II SO/Wa 55/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA: - Sławomir Antoniuk po rozpoznaniu w dniu 19 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku T.K. o wymierzenie grzywny B.K. za nieprzekazanie skargi T.K. na bezczynność B.K. w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej postanawia: odrzucić wniosek T.K. wniósł o wymierzenie B.K. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako ppsa, za niezastosowanie się do obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 tej ustawy, tj. za nieprzekazanie skargi na bezczynność ww. wymienionej w przedmiocie rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej (pismo skarżącego z dnia [...] sierpnia 2011 r. – w aktach). Pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez oznaczenie organu oraz podanie adresu organu, którego wniosek o wymierzenie grzywny dotyczy. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący wyjaśnił, iż wniosek o wymierzenie grzywny skierowany jest wobec B.K. – posła, funkcjonariusza publicznego, a siedziba organu mieści w W. przy ul. [...]. Jednocześnie T.K. złożył do akt kopię adresowanej do B.K. skargi, w której zarzucił jej bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej wnioskowanej dwoma pismami z dnia [...] maja 2011 r. oraz [...] czerwca 2011 r. Z dalszej treści ww. skargi wynika, iż w pismach tych skarżący, powołując przepisu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zażądał podania informacji o organizacji, która finansowała wyjazd B.K. w listopadzie 2010 r. do C. na uroczystość nadania ulicy imienia L.K. oraz podania łącznego kosztu tego wyjazdu z rozbiciem na poszczególne rodzaje kosztów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 ppsa, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 ppsa). Stosownie zaś do art. 55 § 1 powołanej ustawy w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Treść powołanych przepisów ppsa należy interpretować w ścisłym powiązaniu z regulacjami wyznaczającymi podmiotowy i przedmiotowy zakres wymiaru sprawiedliwości sprawowanego przez sądy administracyjne, a w pierwszym rzędzie z właściwymi przepisami Konstytucji RP. Zgodnie z art. 175 ust. 1 ustawy zasadniczej, wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne. Ustrój i właściwość sądów i postępowanie przed nimi określają ustawy ( art. 176 ust. 2). Sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów (art. 177). Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej (art. 184). Ostatnią z powołanych norm konstytucyjnych ustawodawca rozwinął w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Z powołanych norm konstytucyjnych, kształtujących podstawy systemu sądownictwa w Rzeczpospolitej Polskiej oraz z normy zawartej w art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych można wyprowadzić dwa zasadnicze dla oceny dopuszczalności przedmiotowego żądania, wnioski. Po pierwsze, ustrojodawca założył określenie właściwości sądów administracyjnych przez ustawodawcę w sposób pozytywny oraz ustanowił tzw. domniemanie właściwości sądów powszechnych. Po drugie, wymiar sprawiedliwości sprawowany przed sądy administracyjne obejmuje kontrolę działalności administracji publicznej. Powołane normy konstytucyjne i ustawowa operują pojęciem "administracji publicznej". Analizując pojęcie "administracji publicznej" w z zakresie podmiotowym, bo taki jest istotny z punktu wiedzenia obowiązków wynikających z art. 54 § 1 ppsa stwierdzić należy, że w tym znaczeniu oznacza ono ogół podmiotów (organów administracyjnych) wykonujących zadania z zakresu administracji publicznej. Jeżeli podmioty te wydają akty lub podejmują czynności opisane w art. 3 § 2 ppsa albo pozostają w bezczynności w zakresie swoich ustawowych obowiązków (art. 3 § 2 pkt 8), to w tym zakresie ich działalność podlega kontroli sądów administracyjnych z zastrzeżeniem wynikającym z art. 5 ppsa. (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniach z dnia 10 czerwca 2011 r., sygn. akt IV SO/Wa 18/11 oraz 19/11). Dla oceny, czy zaskarżona przez T.K. bezczynność B.K. jest zaskarżalna do sądu administracyjnego, a tym samym, czy spoczywają na niej obowiązki określone w art. 54 § 2 ppsa w pierwszej kolejności konieczne jest ustalenie, czy ww. osoba jest piastunem organu administracji publicznej. Ustalenia tego należy dokonać z uwzględnieniem przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, ponieważ na podstawie przepisów tej ustawy dostęp do informacji publicznej podlega przede wszystkim ochronie sprawowanej przez sądy administracyjne (por. także art. 3 § 3 ppsa), a nadto ustawa ta określa kategorie podmiotów, w tym organów administracji publicznej, obowiązanych do udostępnienie tejże informacji. Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Poza tym, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, z późn. zm.), oraz partie polityczne (ust. 2 tego przepisu). Podmioty te mają obowiązek udostępnienia informacji publicznej wtedy, gdy są w jej posiadaniu (ust. 3). Co oczywiste, z treści tego przepisu, wynika, że do podmiotów tych nie można zaliczyć osób prywatnych, ale także i posłów, którzy w odróżnieniu od osób prywatnych są funkcjonariuszami publicznymi. Pojęcie podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej nie jest tożsame z pojęciem funkcjonariusza publicznego, a więc osoby określonej w art. 115 § 13 Kodeksu karnego, czy osoba pełniąca funkcję publiczną określoną w art. 229 Kodeksu karnego. Funkcjonariusz publiczny jest osobą, której przepisy prawa karnego ze względu na publiczny, związany ze sprawnym funkcjonowaniem państwa, charakter jej obowiązków nadają specjalną ochronę prawną. Natomiast podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej to instytucja, która w ramach swoich obowiązków posiada informację publiczną i jest zobowiązana do jej udzielenia. Podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej jest często utożsamiany z pojęciem organu administracji publicznej (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 9 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Ol 12/10 opublikowany w LexPolonica nr 2248335, wyrok NSA z dnia 12 marca 2009 r. sygn. akt I OSK 1067/09 opublikowany w LexPolonica nr 2023223, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 stycznia 2005 sygn. akt II SAB/Gd 66/04 opublikowany w ONSAIWSA nr 1 rok 2007 poz. 16). Nigdy nie jest natomiast utożsamiane z indywidualną osobą, która jako funkcjonariusz publiczny wykonuje określone funkcje w danym podmiocie zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt II SAB/Wa 86/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym oznacza to, że poseł, ale też np. i sędzia, jako funkcjonariusz publiczny w zakresie obowiązków wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej posiada taki sam status jak osoba prywatna i w rezultacie nie podlega reżimowi tej ustawy. Z tego też powodu nie można takiej osobie zarzucać niewykonania obowiązków ustawowych dotyczących przekazania skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę (art. 54 § 2 ppsa oraz art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej) i w konsekwencji domagać się wymierzenia jej grzywny. Powyższe okoliczności czynią wniosek T.K. niedopuszczalnym i podlegającym odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 64 § 3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.