III SA/Wa 1/11
WyrokWSA w Warszawie2011-08-23
Skład orzekający: Sylwester Golec, Maciej Kurasz, Jolanta Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie tytułu wykonawczego, który nie zawiera podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej (poz. 42) i któremu nie towarzyszyło doręczenie pisemnego upomnienia, jest dopuszczalne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty dotyczące niedoręczenia upomnienia oraz braku podstawy prawnej w tytule wykonawczym nie są zasadne. Wskazał, że upomnienie zostało doręczone, a brak wpisu w pozycji 42 tytułu wykonawczego nie stanowił podstawy do umorzenia postępowania, gdyż podstawa prawna wynikała z innych pozycji tytułu i przepisów prawa. Sąd oddalił również zarzut dotyczący doręczenia dokumentów pełnomocnikowi, uznając, że czynności egzekucyjne muszą być kierowane bezpośrednio do zobowiązanego.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. wniosła zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. na podstawie tytułu wykonawczego dotyczącego podatku VAT. Spółka podnosiła, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów formalnych (brak podstawy prawnej w poz. 42) i nie doręczono jej upomnienia przed wszczęciem egzekucji. Organ egzekucyjny i Dyrektor Izby Skarbowej oddaliły zarzuty, wskazując na prawidłowe doręczenie upomnienia i wystawienie tytułu przez uprawniony organ. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędziowie Sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant st. sekretarz sądowy Iwona Mazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego oddala skargę
1. Z przedłożonych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie akt sprawy wynikało, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego W. jako organ egzekucyjny prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "Spółka", "Strona", "Skarżąca") na podstawie własnego tytułu wykonawczego z dnia 15 kwietnia 2010 r., który dotyczy zobowiązania w podatku od towarów i usług za 1/2010 r. W toku postępowania Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zawiadomieniem z dnia 22 kwietnia 2010 r. skierowanym do Banku P. SA [...] O/W. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności. Przedmiotowe zawiadomienie doręczono Skarżącej (wraz z odpisem w/w tytułu wykonawczego) oraz dłużnikowi zajętej wierzytelności za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu 26 kwietnia 2010 r. Pismem z dnia 27 kwietnia 2010r. bank poinformował, że na rachunku Strony brak jest środków umożliwiających całkowite lub częściowe zrealizowanie zajęcia.
2. Pismem z dnia 4 maja 2010 r. Spółka wniosła zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 15 kwietnia 2010 r., wraz z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Strona stwierdziła, że egzekucja jest niedopuszczalna, ponieważ została wszczęta na podstawie tytułu wykonawczego, który nie spełnia wymogów określonych w art. 27 § 1 i § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541, ze zm.; dalej "u.p.e.a."). W rubryce 42 nie podano podstawy prawnej dla prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a ponadto zobowiązanemu nie doręczono pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, co stanowi naruszenie art. 15 §1 u.p.e.a.
3. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. uznał zarzuty za niezasadne i odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Spółki na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 15 kwietnia 2010 r.
4. Pismem z dnia 5 lipca 2010 r. Spółka złożyła zażalenie na w/w postanowienie, wnosząc o jego uchylenie oraz orzeczenie co do istoty sprawy, bądź o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu stwierdziła, iż Spółka wnosząc zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego podnosiła, że tytuł wykonawczy został wystawiony przez podmiot nieposiadający uprawnienia do jego wystawienia, przed wszczęciem egzekucji nie doręczono jej pisemnego upomnienia oraz że tytuł wykonawczy nie zawiera podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zdaniem Strony wszczęcie egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 15 kwietnia 2010 r. było niedopuszczalne, ponieważ tytuł wykonawczy wystawiony został przez podmiot nieposiadający legitymacji do żądania wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Spółki ustawa o transporcie drogowym nie przyznała Wojewódzkiemu Inspektorowi Transportu Drogowego uprawnień do wystawiania tytułów wykonawczych. Poza tym nie doręczono Spółce, ani jej pełnomocnikowi pisemnego upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Ponadto - w opinii Strony - tytuł nie spełniał wymogów określonych w art. 27 § 1 ust. 6 u.p.e.a., tj. brak w tytule wykonawczym w poz. 42 podstawy prawnej prowadzenia egzekucji.
5. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że zarzuty przedmiotowego zażalenia w części nie przystają do stanu faktycznego, którego dotyczy zaskarżone postanowienie, ale wydają się odnosić do zupełnie innej sprawy. Zauważył, że tytuł wykonawczy z dnia 15 kwietnia 2010 r. nr [...] dotyczący należności w podatku od towarów i usług za styczeń 2010 r. został wystawiony przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (a nie - jak twierdzi Strona w zażaleniu - przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego), który jest jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (Dz. U. z 2004 r. nr 121, poz. 1267 ze zm.; dalej "u.u.i.s.") do zakresu działania naczelników urzędów skarbowych należy m.in. ustalanie lub określanie i pobór podatków oraz wykonywanie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Nie można zatem odmówić Naczelnikowi Urzędu Skarbowego W. prawa do wystawiania tytułu wykonawczego na należności podatkowe, których jest wierzycielem. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że Strona nie kwestionowała prawa wierzyciela do wystawienia tytułu wykonawczego, wnosząc zarzuty do postępowania egzekucyjnego pismem z dnia 4 maja 2010 r. Bezpodstawny jest również - zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej - zarzut niedoręczenia Stronie upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Organ wyjaśnił, że w dniu 22 marca 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. skierował do Spółki upomnienie nr [...] dotyczące wynikającej z deklaracji VAT-7 należności w podatku VAT za 1/2010 w kwocie należności głównej 24.243,00 zł, które zawierało pouczenie, iż nieuregulowanie należności w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia spowoduje wszczęcie postępowania egzekucyjnego w celu przymusowego ściągnięcia należności. Przedmiotowe upomnienie zostało doręczone Stronie za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu 30 marca 2010 r. Po bezskutecznym upływie terminu określonego w upomnieniu wierzyciel, tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zgodnie z art. 15 u.p.e.a. wystawił tytuł wykonawczy będący podstawą wszczęcia egzekucji. Dyrektor Izby Skarbowej odnosząc się do zarzutu braku podstawy prawnej w pozycji 42 tytułu wykonawczego z dnia 15 kwietnia 2010 r. wskazał, iż podstawą wszczęcia i prowadzenia egzekucji jest tytuł wykonawczy, który określa jej zakres i treść. Jest on wystawiany przez wierzyciela przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Stosownie do art. 26 u.p.e.a. tytułem wykonawczym w postępowaniu egzekucyjnym w administracji może być tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela wg wzoru określonego, w drodze rozporządzenia, przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Wzór ten został określony w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541, ze zm.; dalej "Rozporządzenie"). Zawiera on treść określoną w art. 27 u.p.e.a., w którym ustawodawca wskazał strukturę i elementy tytułu wykonawczego. Organ wymienił elementy, które powinien zawierać tytuł wykonawczy oraz wyjaśnił, że mają one charakter obligatoryjny. Oświadczył, że zgodnie z art. 33 pkt 10 u.p.e.a. niespełnienie wymogów określonych w art. 27 może być podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W przedmiotowej sprawie zarzut Strony odnosi się do naruszenia zasady zawartej w art. 27 § 1 pkt 6 u.p.e.a., który stanowi, że tytuł wykonawczy zawiera podstawę prawną prowadzenia egzekucji administracyjnej. Przedmiotowy tytuł wykonawczy dotyczy zaległości w podatku od towarów i usług. Jest to zobowiązanie powstające w sposób przewidziany w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. nr 8 poz. 60 ze zm.; dalej "ustawa Ord. pod.") z dniem złożenia deklaracji (art. 21 § 1 pkt 1), przy czym podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty. Zgodnie z art. 3a u.p.e.a. do zobowiązań powstających w przypadkach określonych m.in. w art. 21 § 1 pkt 1 ustawie Ord. pod. stosuje się egzekucję administracyjną, jeżeli zobowiązania wynikają m.in. z deklaracji lub zeznania złożonego przez podatnika lub płatnika. A zatem, w tym przypadku, podstawą wystawienia tytułu wykonawczego była deklaracja podatkowa VAT-7, co zostało wskazane jako podstawa prawna należności (pozycja 30 tytułu wykonawczego). Natomiast jako akt normatywny stanowiący podstawę prawną do sporządzenia deklaracji wskazano ustawę Ord. pod. oraz art. 103 ust 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 ze zm.). Ponadto tytuł wykonawczy zawiera zapis, iż wykazane w nim zobowiązanie pieniężne jest wymagalne i podlega egzekucji w trybie administracyjnym na podstawie art. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wypełnienie pozycji 42 tytułu wykonawczego jest niezbędne w sytuacji wystąpienia innej podstawy prawnej egzekucji, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, iż chociaż w sentencji zaskarżonego postanowienia z dnia [...] czerwca 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. nie powołał się na przepis art. 33 pkt 7 i 10 u.p.e.a., to w uzasadnieniu postanowienia prawidłowo ustosunkował się do zarzutów wniesionych przez Stronę na podstawie art. 33 pkt 7, 10 u.p.e.a. Wskazane wyżej uchybienie nie miało wpływu na zasadność oddalenia zarzutów i nie może stanowić podstawy do uchylenia postanowienia wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w sprawie zarzutów, które zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami i jest prawidłowe pod względem merytorycznym. W świetle powyższych rozważań Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zasadnie oddalił zarzuty wniesione na podstawie art. 33 pkt 7 i 10 u.p.e.a., a dotyczące niedoręczenia pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku oraz niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 §1 i § 2 u.p.e.a.
6. Strona pismem z dnia 29 listopada 2010 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2010 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] czerwca 2010 r. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności: art. 15 u.p.e.a. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie - w zakresie niedoręczenia zobowiązanemu pisemnego upomnienia wzywającego do wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym w terminie 7 dni od doręczenia upomnienia; art. 27 § 1 u.p.e.a. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie - w zakresie wszczęcia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego do którego nie załączono upomnienia; błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 w zw. z art. 32 u.p.e.a. - w zakresie niedoręcznia pełnomocnikowi Strony tytułu wykonawczego oraz upomnienia przed wszczęciem egzekucji; błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 13 Rozporządzenia. W uzasadnień skargi podniosła, że art. 15 § 1 u.p.e.a. stanowi, iż egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przestał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Jak podnosi się w literaturze, jakiekolwiek uchybienia w tym zakresie i niedopatrzenia (a przede wszystkim nieskuteczne doręczenie zobowiązanemu upomnienia, wymaganego w myśl przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) dają zobowiązanemu możliwość skutecznego wniesienia zarzutu z art. 33 pkt. 7 u.p.e.a., co w konsekwencji prowadzi do konieczności umorzenia postępowania egzekucyjnego (D. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Komentarz, 2006 r. s. 291). Spółka ani jej pełnomocnik nie otrzymali jednak pisemnego upomnienia. Oznacza to, zgodnie z powyższym przepisem, iż egzekucja nie mogła być wszczęta. Wprawdzie przedmiotowe tytuły wykonawcze zawierają informację, iż upomnienia nie doręczono wobec braku obowiązku doręczenia, co wynikać ma z § 13 ust. 1 Rozporządzenia, jednakże powyższy przepis został zastosowany błędnie. Jak wynika bowiem ze stanowiska Ministra Finansów, wyrażonego w piśmie z dnia 16 lutego 2005 r. SP2-74/063-7/PINE-51/05/AK (Biuletyn Skarbowy 2005/2 str. 27), wysłanie upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego jest obowiązkowe w sytuacji, gdy egzekucja ma dotyczyć kary pieniężnej nałożonej na podstawie ustawy o transporcie drogowym (treść pisma Ministra Finansów przedłożyła w załączeniu). Identyczny pogląd wynika także z orzecznictwa sądów administracyjnych, np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 5 maja 2005 r. sygn. akt I SA/Bd 190/2005, który uznał, iż brak wystosowania upomnienia do podmiotu, który ukarano za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oznacza konieczność zwrotu tytułu wykonawczego wierzycielowi. Skoro brak było podstaw do wszczęcia i prowadzenia egzekucji w oparciu o powyższe tytuły wykonawcze, postępowanie wszczęte winno zostać umorzone, środki pieniężne zajęte i wyegzekwowane z rachunku Spółki (kwota główna wraz z kosztami) winna zostać na konto spółki bezzwłocznie zwrócone. Strona ponadto zwróciła uwagę, iż w postępowaniu administracyjnym, w rezultacie którego M. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzje będące podstawą wydania zaskarżonych w postanowieniu tytułów wykonawczych Spółka reprezentowana była przez pełnomocnika. Pełnomocnictwo to jest pełnomocnictwem materialnym ogólnym, obejmującym reprezentację Skarżącej przed wszystkimi organami administracji publicznej, w tym także przed organami egzekucyjnymi. Dokumenty funkcjonujące w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym, aby wywołać określone skutki procesowe, winny być w sposób prawidłowy doręczone. Strona wskazała, że niektóre przepisy u.p.e.a. wyraźnie uzależniają powstanie skutku prawnego od skutecznego doręczenia dokumentu konkretnemu podmiotowi (D. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Komentarz, 2006r., ). Zgodnie z art. 26 § 5 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jeżeli zaś podmiot reprezentowany jest przez pełnomocnika, wszystkie dokumenty doręczać należy pełnomocnikowi. Spółka nie otrzymała odpisu tytułu wykonawczego, a zatem nie doszło do skutecznego wszczęcia egzekucji administracyjnej. Wszystkie czynności dokonane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W., a w szczególności zajęcie konta Strony, zostały dokonane zatem "poza" procedurą egzekucyjną, gdyż ta nie została wszczęta. W konsekwencji, wyegzekwowano kwoty bez istnienia podstawy prawnej, dlatego winny one zostać bezzwłocznie zwrócone (kwota należności wraz z kosztami). Skarżąca jednocześnie podniosła, że z ustawy o transporcie drogowym wynika, że Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nie jest organem uprawnionym do wystawienia tytułu wykonawczego. Art. 22 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej znowelizował art. 51 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Porównanie brzmienia ustawy sprzed i po nowelizacji wyraźnie wskazuje, że od dnia 1 stycznia 2007 r. zadania Inspekcji Transportu Drogowego wykonuje Główny Inspektor Transportu Drogowego i Wojewoda działający za pośrednictwem Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jako kierownika wojewódzkiej inspekcji transportu drogowego wchodzącej skład wojewódzkiej administracji zespolonej. Skoro po zmianie ustawy organem uprawnionym do wydawania decyzji jest wojewoda, a inspektor wydaje decyzje tylko w jego imieniu, to jednocześnie wszelkie czynności egzekucyjne mogą być wykonywane tylko i wyłącznie przez wojewodę. Innymi słowy, uprawnienia Wojewódzkiego Inspektora kończą się z momentem podpisania decyzji. Ustawa nie przyznała Wojewódzkiemu Inspektorowi uprawnienia do wystawienia tytułu wykonawczego. Skoro zaś zgodnie z zasadą legalizmu, organy administracji publicznej działają wyłącznie na podstawie przepisów prawa, wystawienie tytułu wykonawczego przez podmiot nie posiadający umocowania w przepisach ustawy jest niedopuszczalne, podobnie jak niedopuszczalna jest egzekucja administracyjna wszczęta w oparciu o tak wystawiony tytuł wykonawczy.
7. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
8. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem, z uwzględnieniem stanu prawnego, który miał zastosowanie w chwili orzekania w sprawie. W związku z tym, zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.
9. Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że poza przypadkiem wymienionym pod literą b), warunkiem sine qua non uchylenia zaskarżonego postanowienia jest stwierdzenie, że naruszenie prawa, którego dopuścił się organ administracji, miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku opisanym pod literą c) wymaga się ponadto, aby wpływ ten był istotny. Jedynie w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) możliwe jest uchylenie zaskarżonego aktu administracyjnego niezależnie od tego, czy naruszenie mogło, czy też nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe normy prawne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielając stanowisko zaprezentowane w rozpoznawanej sprawie przez Ministra Finansów uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego, w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia, jak również przepisów proceduralnych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Sąd nie dopatrzył się też w przedmiotowym postępowaniu naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia.
10. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że podniesiony w skardze zarzut niedoręczenia Stronie upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. oraz zarzut naruszenia art. 27 § 1 u.p.e.a. w zakresie wszczęcia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego do którego nie załączono upomnienia nie mogą być uznane za słuszne. Z akt sprawy wynika, że w dniu 22 marca 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. skierował do Spółki upomnienie nr 3273/10 dotyczące wynikającej z deklaracji VAT-7 należności w podatku VAT za 1/2010 w kwocie należności głównej 24.243,00 zł, które zawierało pouczenie, iż nieuregulowanie należności w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia spowoduje wszczęcie postępowania egzekucyjnego w celu przymusowego ściągnięcia należności. Przedmiotowe upomnienie zostało doręczone Stronie za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu 30 marca 2010 r. Po bezskutecznym upływie terminu określonego w upomnieniu wierzyciel, tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zgodnie z art. 15 u.p.e.a. wystawił tytuł wykonawczy będący podstawą wszczęcia egzekucji.
11. Sąd nie podziela również podniesionego w skardze zarzutu odnoszącego się do naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 w zw. z art. 32 u.p.e.a. - w zakresie niedoręczenia pełnomocnikowi Strony tytułu wykonawczego oraz upomnienia przed wszczęciem egzekucji. Sąd stoi bowiem na stanowisku, że doręczenie odpisu tytułu wykonawczego wraz z odpisem zawiadomienia o zajęciu powinno nastąpić bezpośrednio do rąk zobowiązanego, a nie innej osoby jak choćby pełnomocnika zobowiązanego. Stanowisko takie było już prezentowane w orzecznictwie sądowym (por. wyroki: NSA z 23 grudnia 2008 r., II FSK 1483/07; z 23 grudnia 2008 r., II FSK 1344/07; WSA w Warszawie z 19 czerwca 2009 r., III SA/Wa 243/09; WSA w Krakowie z 28 maja 2009 r., I SA/Kr 377/09). Kwestia możliwości działania strony przez pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym nie została w ogóle uregulowana w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W tej sytuacji odpowiednie zastosowanie będą miały – poprzez odesłanie zawarte w art. 18 tej ustawy – przepisy k.p.a. Możliwość korzystania przez stronę z pełnomocnika przewiduje art. 32 k.p.a. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Pełnomocnik jest zobowiązany dołączyć do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa (art. 33 § 2 i 3 k.p.a.). Z chwilą zawiadomienia organu o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej, konkretnej sprawie (pełnomocnictwo ma być złożone do akt) na organie tym ciąży obowiązek prowadzenia postępowania przede wszystkim z udziałem tego pełnomocnika. Konieczność ta wynika wprost z art. 40 § 2 k.p.a., który stanowi, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Należy jednak pamiętać, że przepisy k.p.a. będą miały zastosowanie o tyle, o ile przepisy u.p.e.a. danej kwestii nie będą regulować inaczej. Innymi słowy zawarta w powołanym wyżej art. 18 u.p.e.a. dyrektywa odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a., jeżeli przepisy u.p.e.a. nie stanowią inaczej oznacza, że niektóre przepisy k.p.a. będą miały pełne zastosowanie, inne natomiast będą mogły być stosowane z odpowiednimi modyfikacjami lub też w ogóle nie będą mogły być stosowane ze względu na inne unormowanie postępowania przez przepisy u.p.e.a. Jednym z takich unormowań jest wszczęcie egzekucji administracyjnej, które zgodnie z art. 26 § 5 u.p.e.a. następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Doręczenia dokonuje organ egzekucyjny lub egzekutor, w momencie przystąpienia do czynności egzekucyjnych, o ile odpis tytułu wykonawczego nie został wcześniej doręczony (art. 32 u.p.e.a.). Wiąże się to z faktem, że organ egzekucyjny przystępując do czynności egzekucyjnych - w przypadku egzekucji należności pieniężnych - (tak też w niniejszej sprawie) od razu dokonuje zajęcia prawa majątkowego (por. art. 67 § 1 u.p.e.a.). W sytuacji, gdy (jak w niniejszej sprawie) chodzi o zajęcie rachunku bankowego zobowiązanego, organ egzekucyjny jest zobowiązany doręczyć zobowiązanemu – wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego, odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony (art. 79 § 4 pkt 1 u.p.e.a.). Zatem z treści powyższych przepisów wynika wprost, iż czynności organu egzekucyjnego zmierzające do skutecznego wszczęcia egzekucji administracyjnej mogą być kierowane wyłącznie do zobowiązanego. Wynika to ze specyfiki postępowania egzekucyjnego, wyrażającej się w szczególnym celu tego rodzaju postępowania. Jest nim doprowadzenie do wykonania obowiązków wynikających ze stosunków administracyjnoprawnych. Postępowanie to polega zatem na stosowaniu określonych środków przymusu, które skierowane są do majątku zobowiązanego. Podjęcie czynności pozwalających na dokonanie czynności egzekucyjnych, nie może odbywać się bez udziału zobowiązanego. O wszczęciu egzekucji administracyjnej i stosowaniu środków przymusu przez organ egzekucyjny, zobowiązany powinien być więc informowany bezpośrednio przez ten organ, a nie przez pełnomocnika lub inną wskazaną przez niego osobę. Z tych wszystkich względów wysłanie tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu, celem jego doręczenia, a w konsekwencji doprowadzenia do wszczęcia egzekucji do majątku zobowiązanego, powinno nastąpić bezpośrednio do rąk zobowiązanego, a nie pełnomocnika. Oceniając akta sprawy trzeba stwierdzić, iż organ egzekucyjny prawidłowo skierował odpis tytułu wykonawczego i zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego bezpośrednio do strony tego postępowania, tj. Spółki nie zaś do pełnomocnika, ustanowionego przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Pełnomocnictwo przedstawione organowi egzekucyjnemu w dniu 8 czerwca 2010 r. nie rodziło zatem obowiązku po stronie tego organu do doręczania tytułów wykonawczych pełnomocnikowi Skarżącej.
12. Sąd nie może również przyznać racji Skarżącej, która podniosła zarzut wystawienia tytułu wykonawczego przez podmiot nie posiadający legitymacji do żądania wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Sąd pragnie powtórzyć, że tytuł wykonawczy z dnia 15 kwietnia 2010 r. nr [...] dotyczy należności w podatku od towarów i usług za styczeń 2010 r. i został wystawiony przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W., a nie - jak twierdzi Skarżąca - przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. jest jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z art. 6 u.u.i.s. do zakresu działania naczelników urzędów skarbowych należy m.in. ustalanie lub określanie i pobór podatków oraz wykonywanie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Nie sposób zatem odmówić Naczelnikowi Urzędu Skarbowego W. prawa do wystawiania tytułu wykonawczego na należności podatkowe, których jest wierzycielem.
13. W związku z powyższym Sąd uznając, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło