I OSK 43/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie NSA Joanna Runge - Lissowska (spr.) del. NSA Jolanta Sikorska Protokolant specjalista Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 966/11 w sprawie ze skargi I.W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną Wyrokiem z 19 sierpnia 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 966/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę I. W. na decyzję Ministra Infrastruktury z [...] lipca 2009 r. nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Wojewody Śląskiego z [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania administracyjnego. Wyrok ten zapadł w następującym stanie sprawy: Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...] marca 2006 r. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Wojewódzki Park Kultury i Wypoczynku im. Gen. Jerzego Ziętka w Chorzowie prawa użytkowania wieczystego m.in. działki nr [...]. Wnioskiem z 18 września 2006 r. I. W. wystąpiła o wznowienie tego postępowania z uwagi na to, że nie brała w nim udziału jako strona postępowania. Wojewoda, postanowieniem z [...] grudnia 2006 r. nr [...], wznowił to postępowanie, jednak decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] cyt. na wstępie, umorzył wznowione postępowanie, stwierdzając, że I. W. nie miała przymiotu strony w postępowaniu uwłaszczeniowym, bowiem z wnioskiem o zwrot działki nr [...] wystąpiła 23 sierpnia 2006 r., zatem już po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej i dlatego wadliwie wznowione postępowanie należało umorzyć. Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania I. W., utrzymał w mocy tę decyzję, decyzją z [...] lipca 2009 r. nr nr [...], wskazaną na wstępie, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi I. W., wyrokiem z 10 lutego 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1707/09 uchylił decyzje organów obu instancji. Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Minister Infrastruktur i Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z 30 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 795/10, uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu, przekazując mu sprawę do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w sytuacji gdy o wznowienie postępowania występuje podmiot, co do którego brak przymiotu strony nie budzi wątpliwości organ powinien decyzją odmówić wznowienia postępowania, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., jeżeli jednak doszło do wznowienia, a fakt tego braku organ stwierdził po wydaniu postanowienia o wznowieniu, to wówczas powinien wznowione postępowanie umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W sprawie I. W. złożyła wniosek o zwrot nieruchomości po zakończeniu postępowania uwłaszczeniowego, a tylko ten wniosek ujawnia prawa osób trzecich w postępowaniu uwłaszczeniowym – stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny. Oddalając skargę I. W., po ponownym jej rozpoznaniu w wyniku wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd powołał się na art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, statuujący zasadę związania wykładnią prawa dokonaną w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, który uznał, że zasadnie zostało umorzone wznowione postępowanie wobec tego, iż I. W. nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu uwłaszczeniowym. Reprezentowana przez adwokata, I. W. wniosła skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie i zarzucając: naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, a to: art. 200 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (poprzednio: art. 2 ust. 1 ustawy z 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, Dz.U. z 1990 r. Nr 79, poz. 464 ze zm.) w związku z art. 136 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego – poprzez uznanie, iż brak jest po stronie I. W. interesu prawnego w postępowaniu uwłaszczeniowym, chociaż interes taki wypływa z normy prawnej zawartej w przepisie art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a to z tego względu, iż na mocy tego przepisu poprzedni właściciel lub jego spadkobierca ma prawo złożyć wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości – wniosek taki może złożyć w terminie 3 miesięcy od zawiadomienia go przez właściwy organ o zbędności nieruchomości oraz o możliwości złożenia wniosku. W sytuacji I. W. zawiadomienia takiego nigdy nie było, stąd też i jej interes prawny jest aktualny, rzeczywisty i konkretny, albowiem termin 3-miesięczny nie rozpoczął swego biegu, wobec czego skarżąca ma wciąż aktualny interes prawny we wzięciu udziału we wszelkich postępowaniach dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, bowiem jej zarzutu nie można uznać za usprawiedliwiony. Zarzut skargi kasacyjnej dotyczy naruszenia prawa materialnego, podczas gdy w istocie sprawa ma wymiar procesowy o tyle, iż orzekał w niej już Naczelny Sąd Administracyjny. Stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), dalej "P.p.s.a.", sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd, rozpoznając skargę I. W., był więc oceną związany, co też wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego niniejszą skargą kasacyjną wyroku, powołując się na ww. przepis. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 marca 2011 r. przedstawił ocenę dotyczącą zasadności rozstrzygnięcia organów w aspekcie tak procesowym, jak i merytorycznym. W postępowaniu administracyjnym organy umorzyły wznowione postępowanie uwłaszczeniowe z tego względu, że odmówiły I. W., występującej z wnioskiem o wznowienie, przymiotu strony. Uchylając wyrok Wojewódzkiego Sądu, uchylający decyzje organów, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że postępowanie, o ile zostanie wznowione wadliwie, podlega umorzeniu, ale także, że umorzenie przez organ wznowionego postępowania było zasadne, gdyż I. W. nie miała interesu prawnego w postępowaniu uwłaszczeniowym, bowiem z wnioskiem o zwrotu nieruchomości wystąpiła już po zakończeniu postępowania uwłaszczeniowego. Związany taką oceną, Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając ponownie skargę I. W., oddalił ją, gdyż z wykładni tej wynika, że złożenie wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości po zakończeniu postępowania uwłaszczeniowego nie daje ochrony co do praw osób trzecich, o której mowa w art. 200 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W takim stanie rzeczy rozstrzygnięciu temu nie można było zarzucić naruszenia ww. przepisu, jak to czyniła skarga kasacyjna. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 P.p.s.a.