II SA/Po 407/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2011 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. Prezydent Miasta P. decyzją z dnia (...) października 2010 r. nr (...) znak (...), na podstawie art. 59 ust. 1 i 2, art. 60 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym na terenie działek nr (...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...),(...) arkusz (...) obręb (...), położonych przy ul. (...) w P. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji zwrócił się T. G. - inwestor. Sporządzona na potrzeby postępowania analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu wskazała, że planowane zamierzenie nie zapewnia kontynuacji funkcji zabudowy w obszarze analizowanym, na którym występuje zabudowa jednorodzinna. Stąd z uwagi na nie spełnienie warunków, o jakich mowa w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, orzeczono jak w sentencji. Wskazano, iż również zapisy studium oraz opracowywanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie przewidują możliwości ustalenia linii zabudowy w kształcie o jaki wystąpiono we wniosku. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł T. G., reprezentowany przez adwokata T. R. Zdaniem skarżącego organ I instancji prowadząc przedmiotowe postępowanie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania poprzez brak wszechstronnego zebrania i oceny zebranych materiałów dowodowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia (...) lutego 2011 r., nr (...) na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie w I instancji. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazano Rada Miasta uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Uchwała powyższa została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego i weszła w życie po upływie 30 dni od tej daty. Z uwagi na fakt wejścia w życie planu, obejmującego swoim zakresem nieruchomości objęte wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, orzec należało o umorzeniu postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu T. G., reprezentowany przez adwokata T. R., wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie nie doszło do bezprzedmiotowości postępowania, gdyż w momencie wejścia w życie planu w obrocie prawnym pozostawała decyzja organu I instancji. Rolą Kolegium było więc jedynie dokonanie analizy istniejącego stanu rzeczy. W ocenie skarżącego decyzja o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji nie stoi w sprzeczności z zapisami planu, co powoduje, że nawet jego uchwalenie nie mogło prowadzić do wygaśnięcia decyzji na podstawie art. 65 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto brak rozstrzygnięcia merytorycznego Kolegium uniemożliwia realizację praw skarżącego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego umarzającego postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy z uwagi na fakt wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obejmującego swoim zakresem działki objęte wnioskiem. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2007 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ustalenie przeznaczenia terenu oraz określenie sposobów i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego; natomiast w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobu zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania (art. 4 ust. 2). Art. 59 ust. 1 powyższej ustawy stanowi natomiast, że w przypadku braku planu miejscowego, zmiana zagospodarowania terenu wymaga ustalenia warunków zabudowy w drodze decyzji. Analiza powyższych regulacji wskazuje, że oba instrumenty z założenia wykluczają się. Na obszarze dla którego obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lokalizacja inwestycji następuje na podstawie postanowień planu, natomiast lokalizacja inwestycji na podstawie decyzji o warunkach zabudowy następuje jedynie wtedy, gdy brak jest planu miejscowego dla danego obszaru. Tym samym od chwili wejścia w życie planu postępowanie o ustalenie warunków zabudowy nie może się toczyć - staje się ono bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa. Przepis art. 105 § 1 kpa zakłada, że organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. W orzecznictwie sądowoadministacyjnym przyjmuje się, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia m.in. w przypadku, gdy brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2003 r., III SA 225/01. Biul. Skarb. 2003/6/25). W tym miejscu podkreślić należy, że organ odwoławczy zobowiązany jest stosować stan prawny na dzień rozstrzygania. Jeżeli więc plan miejscowy wszedł w życie na etapie postępowania międzyinstancyjnego, to wydana przez organ I instancji decyzja nie może uzyskać przymiotu ostateczności, lecz podlega uchyleniu, a postępowanie przed organem I instancji umarza się zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 kpa (por. wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1171/10, LEX 735446). Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że w czasie trwania wszczętego na wniosek skarżącego postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji o ustalenie warunków zabudowy, uchwalony został miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W konsekwencji, jak prawidłowo uznało Kolegium, doszło do bezprzedmiotowości postępowania. Wejście w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowi bowiem przesłankę skutkującą niemożnością prowadzenia postępowania w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy. Przesłankę do umorzenia postępowania stanowi w tym przypadku bezprzedmiotowość, która zaistniała w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego i powstała na skutek zdarzeń prawnych. Skoro przesłanka bezprzedmiotowości postępowania zaistniała w toku postępowania administracyjnego (w rozpatrywanym przypadku na etapie postępowania odwoławczego), to okoliczność ta stanowi przesłankę jego umorzenia, a na powstanie tego skutku nie ma wpływu fakt, że w momencie wszczęcia postępowania i wydania decyzji przez organ I instancji możliwe było rozpatrzenie wniosku o ustalenie warunków zabudowy (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2006 r., II OSK 65/06, Lex nr 319181). Zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zmiana sposobu zagospodarowania terenu może obecnie mieć miejsce jedynie w oparciu o zapisy obowiązującego planu. Odnosząc się do zarzutów skarżącego Sąd wskazuje, że konkretyzacja praw i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego ma miejsce wyłącznie w oparciu o ostateczną decyzję. W przedmiotowej sprawie zaskarżona do Kolegium decyzja Prezydenta Miasta nie była decyzją ostateczną, stąd w momencie wejścia w życie planu skarżący nie legitymował się aktem dopuszczającym możliwość realizacji przedmiotowej inwestycji. Nie można również zapominać, że kwestionowana decyzja organu I instancji była decyzją odmowną, a więc nie umożliwiała skarżącemu podjęcia działań zmierzających do zrealizowania inwestycji. Reasumując dotychczasowe rozważania wskazać należy, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego odpowiada prawu. Wskazać nadto należy, iż charakter podjętego w sprawie rozstrzygnięcia zwalniał ten organ od obowiązku przeprowadzenia oceny merytorycznej zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga bowiem o materialno-prawnych uprawnieniach i obowiązkach stron, na co zasadnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. W tej sytuacji również sąd administracyjny zwolniony jest od obowiązku przeprowadzenia oceny, czy organ I instancji prawidłowo orzekł o odmowie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.