VII SA/Wa 578/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2011 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] grudnia 2010 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98. poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z [...] października 2010r., umarzającej postępowanie nadzorcze w sprawie zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia nr [...] - pracowni plastycznej w budynku przy ul. [...] nr [...] w [...] - umorzył postępowanie odwoławcze. Organ działał w następującym stanie faktycznym. Od 2003r. przed organem powiatowym toczyło się postępowanie w ww. sprawie. Na podstawie dokumentacji złożonej 10 listopada 2009r. przez Międzyzakładowe Spółdzielcze Zrzeszenie [...] [...] organ stwierdził, że nie doszło do zmiany sposobu użytkowania ww. lokalu, bowiem od początku przydzielono go jako własnościowy lokal użytkowy. Lokal ten wydzielono z części lokalu przyznanego K. G. (nr [...], a następnie nr [...]), gdyż wystąpił on o zmniejszenie powierzchni przyznanego mu lokalu, jeszcze przed wybudowaniem budynku. Spółdzielnia pomniejszyła zatem lokal K. G. 13,30 m, a pozostała powierzchnia stanowiła w dokumentacji pomieszczenie pomocnicze. Następnie wraz z częścią powierzchni wózkowni - 2,04 m, pomieszczenie to przydzielono M. i G. P. jako lokal użytkowy nr [...]. Zatem charakter lokalu nr [...] od początku był użytkowy. Lokal ten nie spełnia warunków dla lokali mieszkalnych (brak łazienki i WC), a więc może być jedynie lokalem użytkowym. Lokal sąsiaduje z mieszkaniem K. G. nr [...], który składał szereg wniosków odnośnie nieprawidłowości funkcjonowania pracowni plastycznej, dążąc do jej zlikwidowania. Wskazywał na brak właściwej izolacji przeciwdźwiękowej, wadliwość wentylacji i uciążliwość produkcji. Organ stwierdził, że niedogodności te, jeżeli w istocie zaistniały, zostały już wyeliminowanie i wskazał na decyzję z [...] marca 200 r. stwierdzającą wykonanie obowiązku usunięcia nieprawidłowości wentylacji w ww. lokalu. Powyższe ustalenia uzasadniały umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego. Organ II instancji wskazał natomiast, że zobowiązany był przed merytorycznym rozpatrzeniem odwołania sprawdzić, czy złożył je właściwy podmiot w ustawowym terminie. Powołując się następnie na art. 28 k.p.a. wyjaśnił, że zgodnie z tym przepisem oraz przyjętą linią orzecznictwa, aby być uznanym za stronę postępowania, należy posiadać interes prawny tj. wskazać przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której podmiot jest zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak wskazać przepisów prawa, stanowiących podstawę żądania podjęcia stosownych czynności przez organ. Na podstawie akt oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2005 r. w sprawie o sygn. VII SA/Wa 1554/04, ze skargi K. G. na postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2004r. organ stwierdził, że skarżący nie posiada przymiotu strony w niniejszym postępowaniu, przysługuje on bowiem MSZBDM [...], jako właścicielowi gruntu i budynku. W związku z powyższym organ wojewódzki umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt.3 k.p.a. Skargę na to rozstrzygnięcie złożył K. G. podkreślając, że sprawa dotyczy samowoli budowlanej, a nie "zmiany sposobu użytkowania pomieszczenia nr [...], gdyż lokal ten, jako warsztat produkcyjny firmy D. S.c. nie istniał w żadnym projekcie, nawet tym sfałszowanym, w którym nie projektant Z. K., a inna nieuprawniona osoba dopisała ręcznie "lokal użytkowy nr [..] pracownia plastyczna". Miało to miejsce w 2005r., a obowiązkowe zmiany umowno- projektowe, co do faktu /czasu/ zatwierdzenia projektu i zezwolenia na budowę /1995r,/ według obowiązującego Prawa budowlanego z 1994r. zwłaszcza art. 57 ust. 2, nigdy nie nastąpiły. Zdaniem skarżącego, nie można dokonać zmiany przeznaczenia bytu, który prawnie nie zaistniał. Było to pomieszczenie bez numeru. Powyższe i fakt umorzenia postępowania odwoławczego ma długą historię, spowodowaną przez MSZBDM [...], PINB i WINB - niedopuszczających do ujawnienia prawdy i wybiórczo stosujących przepisy prawa administracyjnego. Skarżący podniósł, że przymiot strony dla organu zawsze posiadali p.p. P., chociaż do niedawna ich status własnościowy był identyczny jak skarżącego, gdyż nie mieli aktu własności. WINB wielokrotnie uchylał się od zajęcia stanowiska. W ocenie K. G. "funkcjonuje mafijne porozumienie", pomimo złożenia przez skarżącego wniosku o przekształcenie własnościowego prawa do lokalu, aby mieć przymiot strony. Wskazał, że od [...] stycznia 2011 r. posiada akt notarialny - umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu oraz przeniesienia jego własności (Rep. A Nr [...]) i wezwał organ do rozpatrzenia jego odwołania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia [...] września 2011r. skarżący uzupełnił skargę wnosząc o "oddalenie" decyzji o umorzeniu postępowania z przyczyn formalnych i wskazując, że obecnie posiada przymiot strony. W piśmie obszernie przedstawił również okoliczności związane z powstaniem lokalu nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegała decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2010r., którą organ ten umorzył postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem K. G. na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] października 2010 r. umarzającą postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego w sprawie zmiany sposobu użytkowania lokalu nr [...] tj. pracowni plastycznej w ww. budynku. Skarga zasługiwała na uwzględnienie w związku z naruszeniem przez organ odwoławczy art. 28 k.p.a., a w konsekwencji art. 138 §1 pkt 3 k.p.a. Przede wszystkim przypomnieć należy, że zgodnie z normą zawartą w art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przepis ten określa zatem podmioty posiadające legitymację procesową w postępowaniu administracyjnym wiążąc pojęcie strony z interesem prawnym lub prawnym obowiązkiem. W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, w którym wskazuje się, że interes prawny można wyprowadzić tylko z przepisów prawa materialnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 1999 r., IV SA 39/99 LEX nr 47872. Wskazuje się również, że pojęcie "interes prawny" rozumiane w bezpośredni sposób oznacza interes prawny oparty na prawie lub chroniony przez prawo., a jego cechami jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 21 lipca 2010r., II OSK 1899/09, LEX nr 746842) Przyjęcie takiej koncepcji legitymacji procesowej strony powoduje, że organ zobowiązany jest zbadać treść żądania podmiotu wnoszącego podanie przed wszczęciem postępowania, które może być wszczęte tylko wtedy, gdy wniosek taki złożył legitymowany do tego podmiot, jak słusznie podniesiono w zaskarżonej decyzji. Na gruncie niniejszej sprawy, szczególnego podkreślenia wymaga to, że co do zasady członkom spółdzielni mieszkaniowych nie przysługują prawa strony. Przepisy Prawa spółdzielczego nie przyznają im bowiem prawa do korzystania z majątku spółdzielczego oraz do rozporządzania rzeczą w rozumieniu art. 140 Kc. Członków spółdzielni w obrocie publicznym reprezentuje zarząd spółdzielni, co oznacza, że członkowie spółdzielni kwestionujący działalność zarządu mają prawo kwestionować to bądź w drodze postępowania wewnątrzspółdzielczego, bądź na zasadach ogólnych na drodze postępowania sądowego. Tym niemniej organ odwoławczy winien mieć na względzie, że od powyższej zasady dopuszczalny jest wyjątek. Chodzi o sytuację, gdy członek spółdzielni wykaże, iż w związku z naruszeniem przepisów prawa materialnego naruszony został jego własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany interes (por. wyrok NSA z dnia 3 lipca 2001 r. IV/SA 1610/99, wyrok WSA z dnia 5 sierpnia 2008r., VII SA/Wa 905/08, LEX nr 526551). Z akt sprawy wynika, że w dacie wydania badanej decyzji - a w takiej dacie kontrolował jej legalność Wojewódzki Sąd Administracyjny – K. G. był członkiem spółdzielni o nazwie Międzyzakładowe Spółdzielcze Zrzeszenie [...] i od ośmiu lat kwestionował status i sposób użytkowania sąsiadującego z jego mieszkaniem nr [...] pomieszczenia nr [...] -pracowni plastycznej. Skarżący od lat zgłaszał uciążliwości związane z funkcjonowaniem tego lokalu, wskazując na hałasy, wobec braku odpowiedniej izolacji przeciwdźwiękowej, wadliwość wentylacji i uciążliwość prowadzonej tam produkcji. Dodać przy tym trzeba, że w wyroku z dnia 15 lipca 2005r. sygn. akt VII SA/Wa 1554/04 - na który powołał się organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wywodząc brak interesu prawnego po stronie skarżącego -Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie kontrolował postanowienia organów nadzoru budowlanego wydane w trybie art. 81 c Prawa budowlanego. Przepis ten ogranicza wprost krąg stron tego postępowania do uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Rozstrzygnięcie Sądu pozostawało zatem bez wpływu na wynik niniejszej sprawy. W przedstawionych okolicznościach, obowiązkiem organu odwoławczego było zatem zbadanie interesu prawnego skarżącego na podstawie dowodów zebranych w sprawie z uwzględnieniem, w szczególności, przepisów Działu IX pt. Ochrona przed hałasem i drganiami. Rozpoznając sprawę ponownie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego będzie miał na uwadze nowe okoliczności, na które wskazywał skarżący w skardze i pismach procesowych do Sądu, że na mocy aktu notarialnego zawartego w dniu [...] stycznia 2011r. jest właścicielem lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...]. Formalny charakter zaskarżonej decyzji wymagał ograniczenia rozważań Sądu wyłącznie do badania zaistnienia podstaw prawnych wydania przez organ II instancji tego rodzaju rozstrzygnięcia z pominięciem innych kwestii podnoszonych przez skarżącego dotyczących meritum sprawy. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt I i II sentencji.