr 44 akt postępowania administracyjnego, skierowane do Prokuratury Rejonowej W. pismo M. L. z dnia 13 stycznia 2011 r. - kserokopia na karcie nr 94 akt postępowania administracyjnego, wniosek skarżącej z dnia 25 listopada 2010 r. - na karcie nr 59 akt postępowania administracyjnego) wskazują z kolei, że skarżąca zamieszkuje wraz z bratankiem (M. L.), który się nią opiekuje, a A. L. (żona M. L.) utrudniać ma jemu oraz W. N. zamieszkiwanie w lokalu znajdującym pod podanym wyżej adresem. Z akt sądowych wynika również, że korespondencja kierowana do skarżącej na podawany przez nią adres zamieszkania za każdym razem odbierana była po awizowaniu przez M. L. (karty nr 13, 19 i 36 akt sądowych). Nienadesłanie przez skarżącą kopii umowy kredytu "własny kąt" oraz oświadczenia w sprawie aktualnego zamieszkiwania, uniemożliwiła wyjaśnienie rozbieżności, które jawią się przy porównaniu wskazanych wyżej informacji. Wobec niewykonania przez W. N. wezwania z dnia 15 czerwca 2011 r. we wskazanym wyżej zakresie, niemożliwe jest mianowicie ustalenie, czy kredyt "własny kąt" został zaciągnięty w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącej, a w konsekwencji, czy koszty spłaty tego kredytu mogą być potraktowane jako konieczne koszty utrzymania. Wobec informacji wynikających ze wskazanych wyżej pism W. N. i M. L. wątpliwości budzi także wiarygodność oświadczenia, że skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Po drugie, strona nie nadesłała żądanych w wezwaniu z dnia 15 czerwca 2011 r. kopii umów, na podstawie których udzielono jej pozostałych - poza mieszkaniowym - kredytów. Ponieważ zasadniczo wydatki ponoszone przez stronę na spłatę zaciągniętych kredytów i pożyczek nie mają pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 lipca 2008 r. sygn. akt II OZ 761/08. Niepublikowane. Dostępne: LEX nr 486700 oraz http://orzeczenia.nsa.gov.pl, z dnia 15 czerwca 2010 r. sygn. akt I OZ 427/10, z dnia 7 października 2010 r. sygn. akt I OZ 749/10 i z dnia 16 lipca 2010 r. sygn. akt I OZ 535/10. Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), to nienadesłanie żądanych kopii umów uniemożliwia ustalenie, czy wszystkie, wskazane przez skarżącą, miesięczne obciążania kredytowe mogą być potraktowane jako konieczne wydatki w gospodarstwie domowym. Już sam fakt korzystania przez W. N. z kilku kredytów sugeruje, że posiada ona zweryfikowaną przez profesjonalne instytucje finansowe, zdolność kredytową, a więc po uwzględnieniu podstawowych kosztów utrzymania jest w stanie zaoszczędzić część dochodu z przeznaczeniem na inne cele. Należy też zwrócić uwagę, że część obciążeń budżetu skarżącej stanowią spłaty karty kredytowej, która przecież umożliwia ponoszenie wydatków nie znajdujących pokrycia w posiadanych przez stronę środkach. Jak wynika z nadesłanego przez stronę wyciągu z rachunku karty kredytowej, zadłużenie karty na 21 czerwca 2011 r. wyniosło 2.185,11 zł, przy przyznanym limicie 3.600,00 zł. Dostępne środki wyniosły 1.415,00 zł, a wymagana splata to 180 zł. Wobec ustalonej w przedmiotowej sprawie wysokości wpisu od skargi (100 zł stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), niewyjaśnienie przez skarżącą wątpliwości, jakie budzi oświadczenie zawarte we wniosku z dnia 2 czerwca 2011 r. poprzez złożenie do akt sprawy żądanego oświadczenia i kopii umów kredytowych wyklucza ustalenie, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Po pierwsze bowiem, niemożliwe jest ustalenie rzeczywistego stanu majątkowego skarżącej, po drugie ustalenie, czy całość wykazanych przez nią miesięcznych obciążeń budżetu domowego, to niezbędne wydatki, po trzecie wreszcie, w konsekwencji nie możliwe jest ustalenie rzeczywistych możliwości płatniczych strony. Jak już nadmieniono, wobec informacji podawanych przez skarżącą i jej bratanka w postępowaniu administracyjnym, wątpliwości budzi też oświadczenie o samodzielnym prowadzeniu gospodarstwa domowego. Należy podkreślić, że podstawą orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy może być wyłącznie ocena rzeczywistego stanu rodzinnego, stanu majątkowego i możliwości płatniczych osoby ubiegającej się o przyznanie tego prawa. Przy czym brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej i rodzinnej wnioskodawcy. Z treści art. 246 § 1 ppsa jednoznacznie bowiem wynika, że to na stronie postępowania ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie jej wniosku. Dokonanie pełnej oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych W. N., a tym samym przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie nie będzie zatem możliwe, dopóki wnioskodawczyni nie wykona należycie wezwania z dnia 15 czerwca 2011 r. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.