II FSK 147/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 1727/11 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 4 kwietnia 2011 r. nr ... w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r. postanawia oddalić skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt III SA/Wa 1727/11, odrzucił skargę J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z 4 kwietnia 2011 r. w przedmiocie zmiany wymiaru podatku od nieruchomości za 2008 r. Z uzasadnienia postanowienia Sądu pierwszej instancji wynika, że pismem z dnia 19 maja 2011 r. skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.. Następnie do pełnomocnika skarżącego wysłano, na adres wskazany w skardze wezwanie do uiszczenia wpisu należnego od skargi wraz z pouczeniem, iż nieuiszczenie wpisu, w terminie 7 dni, od dnia doręczenia tego wezwania spowoduje odrzucenie skargi. Z adnotacji dokonanych przez doręczyciela na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki wynika, że z uwagi na nieobecność adresata ("drzwi zamknięte"), w dniu 30 czerwca 2011 r. przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej, zawiadomienie o tym zamieszczając w skrzynce oddawczej. Przesyłkę powtórnie awizowano 8 lipca 2011 r. Ponieważ pełnomocnik skarżącego przesyłki nie odebrał, zwrócono ją sądowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił sposób dokonywania doręczeń uregulowany w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: P.p.s.a.) i wskazał, że siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu upływał 19 lipca 2011 r. Skoro zaś w prawem przewidzianym terminie pełnomocnik skarżącego nie uiścił należnego wpisu, Sąd postanowił odrzucić skargę. Skarżący wniósł skargę kasacyjną na powyższe postanowienie zarzucając mu na podstawie art. 175 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania ponieważ uchybienia te miały istotny wpływ na wynik prawy, a to : - art. 49 §1 w zw. z art. 57 §1 i art. 46 § 2 P.p.s.a.; - art. 178 P.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie; - art. 67 § 5 ew. art. 67 § 2 P.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie. Ponadto skarżący zarzucił nieważność postępowania poprzez pozbawienie strony możności obrony swoich praw- art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. Podatnik wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wraz z orzeczeniem o kosztach według norm przewidzianych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Rozpoznając niniejszą sprawę Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko wyrażone przez tutejszy Sąd w sprawach o sygnaturze II FSK 2687/11, II FSK 2688/11 i II FSK 2689/11 z dnia 12 stycznia 2012 r. W postanowieniach tych Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że jest związany podstawami (art. 174 P.p.s.a.) i wnioskami skargi (art. 176 P.p.s.a.). Skarga kasacyjna została ograniczona wyłącznie do zarzutów związanych z drugą podstawą kasacyjną (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), tj. naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który w ocenie jej autora miał istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma kwestia oznaczenia adresu pełnomocnika w skardze i w konsekwencji prawidłowość dokonywanych jemu doręczeń. W pierwszej kolejności Sąd odniósł się do zarzutu naruszenia art. 183 § 2 pkt. 5 P.p.s.a., jako najdalej idącego. Zgodnie z treścią tego przepisu nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że naruszenie tego przepisu może nastąpić, jeżeli zaistniałe uchybienie procesowe sądu godzić będzie bezpośrednio w istotę procesu i stawiać pod znakiem zapytania spełnienie jego celu w konkretnym przypadku. Przyjąć zatem wypada dopuszczalność tego stwierdzenia, jedynie w razie kardynalnych uchybień dotyczących udziału strony w postępowaniu sądowym (np. wydania wyroku bez zawiadomienia strony o rozprawie go poprzedzającej), a nie jakichkolwiek usterek, czy utrudnień w tym zakresie (por. wyroki NSA: z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt II GSK 378/05, niepubl., z dnia 25 stycznia 2006 r., sygn. akt II GSK 346/05, niepubl.). Zgodnie z jednolitym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego pozbawienie strony możliwości obrony swych praw należy oceniać przez pryzmat konkretnych okoliczności sprawy i nie należy go wiązać wyłącznie z sytuacją całkowitego wyłączenia strony od udziału w sprawie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie nie nastąpiła nieważność postępowania z powodu pozbawienia strony możności obrony swych praw a tym samym nie nastąpiło naruszenie art. 183 § 2 pkt. 5 P.p.s.a. Należy bowiem zauważyć, że strona z własnej winy pozbawiła się swych uprawnień poprzez uchybienia własne oraz osób upoważnionych do odbioru korespondencji. Stosownie do przepisu art. 67 § 1 P.p.s.a. osobom fizycznym doręczeń należy dokonywać osobiście (bezpośrednio do rąk). Od tej zasady dopuszczone zostały wyjątki przewidziane w przepisach art. 71, art. 72, art. 73 i art. 74 P.p.s.a. Przepisy regulujące doręczenia mają charakter obligatoryjny. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism, doręczenia należy dokonywać wyłącznie tym podmiotom (por.: Jan Paweł Tarno, w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2006; s. 206). Pełnomocnik lub osoba upoważniona do odbioru pism ma możliwość wskazania - jako swój adres - adres będący jednocześnie adresem strony. W takim wypadku pismo zostanie prawidłowo doręczone pełnomocnikowi, a nie stronie. Natomiast wszelkie uchybienia osób upoważnionych do odbioru pism obciążają adresata (por. postanowienie SN z 5 października 1994 r., IIARN 54/94- OSNAPiUS 1994, nr 12, poz. 187). W rozpoznawanej sprawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 4 kwietnia 2011 r. wniósł osobiście pełnomocnik (osoba fizyczna), podając adres ul. N. ..., K. ..., tj. adres właściwy dla strony, tj. J. B.. Trafnie zatem Sąd przyjął, iż wskazany w skardze adres należało uznać za adres do doręczeń (art. 46 § 2 P.p.s.a.). O zmianie tego adresu stosownie do wymogów art. 70 § 1 P.p.s.a. pełnomocnik nie informował sądu. Wskazując ten adres do doręczeń, pełnomocnik powinien zadbać o to, aby kierowane do niego przesyłki dotarły do jego rąk (por. postanowienie NSA z 12 lipca 2006 r., II FSK 982/05; postanowienie NSA z 26 stycznia 2009 r., I FZ 528/08). Z uwagi na powyższe do uwzględnienia skargi kasacyjnej nie mógł w szczególności doprowadzić najdalej idący zarzut, tj. zarzut nieważności postępowania ze względu na pozbawienie strony możliwości obrony swoich praw. NSA nie dopatrzył się także naruszenia art. 46 § 2, 49 § 1 oraz art. 67 § 1 i 2 P.p.s.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik wskazał adres do doręczeń, w związku z czym została wypełniona dyspozycja zawarta w art. 46 § 2 P.p.s.a. i nie zaistniała konieczność wzywania do uzupełnienia pisma procesowego w tym zakresie (art. 49 § 1 P.p.s.a. ) a sąd w sposób prawidłowy adresował pisma kierowane do pełnomocnika strony (art. 67 P.p.s.a.). W postanowieniach tych Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że przy ocenie prawidłowości adresowania przesyłek sądowych we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu sądowego od skargi nie kwestionowano prawidłowości doręczeń pod wskazany adres, a brak wcześniejszej możliwości odebrania korespondencji sądowej pod wskazanym adresem został uzasadniony urlopami zarówno pełnomocnika jak i strony. Odbiór odpisu postanowienia z 12 sierpnia 2011 r. jak i odpisu zarządzenia z 11 sierpnia 2011 r. nadanego na określony w skardze adres został natomiast potwierdzony przez E. B. w dniu 19 sierpnia 2011 r., a przesyłki te ostatecznie dotarły do rąk adresata, o czym świadczy wniesienie powyższego wniosku w dniu 25 sierpnia 2011 r. W dalszej kolejności Sąd wskazał, że z treści art. 220 § 3 P.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Mając na uwadze treść tego przepisu należy wskazać, że z akt sprawy wynika, że zarządzeniem z dnia 21 czerwca 2011 r. Przewodnicząca Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwała skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzenie to zostało uznane za doręczone pełnomocnikowi w dniu 14 lipca 2011 r. W terminie siedmiu dni od tej daty skarżący nie uiścił należnego wpisu od skargi. Z uwagi na powyższe, sąd pierwszej instancji postąpił prawidłowo odrzucając skargę. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 182 § 1 P.p.s.a., orzekł jak sentencji.