II SA/Op 293/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 23 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. L. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie statusu strony w sprawie legalności nadbudowy i przebudowy obiektu budowlanego postanawia: odrzucić skargę. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] , Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu, na podstawie art. 123 § 1 w związku z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), zwaną dalej K.p.a. zawiadomił M. L. oraz W. L., że nie są stronami prowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie legalności prowadzenia robót budowlanych polegających na przebudowie i nadbudowie części obiektu budowlanego przy ul. [...] (ul. [...], działka nr A.k.m. [...] obręb O.). W pouczeniu powyższego postanowienia wskazano M. i W. L. na możliwość jego zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa, w terminie czternastu dni od daty doręczenia postanowienia. Jednocześnie organ wskazał, iż od niniejszego postanowienia nie służy zażalenie. Na powyższe postanowienie, składając uprzednio pismem z dnia 17 marca 2011 r. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, M. L. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zarzuciła naruszenie art. 28 K.p.a. poprzez jego błędną interpretację, art. 107 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, art. 7 i 77 K.p.a. poprzez błędne ich zastosowanie oraz art. 123 K.p.a. poprzez jego zastosowanie, jak również art. 50 Prawa budowlanego. Dowodziła także, że kwestii statusu strony postępowania nie ustala się w postępowaniu wpadkowym, ale w treści decyzji. Ponadto podkreśliła, że dla ustalenia statusu strony wymagane jest ustalenie czy został naruszony jej interes prawny, który oznacza określoną normę prawa naruszoną w ramach danego postępowania. W ocenie skarżącej wydanie przez organ w przedmiotowej kwestii postanowienia świadczy o braku znajomości podstawowych zasad kodeksu postępowania administracyjnego. Jako wadę wydanego postanowienia skarżąca podała treść sentencji orzeczenia określoną przez organ wyrazem "zawiadamiam", jak również fakt, iż od przedmiotowego postanowienia nie było możliwości złożenia zażalenia. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o jej oddalenie. Wskazując na przepis art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) podniósł, iż złożona przez skarżącą skarga została wniesiona z dwudniowym uchybieniem terminu do jej złożenia. Dalej organ zauważył, iż kolejną przeszkodą formalną w rozpoznaniu skargi stanowi okoliczność złożenia przez skarżącą zażalenia na postanowienie, stanowiące przedmiot niniejszej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Na wstępie stwierdzić należy, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują wprost możliwości wydania postanowienia w przedmiocie odmowy dopuszczenia osoby do udziału w postępowaniu administracyjnym. W szczególności art. 28 K.p.a., określający pojęcie strony w postępowaniu, nie zawiera zapisów, z których należałoby wyprowadzić umocowanie do wydawania postanowień o dopuszczeniu do udziału w sprawie w charakterze strony określonych podmiotów. Równocześnie zaznaczyć należy, iż uprawnienie takie nie wynika również z innych uregulowań K.p.a., za wyjątkiem art. 31 § 2 K.p.a., który to przepis stanowi m.in., że organ administracji publicznej postanowieniem dopuszcza do udziału w postępowaniu organizację społeczną. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie. Tym samym brak jest podstawy prawnej do wydania także postanowienia w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu podmiotu nie będącego organizacją społeczną (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2007r. sygn. akt I OSK 855/07, wyroku NSA z dnia 2 lutego 2007r. sygn. akt II OSK 293/06). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, brak jest podstaw do uznania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...], Nr [...] , za postanowienie kończące postępowanie w sprawie. Nie stanowi ono również aktu z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnienia wynikającego z przepisu prawa (art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwaną dalej P.p.s.a., na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego po uprzednim wezwaniu tego organu w terminie czternastu dni do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 i art. 53 § 2 P.p.s.a.). Podnieść należy bowiem, iż osobie, której organ prowadzący postępowanie odmówił przymiotu strony w postępowaniu, przysługuje możliwość zaskarżenia wydanej w sprawie decyzji przez organ I instancji do organu II instancji (wniesienie odwołania od decyzji). Od rozstrzygnięcia organu II instancji podmiot, który nie został uznany za stronę postępowania administracyjnego posiada prawo do zaskarżenia takiego orzeczenia do sądu administracyjnego. Taki tok postępowania stanowi gwarancję praw strony. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 16 października 2008 r., sygn. akt II GSK 340/08 wskazał, że "niedopuszczenie do udziału w charakterze strony może podlegać zaskarżeniu w trybie administracyjnym i kontroli sądowej poprzez wniesienie odwołania od decyzji I instancji (...), a następnie przez wniesienie skargi na postanowienie organu II instancji o niedopuszczalności odwołania. To w tym postępowaniu podlega badaniu interes prawny skarżącego do uczestniczenia w cudzej sprawie w charakterze strony". Dodatkowo dostrzec należy również, że przepisy K.p.a. w art. 145 § 1 pkt 5 przewidują możliwość złożenia przez podmiot, który winien być stroną zakończonego postępowania administracyjnego, a który to podmiot bez swej winy nie brał udziału w toczącym się postępowaniu wniosku o wznowienie postępowania w sprawie. Nie mniej jednak, niezależnie od powyższego zauważyć należy, że nawet, gdyby przyjąć, że rozstrzygnięcie odnośnie dopuszczenia do udziału w sprawie innego podmiotu niż organizacja społeczna następuje również w drodze postanowienia i to postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie kończy postępowanie dla tego podmiotu, to i tak na takie postanowienie organu nie przysługuje zażalenie do organu II instancji, gdyż K.p.a. takowego nie przewiduje. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy przypomnieć należy, że skarżąca M. L. pismem z dnia 17 marca 2011 r., złożonym osobiście do organu I instancji w dniu 22 marca 2011 r., wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na odmowie dopuszczenia jej do udziału w sprawie jako strony postępowania dotyczącego legalności prowadzenia robót budowlanych. Na to wezwanie organ udzielił skarżącej odpowiedzi pismem z dnia 5 kwietnia 2011 r., które doręczone został skarżącej w dniu 8 kwietnia 2011 r. Skarga do Sądu wniesiona została przez stronę w dniu 11 maja 2011 r., a więc po upływie terminu do jej wniesienia. Zgodnie bowiem z art. 53 § 2 P.p.s.a. skargę do Sądu wnosi się terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (...), w przypadkach m.in. aktów, co do których ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia. Termin zatem do wniesienia skargi upłynął z dniem 9 maja 2011 r. (poniedziałek). Skargę skarżąca zaś złożyła osobiście w organie w dniu 11 maja 2011 r., co potwierdza prezentata, a więc po upływie terminu do jej wniesienia. W tym stanie rzeczy, skarga podlegała odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i 6 P.p.s.a.