II SA/Kr 827/11

WyrokWSA w Krakowie2011-09-21

Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Małgorzata Brachel –Ziaja, Aldona Gąsecka –Duda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy indywidualna przydomowa oczyszczalnia ścieków, której budowa nie wymaga pozwolenia na budowę, może zostać uznana za niezgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jeśli plan dopuszcza stosowanie "lokalnych oczyszczalni ścieków" do czasu realizacji zbiorczych systemów kanalizacyjnych?
Ratio decidendi
Indywidualna przydomowa oczyszczalnia ścieków, której budowa nie wymaga pozwolenia na budowę, nie może być uznana za niezgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jeśli plan ten dopuszcza stosowanie "lokalnych oczyszczalni ścieków" do czasu realizacji zbiorczych systemów kanalizacyjnych. Pojęcie "lokalna oczyszczalnia ścieków" obejmuje również indywidualne przydomowe oczyszczalnie, a organy administracji publicznej nie mogą interpretować planu w sposób ograniczający prawo własności właściciela nieruchomości, zwłaszcza gdy nie ma wyraźnego zakazu budowy takich oczyszczalni w przepisach wyższego rzędu.
Stan faktyczny
Skarżąca zgłosiła zamiar budowy indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków. Starosta wniósł sprzeciw, uznając inwestycję za niezgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (MPZP) gminy Czarny Dunajec, który dopuszczał lokalne oczyszczalnie ścieków do czasu realizacji zbiorczych systemów. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, interpretując "lokalne oczyszczalnie" jako oczyszczalnie obsługujące zespoły zabudowy, a nie indywidualne domy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię MPZP i naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procesowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Małopolskiego i poprzedzającą ją decyzję Starosty Nowotarskiego. Sąd orzekł również, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie WSA Małgorzata Brachel –Ziaja WSA Aldona Gąsecka –Duda (spr) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2011 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia 16 marca 2011r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji , II. określa , że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana , II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej B. W. kwotę 757 zł ( siedemset pięćdziesiąt siedem złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Starosta Nowotarski decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., znak [...], na podstawie art. 30 ust. 6 w związku z art. 80 ust. 1, art. 81 ust.1 pkt. 2 i art. 82 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane (jednol. tekst Dz. U. Nr 156 z 2006 r., poz. 1118) oraz art. 104 k.p.a., wniósł sprzeciw wobec zgłoszonego przez B. W. zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków typu [...], przy budynku mieszkalnym na działkach nr nr "1", "2" i "3", położonych w miejscowości [...]. Orzekając w ten sposób podał, że objęta zgłoszeniem budowa indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków jest niezgodna z ustalenia § 41 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Czarny Dunajec, który określa następujące zasady rozwiązań gospodarki ściekowej : 1) zakłada się, że gospodarka ściekowa gminy oparta będzie o dziesięć niezależnych systemów kanalizacji sanitarnej, projektowanych w układzie grawitacyjnym i zakończonych własnymi oczyszczalniami ścieków: a) system oczyszczalni Czarny Dunajec funkcjonujący w oparciu o istniejącą sieć w Czarnym Dunajcu i oczyszczalnię ścieków o wydajności Qśrd = 850 m3/d; przewiduje się rozbudowę tego systemu (w tym oczyszczalni) i włączenie wsi: Czarny Dunajec, Podczerwone, Koniówka, Chochołów oraz Witów i Dzianisz, położonych w gminie Kościelisko, b) system oczyszczalni Piekielnik, który powinien przyjąć dowożone ścieki z miejscowości Podszkle (wskazuje się rozwiązanie alternatywne z dodatkową oczyszczalnią dla miejscowości Podszle), c) system oczyszczalni Odrowąż, d) system oczyszczalni Załuczne, e) system oczyszczalni Pieniążkowice, f) system oczyszczalni Dział, g) system oczyszczalni Wróblówka, h) system oczyszczalni Stare Bystre, i) system oczyszczalni Ciche - Ratułów, j) system oczyszczalni Czerwienne, 2) oczyszczalnie ścieków powinny być lokalizowane we wskazanych na rysunku planu rejonach projektowanych oczyszczalni ścieków, 3) budynki położone w terenach przeznaczonych w planie na cele zabudowy (w szczególności w terenach MU 1, MU2, UCM, MNT, MNZ, UC, UP i UT) powinny być docelowo przyłączone do systemów zbiorczej kanalizacji sanitarnej; 4) do czasu realizacji systemów, o których mowa w pkt 1, dopuszcza się gromadzenie ścieków w szczelnych zbiornikach wybieralnych lub lokalne oczyszczalnie ścieków, 5) dopuszcza się, w technicznie i ekonomicznie uzasadnionych przypadkach, przyjęcie odmiennych niż opisane w pkt 1 rozwiązań zbiorczych systemów kanalizacji, przy zachowaniu zasady objęcia systemem kanalizacji zbiorczej terenów przeznaczonych pod zabudowę, 6) tereny, których położenie uniemożliwia przyłączenie do zbiorczej sieci kanalizacyjnej powinny być wyposażone w szczelne zbiorniki do gromadzenia ścieków wywożonych do punktów zlewnych przy działających oczyszczalniach, 7) skład powstających ścieków z terenów przemysłowych, usług komercyjnych oraz obiektów związanych z drogami (parkingi, stacje paliw) winien odpowiadać warunkom prawnym umożliwiającym odprowadzenie ich do kanalizacji komunalnej; w przypadkach powstawania ścieków nie spełniających wymaganych warunków, postępowanie z nimi winno odpowiadać szczegółowym zasadom usuwania, wykorzystywania i unieszkodliwiania odpadów niebezpiecznych, 8) ścieki z garbarni, ubojni, masarni itp. winny być gromadzone w szczelnych zbiornikach wybieralnych i wywożone do oczyszczalni przystosowanych do oczyszczania odpowiedniego rodzaju ścieków, 9) w obrębie linii rozgraniczających ulic w zespołach zabudowy zwartej należy w rozwiązaniach projektowych przewidywać stosowanie kanalizacji opadowej, a odprowadzane do wód powierzchniowych lub do ziemi ścieki winny odpowiadać wymogom jakościowym. Zgodnie z interpretacją głównego projektanta planu zagospodarowania przestrzennego gminy Czarny Dunajec z dnia 28 września 2010 r., ustalenia planu w zakresie gospodarki ściekowej opierały się na założeniu, że gospodarka ściekowa będzie oparta o zbiorczy system kanalizacji sanitarnej (co potwierdzają zapisy ustaleń planu § 41 pkt. 1, 3, 5, 6). Przez "Lokalne oczyszczalnie ścieków" (w § 41 pkt 4) rozumie się nie indywidualne przydomowe oczyszczalne ścieków, lecz oczyszczalnie obsługujące zespoły zabudowy występujące na danym obszarze (grupie). Powyższe ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego gminy Czarny Dunajec nie dopuszczają zatem realizacji indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków, a objęty zgłoszeniem inwestora zamiar budowy indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków ustalenia te narusza . Przedłożone pismo Wójta Gminy Czarny Dunajec znak [...], z dnia 21 września 2010 r., wyrażające zgodę na lokalizację indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków, wydane inwestorowi przed uzyskaniem przez Urząd Gminy ww. interpretacji głównego projektanta stoi w sprzeczności z obowiązującymi ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Czarny Dunajec. Kwestionując zasadności decyzji organu pierwszej instancji B. W. wniosła w terminie odwołanie. Skarżąca zarzucała, że zgodnie z § 41 pkt 4 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, do czasu realizacji systemów, o których mowa w pkt 1, dopuszcza się gromadzenie ścieków w szczelnych zbiornikach wybieralnych lub lokalne oczyszczalnie ścieków. Lokalne oczyszczalnie ścieków to według wikipedii oczyszczalnie służące do oczyszczania niewielkich ilości ścieków (tak jak w przypadku domów jednorodzinnych). Starosta Nowotarski powołuje się w decyzji na interpretację pracowni urbanistycznej jako projektanta planu zagospodarowania przestrzennego gminy Czarny Dunajec. Otóż pracownia też niejednoznacznie interpretuje słowa "oczyszczalnie lokalne" zastrzegając, że cyt: "odzwierciedlają one pogląd autora projektu planu i nie przesądzają o ocenie tego zagadnienia przez organy kompetentne w sprawie". Dalej pisze, że przez lokalne oczyszczalnie ścieków rozumie nie indywidualne przydomowe oczyszczalnie ścieków, lecz oczyszczalnie obsługujące zespoły zabudowy występujące na danym obszarze (grupowe). Zgodnie z wikipedią oczyszczalnie grupowe to duże obiekty obsługujące miasta lub nawet grupy miast. Istnieje zatem niekonsekwencja w interpretacji zagadnienia przez urbanistę. Ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego gminy Czarny Dunajec dopuszczają realizację przydomowych oczyszczalni ścieków, tym bardziej, że Wójt Gminy Czarny Dunajec pismem z dnia 21 września 2010r. wydał zgodę na zainstalowanie takiej oczyszczalni. Po rozpoznaniu powyższego odwołania Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] marca 2011r., znak [...], na podstawie art. 81 ust. 1 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane ( Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623) oraz art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a., utrzymał się zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podał, że jak stanowi art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności 7,50 m3 na dobę. Zgodnie natomiast z art. 30 ust. 6 pkt 2 tej ustawy, właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy. Wskazał dalej na przedmiot dokonanego zgłoszenia oraz zacytował treść w § 41 pkt 3, 4 i 6 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Czarny Dunajec, zatwierdzonego Uchwałą Nr VII/59/2003 Rady Gminy w Czarnym Dunajcu z dnia 30 maja 2003 r. Wyjaśnił, że zapisy planu do czasu realizacji systemów oczyszczalni dopuszczają odprowadzenie ścieków jedynie do szczelnych zbiorników lub lokalnych oczyszczalni ścieków, przy czym istotnym w niniejszej sprawie jest, czy określenie "indywidualna" przydomowa oczyszczalnia ścieków, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, jest tożsame z określeniem "lokalna" oczyszczalnia ścieków, o której mowa w zapisach ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wyjątkowość instytucji art. 29 Prawa budowlanego przemawia za ścisłym (wąskim) interpretowaniem tego przepisu, co pozostaje w zgodności z wykładnią celowościową, wyrażającą wolę ustawodawcy. Przepisy Prawa budowlanego wprawdzie nie określają legalnej definicji "indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków" jednakże art. 29 ust. 1 pkt 3 tej ustawy dotyczy budowy oczyszczalni ścieków indywidualnej, a więc przy jednym budynku mieszkalnym, a nie np. dla kilku takich budynków. Przez określenie "indywidualne" należy więc rozumieć pojedyncze. Określenie "lokalna" oczyszczalnia ścieków przewiduje oczyszczanie ścieków z kilku lub kilkunastu takich budynków. W świetle powyższego, budowa przydomowej oczyszczalni ścieków, na działkach nr nr "1", "2" i "3" w miejscowości [...] (do czasu realizacji systemu oczyszczalni [...]), nie będzie zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Czarny Dunajec, bowiem dotyczy jednego budynku mieszkalnego a nie zespołu zabudowy. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W świetle obowiązujących przepisów prawa budowlanego, ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów prawa miejscowego, jakim jest plan zagospodarowania przestrzennego, należało wnieść sprzeciw do zgłoszonych robót budowlanych. Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewody Małopolski decyzją z dnia [...] marca 2011r., znak [...], B. W. domagała się uchylenia wydanych w obu instancjach decyzji, a także zasądzenia kosztów postępowania. Skarżąca zarzucała obrazę prawa materialnego, a to art. 30 ust. 6 ustawy- Prawo budowlane, poprzez błędną jego wykładnie i uznanie, że lokalizacja przydomowej oczyszczalni ścieków jest sprzeczna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a co za tym idzie wniesienie przez organ pierwszej instancji sprzeciwu w tym zakresie było zasadne, podczas gdy prawidłowo analiza zapisów planu zagospodarowania przestrzennego w połączeniu z obowiązującymi przepisami winna prowadzić do wniosku przeciwnego. Nadto, zarzucała obrazę przepisu prawa procesowego, a to art. 7 i 77 k.p.a., poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w tym prawidłowego ustalenia treści planu zagospodarowania przestrzennego, co doprowadziło do błędnego załatwienia sprawy niezgodnego z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że przepis na którym oparto zaskarżoną decyzję, tj. art 30 ust. 6 Prawa budowlanego, nie może stanowić podstawy decyzji negatywnej, gdyż zamiar dotyczący wybudowania przydomowej oczyszczalni ścieków nie jest sprzeczny z zapisami miejscowego planu zagospodarowania terenu. Z żadnego paragrafu planu zagospodarowania przestrzennego, cytowanego przez organy obu instancji, nie wynika wyraźny zakaz instalowania przydomowych indywidualnych oczyszczalni ścieków, a tylko taki zapis mógłby uniemożliwiać przeprowadzenie takiej instalacji. Z powołaniem się na pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 września 2009 r., sygn. akt II SA/Łd 814/07 podkreśliła, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jako akt podjęty w ramach upoważnienia ustawowego udzielonego gminie do tworzenia aktów prawa miejscowego, musi respektować postanowienia aktów prawnych powszechnie obowiązujących wyższego rzędu, w tym ustaw. Poszanowanie to oznacza zaś, że interpretacja przepisów prawa miejscowego nie może być dokonywana w oderwaniu od zapisów innych aktów prawa powszechnie obowiązującego. Stosowanie prawa miejscowego powinno odbywać się w sposób, który sprzyja uzyskaniu efektu spójności i braku wewnętrznej sprzeczności systemu prawa oraz komplementarności regulacji prawnych w danym zakresie. Wobec powyższego, w sprawie niniejszej organy administracyjne winny stosować przepisy ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu w czystości w gminach (Dz.U. z 2005r. Nr 236, poz. 2008 ze zm.), w tym art. 5 ust. 1 pkt 2 dopuszczający możliwość budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Na jego podstawie właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub w przypadku, gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w odrębnych przepisach. Z cytowanego przepisu wynika również, że w przypadku braku sieci kanalizacyjnej obowiązkiem właściciela nieruchomości jest wyposażenie jej w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych. Przy czym przepis ten przewiduje prawo właściciela nieruchomości do dokonania wyboru pomiędzy dwoma rozwiązaniami, z tym tylko zastrzeżeniem, aby każde z tych rozwiązań spełniało wymagania określone w przepisach odrębnych. Skarżąca podniosła też, że jak wynika wprost z treści planu zagospodarowania przestrzennego, zakłada się , że gospodarka ściekowa gminy oparta będzie o dziesięć niezależnych systemów kanalizacji sanitarnej, projektowanych w układzie w układzie grawitacyjnym i zakończonych własnymi oczyszczalniami ścieków. Powyższe ustalenia są dopiero w fazie projektowej i jedynie zakłada się określone założenia, natomiast władze gminy nie skorzystały z zapisu zabraniającego instalowania indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków.. W dalszych wywodach powoływała poglądy prezentowane w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 kwietnia 2010r., sygn. akt II SA/Gd 49/10 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2088 r., sygn. akt II OSK 1115/07 , z treść art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, właścicielowi przysługuje prawo do budowy oczyszczalni w sytuacji, gdy jest ona uzasadniona, ale sieć taka nie została jeszcze zrealizowana, zaś plany inwestycyjne gminy odnośnie wybudowania na danym terenie sieci kanalizacyjnej nie mogą wyłączyć uprawnienia właściciela nieruchomości do budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Wyjaśniała, że nieskorzystanie przez skarżącą z rozwiązania wskazanego w planie (przy interpretacji organów administracyjnych) i skorzystanie z innego rozwiązania, którego stosowanie nie zostało zakazane, nie może być uznane za naruszenie postanowień tego planu. Co więcej można nawet w niniejszej sprawie "pokusić się" na analizę zapisów planu prowadzącą od wniosku, że plan ten wręcz wprost proponuje jako jedno z rozwiązań posadowienie indywidualnej lokalnej oczyszczalni ścieków. Interpretacja autora planu zagospodarowania przestrzennego w Gminie Czarny Dunajec, jak wskazuje zresztą sam autor, jest jego "poglądem", natomiast nie może to być stanowisko wiążące dla organów administracyjnych. B. W. podkreśliła, że nie sposób postanowień przedmiotowego planu miejscowego rozumieć jako bezwzględnego zakazu posadowienia przydomowej oczyszczalni ścieków. Wynika to z przepisów Konstytucji RP, orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, przepisów prawa cywilnego, a także z przepisów prawa administracyjnego materialnego oraz z orzecznictwa sądowego i poglądów doktryny. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a., sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania skargę należy uwzględnić wobec zasadności podnoszonych w niej zarzutów. Kontrolowane decyzję dotyczą sprzeciwu wobec zgłoszonego przez B. W. zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków typu [...], przy budynku mieszkalnym na działkach nr nr "1’, "2’ i "3", położonych w miejscowości [...], który został złożony z uwagi na ocenę inwestycji jako niezgodnej z zapisami miejscowego planu zagospodarowania. Prawidłowo wskazuje się w zaskarżonej decyzji, że stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane ( jednol. tekst Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 - dalej w skrócie pb), pozwolenia na budowę nie wymaga budowa indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności 7,50 m3 na dobę. Zgodnie, zaś z art. 30 ust. 6 pkt 2 pb, właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy. Słusznie przy rozważaniach uwzględniono przepisy zawarte w obowiązującym miejscowym planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Czarny Dunajec, który zatwierdzono Uchwałą Nr VII/59/2003 Rady Gminy w Czarnym Dunajcu z dnia 30 maja 2003 r. ( Dz. Urz. Woj. Małopolskiego Nr 193, poz.2408), zaś zmieniono Uchwałą Nr XX/203/2008 Rady Gminy w Czarnym Dunajcu z dnia 2 grudnia 2008 r. ( Dz. Urz. Woj. Małopolskiego Nr 848, poz. 6297 - dalej także w skrócie mzp), przy czym istotny stan prawny w toku postępowania przed organami obu instancji był analogiczny. Wadliwość zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Nowotarskiego z dnia [...] grudnia 2010 r., znak [...], wynika z pobieżnej i nieprawidłowej interpretacji postanowień miejscowego plany zagospodarowanie przestrzennego, w ramach której nie uwzględniono wszystkich istotnych jego postanowień, jak również nie przeprowadzono właściwej wykładni , uwzględniającej stosowane w tym zakresie metody oraz dyrektyw dotyczących ich wyników. Stwierdzone uchybienia prowadzą do naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię § 41 mzp, zaś w efekcie do niewłaściwego zastosowania art. 30 ust. 6 pkt 2 pb . Nadto, obie decyzji wydano z naruszeniem zasad przewidzianych w art. 7 k.p.a, 77 §1 k.p.a oraz art.107 § 1 i 3 k.p.a., albowiem w sprawie nie poczyniono wszelkich ustaleń, które mogą mieć znaczenie dla oceny zgodności przedmiotowej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, tj. w zakresie przepisów innych niż zawarte w § 41 mzp. W szczególności należy mieć na uwadze, że zgodnie z treścią § 4 ust. 1 mzp - zamieszczonego w "Rozdziale I . Przepisy ogólne " - ustalenia planu nie naruszają obowiązujących przepisów jak również przepisów prawa miejscowego." W kontrolowanych decyzjach nie powołano się na istnienie innych przepisów prawa miejscowego, z których wynikałby zakaz budowy przydomowych oczyszczalni ścieków na działkach nr nr "1", "2" i "3", położonych w miejscowości [...]. Analizując plan pominięto jednak niewątpliwie błędnie przepisy ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu w czystości w gminach (Dz. U. z 2005r. Nr 236, poz. 2008 ze zm.), która w myśl art. 1 ust. 1. określa zadania gminy oraz obowiązki właścicieli nieruchomości dotyczące utrzymania czystości i porządku, a także warunki udzielania zezwoleń podmiotom świadczącym usługi w zakresie objętym regulacją ustawy. Z art. 4 ust. 1 - 2 tej ustawy wynika, że rady gminy nie mają kompetencji do wprowadzenia zakazu budowy przydomowych oczyszczalni ścieków bytowych aktem prawa miejscowego, jaki stanowią uchwały w przedmiocie regulaminu utrzymania czystości i porządku. Artykuł 5 ust. 1 pkt 2 powyższej ustawy stanowi natomiast wprost, że właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych, z tym, że przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Ta właśnie regulacja, uściśla pewien wycinek korzystania z prawa własności, zaś obowiązuje obok przepisu określającego granice tego prawa, tj. art. 140 kc. Konsekwencją powyższych przepisów są między innymi regulacje zawarte w ustawie – Prawo budowlane, gdzie art. 30 ust. 1 pkt 1 wprowadza nawet uproszczony tryb realizacji inwestycji polegających na budowie indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 3. Powołane dotąd przepisy ustaw statuują zatem prawo właściciela do budowy takich inwestycji jak przedmiotowa, zaś jak wynika do § 4 ust. 1 mzp, plan ten powyższych przepisów rangi ustawowej nie narusza. Także zgodnie z ogólną zasadą, jaką jest wolność zagospodarowania przestrzennego, w tym wolność zabudowy, którą statuuje art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn., zm.) , każdy ma prawo, w granicach określonych w ustawach, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w prawie miejscowym lub decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli nie narusza prawem chronionego interesu publicznego lub osób trzecich. Uprawniony do nieruchomości może zatem zagospodarować ją dowolnie, w zakresie obowiązującego prawodawstwa. Elementem konstytucyjnie chronionego w polskim systemie prawnym prawa własności nieruchomości jest zatem wolność jej zagospodarowania. O ile miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miałby wprowadzać ograniczenia tej wolności - np. poprzez zakaz budowy przydomowych indywidualnych oczyszczalni ścieków, powyższy zakaz musiałoby zostać wyartykułowane wprost. W rozważaniach należy uwzględnić dalej § 4 ust. 2 mzp, który stanowi, że zmiana zagospodarowania terenu polegająca w szczególności na rozbudowie, przebudowie lub lokalizacji nowych obiektów budowlanych jest dopuszczalna pod warunkiem zgodności : 1) z przepisami, o których mowa w ust. 1, 2) z ustaleniami planu dotyczącymi: a) ogólnych warunków zagospodarowania terenów i kształtowania zabudowy, b) przeznaczenia terenu i dopuszczalności inwestycji, c) warunków zagospodarowania określonych dla wyznaczonych stref. Pojęcie "strefy " zdefiniowano w § 2 ust. 1 pkt 5 mzp i należy przez nie rozumieć obszar , dla którego plan ustala szczególne warunki zagospodarowania, oznaczony na rysunku planu zgodnie z legendą. Odnośnie § 4 ust. 2 pkt 1mzp, jak wskazano wyżej, budowa indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków jest zgodna z przepisami, o których mowa w § 4 ust. 1 mzp. W pozostałości organ administracji publicznej obu instancji nie kwestionował, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z ustaleniami planu zamieszczonymi w " Rozdziale II. Ogólne warunki zagospodarowania terenów i kształtowania zabudowy" – także z § 8 mzp. Okoliczności przewidziane w tym ostatnim przepisie nie były przedmiotem ustaleń choć powinny, nie mniej jednak § 8 mzp nie został powołany jako podstawa wniesienia sprzeciwu. Co do " Rozdziału III. Warunki zabudowy i zagospodarowania obowiązujące w wyznaczonych terenach i strefach " zawarto w nim liczne przepisy, z których wynika przeznaczenie podstawowe oraz dopuszczalne poszczególnych terenów , oraz tam obowiązujące wymogi. Części tekstowej odpowiadają odpowiednie zapisy znajdujące się w części graficznej planu. Organ administracji publicznej obu instancji nie dokonały dokładnych ustaleń istotnych z punktu widzenia powyższych przepisów, jednakże nie twierdziły, że przedmiotowa inwestycja nie jest zgodna z zamieszczonymi w Rozdziale III. regulacjami odnoszącymi się do określonych obszarów lub stref. Wyłącznym powodem wniesienie sprzeciwu było stwierdzenie naruszeń regulacji z § 41 mzp, zamieszczonego w " Rozdziale IV. Komunikacja, infrastruktura techniczna " , który w uzasadnieniu decyzji Starosta Nowotarski zacytował w całości, zaś Wojewoda Małopolski powołał uznane za istotne punkty tego paragrafu. Podając nieco odmienne argumenty , organy obu instancji uznały przy tym, że realizacja przedmiotowej inwestycji narusza ustalenia zawarte w § 41 mzp. Uznając powyższe oceny za błędne należy zauważyć po pierwsze, że analizowane regulacje nie wprowadzają wprost zakazu budowy indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków. Uwzględniając tę okoliczność , a także treść § 4 ust. 1 mzp oraz powołanych uprzednio przepisów ustaw, z których wynika prawa o właściciela do budowy takiego urządzenia w sytuacji braku jednoznacznego zakazu znajdującego umocowanie w obowiązujących przepisach analogicznej rangi, nie jest dopuszczalnym taka interpretacji § 41 mzp, z która prowadziłaby pośrednio do ograniczenia prawa własności. Po wtóre należy zwrócić uwagę na brzmienie § 41 mzp pkt 4 mzp, który stanowi , że do czasu realizacji systemów, o których mowa w pkt 1, dopuszcza się gromadzenie ścieków w szczelnych zbiornikach wybieralnych lub lokalne oczyszczalnie ścieków. Pojęcie " lokalnej " oczyszczalni ścieków nie zostało zdefiniowane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo innym akcie prawnym rangi ustawowej z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego. W języku potocznym ( por. Słownik języka polskiego pod redakcją Mieczysława Szymczaka, tom II. L-P, PWN, W-wa 1981, str. 51) słowo " lokalny" oznacza najczęściej "właściwy danemu miejscu, ograniczony do danego miejsca; miejscowy." W zależności od kontekstu pojęcie to może określać miejsce będące znacznym obszarem - np. pamięć lokalna, albo odnosić się nawet do niewielkiego terenu tj. działki ewidencyjnej – np. wizja lokalna ( oględziny dokonane przez organ w postępowaniu ). Już zatem potoczne rozumienie pojecie " lokalnej " oczyszczalni ścieków nakazuje uznawać za takowe również indywidualne przydomowe oczyszczalnie ścieków bytowych, zlokalizowane na jednej działce ewidencyjnej, jej części albo kilku działkach, służące określonemu miejscu, co nadto uzasadnia prezentowana uprzednio wykładnia systemowa. Także wyniki wykładni celowościowej muszą prowadzić do wniosku, że nie istnieją w demokratycznym państwie prawa uzasadnione przesłanki by bez naruszenia zasady proporcjonalności ograniczać obywateli w ich inicjatywach na własnych nieruchomościach i finansować z budżetów gmin - a więc środków publicznych - inwestycje , które mogą i chcą realizować samodzielnie, z zachowaniem wszelkich wymogów określonych w przepisach odrębnych, zwłaszcza gdy w danym ternie brak zbiorczych systemów kanalizacji, jak również by w takiej sytuacji proponować rozwiązania mniej ekologiczne. W uzupełnieniu należy wskazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podziela poglądy orzecznictwa przytoczone w skardze, które należy uznać za aktualne także w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I. sentencji wyroku, biorąc za podstawę treść art. 145 § 1 pkt 1 " a" i " c" p.p.s.a., zaś rzeczą organów administracji publicznej przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie wydanie stosownego rozstrzygnięcie po eliminacja wytkniętych uchybień. Podstawę orzeczenia zawartego w pkt II. sentencji wyroku stanowi art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono jak w pkt III. sentencji wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło