I SA/Go 550/11

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-08-18

Skład orzekający: Stefan Kowalczyk, Joanna Wierchowicz, Anna Juszczyk-Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest uprawniony do samodzielnego dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków, jeśli dane w niej zawarte są kwestionowane przez podatnika?
Ratio decidendi
Organy podatkowe ustalające wysokość zobowiązań w podatku rolnym nie są uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków ani do wypowiadania się w przedmiocie prawa własności gospodarstw rolnych. Podważanie zapisów ewidencyjnych może nastąpić wyłącznie w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi organami administracji, tj. starostwem. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają dla organów podatkowych charakter wiążący, dopóki nie zostaną skutecznie zakwestionowane w odrębnym postępowaniu.
Stan faktyczny
Skarżący kwestionowali decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza dotyczącą łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. w zakresie podatku rolnego i od nieruchomości. Sporna była powierzchnia działki siedliskowej, którą skarżący twierdzili, że jest mniejsza niż przyjęta przez organ podatkowy na podstawie ewidencji gruntów. Skarżący powoływali się na akt notarialny sprzedaży części gruntu i adnotację o zmianie w ewidencji, jednak organ odwoławczy uznał, że dane ewidencyjne są wiążące, dopóki nie zostaną zmienione w odrębnym postępowaniu. Podniesiono również zarzut pominięcia przez SKO postanowienia o wznowieniu postępowania w sprawie podatku za 2010 r.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi A.Ł., A.Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011r. oddala skargę. Skarżący A.Ł. i A.Ł. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2011r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza z [...] lutego 2011r. nr [...], wydaną w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011r. dla A. i A.Ł.. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny: Skarżący A.Ł. 10 grudnia 2004 r. złożył informację w sprawie podatku rolnego na 2003 r., w której zadeklarował do opodatkowania działkę położoną w [...] o nr ewid. [...], w tym grunty orne: o pow. 0,05 ha fiz. sklasyfikowane według klasy Iii, grunty o pow. 0,16 ha fiz. sklasyfikowane wg klasy IVa, grunty o pow. 0,09 ha fiz. sklasyfikowane jako klasa V, grunty rolne zabudowane klasa IV o pow. 0,11 ha fiz. Skarżący złożył także jako posiadacz zależny, informację w sprawie podatku rolnego na 2006 r., dotyczącą nieruchomości położonej w [...] – działka nr ewid. [...], w której zadeklarował do opodatkowania użytki zielone o pow. łącznej 0,93 ha. Ponadto skarżący w dniu 3 lutego 2006 r. złożył organowi podatkowemu także informację w sprawie podatku od nieruchomości dotyczącą nieruchomości położonej w [...]. W informacji zadeklarował budynki mieszkalne o pow. 108 m2 i budynki pozostałe o pow. 36 m2. Organy podatkowe ustaliły, że w późniejszym okresie skarżący nie składał korekt ww. deklaracji podatkowych. Z ewidencji gruntów Starosty według stanu na dzień [...] lutego 2011 r. wynikało, iż skarżący oraz jego małżonka na zasadach współwłasności małżeńskiej są właścicielami nieruchomości o powierzchni 0,11 ha położonej na działce o nr ewid. [...]. Na podstawie złożonych przez skarżącego informacji oraz ewidencji gruntów organ I instancji wydał decyzję o łącznym wymiarze zobowiązania pieniężnego w sprawie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za 2011 r. Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie. Podniósł w nim, że w rzeczywistości jest właścicielem działki siedliskowej o powierzchni 0,075 ha, a nie jak organ przyjął w wydanej decyzji - o powierzchni 0,11 ha. Uzasadniając swoje stanowisko stwierdził, że [...] lipca 1979 r. zdał nieodpłatnie grunty na rzecz skarbu państwa w tym działkę siedliskową o powierzchni 0,11 ha o numerze ewidencyjnym [...]. Podał również, że [...] sierpnia 1980 r. Urząd Miejski z działki nr [...] wydzielił działkę o powierzchni 35m2 i sprzedał ją sąsiadowi skarżącego jako działkę o numerze ewidencyjny [...]. Dalej stwierdził, że właściwy akt notarialny wpłynął do Starostwa Powiatowego [...] sierpnia 1980 r. i widnieje na nim adnotacja o dokonaniu zmian w ewidencji gruntów. W ocenie skarżącego w wyniku powyższych zmian Urząd Miasta utworzył działkę [...], która obecnie jest własnością skarżącego z tym zastrzeżeniem, że według ewidencji posiada powierzchnię 0,11 ha zamiast 0,075 ha. W konsekwencji skarżący podniósł, że określane mu należności podatkowe są zawyżone, gdyż nie jest brana pod uwagę zmniejszona powierzchnia gruntu, której skarżący jest właścicielem. Po rozpatrzeniu odwołanie strony skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podzieliło dotychczasową argumentację organu I instancji. Organ odwoławczy uznał, że decyzja organu I instancji została wydana prawidłowo na podstawie danych, wynikających z ewidencji gruntów i budynków. W ocenie organu II instancji nie można organom podatkowym zarzucać błędnych ustaleń co do prawa własności i powierzchni opodatkowanych gruntów dopóki, dopóty dane te nie zostaną skutecznie zakwestionowane w odrębnym postępowaniu. Od decyzji organu II instancji skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, w której organom podatkowym zarzucił: 1. "pominięcie przy orzekaniu tego, że zgodnie z informacją Starostwa zmiany w ewidencji gruntów zostały dokonane po sprzedaży części gruntu już [...] sierpnia 1980 r., co zgodnie z pismem Starostwa było wiadome UM, która to sprzedaż zmniejszyła dla nas podstawę wymiaru podatku – pismo Starostwa z dnia [...] września 2010 r. wraz z aktem notarialnym i wzmianką o naniesieniu zmian w ewidencji gruntu, 2. pominięcie przy orzekaniu własnego orzeczenia z [...] kwietnia 2011 r. [...] o wznowieniu postępowania w sprawie odwołania od decyzji Urzędu Miasta o wymiarze podatku za 2010r. z uwagi na okoliczności wskazane w pkt 1, 3. naruszenie art. 122 Ordynacji Podatkowej poprzez brak wyjaśnienia rzeczywistego stanu sprawy; zwłaszcza poprzez brak zwrócenia się do Starostwa o podanie, dlaczego UM posiada inną informację, jeżeli w ogóle posiada takową, o powierzchni działek istotnych dla wymiaru podatku, skoro jest ona sprzeczna z ww. pismem Starostwa, wskazującym na inny zapis w ewidencji gruntów, który zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o podatku rolnym jest podstawą wymiaru podatku." Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne przekazanie sprawy Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu. Do skargi skarżący załączyli kopię pisma Starostwa z dnia [...] września 2010 r. , kopię przesłanego aktu notarialnego, kopię postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2011 r. w sprawie [...] wydanego w przedmiocie wznowienia postępowania w przedmiocie określenia A.Ł. łącznego zobowiązania pieniężnego tytułem wymiaru podatku rolnego i podatku od nieruchomości za rok 2010 w kwocie 258 zł. W ocenie załączone do skargi dokumenty potwierdzają zasadność zarzutów skargi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło dotychczasową argumentację, zawartą wcześniej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył: Skarga okazała się niezasadna. Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zasady ustalenia zobowiązania z tytułu podatku rolnego zostały określone w ustawie z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. 2006 Nr 136 poz. 969 tekst jednolity ze zm.) Art. 4. ust. 1 pkt 1 stanowi, że podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego. Przy czym w określeniu zobowiązania podatkowego ważna jest także regulacja art. 6c powyższej ustawy, że osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji z tym zastrzeżeniem, że łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy). Natomiast ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 2010 Nr 193 poz. 1287 tekst jedn. ze zm.) w art. 21 stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, zaś te jak stanowi art. 22 ust. 1 prowadzą starostowie. Szczegółowo kwestię zakładania i prowadzenia ewidencji przez właściwe starostwa lub urzędy gmin regulują przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). W niniejszej sprawie sporną okazała się kwestia powierzchni działki nr [...]. Organ I instancji w swojej decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. naliczył podatnikom podatek rolny od działki o nr ewid. [...] przy przyjęciu, iż działka ta ma powierzchnię 0,11 ha, gdy tym czasem - wg Skarżących - ma ona powierzchnię 0,075 ha. Jak wynika z akt sprawy przedstawionych przez organ odwoławczy, w świetle wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] lutego 2011 r. wydanego przez Starostę, Skarżący są współwłaścicielami, na zasadach współwłasności małżeńskiej, nieruchomości oznaczonej ewid. jako działka nr [...] oznaczonej symbolem B-Ps IV o pow. 0,11 ha. Grunty na działce zostały opisane w ewidencji jako grunty rolne zabudowane. Skarżący w skardze na podstawie kopii aktu notarialnego (załącznik do skargi k. 10 akt sądowych) wywiódł, że mimo dokonanej sprzedaży części jego działki i adnotacji o dokonanej zmianie w ewidencji gruntów, organ właściwy do prowadzenia ewidencji gruntów w rzeczywistości nie dokonał właściwej zmiany w ewidencji gruntów. Stąd skarżący wywiódł zarzut, że Burmistrz nieprawidłowo naliczył mu należny podatek rolny. W ocenie Sądu zarzut ten jest niezasadny. Ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie wynika, że organy podatkowe zarówno I jak i II instancji wydały decyzje na podstawie aktualnej na dzień wydania decyzji ewidencji gruntów - wypis z rejestru gruntów z dnia [...] lutego 2011 r. wydany przez Starostę (karta 15 akt administracyjnych). Tym samym podstawę opodatkowania organ ustalił zgodnie z normą powołanego wyżej art. 4 ustawy o podatku rolnym oraz art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Wskazać należy, że w orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że "organy podatkowe ustalające wysokość zobowiązań w podatku rolnym nie są uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i wypowiadania się w przedmiocie prawa własności gospodarstw rolnych poszczególnych podatników" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, zwany dalej NSA, z dnia 29 grudnia 1993 r. sygn. akt III SA 747/93). Również w wyroku z 26 lipca 2011 r. sygn. akt II FSK 309/10, powołując się na uzasadnienie wyroku NSA z 11 maja 2011 r. sygn. akt II FSK 11/10, NSA stwierdził, że "(...) prowadzenie, w tym zmiany, uaktualnienie, ewidencji nie należy do postępowania podatkowego. Podważanie zapisów ewidencyjnych może nastąpić w postępowaniu prowadzonym przed właściwymi w tej sprawie organami administracji. Przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz rozporządzenia wykonawczego wśród tych uprawnionych organów nie wymieniają organów podatkowych." Dlatego za nieuzasadniony należy uznać zarzut skarżących dotyczący naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez nie ustalenie przez organy podatkowe obu instancji prawidłowej wielkości gruntu, podlegającego opodatkowaniu. Powołana wyżej regulacja art. 122 Ordynacji podatkowej stanowi, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W ocenie Sądu organy podatkowe dokonały ustaleń zgodnie z zasadą art. 122, gdyż decyzje wydały w oparciu o aktualne ewidencje – w sprawie był to wypis z ewidencji gruntów z dnia [...] lutego 2011r. wydany przez Starostę. Sąd podziela pogląd, wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w uzasadnieniu do wyroku z dnia 29 września 2010 r. sygn. akt I SA/Bd 677/10, że "Dane zamieszczone w tej ewidencji mają dla organów podatkowych charakter wiążący do tego stopnia, że nie mogą one samodzielnie czynić własnych ustaleń, które byłyby z nimi sprzeczne." W ocenie Sądu organy podatkowe w sposób prawidłowy dokonały określenia wymiaru zobowiązania podatkowego. Za uzasadnione uznać należy stanowisko organu podatkowego I instancji zaprezentowane w piśmie przewodnim kierowanym wraz z odwołaniem do organu II instancji, że nie jest właściwy do ustalania, czy ewidencja gruntów, na podstawie której organ dokonał wymiaru łącznego zobowiązania podatkowego, jest prawidłowa. Na marginesie należy stwierdzić, że jak wspomniano wyżej ewidencja gruntów jest prowadzona przez starostwo powiatowe i jeśli skarżący chcą kwestionować prawidłowość tej ewidencji, mogą to uczynić w odrębnym postępowaniu przed tym właśnie organem. Skarżący podnieśli także zarzut pominięcia przy orzekaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze własnego orzeczenia z [...] kwietnia 2011r. [...] o wznowieniu postępowania w sprawie decyzji Burmistrza o wymiarze podatku za 2010 r. Jak wynika z załączonej do skargi kopii postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie [...] (karta 7 akt sądowych), postępowanie to zostało wszczęte na wniosek skarżących. W tym miejscu wskazać należy, że postępowanie w sprawie wznowienia składa się z dwóch etapów – w pierwszym z nich obowiązkiem organu jest dokonanie oceny dopuszczalności wznowienia. W razie dopuszczalności wznowienia, organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. Dopuszczalność wznowienia sprowadza się do badania, czy żądanie wznowienia postępowania zostało zgłoszone przez stronę oraz czy powołuje ono podstawy wznowienia. Jednak wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania nie przesądza w żadnej mierze o wyniku tego postępowania – a więc czy zaistniały przesłanki wznowienia oraz o rozstrzygnięciu sprawy co do istoty. Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy, mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia o wznowieniu. Oznacza to, że wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania nie oznacza, że decyzja ostateczna zostanie uchylona, a więc że w sprawie wystąpiły przesłanki wznowienia na które powołuje się strona. Tym samym w niniejszej sprawie nie ma znaczenia okoliczność, że zostało wznowione postępowanie w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego tytułem wymiaru podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2010 r. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił. |Sędzia WSA |Sędzia WSA |Sędzia WSA | |Anna Juszczyk-Wiśniewska |Stefan Kowalczyk |Joanna Wierchowicz |

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło