II OSK 458/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-06-20

Skład orzekający: Maria Czapska - Górnikiewicz, Anna Łuczaj, Dorota Jadwiszczok

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy droga wewnętrzna, niebędąca drogą publiczną, może być uznana za "inne miejsce publiczne" w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, co skutkowałoby obowiązkiem zgłoszenia budowy ogrodzenia?
Ratio decidendi
Droga wewnętrzna, do której ma dostęp nieograniczona liczba osób, stanowi "inne miejsce publiczne" w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nawet jeśli nie jest drogą publiczną. Obowiązek zgłoszenia budowy ogrodzenia od strony takiej drogi wynika z ratio legis przepisu, mającego na celu ochronę przestrzeni publicznej. Jednakże, w przypadku gdy ogrodzenie jest funkcjonalnie związane z budynkiem mieszkalnym, stanowi urządzenie budowlane, a nie obiekt budowlany, co wymaga zastosowania innych przepisów (art. 50-51 Prawa budowlanego).
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie wybudowanego ogrodzenia z cegły klinkierowej i elementów stalowych na działce nr [...]/234, stanowiącej drogę wewnętrzną. Inwestorzy C. i R. P. nie dokonali zgłoszenia budowy. Organ I instancji nakazał rozbiórkę ogrodzenia. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, kwalifikując ogrodzenie jako urządzenie budowlane i wskazując na potrzebę zastosowania art. 50-51 Prawa budowlanego. WSA we Wrocławiu oddalił skargę inwestorów. NSA rozpoznał skargę kasacyjną inwestorów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant starszy sekretarz sądowy Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. P. i R. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SA/Wr 247/11 w sprawie ze skargi C. P. i R. P. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego ogrodzenia oddala skargę kasacyjną. II OSK 458 / 12 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę C. i R. P. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] lutego 2011 r., którą uchylono w całości decyzję organu I instancji z dnia [...] lipca 2010 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego ogrodzenia i przekazano sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż na działce nr [...]/24 w miejscowości S., gmina K. znajduje się ogrodzenie, wykonane z cegły klinkierowej i kutych elementów stalowych o wysokości ok. 1,70 m, graniczące z działką nr [...]/234 (drogą). Roboty budowlane zostały zrealizowane w roku 2005/2006 przez C. i R. P. bez uprzedniego dokonania zgłoszenia. Postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Wrocławskim nałożył na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedłożenia dokumentów wymienionych w art. 49b ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.- zwanej dalej Prawem budowlanym) celem doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W odpowiedzi na powyższe postanowienie, C. i R. P. pismem z dnia 14 czerwca 2010 r. zakwestionowali je, uznając za co najmniej przedwczesne. Nadto skarżący odmówił wykonania nałożonego obowiązku, wnosząc w pierwszej kolejności o umorzenie postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego, bowiem wybudowanie ogrodzenia, w ich ocenie, nie wymaga zgłoszenia oraz wnieśli o zawieszenie postępowania do czasu sądowego zniesienia współwłasności działki nr [...]/234. Decyzją z dnia [...] lipca 2010r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 49b ust. 1 w związku z ust. 3 i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego oraz art. 104 K.p.a. nakazał inwestorom C. i R. P. rozbiórkę samowolnie wybudowanego ogrodzenia na działce nr [...]/234 w miejscowości S., gmina K. Zdaniem organu przedmiotowe ogrodzenie wybudowano wzdłuż posesji stanowiącej zabudowaną działkę inwestorów nr [...]/138, usytuowaną na działce stanowiącej drogę wewnętrzną obsługującą osiedle nowo powstałych domów jednorodzinnych w S. przy ul. C. Zostało ono wykonane bez wymaganego zgłoszenia i bez uzyskania zgody pozostałych współwłaścicieli działki nr [...]/234. Wskazując na treść art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, organ uznał, że droga osiedlowa - wewnętrzna, którą bez wątpienia jest działka nr [...]/234 jest miejscem publicznym, przeznaczonym do korzystania dla wszystkich, a nie dla wyodrębnionego grona mieszkańców danego osiedla. Nadto organ wyjaśnił, że stosując procedurę naprawczą z art. 49b Prawa budowlanego, nałożono na inwestorów określone obowiązki, których wykonania odmówili. Odwołanie od powyżej decyzji wnieśli C. i R. P., zarzucając jej naruszenie art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, art. 98 § 1, art. 7, art. 77, art. 80 w zw. z art. 81, art. 11, art. 107 § 3 K.p.a. oraz wadliwe zastosowanie art. 49 b ust. 1 i 3 Prawa budowlanego. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Nie budziło wątpliwości organu to, że wykonane przez inwestorów roboty wymagały uprzedniego dokonania zgłoszenia zamiaru ich przeprowadzenia, gdyż przedmiotowe ogrodzenie znajduje się na działce będącej częścią ulicy wewnętrznej, czyli w bezpośrednim otoczeniu miejsca publicznego, jakim jest ta ulica. Droga wewnętrzna stanowi "inne miejsce publiczne" i bez znaczenia dla ustalenia, iż wykonanie w jej otoczeniu przedmiotowego ogrodzenia wymagało zgłoszenia jest fakt, że nie należy ona do żadnej kategorii dróg publicznych. Do działki, na której wykonano ogrodzenie, jako do drogi wewnętrznej, ma dostęp nieograniczona ilość osób. Wobec tego nie sposób przyjąć, że droga ta nie stanowi miejsca publicznego, a ogrodzenie usytuowane na niej, czy od jej strony nie wymagało uprzedniej akceptacji organu administracji architektoniczno- budowlanej. Zdaniem organu odwoławczego, organ powiatowy dokonał jednak niewłaściwej kwalifikacji przedmiotowych robót budowlanych. Nie stanowią one, bowiem budowy obiektu budowlanego, lecz polegają na wykonaniu urządzenia budowlanego, o którym mowa w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. Organ II instancji stwierdził, że kwalifikacja ogrodzenia jako urządzenia budowlanego, bądź jako obiektu budowlanego zależy od charakteru działki. W przypadku, gdy działka jest zabudowana obiektem budowlanym, to zrealizowane ogrodzenie stanowi urządzenie budowlane, gdy natomiast nie jest zabudowana to jest ono obiektem budowlanym. W przedmiotowej sprawie ogrodzenie nie odgradza niezabudowanej działki, lecz jest funkcjonalnie związane z obiektem budowlanym- budynkiem mieszkalnym, tj. odgradza teren, na którym znajduje się budynek. Jest, zatem urządzeniem budowlanym, a wobec tego w sprawie mają zastosowanie przepisy art. 50- 51 Prawa budowlanego. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że w dniach 2 marca 2010 r. i 7 czerwca 2010 r. C. i R. P. wystąpili do organu z wnioskiem o zawieszenie postępowania w sprawie, który nie został rozpoznany. Pisemna odpowiedź organu powiatowego zawarta w decyzji kończącej postępowanie w sprawie nie stanowi rozpoznania tegoż wniosku. Skargę na powyższą decyzję złożyli C. i R. P., zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez nieuzasadnioną odmowę umorzenia postępowania, naruszenie art. 98 § 1 K.p.a. art. 7, art. 77 i art. 107 § 1 i 3 K.p.a., art. 7 i art. 77, art. 80 w zw. z art. 81 K.p.a. oraz art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 i art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych poprzez zaklasyfikowanie działki nr [...]/234 jako drogi publicznej. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji lub uchylenie zaskarżonej decyzji w części przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania w ten sposób, aby orzec o uchyleniu decyzji organu I instancji i umorzyć postępowanie w sprawie przed organem I instancji, ewentualnie z ostrożności o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia postępowania sądowego o zniesienie współwłasności działki nr [...]/234 oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący podzielili ocenę organu odwoławczego, uznającego ogrodzenie za urządzenie budowlane oraz stanowisko odnośnie nierozpatrzenia ich wniosku. Zakwestionowali natomiast zakwalifikowanie przedmiotowej drogi wewnętrznej jako "innego miejsca publicznego", a w konsekwencji twierdzenie, że realizowanie na niej ogrodzenia wymagało uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa procesowego i materialnego w rozpoznawanej sprawie. Wskazując na podstawę prawną zaskarżonej decyzji (art. 138 § 2 K.p.a.), Sąd podkreślił, że organ odwoławczy uzasadnił swoje rozstrzygnięcie koniecznością ponownego przeprowadzenia procedury legalizacyjnej, ale nie według regulacji zastosowanej w postępowaniu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, ale na podstawie art. 50- 51 Prawa budowlanego. Sąd pierwszej instancji podzielił przyjętą w tym zakresie ocenę organu odwoławczego, że zrealizowane przez skarżących ogrodzenie stanowi urządzenie budowlane (art. 3 pkt 9 tej ustawy), a nie obiekt budowlany, do którego miałby zastosowanie przepis art. 49b Prawa budowlanego. Nadto Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że istotne jest również to, iż część przedmiotowego ogrodzenia usytuowana jest od strony działki oznaczonej nr [...]/233, stanowiącej część ulicy C., zapewniającej komunikację posesjom przy niej usytuowanym. Taki charakter tej działki nadaje jej cechy miejsca publicznego, a to skutkuje obowiązkiem zgłoszenia zamiaru realizacji ogrodzenia właściwemu organowi. Niezależną od powyższego przesłanką uwzględnienia odwołania i wydania decyzji kasacyjnej było istotne uchybienie procesowe wynikające z nierozpatrzenia przez organ I instancji wniosku o zawieszenie postępowania. Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) wniesioną skargę oddalił. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli C. i R. P., zaskarżając go w całości i zarzucając mu: - na zasadzie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie przepisów materialnego przez błędną wykładnię bądź niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie: 1. art. 7 i art. 77, art. 80 w zw. z art. 81 K.p.a. oraz art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4 i art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych poprzez uznanie, że w rozumieniu definicji zawartej w ustawie Prawo budowlane innym miejscem publicznym jest droga wewnętrzna, stanowiąca własność współwłaścicieli i nie przeznaczona do użytku publicznego, tj. oczywiste wadliwe zakwalifikowanie działki nr [...]/234 jako inne miejsce publiczne nie będące drogą publiczną i pominięcie istotnych okoliczności faktycznych, z których wynika wprost, iż działka nr [...]/234 nie ma charakteru drogi publicznej, jak i innego miejsca publicznego; - na zasadzie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez wydanie wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o przesłankę naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w sytuacji, gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowił podstawę rozstrzygnięcia poprzez uchylenie decyzji w całości na skutek naruszenia prawa materialnego, tj. art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4 i art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, w szczególności w sytuacji, gdy Sąd nie tylko nie wyjaśnił charakteru spornego gruntu i pominął fakt, że dostęp do niego jest ograniczony (co wynika z opinii biegłego przedłożonej do sprawy) i z pewnością nie ma charakteru publicznego, a z oświadczeń współwłaścicieli gruntu nie wynika nic innego; 3. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowił podstawę rozstrzygnięcia poprzez uchylenie decyzji w całości na skutek naruszenia prawa materialnego, tj. art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4 i art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych; 4. naruszenie art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 134 P.p.s.a., art. 106 § 3 i 5 P.p.s.a. oraz 113 § 1 i art. 133 § 1 P.p.s.a. oraz art. 141 i art. 145 P.p.s.a. w zw. z art. 1, art. 77, art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego skutkującą wadliwą subsumpcją stanu faktycznego do stanu prawnego, w szczególności uznanie, iż brak jest przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji; 5. naruszenie art. 153 P.p.s.a. poprzez nie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Wskazując na powyższe zarzuty kasacji, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W uzasadnieniu wniesionej kasacji podkreślono, że zgłoszenia wymagają te ogrodzenia, które przylegają m.in. do dróg publicznych. Tymczasem działka mająca stanowić "inne miejsce publiczne" jest ogrodzona i mają do niej dostęp jedynie jej współwłaściciele lub osoby przez nich upoważnione (przejście z furtką zamykaną na klucz, który posiadają współwłaściciele). Stanowi ona własność prywatną współwłaścicieli, którzy nie oświadczyli w żadnym zakresie, aby dostęp do działki posiadał nieograniczony krąg osób. Działka nr [...]/234 jest (wg MPZP) drogą wewnętrzną nieposiadającą statutu drogi gminnej. Pomimo potencjalnej i hipotetycznej możliwości nieuprawnionego dostępu nieokreślonego kręgu osób (faktycznie ograniczonego do współwłaścicieli gruntu i osób przez nich upoważnionych), droga ta jedynie w części obecnie stanowi miejsce przechodu pomiędzy działkami sąsiadów, z której korzystają mieszkańcy tych posesji. W części działki przebiega rów melioracyjny i jest to zagospodarowany teren zielony nie będący drogą. Tym samym skarżący nie mieli obowiązku dokonywania zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Pismem procesowym z dnia 20 grudnia 2011 r. A. A., J. P., M. P. i E. N. wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej z powodu jej bezzasadności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, chociaż wyrok Sądu pierwszej instancji nie jest wolny od wad. Oceniając rozpoznawaną kasację w granicach określonych art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) i nie stwierdzając przy tym wystąpienia przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w § 2 tego przepisu, zauważyć trzeba, iż przedstawiony w rozpoznawanej kasacji problem sprowadzał się do ustalenia, czy wybudowane samowolnie ogrodzenie na działce nr [...]/234 spełnia cechy ogrodzenia wybudowanego od strony "innych miejsc publicznych", o których mowa w art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Stwierdzić trzeba, iż budowa ogrodzeń tylko wtedy jest reglamentowana prawnie i wymaga dokonania zgłoszenia właściwemu organowi, gdy odgradza nieruchomość od strony dróg, ulic, placów, torów i innych miejsc publicznych albo gdy ogrodzenie przekracza 2,20 m wysokości (art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego). Rozstrzygając, więc sprawę należało - przede wszystkim - ustalić gdzie zostało pobudowane sporne ogrodzenie. Z ustaleń organu I instancji zaakceptowanych w tym zakresie przez organ odwoławczy i niezakwestionowanych skarżonym wyrokiem wynika, iż działka nr [...]/234 w miejscowości S. jest drogą "wewnętrzną obsługującą osiedle nowo powstałych domów jednorodzinnych". Zarówno organy, jak i Sąd pierwszej instancji powyższą działkę uznali za "inne miejsce publiczne". Stanowisko to wbrew przedstawionym we wniesionej kasacji wywodom należy podzielić. Jak wynika wprost z treści art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, przepis ten wymienia obok dróg także "inne miejsca publiczne". Ustawodawcy chodzi, zatem o drogę w rozumieniu miejsca publicznego (powszechnie dostępnego), a nie o drogę w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych. Prawidłowa wykładnia normy prawnej art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, może i powinna prowadzić do wniosku, że także droga niezaliczona do żadnej kategorii dróg publicznych, stanowi "inne miejsce publiczne". Jeżeli bowiem do istniejącej drogi, w tym drogi wewnętrznej, która nie jest drogą publiczną, ma dostęp nieograniczona ilość osób korzystających z tej drogi, to nie sposób przyjąć, że droga ta nie stanowi miejsca publicznego. Staje się nim z woli właściciela, czy też współwłaścicieli ze względu na ustanowiony przez niego sposób użytkowania. Przemawia za tym również ratio legis omawianego przepisu, który wymaga dokonania zgłoszenia budowy ogrodzenia właśnie od strony miejsc publicznych. Taka wykładnia powyższej normy przyjmowana jest z reguły w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Przykładowo teza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2002 r. (sygn. akt IV SA 2386/99, niepubl.) ma następujące brzmienie: ".. droga niezaliczona do żadnej kategorii dróg publicznych, to i tak stanowi «inne miejsce publiczne», o których mowa w art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane". Podobnie orzekł NSA w wyroku z dnia 2 lipca 2004 r. (sygn. akt OSK 454/04), z dnia 17 kwietnia 2007 r. (sygn. akt II OSK 643/06, niepubl.), z dnia 23 sierpnia 2006 r. ( sygn. akt II OSK 1002/05, niepubl.), z dnia 29 listopada 2007 r. (sygn. akt II OSK 1593/06), choć spotkać można orzeczenia, gdzie NSA prezentuje odmienny pogląd (zob. np. wyrok z dnia 28 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 675/05). Poglądu prezentowanego w tym ostatnim wyroku skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela, ze względu na argumentację wyżej przedstawioną. Z powyższych przyczyn za wadliwe uznać należało wywody kasacji zmierzające do wykazania, że droga wewnętrzna, niezaliczona do żadnej kategorii dróg publicznych, nie może stanowić innego miejsca publicznego, w czym wnoszący skargę kasacyjną upatrują naruszenia prawa materialnego art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawo budowlane. W konsekwencji w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 w związku z art. 81 K.p.a. oraz art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 i art. 7 ust. 2 ustawy o drogach publicznych (zarzut pierwszy i drugi kasacji). W przedmiotowej sprawie przyjęto, że przedmiotowe ogrodzenie usytuowano na działce nr [...]/234. Jak wyjaśniano w toku postępowania administracyjnego i postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji działka ta stanowi przedmiot współwłasności inwestorów oraz innych podmiotów. O ile, słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji za organem odwoławczym, że ogrodzenie działki już zabudowanej jest urządzeniem budowlanym, zaś ogrodzenie działki niezabudowanej stanowi obiekt budowlany, o tyle nie dostrzeżono podstawowej dla niniejszej sprawy konsekwencji tego stwierdzenia. Mianowicie, przedmiotowe ogrodzenie nie znajduje się na działce, na której umiejscowiony został budynek mieszkalny inwestorów, ale na działce sąsiedniej i to nie będącą wyłączną własnością inwestorów. Nie można było, zatem przyjąć, aby zrealizowane ogrodzenie było we funkcjonalnym związku z istniejącym już obiektem budowlanym. Budowa ogrodzenia na działce, jak w niniejszej sprawie, która nie ma charakteru zabudowanego nakazuje uznanie go za obiekt budowlany, a nie urządzenie budowlane. Z tych też przyczyn nie znajduje uzasadnienia zmiana kwalifikacji prawnej wykonanych robót budowlanych, jaką w stosunku do decyzji organu I instancji dokonał organ odwoławczy i którą wadliwie podzielił Sąd pierwszej instancji. Niezależnie jednak od powyżej dostrzeżonego uchybienia, zauważyć trzeba, iż przedmiot oceny sądowoadministracyjnej stanowiła tzw. decyzja kasacyjna, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. Efektem jej wydania jest skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, który pomimo tego, iż wskazywał, że przedmiotowe ogrodzenie usytuowane na działce [...]/234 graniczy również z działką nr [...]/233, stanowiącą drogę, nie dokonał analizy charakteru działki nr [...]/233 w świetle spełnienia warunków z art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Kwestia ta, wymagająca precyzyjnego określenia usytuowania zrealizowanego ogrodzenia, podobnie jak powyższa kwalifikacja prawna wykonanych robót budowlanych, będzie przedmiotem ustaleń organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Z tych też przyczyn za częściowo zasadny, jednakże nieskutkujący uchyleniem zaskarżonego wyroku, uznać należało zarzut naruszenia art. 151 w związku z art. 134, art. 113, art. 133 § 1 P.p.s.a. oraz art. 141 i art. 145 P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77, art. 107 § 1 i 3 K.p.a. (zarzut trzeci). Wskazywanie z kolei na naruszenie art. 106 § 3 i 5 P.p.s.a. pozostawało nieskuteczne bowiem, skarżący w żaden sposób go nie uzasadnili. Wskazując na powyższe okoliczności, podkreślić trzeba, iż w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny w trybie art. 184 P.p.s.a., ale wyrażenia w uzasadnieniu wyroku innej oceny prawnej niż Sąd pierwszej instancji, wiążąca jest ocena przedstawiona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2004 r., sygn. FSK 207/04, opubl. OSP 2005 Nr 2, poz. 18). Z tych też przyczyn, ponownie rozpoznając sprawę, organy administracyjne winny mieć na uwadze stanowisko i wskazania zaprezentowane w niniejszym wyroku, w zakresie, w jakim podważono ocenę Sądu pierwszej instancji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło