I SA/Wa 1500/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Monika Nowicka Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] grudnia 1983 r. [...] sprostowanej postanowieniem z dnia [...] marca 1984 r. nr [...], o przyznaniu odszkodowania o łącznej kwocie [...] zł za wywłaszczoną nieruchomość położoną w G. przy ulicy [...] (obecnie ulica [...]) oznaczoną jako działki nr [...] oraz nr [...] ([...]) o łącznej powierzchni [...] m2, zapisaną w księdze wieczystej nr Państwowego Biura Notarialnego w G. KW [...], jako własność M. T. i F. S. W uzasadnieniu decyzji Minister podał, iż ww. nieruchomość została wywłaszczona na rzecz Państwa decyzją Prezydenta Miasta G. z dnia [...] listopada 1982 r. nr [...], która utrzymana została w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1983 r. nr [...]. Następnie Prezydent Miasta G. decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 1983 r., sprostowaną postanowieniem z dnia [...] marca 1984 r. orzekł o przyznaniu odszkodowania o łącznej kwocie [...] zł za wywłaszczoną nieruchomość, bowiem byli właściciele nie spełniali warunków art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości do otrzymania działki zamiennej. Pismem z dnia [...] stycznia 2006 r. adwokat H. K. – pełnomocnik T. S. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] grudnia 1983 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa – art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji. Rozpatrując odwołanie od decyzji Wojewody [...] wniesione przez T. S. Minister Infrastruktury stwierdził, iż ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość dokonano na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości – (Dz. U. z 1974 r. nr 10, poz. 64 ze zm.). Organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z ówcześnie obowiązującym art. 22 ww. ustawy odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość powinno być ustalone na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu opinii biegłych powołanych przez organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Opinia biegłych powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie. Minister podał, że jak wynika z protokołu rozprawy odszkodowawczej z dnia [...] sierpnia 1983 r. w rozprawie nie wzięli udziału biegli, ale obecna na rozprawie T. T. działająca z upoważnienia M. T. oświadczyła, że zapoznała się z opiniami biegłych J. L. z dnia [...] lipca 1983 r. i W. W. z dnia [...] sierpnia 1983 r., co potwierdza złożony do protokołu podpis. Wniosła jedynie o przyznanie działki zamiennej. Obecny również na rozprawie T. S. przyłączył się do tego stanowiska w imieniu własnym jak również swojej matki J. S. i F. S. Minister podniósł również, iż ze znajdujących się w aktach sprawy opinii jednoznacznie wynika, że wysokość odszkodowania za grunt i budynek gospodarczy ustalono zgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami, zaś brak udziału biegłych na rozprawie stanowi naruszenie art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., nie może być jednak uznane za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2009 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. S. reprezentowany przez adwokata T. K. wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kpa. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż opinie szacunkowe sporządzone zostały nierzetelnie i z rażącym naruszeniem obowiązujących w dacie ich sporządzania przepisów prawa, bowiem biegli błędnie przyjęli, iż wywłaszczony grunt stanowił jedyną nieruchomość właścicieli, gdy tymczasem (co wynika z uzasadnienia decyzji odszkodowawczej) właściciele przedmiotowej nieruchomości mieli inne współwłasności na terenie miasta G. Ponadto skarżący zarzucił biegłym, iż powołali błędnie podstawy prawne w swoich opiniach. Skarżący zarzucił ponadto organowi II instancji naruszenie art. 10 § 1 Kpa, poprzez pozbawienie strony możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona decyzja, jak również decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. Podkreślić należy, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, jest formą nadzoru. Celem tego postępowania jest ustalenie, czy decyzja, o której stwierdzenie nieważności wystąpiono, dotknięta jest którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa. W niniejszej sprawie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość dokonano na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. nr 1974 r., Nr 10, poz. 64 ze zm.), a zatem prawidłowo organ uznał, iż w aspekcie zgodności z przepisami tej ustawy należy oceniać kwestionowaną decyzję. Zgodnie z art. 22 ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji odszkodowawczej, odszkodowanie ustala się na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych, powołanych przez naczelnika powiatu. Z art. 22 ustawy wynika przede wszystkim obowiązek przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie organ wyznaczył rozprawę i przeprowadził ją w dniu [...] sierpnia 1983 r. przy udziale współwłaścicieli nieruchomości. Sam przebieg rozprawy i uchybienia w zakresie zleceniodawcy sporządzanych przez biegłych opinii (zlecenie Zarządu Gospodarki Terenów w G., a winno być naczelnika powiatu) jak i nieobecność biegłych na rozprawie w sytuacji, gdy brak jest jakiegokolwiek dowodu wskazującego na kwestionowanie przez współwłaścicieli kwoty odszkodowania wynikającej z opinii, nie mogą być oceniane w kategoriach rażącego naruszenia prawa. W przedmiotowej sprawie współwłaściciele wywłaszczonej nieruchomości brali udział w rozprawie, podczas której potwierdzili fakt zapoznania się z opiniami biegłych, których nie kwestionowali: a w doręczonej im decyzji z dnia [...] grudnia 1983 r. były przedstawione podstawy ustalenia wysokości odszkodowania w oparciu o opinie biegłych. Co do zarzutu skarżącego dotyczącego uchybień biegłych sporządzających w niniejszej sprawie opinie w zakresie wskazania w ich uzasadnieniach, iż przedmiotowa nieruchomość stanowi jedyną nieruchomość współwłaścicieli, a także wskazania przez biegłych błędnych podstaw prawnych, co w ocenie skarżącego stanowi rażące naruszenie prawa, Sąd uznał za chybione. Dla potrzeb bowiem ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość bez znaczenia jest czy jest to jedyna nieruchomość. Okoliczność powyższa miałaby znaczenie dla oceny zasadności żądania działki zamiennej. Pozostałe zaś zarzuty dotyczące nierzetelności biegłych mogły być w ocenie Sądu podnoszone w postępowaniu odwoławczym (zwykłym) a nie w postępowaniu nadzorczym. W postępowaniu zwykłym bowiem organ zmierza do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, zaś w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja i ustalenie czy została ona wydana z wadami, o których mowa w art. 156 § 1 Kpa. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa – którego przedmiotem jest wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności orzeczenia wydanego w postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. niezbędna jest ocena rodzaju naruszenia ściśle określonych zasad i trybu ustalenia odszkodowania oraz podstawy prawnej orzeczenia, w świetle dających się obiektywnie ujawnić istotnych okoliczności sprawy i z punktu widzenia kwalifikowanych podstaw przewidzianych dla tego rodzaju postępowania nadzwyczajnego. W rozpoznawanej sprawie w ocenie Sądu organy orzekające prawidłowo uznały, iż decyzja ustalająca odszkodowanie nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Należy zgodzić się, iż brak udziału biegłych w rozprawie administracyjnej stanowi naruszenie prawa, jednak nie można uznać go za rażące w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (por. wyroki NSA z dnia 6 listopada 2008 r. sygn .akt I OSK 1459/07, z dnia 20 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 195/09). Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ II instancji art. 10 § 1 Kpa należy stwierdzić, iż dopiero wskazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niezawiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, nieumożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 Kpa. (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2007 r. sygn. akt II GSK 4/07). W niniejszej sprawie skarżący nie wskazał jakiej konkretnie czynności procesowej nie mógł dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mógł przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć stwierdzone uchybienie. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł , jak w sentencji.