V SA/Wa 1826/10

WyrokWSA w Warszawie2011-09-01

Skład orzekający: Dorota Mydłowska, Michał Sowiński, Jarosław Stopczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy środki z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolniczych (EFOiGR) przekazane polskim podmiotom na podstawie umów zawartych po 1 maja 2004 r. na sfinansowanie programów realizowanych w ramach programów ramowych Unii Europejskiej lub innych programów wspólnotowych, mogą korzystać z preferencyjnej stawki podatku VAT w wysokości 0%?
Ratio decidendi
Sąd uznał za zasadne zarzuty dotyczące błędnej interpretacji przepisów rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Zdaniem Sądu, prawo do preferencyjnej stawki podatkowej określonej w § 6 ust. 1 rozporządzenia nie decyduje data zawarcia umowy wykonawczej, lecz data zawarcia kontraktu, na podstawie którego podmiot polski otrzymał środki pomocowe. W związku z tym, zakupy dokonywane po 1 maja 2004 r. za środki pomocowe przyznane w ramach programów PHARE czy ISPA, na podstawie porozumień zawartych przed tą datą, powinny podlegać opodatkowaniu stawką 0%.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o rejestrację umów z rolnikami dotyczących wykonania płyt gnojowych i zbiorników na gnojówkę, finansowanych z funduszy UE. Spółka wniosła o zastosowanie stawki VAT 0% powołując się na przepisy rozporządzenia wykonawczego VAT z 2004 r. oraz środki z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolniczych (EFOiGR). Organ odmówił rejestracji, uznając, że środki z EFOiGR nie mieszczą się w katalogu środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej uprawniających do ulgi. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez organ II instancji, spółka wniosła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Zagranicznych z dnia [...] czerwca 2010 r. Zasądza od Ministra Spraw Zagranicznych na rzecz skarżącej Spółki kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2011 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Ministra Spraw Zagranicznych z dnia [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie odmowy rejestracji umów zawartych w ramach dofinansowania ze środków z budżetu Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Spraw Zagranicznych na rzecz [...]Sp. z o.o. w [...]kwotę 200 zł ( dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] sp. z.o.o pismem z 22 września 2008 r. skierowanym do Urzędu Komitetu Integracji Europejskiej wniosła o zarejestrowanie załączonych do wniosku umów z rolnikami (zawartych w latach 2005 – 2007) dotyczących wykonania przez tę spółkę dla rolników płyt gnojowych i zbiorników na gnojówkę. Wykonanie tych robót miało być finansowane z otrzymanych przez rolników środków pomocowych na dostosowanie gospodarstwa do wymogów Unii Europejskiej. Spółka w swoim wniosku wskazała, że chce zarejestrowania tych umów na podstawie § 6 ust 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97 poz. 970 ze zm. – dalej: "rozporządzenie wykonawcze VAT z 2004 r."). Poinformowała, że umowy z rolnikami realizują cel wynikający z § 9 ust 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2005 r. Nr 17 poz. 142 ze zm.). Wskazała też, że plan rozwoju obszarów wiejskich oparty jest na ustawie z 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2003 r. Nr 229 poz. 2273 ze zm.) i umowa na podstawie której opracowany został plan wspierania obszarów wiejskich zatwierdzony przez Komisję Europejską, została podpisana przez Rząd Rzeczpospolitej Polskiej i Unii Europejskiej, a tym samym środki jakie zostały przeznaczone na dofinansowanie budowy płyty i zbiorników pochodzą z państw obcych i są pomocą bezzwrotną. Zwróciła się też o przywrócenie terminu do rejestracji umów argumentując, że aż do czasu kontroli podatkowej spółka nie miała świadomości obowiązku rejestracji takich umów a przepisy rozporządzenia wykonawczego VAT z 2004 r. nie określają jednoznacznie, kto ma dokonywać zgłoszenie takich umów do rejestracji. W toku postępowania spółka wskazała, że rolnicy-inwestorzy wykonywanych przez spółkę usług otrzymują dofinansowanie w 80% ze środków unijnych w ramach Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnych (EFOiGR), a w 20% z krajowego budżetu. Decyzją z [...] marca 2009 r. Przewodniczący Komitetu Integracji Europejskiej, odmówił rejestracji przedstawionych przez spółkę umów. W uzasadnieniu swej decyzji wyjaśnił, że środki z (EFOiGR) z których finansowano przedmiotowe usługi nie mieszczą się w katalogu środków finansowych o jakich mowa w § 8 ust 3 i 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212 poz. 1336 ze zm. – dalej: "rozporządzenie wykonawcze VAT z 2008 r. "). Organ podkreślił, że (EFOiGR) został powołany na mocy art. 159 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Za pośrednictwem tego funduszu Wspólnota wspiera poszczególne Państwa członkowskie w ich działaniach prowadzących do wzmocnienia spójności gospodarczej i społecznej. Organ wskazał też, że rozporządzenie wykonawcze VAT z 2004 r. analogicznie do rozporządzenia wykonawczego VAT z 2008 r. nie przewiduje możliwości stosowania ułatwień podatkowych wobec funduszy europejskich do których zalicza się EFOiGR. Organ powołał się też na Dyrektywę 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. L 347 z 11 grudnia 2006 r.), które podobnie jak wcześniej obowiązująca Szósta Dyrektywa Rady Wspólnot Europejskich z 17 maja 1977 r. nie przewidują ulg w podatku VAT, o jakie zabiega Spółka i dyrektywa ta nie pozostawia państwom członkowskim możliwości odmiennej regulacji w tej kwestii. Spółka pismem z 14 kwietna 2009 r. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Zarzuciła zaskarżonej decyzji: a) wydanie jej z naruszeniem przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., b) błędną interpretacje § 6 ust 1 i ust 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego VAT z 2004 r., c) mylne zastosowanie § 8 ust 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego VAT z 2008 r., d) naruszenie art. 217 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej przez powołanie się przez organ na przepisy podstawowe w zakresie obowiązków podatkowych, to znaczy w zakresie materii zaskarżonej dla regulacji ustawowych. Podniosła, że zawarte w § 6 ust 3 pkt 1 rozporządzenia VAT z 2004 r. stwierdzenie: "a także środki, które zostały przekazane polskim podmiotom na podstawie umów zawartych z nimi przed dniem 1 maja 2004 r. na sfinansowanie programów realizowanych przez te jednostki w ramach programów ramowych Unii Europejskiej oraz w ramach innych programów wspólnotowych Unii Europejskiej", obejmuje również EFOiGR, który to fundusz jest przeznaczony wyłącznie na cele określone w przepisach Unii Europejskiej dotyczących realizacji Wspólnej Polityki Rolnej. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ Decyzją z [...] maja 2009 r. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję. Podtrzymał zasadniczo dotychczasową argumentację. Organ wyjaśnił, że umowy realizowane z udziałem środków wspólnotowych Unii Europejskiej innych niż PHARE zgodnie z treścią § 6 ust 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego VAT z 2004 r. (odpowiednio § 8 ust 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego VAT z 2008 r.) tylko wówczas mogą korzystać z ulg w podatku VAT, jeśli zostały przekazane podmiotom polskim na podstawie umów zawartych z nimi przed 1 maja 2004 r. W tej sytuacji zdaniem organu zachodzą dwie przesłanki, które uniemożliwiają zakwalifikowanie środków otrzymanych w ramach EFOiGR jako środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej w świetle omawianego przepisu: 1) dyspozycja § 6 ust 3 pkt 1 rozporządzenia VAT z 2004 r. ( i odpowiednio § 8 ust 3 pkt 1 rozporządzenia VAT z 2008 r.) nie obejmuje EFOiGR "Selekcja Gwarancji", który nie mieści się w katalogu Programów Ramowych Unii Europejskiej, 2) środki te zostały przekazane polskim podmiotom na podstawie umów zawartych z nimi po dniu 1 maja 2004 r. Organ zwrócił też uwagę, że stosowanie ulg podatkowych w stosunku do środków EFOiGR stanowiłoby naruszenie prawa wspólnotowego i nie znajdowałoby uzasadnienia w postanowieniach art. 33 aktu o przystąpieniu. Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską powołuje bowiem w art. 159 EFOiGR jako jeden z funduszy strukturalnych, które nie mieszczą się w katalogu środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej wymienionych przez ustawodawcę w § 6 ust 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego VAT z 2004 r. (odpowiednio § 8 ust 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego VAT z 2008 r.). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1, art. 104 § 1 i art. 107 § 3 k.pa., 2) błędną interpretacje § 6 ust 1 i ust 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego VAT z 2004 r. podlegającą na interpretacji, iż realizacja zadań ze środków bezzwrotnej pomocy z Unii Europejskiej przeznaczonej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE objętej Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich finansowanych w ramach EFOiGR opodatkowana jest stawką 22%, 3) mylne zastosowanie § 8 ust 3 pkt 1 rozporządzenia VAT z 2008 r. 4) błędną po raz drugi otrzymaną w tym samym postępowaniu dyspozycję organu w trybie art. 127 § 3 k.p.a. o złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Spółka uznała przy tym za pierwszą decyzję w sprawie pismo Dyrektora UKiE stwierdzające brak podstaw do rejestracji umów z pouczeniem o prawie do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w oparciu o art. 127 § 3 k.p.a. Nadto zarzuciła organowi, iż pominął fakt, że bezzwrotne środki przekazane polskim podmiotom z budżetu UE wynikają z kontraktów zawartych z rządem Rzeczpospolitej Polskiej przed 1 maja 2004 r. Spółka co do zarzutów wadliwej interpretacji przepisów prawa materialnego podtrzymała dotychczasową argumentację w szczególności zawartą we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Powołała się na przepis art. 5 ust 3 ustawy o finansach publicznych (dalej; u.f.p.) wskazujący, że do środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej zalicza się m.in. środki EFOiGR "Sekcja Gwarancji" a zgodnie z art. 200 u.f.p. środki te są przeznaczone wyłącznie na cele określone w przepisach Unii Europejskiej dotyczących wspólnej polityki rolnej. Środki te są gromadzone na wyodrębnionych rachunkach bankowych prowadzonych w euro i mogą być wydatkowane do wysokości kwot zgromadzonych na tych rachunkach. Spółka wskazała na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego rozstrzygające status czynności rejestracyjnych umów przez UKIE. Zarzuciła też, że organ pogorszył sytuację podatnika interpretując przepisy w ten sposób, że po 1 maja 2004 r. stawka VAT "0 %" przestała obowiązywać. Wskazano też wyrok WSA w Warszawie w sprawie III SA/Wa 3028/2005 z 29 sierpnia 2005 r. który spółka odczytuje w ten sposób, że przepis § 6 ust 1 i ust 3 pkt1 i 2 rozporządzenia VAT z 2004 r. ma na celu kontynuację preferencji podatkowych przy finansowaniu zakupów towarów i usług finansowanych ze środków pomocowych. Zdaniem spółki rejestracja umów miała jedynie potwierdzić w formie określonej w art. 217 § 1 i § 2 pkt 1 i 2 k.p.a. fakt, że środki EFOiGR pochodzą z bezzwrotnych środków zagranicznych. Co do zarzutu błędnego pouczenia o trybie z art. 127 § 3 k.p.a. spółka podniosła, że organem administracji publicznej jest Komitet Integracji Europejskiej, a nie Urząd KIE. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W odpowiedzi na skargę podtrzymano dotychczasową argumentację. Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2009 r. wydanym w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1059/09 tutejszy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2009 r. W uzasadnieniu wyroku podkreślono m. in. że skarga zasługiwała na uwzględnienie ponieważ organ rozpoznając wniosek skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania w szczególności art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 127 § 3 k.p.a. polegającego na wydaniu zaskarżonej decyzji przez tą samą osobę w niższej instancji. Taki stan rzeczy powodował, iż zaistniała podstawa do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Z kolei naruszenie prawa mające podstawę do wznowienia postępowania uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji bez względu na to czy zaistniałe naruszenie prawa miało czy też nie miało wpływu na wynik sprawy. Konsekwencją powyższego wyroku było wydanie przez organ decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. ponownie utrzymującej w mocy decyzją Przewodniczącego Komitetu Integracji Europejskiej z dnia [...] marca 2009 r. ([...]). Argumenty jakie przytoczono w jej uzasadnieniu były niemalże identyczne jak te które organ sformułował w uzasadnieniu poprzedniej decyzji z dnia [...] maja 2009 r. Skargą na decyzję z dnia [...]1 czerwca 2010 r. wniosła ponownie Spółka z o.o. [...] zarzucając jej: 1) naruszenie art. 7,77,104 § 1 i 2 oraz art. 107 k.p.a. które miało istotny wpływ na wynik sprawy, 2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. który przewiduje tryb wznowienia postępowania z odrębną procedurą od trybu o którym mowa w art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w ramach którego podjęto zaskarżoną decyzję. Zdaniem skarżącego wynika to wprost z uzasadnienia wyroku wydanego przez tutejszy Sąd w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1059/09. 3) błędne powołanie § 8 ust 3 i 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. (Dz. U. Nr 212 poz. 1336) do zdarzeń z roku 2005, 2006 i 2007 (a więc naruszenie zasady lex retro non agit). 4) mylną interpretacją § 6 ust 1 w zw. z § 6 ust 3 i 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97 poz. 970 ze zm.) polegającą na uznaniu że realizacja zadań ze środków bezzwrotnej pomocy z UE przeznaczonej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich finansowanych ze środków unijnych w ramach Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnych opodatkowane jest stawką podstawową 22 %, 5) oparcie interpretacji na § 6 ust 3 i 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. regulującego niezgodnie z art. 217 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej materię ulg, zwolnień i stawek podatkowych zastrzeżoną dla formy ustawowej. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami. W uzasadnieniu skargi powołano się na argumenty bliźniaczo podobne do wskazanych w uzasadnieniu skargi na decyzję z dnia [...] maja 2009 r. Sąd zważył co następuje: Ocena zarzutów sformułowanych w skardze przestawia się następująco: Zarzut naruszenia art. 7,77, 104 § 1 i § 2 oraz 107 k.p.a. jest bezzasadny ponieważ w toku postępowania administracyjnego nie doszło do naruszenia żadnego z ww. przepisów. Pierwszy z nich statuuje zasadę prawdy obiektywnej oraz tzw. słusznego interesu obywatela. Stanowi, iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Skarga nie precyzuje w czym upatruje naruszenia powyższego przepisu. Należy poza tym zauważyć, iż stan faktyczny z jakim mamy do czynienia w sprawie jest w zasadzie bezsporny. Ustalenia poczynione w postępowaniu administracyjnym nie były bowiem kwestionowane, a skarżąca nie składała takich wniosków dowodowych które nie zostały uwzględnione i które jednocześnie miałyby znaczenie dla ustaleń faktycznych oraz dokonanej na ich podstawie oceny prawnej. W tym stanie rzeczy nie sposób zgodzić się ze skarżącym także wtedy kiedy twierdzi on, że organ nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego w rozumieniu art. 77 § 1 k.p.a. Z treści skargi nie wynika bowiem, jakie braki w zakresie postępowania dowodowego oraz oceny przeprowadzonych dowodów zaistniały w niniejszej sprawie. Zarzut naruszenia art. 104 k.p.a. jest niezrozumiały, zważywszy nie tylko na przedmiot sprawy ale i treść uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1059/09. Przyznanie, iż jest on zasadny skutkowałoby koniecznością uznania iż przedmiotowa sprawa nie powinna zostać załatwiona w drodze decyzji lecz w innej formie. Skarga nie precyzuje jednak jaka powinna być to forma. W ocenie sądu zarzut o którym mowa jest wyrazem niezrozumienia przez stronę treści art. 104 k.p.a. Skarżący wiąże go bowiem w istocie nie z formą rozstrzygnięcia ale z tym czy rozstrzygnięcie to jest dla niego korzystne czy tez nie. Zarzut naruszenia art. 107 k.p.a. doprecyzowany w uzasadnieniu skargi jako zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. jest bezpodstawny ponieważ, uzasadnienie kwestionowanego rozstrzygnięcia zawiera wszystkie niezbędne elementy wskazane w treści tegoż przepisu. Za bezzasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. (zarzut drugi skargi). Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25, 27 k.p.a. Skarżący zarzut ten wiąże z treścią uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 1059/09. Otóż w tejże sprawie tut. Sąd uchylając wcześniejszą decyzję organu z dnia [...] maja 2009 r. podniósł, że wydanie zaskarżonej decyzji przez tą samą osobę która brała udział w wydaniu wcześniejszej decyzji stanowi istotne naruszenie przepisów art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Jest to podstawa do wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Takie naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (zgodnie z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.) uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji bez względu na to czy naruszenie to miało czy też nie miało wpływu na wynik sprawy. Z uzasadnienia wyroku nie wynika, natomiast aby po uchyleniu przez Sąd decyzji z dnia [...] maja 2009 r. tenże Sąd nakazywał czy wręcz choćby sugerował wznowienie jakiegokolwiek postępowania przez organ. W szczególności nie mogło tu chodzić o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją albowiem została ona wyeliminowana z obrotu prawnego. Z kolei decyzja która ją poprzedzała tj. decyzja z dnia [...] czerwca 2009 r. nie była decyzją ostateczną. Sąd uznaje natomiast za zasadne zarzuty opisane w punkcie czwartym i piątym skargi i to w stopniu skutkującym koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Z treści przepisu § 6 ust 3 pkt 1 rozporządzenia wynika wprost, że za środki bezzwrotnej pomocy, o których mowa w przepisie § 6 ust 1 rozporządzenia należy uznać bezzwrotne środki przekazane podmiotom z budżetu Unii Europejskiej na podstawie umów zawartych z Rządem Rzeczpospolitej Polskiej dotyczących Programu pomocy w Przebudowie Gospodarczej Państw Europy Środkowej i Wschodniej (PHARE), w tym złotowe fundusze partnerskie powstałe w wyniku realizacji programu , a także środki które zostały przekazane polskim podmiotom na podstawie umów zawartych z nimi przed dniem 1 maja 2004 r. na sfinansowanie programów realizowanych przed te jednostki w ramach Programów Ramowych Unii Europejskiej oraz w ramach innych programów wspólnotowych Unii Europejskiej. Z treści przepisu § 6 ust 3 pkt 2 rozporządzenia wynika wprost, że za środki bezzwrotnej pomocy, o których mowa w przepisie § 6 ust 1 rozporządzenia należy uznać "bezzwrotne środki przekazane polskim podmiotom z budżetu Unii Europejskiej na podstawie umów zawartych z Rządem Rzeczpospolitej Polskiej, dotyczących kontraktów zawartych przed dniem 1 maja 2004 r. w ramach Przedakcesyjnego Instrumentu Polityki Strukturalnej. Zdaniem Sądu przepisy § 6 ust 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia mają równorzędną pozycję w ramach przepisu ust 3 rozporządzenia i ich celem jest określenie środków pomocy bezzwrotnej o której mowa w przepisie § 6 ust 1 rozporządzenia. Skoro w przepisie § 6 ust 3 pkt 1 prawodawca dla określenia tych środków posługuje się kryterium funduszy w ramach, których środki te przyznano, które powstały na podstawie umów zawartych przed dniem 1 maja 2004 r., to brak jest podstaw do stwierdzenia, że w przepisie § 6 ust 3 pkt 2 rozporządzenia prawodawca fundusze te określa przy pomocy innego kryterium tj. przez uznanie za fundusze pomocowe funduszy wydatkowych w wykonaniu, konkretnych umów zawartych przed dniem 1 maja 2004 r. przez podmiot polski z poszczególnymi wykonawcami inwestycji w trakcie realizowania inwestycji, na którą przyznano pomoc. Fundusze o których mowa w tych przepisach tj. uzyskane w ramach Programu PHARE i ISPA oraz innych programów były funduszami służącymi przygotowaniu państw członkowskich do akcesji w Unii Europejskiej przez dofinansowanie zadań określonych w rozporządzeniach regulujących pomoc realizowaną w ramach tych programów, a zatem pełniły one podobną funkcję. Podatnikom finansującym zakupy z tych funduszy, na podstawie przepisu § 15 ust 1 i ust 3 pkt 1 i 2 obowiązującego do dnia 1 maja 2004 r. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku akcyzowym oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 27, poz. 268 ze zm.) przysługiwał zwrot podatku naliczonego przy tych zakupach. Regulacja ta służyła realizacji celów tych funduszy, które przeznaczone były do wspierania konkretnych przedsięwzięć i nie miały w swym założeniu służyć zwiększeniu wpływów do polskiego budżetu przez finansowanie z tych funduszy podatku od towarów i usług wyliczonego w cenę nabywanych za te fundusze towarów i usług. Regulacja zawarta w przepisie § 6 ust 1 rozporządzenia obowiązującego od dnia 1 maja 2004 r. miała na celu kontynuację preferencji podatkowej zawartej w powołanych przepisach rozporządzenia z dnia 22 marca 2002 r. z tym, że kontynuację tę prawodawca realizował w innej formie niż zwrot podatku. Preferencja ta realizowana była przez zastosowanie do towarów i usług nabywanych ze środków pomocowych przyznanych przed dniem 1 maja 2004 r. stawki podatku 0%. Zastosowanie tej metody ma takie same skutki co poprzednio stosowana metoda zwrotu podatku. W jej wyniku zakupy finansowane ze środków pomocowych nie są obciążone podatkiem od towarów i usług, przez co całość przedmiotowych środków przeznaczana jest na realizację celów na które fundusze te utworzono. W poprzednim stanie prawnym wszystkie wydatki finansowane z funduszy przedakcesyjnych nie były obciążone podatkiem od towarów i usług, gdyż ostateczny konsument nabywający towary i usługi ze środków pomocowych korzystał z prawa do zwrotu podatku wliczonego w cenę nabywanych towarów i usług. Skoro przepisy § 6 ust 1 i ust 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia miały na celu kontynuacje tej preferencji podatkowej to brak jest uzasadnienia dla stwierdzenia, że ulga o której mowa w przepisie § 6 ust 1 rozporządzenia nie ma zastosowania do zakupów dokonywanych za środki pomocowe przyznane w ramach programu ISPA z tego powodu, że umowy na podstawie których dokonano zakupów zawarte zostały po dniu 1 maja 2004 r. Cel omawianej regulacji prawnej, który polegał na kontynuacji dotychczasowej preferencji podatkowej stosowanej do zakupów finansowanych z przedakcesyjnej pomocy bezzwrotnej wyklucza możliwość uznania zaprezentowanej przez organ wykładni przepisów § 6 rozporządzenia za prawidłową. W ocenie Sądu o prawie do preferencyjnej stawki podatkowej określonej w § 6 ust 1 rozporządzenia nie decyduje data zawarcia umowy w wykonaniu której dochodzi do nabycia towarów lub usług ale data zawarcia kontraktu na podstawie, którego podmiot polski otrzymał środki pomocowe. Z tego względu Sąd prezentuje pogląd, że zakupy dokonywane po dniu 1 maja 2004 r. za środki pomocowe przyznane w ramach programu PHARE czy ISPA na podstawie porozumień zawartych przed tą datą podlegają opodatkowaniu stawką podatku 0%. Rozpoznając sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę powyższe, oraz rozważy czy w jej realiach faktyczno-prawnych zasadnym byłoby uznanie, że właściwą stawką podatku VAT jest stawka w wysokości 0%. Podstawą rozstrzygnięcia Sądu jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło